Luận văn thạc sĩ ussh hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp nhằm xúc tiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu nghiên cứu trường hợp kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp

Luận văn thạc sĩ ussh trình bày việc hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp nhằm thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu nông nghiệp.

• Tác giả: Mai Nam Hải
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Ngọc Thạch
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Hình Thành Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp Để Thúc Đẩy Thương Mại Hóa Kết Quả Nghiên Cứu (Nghiên Cứu Trường Hợp Kết Quả Nghiên Cứu Trong Lĩnh Vực Nông Nghiệp)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA MÔ HÌNH LIÊN KẾT GIỮA NGHIÊN CỨU KHOA HỌC – SẢN XUẤT – DỊCH VỤ NHẰM THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2. Khái niệm cơ chế, chính sách
• 1.3. Liên kết giữa nghiên cứu – sản xuất – dịch vụ
• 1.4. Kết nối giữa nhà Khoa học và Doanh nghiệp
• 1.5. Thương mại hóa kết quả nghiên cứu
• 1.6. Nghiên cứu và triển khai
• 1.7. Chuyển giao công nghệ
• 1.8. Mô hình liên kết 4 nhà
• 1.9. Vai trò của trung tâm kết nối nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỐI LIÊN KẾT GIỮA NHÀ KHOA HỌC NHÀ NÔNG VÀ DOANH NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP NHẰM HƯỚNG TỚI MỤC TIÊU THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái quát và mối liên kết giữa nhà nghiên cứu khoa học – sản xuất – dịch vụ trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.2. Tình hình nghiên cứu
• 2.3. Một số kết quả nghiên cứu
• 2.4. Cơ chế, chính sách ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.5. Một số kết quả, sản phẩm nghiên cứu nổi bật đã được thương mại hóa và áp dụng trong thực tiễn
• 2.6. Khảo sát và đánh giá thực trạng mối liên kết giữa nhà khoa học – nhà nông – nhà doanh nghiệp
• 2.7. Thực trạng mối liên kết giữa nhà khoa học – nhà nông – nhà doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.8. Đánh giá thực trạng mối liên kết giữa nhà khoa học – nhà nông – nhà doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HÌNH THÀNH TRUNG TÂM LIÊN KẾT DOANH NGHIỆP NHẰM XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI HÓA KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 3.1. Cơ sở để đề xuất giải pháp
• 3.2. Căn cứ pháp lý: luật lệ, chủ trương, chính sách về “tam nông”: nông nghiệp, nông dân, nông thôn
• 3.3. Điều kiện thể chế: vai trò nhà nước là “bà đỡ” cho sự hình thành mô hình liên kết
• 3.4. Nhu cầu của mối liên kết ba nhà: Nhà Khoa học - Nhà Nông - Nhà Doanh nghiệp
• 3.5. Thực tiễn sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh công nghiệp hóa nông nghiệp
• 3.6. Giải pháp hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp nhằm xúc tiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp
• 3.7. Xây dựng đề án thành lập trung tâm kết nối doanh nghiệp
• 3.8. Xây dựng mô hình trung tâm và cơ chế vận hành gồm:
• 3.9. Các nguồn lực để vận hành trung tâm
• 3.10. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp Trong Nông Nghiệp

Trung tâm kết nối doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu nông nghiệp. Đây là nơi tập hợp các nhà khoa học, doanh nghiệp và các tổ chức trung gian nhằm tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ cho việc chuyển giao công nghệ và kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất. Việc hình thành trung tâm này không chỉ giúp tăng cường mối liên kết giữa các bên mà còn tạo ra cơ hội cho các sản phẩm nghiên cứu được thương mại hóa hiệu quả hơn.

1.1. Khái Niệm Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp

Trung tâm kết nối doanh nghiệp là tổ chức trung gian giúp kết nối các nhà nghiên cứu với doanh nghiệp. Mục tiêu chính là thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu thông qua việc cung cấp thông tin, hỗ trợ kỹ thuật và tạo điều kiện cho các giao dịch công nghệ.

