Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nhu cầu rèn luyện thể chất, nâng cao sức khỏe và hoàn thiện vóc dáng ngày càng trở nên phổ biến ở nhiều nhóm đối tượng, từ thanh niên, phụ nữ đến người trung niên. Theo ghi nhận của tác giả trong đồ án, dịch vụ thể hình (Gym & Fitness) có tiềm năng phát triển lớn với khung giờ tập luyện tập trung chủ yếu từ 5h00 – 8h00 sáng và 16h00 – 20h00 tối. Mức chi phí dịch vụ cơ bản tại các phòng tập bình dân dao động từ 200.000 VNĐ/tháng trở lên, kết hợp cùng nguồn thu từ kinh doanh phụ kiện thể thao (giày, găng tay tập tạ, quần áo, nước uống).

Tuy nhiên, công tác quản lý tại các cơ sở phòng gym đối mặt với nhiều thách thức khi quy mô hội viên gia tăng. Thực trạng quản lý truyền thống bằng sổ sách viết tay hoặc bảng tính Excel bộc lộ nhiều hạn chế:

  • Tốn nhiều thời gian và nhân lực cho các tác vụ ghi chép, tra cứu thủ công.
  • Nguy cơ thất thoát thông tin, nhầm lẫn dữ liệu thẻ tập và gói dịch vụ.
  • Khó khăn trong việc kiểm soát lịch tập, theo dõi tình trạng gia hạn gói cước và đo lường doanh thu chính xác.
  • Nguy cơ bỏ sót khách hàng tiềm năng và giảm chất lượng chăm sóc hội viên.

Xuất phát từ thực tiễn hoạt động của phòng tập thể hình tại Trường Đại học Công nghệ Đông Á (EAUT), đề tài "Xây dựng phần mềm quản lý phòng Gym tại trường ĐH Công nghệ Đông Á" (hệ thống website mang tên Unigym) được thực hiện nhằm tin học hóa quy trình vận hành, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 5 nội dung chính:

  1. Quản lý hội viên: Quản lý tập trung thông tin cá nhân, dữ liệu liên lạc, lịch sử hoạt động và trạng thái hội viên.
  2. Quản lý lịch tập: Theo dõi, thiết lập, điều chỉnh và xóa lịch tập luyện của từng khách hàng.
  3. Quản lý dịch vụ: Quản trị các gói tập của phòng gym, hỗ trợ thêm mới, sửa đổi và cập nhật danh mục gói cước.
  4. Thống kê hội viên: Thống kê định kỳ số lượng khách hàng theo tháng và theo năm nhằm phục vụ công tác tra cứu và kiểm soát số liệu.
  5. Thống kê hóa đơn: Theo dõi, đo lường và kiểm soát các giao dịch thanh toán theo ngày, tháng và năm nhằm hạn chế thất thoát doanh thu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Nhu cầu quản lý phòng gym thực tế; quy trình đăng ký, quản lý gói tập, theo dõi sức khỏe và thanh toán; các công nghệ phát triển ứng dụng web bao gồm ngôn ngữ lập trình PHP, nền tảng Laravel Framework và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL.
  • Phạm vi nghiên cứu: Phạm vi không gian đặt tại phòng Gym Trường Đại học Công nghệ Đông Á; phạm vi chức năng tập trung vào phân hệ quản trị dành cho người quản lý (Admin) và nhân viên phòng tập để vận hành toàn bộ hoạt động thường nhật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án ứng dụng các nền tảng công nghệ, mô hình kiến trúc phần mềm và phương pháp kỹ thuật sau:

  • Mô hình kiến trúc MVC (Model - View - Controller): Tách biệt ứng dụng thành ba thành phần độc lập nhằm tối ưu hóa việc tổ chức mã nguồn, nâng cao khả năng mở rộng và bảo trì hệ thống.
  • Công nghệ phát triển:
    • Ngôn ngữ lập trình: PHP (Hypertext Preprocessor), kết hợp ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản HTML và ngôn ngữ định kiểu tầng CSS.
    • Framework: Laravel (hỗ trợ cấu trúc MVC, định tuyến, bảo mật và tương tác cơ sở dữ liệu qua ORM).
    • Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: MySQL, sử dụng ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc SQL để lưu trữ và xử lý dữ liệu quan hệ.
  • Phương pháp nghiên cứu:
    • Phương pháp khảo sát và thu thập yêu cầu: Khảo sát thực tế mô hình phòng gym Unigym tại Trường Đại học Công nghệ Đông Á, xác định luồng nghiệp vụ thực tế từ khâu tiếp nhận khách hàng, tạo gói tập, lên lịch tập đến thanh toán.
    • Phương pháp phân tích và thiết kế hệ thống hướng đối tượng: Sử dụng ngôn ngữ mô hình hóa thống nhất UML để xây dựng biểu đồ trường hợp sử dụng (Use Case Diagram), biểu đồ phân rã chức năng, biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) và biểu đồ hoạt động (Activity Diagram).
    • Phương pháp thiết kế cơ sở dữ liệu: Chuẩn hóa dữ liệu quan hệ, thiết kế các bảng lưu trữ thông tin tài khoản, thành viên, dịch vụ, hóa đơn và chỉ số thể chất.
    • Phương pháp lập trình và kiểm thử: Triển khai mã nguồn theo kiến trúc MVC trên Laravel, chạy thử nghiệm các giao diện và chức năng trên môi trường máy chủ cục bộ.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống quản lý phòng gym được thiết kế xoay quanh hai tác nhân chính (Actors) với bảng phân quyền chức năng rõ ràng:

