Chương 1 : Lý luận chung về tín dụng cá nhân và bảo đảm tín dụng bằng tài sản. Chương 2 : Hoạt động bảo đảm tín dụng bằng tài sản đối với tín dụng cá nhân tại các ngân hàng thương mại ở TP. Chương 3 : Giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động bảo đảm tín dụng băng tài sản đối với tín dụng cá nhân tại các ngân hàng thương mại ở TP. - Phần kết luận.
CHUONG 1 LY LUAN CHUNG VE TIN DUNG CA NHAN VA BAO DAM TIN DUNG BANG TAI SAN 1.1 NGAN HANG THUONG MAI VA HOAT DONG CAP TIN DUNG CUA NGAN HANG THUONG MAI.1 Ngân hàng thương mại và chức năng của ngân hàng thương mại. Ở Việt Nam, Ngân hàng thương mại (NHTM) được định nghĩa là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khẩu và làm phương tiện thanh toán. Như vậy, có thể nói NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt chuyên kinh doanh trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ để tìm kiếm lợi nhuận. Các chức năng của NHTM có thể được kê đến như sau : s* Chức năng thủ quỹ : NHTM nhận tiền gửi, giữ tiền, bảo quản tiền cho khách hàng (ngoài tiền mặt, NHTM còn nhận giữ, gửi kim khí quý, giấy tờ có giá,.
Với chức năng này, NHTM có thể giúp bảo đảm an toàn cho đồng vốn của khách hàng, đồng thời giúp sinh lợi cho đồng vốn tạm thời nhàn rỗi này. Đây là cơ sở để NHTM thực hiện chức năng thanh toán và tạo nguồn von dé thực hiện chức năng tín dụng. s* Chức năng thanh toán : NHTM có thể đại diện cho khách hàng nhận tiền hoặc chuyền tiền vào tài khoản theo ủy nhiệm của khách hàng. Thông qua chức năng này, NHTM giúp giảm lượng tiền mặt lưu thông trong nền kinh tế, tiết kiệm chỉ phí lưu thông, tao điều kiện cho nhiều dịch vụ ngân hàng phát triển, đồng thời tạo ra tiền ghi số, góp phần tăng quy mô cấp tín dụng cho ngân hàng nói riêng và cho nền kinh tế nói chung.
s%» Chức năng trung gian tín dụng : NHTM huy động và tập trung nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế nhằm tạo lập nguồn vốn đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh và tiêu dùng của các chủ thể trong nền kinh tế thông qua các hình thức cấp tín dụng. Chức năng này cho phép NHTM tạo ra bút tệ, tạo ngu6n von kinh doanh, thực hiện mục tiêu lợi nhuận cho ngân hàng, thúc đây nhanh quá trình vận động của nguôn vốn trong xã hội.2 Hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại. Hoạt động cấp tín dụng được xem là cơ sở cho sự tồn tại, phát triển của ngân hàng, là hoạt động mang lại lợi nhuận chủ yếu cho NHTM. Theo Nghị định số 49/2000/NĐ-CP ngày 19/09/2000 của Chính phủ về tô chức và hoạt động của NHTM thì NHTM được cấp tín dụng cho tô chức, cá nhân dưới hình thức cho vay, chiết khâu thương phiếu và giấy tờ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Tín dụng ngân hàng (sau đây gọi tắt là tín dụng) là quan hệ chuyên nhượng quyên sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chỉ phí nhất định. Như vậy, tín dụng ngân hàng chứa đựng ba nội dung cơ bản sau : - _ Có sự chuyên nhượng quyên sử dụng vốn từ bên sở hữu sang bên sử dụng. - __ Sự chuyển nhượng này mang tính tạm thời. - Giá trị hoàn trả lớn hơn giá trị chuyển nhượng ban đầu.3 Bản chất của tín dụng.
Bản chất của tín dụng được xem xét dựa vào quá trình vận động của một giao dịch tín dụng. Quá trình vận động đó được phân chia thành các giai đoạn sau : +. Giai đoạn phân phối vốn. Ngân hàng chuyển giao cho khách hàng một lượng giá trị nhất định (tiền hoặc hàng hóa) theo nhu cầu và khả năng của khách hàng.
Giai đoạn sử dụng vốn. Sau khi nhận được giá trị tín dụng, khách hàng phải sử dụng theo đúng mục đích, thời gian đã thỏa thuận với ngân hàng. Trong giai đoạn này, rủi ro tiềm ân và phát sinh là rất cao do ngân hàng khó có thể kiểm soát được các hoạt động cũng như sự thay đổi của khách hàng trong suốt quá trình sử dụng vốn. s* Giai đoạn hoàn trả.
Đây cũng là giai đoạn kết thúc một vòng tuần hoàn tín dụng. Sau thời gian sử dụng vốn đã thỏa thuận ban đầu, khách hàng phải hoàn trả giá trị đó cho ngân hàng. Giá trị hoàn trả phải lớn hơn giá trị vay ban đầu, phần chênh lệch này được xem như chỉ phí mà khách hàng phải bỏ ra để được sử dụng giá trị tín dụng đó. Như vậy, vốn tín dụng sau khi chuyến giao sẽ quay trở về điểm xuất phát với giá trị lớn hơn sau quá trình vận động trong nên kinh tế thông qua khách hàng vay.