1.2. Vai Trò Của Trung Tâm Trong Nông Nghiệp

Trung tâm kết nối doanh nghiệp trong nông nghiệp giúp tăng cường khả năng tiếp cận công nghệ mới cho các nhà sản xuất. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm nông nghiệp, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững trong lĩnh vực này.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Thương Mại Hóa Nghiên Cứu Nông Nghiệp

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc thương mại hóa nghiên cứu nông nghiệp vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu sự kết nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, cũng như sự hạn chế trong việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất là những rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả.

2.1. Thiếu Kết Nối Giữa Các Bên Liên Quan

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu kết nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp. Nhiều nghiên cứu không được áp dụng vào thực tiễn do không có kênh thông tin hiệu quả giữa hai bên.

2.2. Hạn Chế Trong Việc Áp Dụng Công Nghệ

Nhiều doanh nghiệp nông nghiệp không đủ khả năng tài chính để đầu tư vào công nghệ mới. Điều này dẫn đến việc các kết quả nghiên cứu không được thương mại hóa, gây lãng phí nguồn lực.

III. Phương Pháp Hình Thành Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp

Để hình thành một trung tâm kết nối doanh nghiệp hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp cụ thể. Việc xây dựng mô hình hoạt động rõ ràng và xác định các nguồn lực cần thiết là rất quan trọng. Các bước này sẽ giúp trung tâm hoạt động hiệu quả hơn trong việc thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu nông nghiệp.

3.1. Xây Dựng Mô Hình Hoạt Động

Mô hình hoạt động của trung tâm cần được thiết kế để tối ưu hóa sự kết nối giữa các nhà khoa học và doanh nghiệp. Cần có các chương trình đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức về thương mại hóa nghiên cứu.

3.2. Đảm Bảo Nguồn Lực Vận Hành

Các nguồn lực tài chính và nhân lực là yếu tố quyết định cho sự thành công của trung tâm. Cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế để đảm bảo trung tâm có đủ nguồn lực hoạt động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp

Trung tâm kết nối doanh nghiệp đã chứng minh được hiệu quả trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Nhiều sản phẩm nông nghiệp đã được phát triển và đưa ra thị trường nhờ vào sự hỗ trợ của trung tâm. Các mô hình hợp tác thành công giữa nhà khoa học và doanh nghiệp là minh chứng cho sự cần thiết của trung tâm này.

4.1. Các Mô Hình Hợp Tác Thành Công

Nhiều mô hình hợp tác giữa các viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã cho thấy sự thành công trong việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất. Những sản phẩm này không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Được Thương Mại Hóa

Các kết quả nghiên cứu từ các dự án hợp tác đã được thương mại hóa thành công, tạo ra lợi nhuận cho cả nhà nghiên cứu và doanh nghiệp. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của việc kết nối giữa nghiên cứu và sản xuất.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Trung Tâm Kết Nối Doanh Nghiệp

Trung tâm kết nối doanh nghiệp là một giải pháp hiệu quả để thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu nông nghiệp. Tương lai của trung tâm này phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ các bên liên quan và khả năng thích ứng với các thay đổi trong thị trường. Việc phát triển bền vững sẽ là mục tiêu hàng đầu trong thời gian tới.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Hợp Tác