STT Tác nhân Quyền hạn và chức năng trong hệ thống
1 Quản trị viên (Admin) - Đăng nhập, quản trị tài khoản và hệ thống.
- Quản lý toàn diện hồ sơ hội viên (thêm, sửa, xóa, xem danh sách, xem chi tiết, xem lịch sử).
- Quản lý dịch vụ/gói tập (thêm mới, chỉnh sửa, xóa gói tập).
- Quản lý lịch tập của phòng gym (thêm, sửa, xóa, tra cứu chi tiết).
- Quản lý chỉ số tình trạng sức khỏe hội viên.
- Quản lý thanh toán và lập hóa đơn.
- Thống kê hội viên theo tháng/năm và thống kê doanh thu định kỳ.
- Quản lý hồ sơ cá nhân và đổi mật khẩu.
2 Nhân viên - Đăng nhập hệ thống.
- Đăng ký thành viên mới khi khách hàng có nhu cầu tham gia.
- Tiếp nhận và thực hiện thanh toán, lập hóa đơn.
- Xem thông tin hội viên và kết thúc tư cách thành viên.

Yêu cầu phi chức năng của hệ thống

Hệ thống được thiết kế đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật sau:

Mục Tên yêu cầu Mô tả chi tiết
1 Giao diện Trực quan, bố cục rõ ràng, menu phân cấp đơn giản, sử dụng font chữ và màu sắc hài hòa, hỗ trợ hiển thị trên máy tính và thiết bị di động.
2 Tốc độ xử lý Hệ thống tiếp nhận, truy vấn cơ sở dữ liệu và phản hồi kết quả nhanh chóng, chính xác.
3 Bảo mật Kiểm soát xác thực qua tài khoản; phân quyền nghiêm ngặt giữa Admin và Nhân viên; bảo vệ dữ liệu nhạy cảm của khách hàng.
4 Tương thích Tương thích và hiển thị ổn định trên đa số trình duyệt web phổ biến hiện nay.

Thiết kế các luồng xử lý nghiệp vụ chính

Tác giả đã chi tiết hóa quy trình nghiệp vụ thông qua hệ thống biểu đồ tuần tự và biểu đồ hoạt động:

  • Luồng đăng nhập: Kiểm tra tính hợp lệ của tài khoản (email/tên đăng nhập và mật khẩu). Nếu thông tin khớp với cơ sở dữ liệu, hệ thống điều hướng người dùng tới giao diện tương ứng theo vai trò (Admin hoặc User/Nhân viên); nếu sai, trả về thông báo lỗi.
  • Luồng quản lý thành viên: Lưu trữ đầy đủ các thuộc tính: Mã thành viên (Member ID), Họ và tên, Giới tính, Ngày sinh, Số điện thoại, Email, Ngày tham gia và Gói dịch vụ đăng ký.
  • Luồng theo dõi chỉ số sức khỏe: Lưu trữ và cập nhật định kỳ các thông số thể chất của hội viên: Chiều cao, Cân nặng, Lượng calo tiêu thụ, Tỷ lệ chất béo và Ghi chú nhận xét chuyên môn nhằm phục vụ việc theo dõi lộ trình tập luyện.
  • Luồng quản lý dịch vụ và hóa đơn: Tiếp nhận gói dịch vụ được chọn, tính toán chi phí, lập hóa đơn thanh toán và lưu vết lịch sử giao dịch vào cơ sở dữ liệu.
  • Luồng thống kê và báo cáo: Bộ lọc theo tháng và năm cho phép trích xuất số lượng hội viên mới, danh sách hội viên chưa thanh toán và tổng hợp doanh thu theo từng chu kỳ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Mở đầu

Chương 1 trình bày tổng quan về thị trường thể hình, phân tích nhu cầu tập luyện nâng cao sức khỏe của cộng đồng và các yếu tố kinh doanh phòng gym. Tác giả nêu rõ thực trạng vận hành tại phòng tập Trường Đại học Công nghệ Đông Á, chỉ ra những hạn chế của phương thức quản lý thủ công truyền thống và khẳng định tính tất yếu của việc xây dựng website quản lý Unigym. Đồng thời, chương này xác định cụ thể nhiệm vụ nghiên cứu, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và bố cục tổng thể của đồ án.