Cần nhận thấy rằng, vốn tín dụng phải vận động, không phải lưu thông, thì nó mới mang đây đủ ý nghĩa của nó. Chu kỳ này có thê được lập đi lập lại nhiều lần trong một quan hệ tín dụng. Nói tóm lại, bản chất của tín dụng là một giao dịch về giá trị (tiền hoặc hàng hóa) trên cơ sở có hoàn trả và giá trị hoàn trả đó phải lớn hơn giá trị giao dịch ban đầu. Lưu y rang, trong quan hệ tín dụng, chỉ có quyền sử dụng vốn được chuyên giao, quyền sở hữu vẫn không bị thay đổi.4 Phân loại tín dụng ngân hàng.
Tùy theo tiêu thức phân loại mà tín dụng ngân hàng có thể được phân chia như sau: s+ Theo muc dich tin dung : - Tin dung san xuat kinh doanh : nham đáp ứng nhu câu sản xuất kinh doanh trên các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, giao thông vận tải,. - _ Tín dụng tiêu dùng : nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng như mua nhà, mua xe, du học, các phương tiện sinh hoạt khác,. s Theo thoi han tin dung : - Tín dụng ngắn hạn : với thời hạn không quá 12 tháng, nhằm đáp ung nhu cầu vốn lưu động tạm thời thiếu của doanh nghiệp hay nhu cầu chỉ tiêu ngắn hạn của cá nhân. - __ Tín dụng trung hạn : với thời hạn từ trên 01 năm đến 05 năm.
- Tin dung dai han: voi thoi han trên 05 năm. Tín dụng trung và dài hạn đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ mua sắm tài sản cô định, đổi mới công nghệ, trang thiết bị,. “* Theo mức độ tín nhiệm của khách hàng : - Tin dụng có bảo đảm : ngân hàng cấp tín dụng trên cơ sở có sự bảo dam bang tai san hop pháp của người được cấp tín dụng, hoặc có sự bảo lãnh của bên thứ ba. - _ Tín dụng không có bảo đảm : ngân hàng cấp tín dụng dựa trên uy tín của người được cấp tín dụng.
s* Theo hình thức cấp vốn : - __ Tín dụng băng tiền : ngân hàng cung cấp vốn bằng tiền cho bên nhận tín dụng. Tin dung bang tai san : ngân hàng cung cấp vốn dưới hình thức tài trợ thuê mua tài sản. + © Theo phương thức hoàn trả : Tín dụng chỉ có một kỳ hạn trả nợ khi đáo hạn. Tín dụng có nhiều kỳ hạn trả nợ hay còn gọi là tín dụng trả góp.
Tín dụng hoàn trả theo yêu câu trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn trả nợ cụ thê mà tùy thuộc vào khả năng tài chính của khách hàng. Theo đối tượng được cấp tín dụng : Tín dụng doanh nghiệp.1 Khai niém vé tin dung ca nhan.ˆ XA z ry A Tin dung ca nhan la quan hé chuyén nhuong quyên sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng là cá nhân trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá nhân phải có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự, cụ thể như sau : Từ đủ 18 tuổi trở lên, minh mẫn, sáng suốt; Không bị tòa án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự; Không bị tòa án tuyên bố mắt năng lực hành vi dân sự.2 Đặc điểm của tín dụng cá nhân. Các NHTM tại Việt Nam nói chung và tại TP.HCM nói riêng hiện chủ yếu quan tâm đến khách hàng là doanh nghiệp, ít chú trọng đến đối tượng khách hàng là cá nhân vi : Phân tán về mặt địa lý, - §6 luong giao dich véi khach hàng cá nhân nhiéu nhung doanh số giao dịch lại thấp, - — Chất lượng thông tin về tài chính cũng như tư cách khách hàng cá nhân thường không cao, - — Phụ thuộc rất nhiều vào tính ôn định của thu nhập, trình độ, khả năng, mức độ lành nghè,.
của từng cá nhân trong từng ngành nghé, lĩnh vực hoạt động cụ thê, - Lĩnh vực hoạt động phong phú (chỉ trừ một số lĩnh vực cần vốn lớn, công nghệ, kỹ thuật hiện đại). Chính từ các đặc điểm trên đòi hỏi các NHTM cần phát triển chỉ nhánh, nhân rộng điểm giao dịch đến từng địa phương, cần tăng cường số lượng cán bộ tín dụng để có thể tiếp cận, cung cấp dịch vụ tín dụng đến khách hàng cá nhân. Bên cạnh đó, để có thể giảm thiểu rủi ro, tăng khả năng thu nợ, các NHTM cũng cần phải tăng chỉ phí tổ chức cho vay như chỉ phí thâm định, chi phí quản lý khách hàng hay món vay, chi phí phòng ngừa rủi ro,.3 Các sản phẩm tín dụng cá nhân. Nhìn chung hiện nay, để tăng khả năng cạnh tranh, tăng thị phần, các NTHM đã phát triển các sản phẩm tín dụng khá đa dạng và phong phú dành cho khách hàng cá nhân như : - — Tín dụng tiêu dùng : Sản phẩm này được thiết kế và cung cấp nhằm đáp ứng nhu câu chỉ tiêu thường xuyên hoặc tình trạng thiếu vốn tạm thời như mua săm vật dụng gia đình, du lịch, chăm sóc y tế, mua Xe,.
- — Tín dụng an cư : Sản phẩm này được thiết kế và cung cấp nhằm đáp ứng nhu cầu về mua sam, xây dựng, sửa chữa nha,. - — Tín dụng sản xuất kinh doanh : Sản phẩm này được thiết kế và cung cấp nhằm đáp ứng nhu cầu bổ sung vốn thiếu hụt trong sản xuất kinh doanh của khách hàng như thanh toán tiền nguyên nhiên vật liệu, mua con giống, cây giống, máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển, mua xe cho thuê,.