Hợp tác giữa các bên liên quan là yếu tố quyết định cho sự thành công của trung tâm. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Trung tâm cần định hướng phát triển bền vững, không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng. Điều này sẽ giúp trung tâm tồn tại và phát triển lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2008-2018, lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển vượt bậc với kim ngạch xuất khẩu đạt 261,2 tỷ USD, tăng bình quân 9,24%/năm, trong đó năm 2017 đạt 36,6 tỷ USD, tăng 20,05 tỷ USD so với năm 2008. Thu nhập hộ gia đình nông thôn cũng tăng từ 75,8 triệu đồng năm 2012 lên 130 triệu đồng năm 2017. Khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt trong sản xuất giống cây trồng và vật nuôi với giá trị gia tăng đạt 38%. Tuy nhiên, sự liên kết giữa nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp trong lĩnh vực này còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp để xúc tiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2008-2018, với trọng tâm là mối liên kết giữa nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào sản xuất, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững, đồng thời hỗ trợ chính sách phát triển thị trường khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình liên quan đến:

• Mô hình liên kết 4 nhà: Bao gồm nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp, tạo thành chuỗi khép kín từ nghiên cứu đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.
• Thương mại hóa kết quả nghiên cứu: Quá trình chuyển đổi các kết quả nghiên cứu khoa học thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế trên thị trường, bao gồm các khái niệm về lỗ hổng khám phá công nghệ, thương mại hóa và thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
• Vai trò của tổ chức trung gian: Các trung tâm kết nối, văn phòng chuyển giao công nghệ (TTO), vườn ươm doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo đóng vai trò cầu nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
• Khái niệm chính sách và cơ chế: Các chính sách công và cơ chế quản lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp sau:

• Phương pháp khảo sát và thống kê: Thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ, các đề tài nghiên cứu, hợp đồng chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đánh giá thực trạng mối liên kết giữa nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp, tổng hợp các kết quả nghiên cứu nổi bật và các chính sách liên quan.
• Phương pháp so sánh: So sánh thực trạng liên kết và thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam với các mô hình và kinh nghiệm quốc tế.
• Nguồn dữ liệu: Bao gồm số liệu thống kê xuất khẩu nông sản, thu nhập hộ nông dân, các kết quả nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch, các văn bản pháp luật và chính sách về khoa học công nghệ và nông nghiệp.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu và thực trạng trong giai đoạn 2008-2018, đánh giá các chính sách và mô hình liên kết đã triển khai trong thời gian này.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các tổ chức nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp nông nghiệp, nhà nông và các trung tâm kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp trên phạm vi toàn quốc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đóng góp của KH&CN vào nông nghiệp: KH&CN đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, với giá trị gia tăng trong sản xuất giống cây trồng và vật nuôi đạt 38%. Kim ngạch xuất khẩu nông sản tăng bình quân 9,24%/năm trong giai đoạn 2008-2017.

2. Thực trạng liên kết giữa nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp còn yếu: Chỉ có khoảng 8% doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu và cải tiến công nghệ, trên 90% doanh nghiệp chưa có chiến lược cải tiến công nghệ. Mối liên kết giữa các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp còn manh mún, thiếu sự tin tưởng và cơ chế hỗ trợ hiệu quả.

3. Hiệu quả chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu: Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch đã chuyển giao hàng trăm đề tài nghiên cứu với giá trị hợp đồng tăng dần qua các năm. Ví dụ, các máy móc phục vụ sản xuất mạ khay, máy cấy mạ thảm, máy thu hoạch ngô, máy sấy nông sản đã được ứng dụng rộng rãi, góp phần tăng năng suất từ 15-20%, giảm chi phí lao động 50%, giảm tổn thất sau thu hoạch từ 13-16% xuống dưới 12%.

4. Vai trò của tổ chức trung gian chưa phát huy tối đa: Các trung tâm kết nối doanh nghiệp và văn phòng chuyển giao công nghệ chưa thực sự trở thành cầu nối hiệu quả giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, dẫn đến nhiều kết quả nghiên cứu chưa được thương mại hóa hoặc ứng dụng thực tiễn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên là do thiếu cơ chế chính sách đồng bộ, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực có năng lực quản lý, cũng như thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. So với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam còn tụt hậu về chất lượng nghiên cứu và mức độ hợp tác giữa khu vực nghiên cứu và doanh nghiệp (Việt Nam xếp thứ 79/138 quốc gia về hợp tác này).

Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào sản xuất nông nghiệp đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, tuy nhiên vẫn còn nhiều rào cản về mặt kỹ thuật, tài chính và quản lý. Các mô hình liên kết 4 nhà đã được triển khai nhưng chưa bền vững do sự phân chia lợi ích chưa minh bạch và thiếu sự tin tưởng giữa các bên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp đầu tư vào R&D, biểu đồ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu nông sản, bảng tổng hợp các kết quả chuyển giao công nghệ và hiệu quả kinh tế đạt được.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện mô hình trung tâm kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp: Trung tâm cần trở thành đầu mối cung cấp dịch vụ kết nối, tư vấn kỹ thuật, định giá công nghệ và hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thời gian triển khai dự kiến trong 2 năm, chủ thể thực hiện là Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính và cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào R&D: Khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia nghiên cứu, đổi mới công nghệ thông qua các quỹ hỗ trợ, ưu đãi thuế và các chương trình tài trợ. Thời gian thực hiện trong 3 năm, chủ thể là Chính phủ và các cơ quan quản lý liên quan.

3. Phát triển hệ thống tổ chức trung gian đủ mạnh và chuyên nghiệp: Đào tạo nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng kết nối và chuyển giao công nghệ cho các trung tâm kết nối, văn phòng chuyển giao công nghệ. Chủ thể thực hiện là các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức trung gian.

4. Thúc đẩy hợp tác liên ngành và đối thoại thường xuyên giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà nông: Tổ chức các hội nghị, hội thảo, chợ công nghệ định kỳ để tăng cường trao đổi thông tin, nhu cầu và khả năng ứng dụng công nghệ. Chủ thể thực hiện là các bộ ngành, địa phương và các tổ chức trung gian.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp xây dựng và hoàn thiện các chính sách, cơ chế hỗ trợ phát triển thị trường khoa học công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp.

2. Các nhà khoa học và viện nghiên cứu: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để nâng cao hiệu quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hợp tác với doanh nghiệp.

3. Doanh nghiệp nông nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hỗ trợ hiểu rõ vai trò của nghiên cứu khoa học trong đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

4. Các tổ chức trung gian, trung tâm kết nối doanh nghiệp: Làm cơ sở để xây dựng mô hình hoạt động hiệu quả, nâng cao năng lực kết nối và xúc tiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp?
   Trung tâm kết nối giúp tạo cầu nối giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, tư vấn kỹ thuật và xúc tiến thương mại hóa kết quả nghiên cứu, từ đó nâng cao hiệu quả ứng dụng KH&CN trong sản xuất nông nghiệp.

2. Các rào cản chính trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu nông nghiệp là gì?
   Bao gồm thiếu cơ chế chính sách đồng bộ, thiếu nguồn lực tài chính, thiếu sự phối hợp giữa các bên, cũng như thiếu tổ chức trung gian đủ mạnh để hỗ trợ kết nối và chuyển giao công nghệ.

3. Mô hình liên kết 4 nhà gồm những ai và vai trò của họ?
   Gồm nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp. Nhà nước điều phối và hỗ trợ, nhà khoa học nghiên cứu và phát triển công nghệ, nhà nông áp dụng kỹ thuật, doanh nghiệp bao tiêu và thương mại sản phẩm.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia hiệu quả vào hoạt động R&D?
   Cần có chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, đào tạo nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật, đồng thời phát triển các tổ chức trung gian hỗ trợ kết nối và chuyển giao công nghệ.

5. Ví dụ thực tiễn nào cho thấy hiệu quả của việc chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp?
   Viện Cơ điện nông nghiệp đã chuyển giao các máy móc như máy cấy mạ thảm, máy thu hoạch ngô, máy sấy nông sản với hiệu quả tăng năng suất 15-20%, giảm chi phí lao động 50%, giảm tổn thất sau thu hoạch xuống dưới 12%.