Chương 2: Phân tích thiết kế hệ thống

Chương 2 là nội dung cốt lõi về mặt kỹ thuật phân tích của đồ án, bao gồm:

  • Đặc tả yêu cầu chức năng và yêu cầu phi chức năng của hệ thống quản trị.
  • Xác định các tác nhân tham gia hệ thống và xây dựng biểu đồ Use Case tổng quát cùng các biểu đồ phân rã chức năng.
  • Xây dựng 21 biểu đồ tuần tự (Sequence Diagram) mô tả tương tác chi tiết giữa giao diện, bộ điều khiển (Controller) và máy chủ cơ sở dữ liệu cho từng nghiệp vụ (đăng nhập, thêm/sửa/xóa thành viên, quản lý lịch tập, cập nhật sức khỏe, quản lý dịch vụ, thống kê hội viên, thống kê doanh thu, lập hóa đơn, đổi mật khẩu).
  • Thiết lập hệ thống biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) kèm các bảng mô tả luồng nghiệp vụ chi tiết cho từng tác vụ tương ứng.
  • Phác thảo thiết kế cấu trúc cơ sở dữ liệu quan hệ lưu trữ thông tin hệ thống.

Chương 3: Xây dựng phần mềm quản lý phòng Gym

Chương 3 tập trung vào khâu hiện thực hóa hệ thống trên nền tảng PHP, Laravel và MySQL. Tác giả trình bày kết quả xây dựng các phân hệ giao diện thực tế của phần mềm:

  • Giao diện Trang chủ và Màn hình đăng nhập/đổi mật khẩu.
  • Phân hệ Quản lý thành viên: Giao diện danh sách, form đăng ký mới, chỉnh sửa thông tin, xem lịch sử và thông báo kết quả.
  • Phân hệ Quản lý dịch vụ: Giao diện thêm gói tập mới, cập nhật giá cước và xóa dịch vụ.
  • Phân hệ Quản lý lịch tập: Giao diện sắp xếp, điều chỉnh và hiển thị chi tiết lịch tập luyện.
  • Phân hệ Quản lý tình trạng sức khỏe: Bảng theo dõi và giao diện cập nhật các chỉ số thể chất của hội viên.
  • Phân hệ Quản lý thanh toán và hóa đơn: Màn hình lập hóa đơn, hiển thị danh sách hội viên chưa thanh toán và danh sách thanh toán hoàn tất.
  • Phân hệ Thống kê: Giao diện báo cáo số lượng thành viên và tổng thu nhập theo tháng/năm.

Chương này cũng tổng kết các kết quả đạt được sau quá trình triển khai và đề xuất hướng phát triển tiếp theo của hệ thống.


Kết quả và đóng góp

Kết quả chính đạt được

  • Xây dựng thành công hệ thống phần mềm web quản lý phòng gym Unigym cho Trường Đại học Công nghệ Đông Á với đầy đủ các phân hệ chức năng đã thiết kế.
  • Hoàn thiện mô hình phân tích thiết kế với hệ thống biểu đồ UML chi tiết (Use Case, Sequence Diagram, Activity Diagram) mô tả chính xác các luồng nghiệp vụ quản lý phòng tập.
  • Số hóa toàn diện các quy trình: quản lý thông tin hội viên, đăng ký dịch vụ, theo dõi lịch tập, kiểm soát chỉ số sức khỏe, xuất hóa đơn và lập báo cáo tài chính.
  • Giao diện người dùng được thiết kế trực quan, phân tách rõ quyền hạn giữa Quản trị viên và Nhân viên, hỗ trợ vận hành ổn định trên nền tảng web.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

  • Thay thế hoàn toàn phương thức quản lý thủ công bằng sổ sách và Excel bằng phần mềm web tập trung để giảm thiểu sai sót dữ liệu.
  • Ứng dụng chức năng lưu trữ và theo dõi chỉ số sức khỏe định kỳ (chiều cao, cân nặng, tỷ lệ mỡ, calo) như một giải pháp gia tăng giá trị dịch vụ, giúp hội viên theo sát mục tiêu luyện tập.
  • Sử dụng các bộ lọc thống kê theo mốc thời gian (tháng, năm) để chủ phòng tập chủ động nắm bắt biến động hội viên và doanh thu, từ đó đưa ra kế hoạch kinh doanh phù hợp.

Đóng góp của đề tài

  • Đề tài xây dựng được một giải pháp phần mềm cụ thể, giải quyết trực tiếp bài toán quản lý thực tế tại phòng Gym Trường Đại học Công nghệ Đông Á.
  • Cung cấp tài liệu phân tích thiết kế hệ thống hoàn chỉnh từ khảo sát yêu cầu, mô hình hóa UML đến xây dựng giao diện dựa trên nền tảng PHP Laravel và MySQL.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo trình bày trong văn bản đồ án:

  • Hạn chế: Đề tài được thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng; bước đầu tiếp cận thực tế nên kiến thức và kinh nghiệm của sinh viên còn những hạn chế nhất định, hệ thống vẫn còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện.
  • Hướng phát triển tiếp theo: Tác giả định hướng tiếp tục nghiên cứu nâng cấp các chức năng hiện có, tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, mở rộng thêm các tiện ích hỗ trợ quản lý nâng cao và phát triển hệ thống để đáp ứng tốt hơn nhu cầu mở rộng quy mô phòng tập trong tương lai.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Công nghệ thông tin và Kỹ thuật phần mềm: Đặc biệt là sinh viên đang thực hiện đồ án tốt nghiệp hoặc môn học Phân tích thiết kế hệ thống thông tin, Lập trình ứng dụng web với PHP và Laravel Framework.
  • Người nghiên cứu và phát triển phần mềm quản lý dịch vụ: Tham khảo mô hình phân tích Use Case, Sequence Diagram và cấu trúc bảng dữ liệu cho các bài toán quản lý hội viên, quản lý gói cước và theo dõi lịch trình.
  • Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống biểu đồ phân tích UML (biểu đồ tuần tự và biểu đồ hoạt động) tại Chương 2 mô tả chi tiết từng bước xử lý dữ liệu giữa giao diện, máy chủ và cơ sở dữ liệu cho các tác vụ quản trị phòng tập.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống quản lý phòng Gym Unigym phân quyền cho những đối tượng sử dụng nào?
Hệ thống xác định hai tác nhân chính là Quản trị viên (Admin) và Nhân viên. Admin có toàn quyền quản trị hệ thống, quản lý hội viên, dịch vụ, lịch tập, chỉ số sức khỏe, hóa đơn, thống kê doanh thu và đổi mật khẩu. Nhân viên có quyền đăng nhập để đăng ký hội viên mới, tiếp nhận thanh toán, lập hóa đơn và xem thông tin hội viên.

2. Phân hệ theo dõi tình trạng sức khỏe hội viên quản lý những chỉ số cụ thể nào?
Phân hệ sức khỏe lưu trữ và cho phép cập nhật các thông số thể chất của hội viên bao gồm: Chiều cao, Cân nặng, Lượng calo tiêu thụ, Tỷ lệ chất béo và các ghi chú nhận xét chuyên môn nhằm phục vụ việc theo dõi tiến độ luyện tập.

3. Đồ án sử dụng những công nghệ và nền tảng nào để xây dựng phần mềm?
Phần mềm được xây dựng trên mô hình kiến trúc MVC, sử dụng ngôn ngữ lập trình PHP, Laravel Framework, hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL cùng các công nghệ giao diện web HTML, CSS và ngôn ngữ truy vấn SQL.

4. Chức năng thống kê trong phần mềm hỗ trợ những nghiệp vụ báo cáo nào?
Chức năng thống kê cho phép người quản trị lọc và kết xuất báo cáo số lượng thành viên mới theo từng tháng, thống kê hội viên theo từng năm, quản lý danh sách thành viên chưa thanh toán và tổng hợp doanh thu/thu nhập theo từng tháng.

5. Đồ án được thực hiện trong thời gian bao lâu và tại đơn vị nào?
Đề tài được sinh viên Vũ Ngọc Anh (Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ Đông Á) thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Viết Hùng và hoàn thành vào tháng 7 năm 2022.


Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Xây dựng phần mềm quản lý phòng Gym tại trường ĐH Công nghệ Đông Á" của tác giả Vũ Ngọc Anh đã giải quyết bài toán tin học hóa công tác quản lý phòng tập thể hình thông qua việc xây dựng hệ thống website Unigym trên nền tảng PHP Laravel và MySQL. Báo cáo đồ án thể hiện quy trình phát triển phần mềm chặt chẽ, từ khảo sát thực tiễn, phân tích thiết kế hệ thống chi tiết bằng UML đến triển khai hoàn thiện các giao diện chức năng quản lý hội viên, gói cước, lịch tập, sức khỏe và tài chính. Đây là tài liệu học thuật có cấu trúc rõ ràng, cung cấp giá trị tham khảo thiết thực cho sinh viên và lập trình viên trong việc xây dựng các ứng dụng web quản lý dịch vụ tương tự.