Kết luận

• KH&CN đóng góp quan trọng vào phát triển nông nghiệp, nhưng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn nhiều hạn chế do thiếu liên kết hiệu quả giữa nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp.
• Mô hình liên kết 4 nhà và vai trò của tổ chức trung gian là nền tảng để thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất.
• Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch là ví dụ điển hình về chuyển giao công nghệ thành công với nhiều sản phẩm được ứng dụng rộng rãi.
• Cần xây dựng trung tâm kết nối doanh nghiệp chuyên nghiệp, đồng thời hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào R&D.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai mô hình trung tâm kết nối, tăng cường đào tạo và phát triển chính sách đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, thúc đẩy phát triển nông nghiệp hiện đại và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong 5 năm trở lại đây, công tác phát triển hệ thống các tổ chức trung gian của thị trƣờng KH&CN đã đạt đƣợc những kết quả nhất định. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra với vai trò trung tâm của công nghệ số đặt ra cho chúng ta nhiều câu hỏi về phát triển các tổ chức trung gian và thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu bằng siêu kết nối thông minh. Để góp phần phát triển thị trƣờng KH&CN, tạo môi trƣờng thuận lợi cho các thành phần tham gia thị trƣờng, các hoạt động xúc tiến phát triển thị trƣờng KH&CN để thúc đẩy các hoạt động thƣơng mại hóa công nghệ, tài sản trí tuệ, về cơ bản môi trƣờng pháp lý cho thị trƣờng KH&CN đã đầy đủ nhƣng chƣa thực sự hoàn thiện xuất phát từ một số nguyên nhân nhƣ: Một số chủ trƣơng, chính sách, biện pháp thúc đẩy thƣơng mại hóa công nghệ, hỗ trợ phát triển các tổ chức trung gian của thị trƣờng công nghệ đang trong giai đoạn sửa đổi, bổ sung vì vậy cần thêm thời gian để có thể phát huy hiệu quả trên thực tế; Sự kết nối giữa các Viện nghiên cứu, trƣờng đại học, doanh nghiệp KH&CN với các doanh nghiệp sản xuất, phân phối, thƣơng mại còn hạn chế.

Các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa không có tiềm lực về nhân lực, vốn, trình độ quản lý, năng lực nghiên cứu… dẫn đến tình trạng đầu tƣ ứng dụng và phát triển KH&CN trong sản xuất hạn chế; Thiếu các tổ chức trung gian đủ mạnh để cung cấp các dịch vụ kết nối, hỗ trợ bên cung, bên cầu và các bên khác trong các giao dịch liên quan đến công nghệ, tài sản trí tuệ. Các Sàn giao dịch công nghệ hoạt động chƣa thực sự hiệu quả, chƣa khẳng định đƣợc vai trò là đầu mối trong việc thu hút, tập hợp công nghệ trong nƣớc và quốc tế. Công nghệ có thể chuyển giao trực tiếp từ bên cung sang bên cầu mà không cần có sự can thiệp của tổ chức trung gian. Tuy nhiên sẽ rất rủi ro cho cả bên cung và cầu công nghệ nếu giao dịch không có bên thứ ba đảm bảo.

Với vai trò của tổ chức trung gian là sử dụng uy tín của bên thứ ba để hỗ trợ tạo thuận lợi và đảm bảo 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cho giao dịch công nghệ hoặc tài sản trí tuệ một cách công khai minh bạch, khách quan. Đồng thời, tổ chức trung gian còn có những chức năng khác nhƣ: hỗ trợ định giá công nghệ, tƣ vấn kỹ thuật, nhằm đảm bảo quyền lợi cho bên cung và cầu công nghệ. Thực tế cho thấy, tổ chức trung gian góp phần tăng tỉ trọng giao dịch công nghệ của quốc gia, tạo môi trƣờng hoạt động sáng tạo, đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực KH&CN quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, góp phần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân và tổ chức tham gia thị trƣờng công nghệ. Một lợi ích khác của tổ chức trung gian là giúp cho cơ quan quản lý nắm bắt đƣợc các số liệu và giao dịch công nghệ qua sàn, kiểm soát, chọn lọc đƣợc công nghệ tốt, loại bỏ các công nghệ lạc hậu không có lợi.

Cũng thông qua số liệu của tổ chức trung gian, có thể đánh giá đƣợc xu thế của công nghệ để từ đó có định hƣớng cho nghiên cứu và phát triển sản xuất. Với ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành và phát triển trung gian trên đang tạo nên những cơ hội để các nhà đầu tƣ tìm kiếm các sáng chế, kết quả nghiên cứu có tiềm năng thƣơng mại hóa trên nhiều lĩnh vực nói chung và trong lĩnh vực nông nghiệp nói riêng để ứng dụng phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế, xã hội. Việc nghiên cứu việc kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp nhằm xúc tiến thƣơng mại hóa nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp, qua đó phát hiện ra hạn chế, tồn tại, bất cập để từ đó đề xuất những phƣơng hƣớng, giải pháp đổi mới, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của các cơ quan quản lý, tổ chức trung gian, trung tâm xúc tiến thƣơng mại là hết sức cần thiết nhằm thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu. Từ những vấn đề cấp thiết nên trên tác giả chọn đề tài: “Hình thành trung tâm kết nối doanh nghiệp nhằm xúc tiến thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu (Nghiên cứu trƣờng hợp kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp)” làm đề tài nghiên cứu tốt nghiệp của mình.

Tổng quan tình hình nghiên cứu Qua nghiên cứu tác giả đã tìm hiểu một số đề tài nghiên cứu khoa học và 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] luận văn thạc sĩ về vấn đề thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu, tiêu biểu nhƣ: 2. Nghiên cứu ở trong nước - Vũ Thùy Liên (2008), “Hình thành doanh nghiệp spin-off trong các tổ chức NC&TK góp phần thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu (trường hợp ngành dược)”, Luận văn ThS. Chính sách khoa học và công nghệ -- Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đại học Quốc gia Hà Nội.

[7] Đề tài đã tổng quan cơ sở lý luận về đổi mới, doanh nghiệp SPIN-OFF: các khái niệm cơ bản, mối quan hệ giữa nghiên cứu & triển khai (NC&TK), hoạt động đổi mới công nghệ, vai trò của NC&TK và hoạt động đổi mới, chính sách đổi mới, hệ thống đổi mới và cơ sở hạ tầng của hệ thống đổi mới. Nghiên cứu thực trạng hình thành, phát triển và tổ chức hoạt động của các doanh nghiệp SPIN-OFF trong các tổ chức NC&TK ở Việt Nam nói chung và ở ngành Dƣợc nói riêng. Nêu bật vai trò của các doanh nghiệp này trong việc trực tiếp thúc đẩy quá trình thƣơng mại hóa kết quả NC&TK cũng nhƣ giới thiệu các yếu tố ảnh hƣởng chủ yếu đến việc thành lập hoạt động và các doanh nghiệp SPIN-OFF ở Việt Nam. Đề xuất một số giải pháp nhƣ: lựa chọn ƣu tiên – các lĩnh vực khuyến khích thành lập, nhóm các giải pháp đảm bảo thành lập doanh nghiệp SPIN-OFF (nâng cao năng lực NC&TK và chất lƣợng sản phẩm NC&TK của các tổ chức NC&TK theo hƣớng đổi mới tổ chức và cơ chế hoạt động, đáp ứng mục tiêu của chính sách đổi mới; nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức NC&TK trong tổ chức hoạt động sử dụng và phát triển nhân lực khoa học và công nghệ; tăng cƣờng sự gắn kết giữa tổ chức mẹ và doanh nghiệp SPIN-OFF trên cơ sở giải quyết thỏa đáng quyền sở hữu trí tuệ và tài sản, cũng nhƣ cán bộ khoa học và công nghệ) nhằm thúc đẩy thƣơng mại hóa kết quả NC&TK trong các Viện NC&TK.

- Nguyễn Thị Kha (2014), “Chính sách đổi mới thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ trường đại học vào doanh nghiệp”. Luận văn ThS Quản lý khoa học và công nghệ -- Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đại học Quốc gia Hà Nội. [3] 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Phạm Nguyệt Minh (2015), “Nhận diện rào cản trong hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại Viện Hàn Lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam”.

Quản lý khoa học và công nghệ -- Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đại học Quốc gia Hà Nội. [7] - Lê Thị Hải Yến (2015), “Nghiên cứu giải pháp chính sách thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu của các viện trong lĩnh vực cơ điện nông nghiệp”. Chính sách khoa học và công nghệ -- Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.

Đại học Quốc gia Hà Nội. [1] - Ba “lỗ hổng” trong thƣơng mại hoá kết quả nghiên cứu, tại diễn đàn "Kết nối đào tạo, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ khởi nghiệp" của Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam (VAST) tổ chức cuối năm 2018. Tại diễn đàn đã có nhiều diễn giả là ngƣời quản lý khoa học, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp chỉ rõ những điểm còn yếu và những giải pháp cụ thể để phát triển thị trƣờng KH&CN theo Luật Chuyển giao công nghệ 2017. - Trong diễn đàn "Làm thế nào để thƣơng mại hóa các kết quả nghiên cứu", anh Lê Vũ Hồng Nhật, làm việc tại công ty về công nghệ ở Hà Nội đƣa ra một vài yếu tố quyết định đến sự thành bại của việc thƣơng mại hóa nghiên cứu khoa học, trong đó anh nhấn mạnh đến kiểm soát rủi ro, một yếu tố mang tính chất quyết định.

- Bài học thƣơng mại hóa nghiên cứu của Đại học Stanford. Tiến sĩ Phan Toàn Thắng, thuộc Bộ Môn Ngoại, Đại học Y Khoa Yong Loo Lin, thuộc Đại học Quốc gia Singapore trong diễn đàn "Làm thế nào để thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học" đƣa ra một mô hình thực hiện thƣơng mại hóa thành công ở một trƣờng Đại học ở Mỹ.TS Trần Văn Hải với một số nghiên cứu nhƣ - Sách Tổ chức và hoạt động chuyển giao công nghệ (chủ biên), Nxb Thế giới, 2016. [8] 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Chương sách “Bảo hộ sở hữu trí tuệ, một trong các yếu tố tác động trực tiếp đến sự phát triển của khoa học và công nghệ”, trong Chính sách khoa học và giáo dục ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội, 2004, tr. [9] “Một số vấn đề về thực thi quyền sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ đối với sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế”, trong Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế - kinh nghiệm trong nước và quốc tế (viết chung), Nxb bản Thế giới, Hà Nội 2005, tr.

[10] - Bài báo “Một số phân tích về tình trạng xâm phạm và tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam trong”, Tạp chí Thông tin và dự báo Kinh tế - Xã hội, số 31-7/2008, ISSN 1859-0764, tr. “Bàn về thuật ngữ “Bản quyền công nghệ”, Tạp chí Hoạt động khoa học, số 601, tháng 6/2009, ISSN 1859-4794, tr. “Các yếu tố sở hữu công nghiệp tác động đến hiệu quả kinh tế của hợp đồng chuyển giao công nghệ”, Tạp chí Hoạt động khoa học, số 612, 5/2010, ISSN 1859- 4794, tr. “Thƣơng mại hóa kết quả nghiên cứu - Tiếp cận từ quyền sở hữu trí tuệ”, Tạp chí Hoạt động khoa học, số tháng 4/2011 (623), ISSN 1859-4794, tr.