Mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ tại Công ty Cổ phần Sơn Thủy

Hướng dẫn xây dựng mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ hiệu quả. Tối ưu quy trình, nâng cao chất lượng, giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Xuân Tiến
• Người hướng dẫn: ThS. Tạ Thị Phƣơng Hoa
• Trường học: Trường Đại học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Chế Biến Lâm Sản
• Đề tài: Xây dựng mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho công ty cổ phần Sơn Thủy
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho doanh nghiệp

Tổ chức sản xuất là nền tảng quyết định hiệu quả kinh doanh, đặc biệt trong ngành chế biến gỗ. Một mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ hiệu quả giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đối với Công ty Cổ phần Sơn Thủy, việc xây dựng một mô hình bài bản là bước đi chiến lược để khẳng định vị thế trên thị trường. Mô hình này không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp nhân sự hay máy móc, mà là một hệ thống toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa con người, công nghệ sấy gỗ, và quy trình quản lý. Mục tiêu chính là tạo ra một dây chuyền sản xuất liên tục, nhịp nhàng và linh hoạt. Quá trình này bắt đầu từ khâu nhập nguyên liệu, phân loại, xếp đống, đưa vào lò sấy gỗ hơi nước, vận hành, kiểm tra chất lượng và cuối cùng là lưu kho thành phẩm. Mỗi công đoạn đều phải được chuẩn hóa và giám sát chặt chẽ. Việc áp dụng các nguyên tắc quản lý tiên tiến như hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 sẽ là chìa khóa để đảm bảo sự đồng bộ và ổn định. Một cơ cấu tổ chức doanh nghiệp sản xuất rõ ràng, phân định rành mạch vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận, từ phòng kinh doanh, kỹ thuật đến phân xưởng sản xuất, là yếu tố cốt lõi. Mô hình này cần được thiết kế dựa trên thực trạng của công ty, bao gồm quy mô sản xuất, đặc điểm nguyên liệu và công nghệ hiện có, nhằm mang lại lợi ích kinh tế cao nhất.

1.1. Tầm quan trọng của việc xây dựng mô hình sản xuất khoa học

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng một mô hình sản xuất khoa học có ý nghĩa sống còn. Nó giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm chi phí sản xuất gỗ sấy, và tối ưu hóa việc sử dụng nhân công. Một mô hình được cấu trúc tốt sẽ loại bỏ các công việc chồng chéo, đảm bảo luồng công việc thông suốt từ đầu vào đến đầu ra. Theo tài liệu nghiên cứu, tổ chức sản xuất hợp lý giúp "sử dụng nhân công ít nhất mà đạt được năng suất lao động lớn nhất". Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến giá thành và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Hơn nữa, một mô hình khoa học tạo điều kiện cho việc áp dụng các công nghệ mới, cải tiến liên tục quy trình sấy gỗ công nghiệp, và dễ dàng thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Việc này cũng là nền tảng để xây dựng văn hóa doanh nghiệp chuyên nghiệp, nơi mọi hoạt động đều tuân theo quy chuẩn, đảm bảo an toàn lao động trong xưởng gỗ và chất lượng sản phẩm ổn định.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu mô hình cho Công ty Cổ phần Sơn Thủy

Mục tiêu trọng tâm của việc nghiên cứu là xây dựng một mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ chuyên biệt và khả thi cho Công ty Cổ phần Sơn Thủy. Cụ thể, mô hình này hướng đến giải quyết các vấn đề tồn tại trong thực trạng sản xuất của công ty. Các mục tiêu bao gồm: chuẩn hóa quy trình từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến kiểm tra thành phẩm; thiết lập một sơ đồ tổ chức nhà máy rõ ràng với chức năng, nhiệm vụ cụ thể cho từng vị trí, đặc biệt là vai trò của kỹ sư kỹ thuật và cán bộ kiểm soát chất lượng (KCS); tối ưu hóa dây chuyền sản xuất để rút ngắn thời gian sấy nhưng vẫn đảm bảo chất lượng gỗ theo tiêu chuẩn; và xây dựng hệ thống kiểm soát chi phí, định mức nguyên vật liệu hiệu quả. Cuối cùng, mô hình phải đảm bảo tính liên tục, nhịp nhàng và cân đối trong sản xuất, tạo đà phát triển bền vững cho công ty.

II. Thách thức trong thực trạng tổ chức sấy gỗ tại Sơn Thủy

Quá trình khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Sơn Thủy đã chỉ ra nhiều thách thức và điểm cần cải thiện trong công tác tổ chức sản xuất sấy gỗ. Mặc dù công ty đã có sự đầu tư về máy móc với 9 lò sấy, bao gồm cả lò tự động và bán tự động, nhưng việc vận hành và quản lý sản xuất vẫn còn nhiều bất cập. Nguyên liệu đầu vào, chủ yếu là gỗ Keo, chỉ được phân loại theo kích thước mà chưa được kiểm soát chặt chẽ về độ ẩm ban đầu và các khuyết tật, dẫn đến chất lượng sấy không đồng đều. Kỹ thuật xếp đống gỗ còn tồn tại hạn chế như thanh kê không đồng đều, các palet không được gia cố chắc chắn, ảnh hưởng đến sự lưu thông của không khí trong lò. Chế độ sấy hiện tại được đánh giá là khá "mềm", kéo dài thời gian và chưa khai thác hết công suất thiết bị. Đặc biệt, việc gián đoạn vận hành lò hơi 4 tiếng mỗi ngày làm giảm tính liên tục của quá trình sấy. Công tác kiểm tra chất lượng còn sơ sài, chủ yếu chỉ đo độ ẩm cuối cùng mà bỏ qua các chỉ tiêu quan trọng khác như ứng suất nội và chênh lệch ẩm theo chiều dày, gây ra rủi ro tiềm ẩn về khuyết tật sản phẩm sau này. Những thách thức này đòi hỏi một giải pháp tổ chức toàn diện để nâng cao hiệu quả.

2.1. Bất cập trong khâu quản lý nguyên vật liệu và xếp đống

Khâu quản lý nguyên vật liệu đầu vào là mắt xích yếu trong quy trình hiện tại. Tài liệu khảo sát cho thấy "công ty chỉ phân loại nguyên liệu theo kích thước; còn phân loại kiểm tra độ ẩm và khuyết tật như cong, vênh, nứt, mục… thì không thực hiện". Điều này dẫn đến việc các mẻ sấy có độ ẩm đầu vào không đồng nhất, gây khó khăn trong việc thiết lập chế độ sấy chung và làm tăng tỷ lệ sản phẩm không đạt chuẩn. Về kỹ thuật xếp đống, mặc dù tuân thủ các nguyên tắc cơ bản, nhưng "chiều dày của các thanh kê không đồng đều" và "gỗ xếp trên các palet không được cố định bằng các dây thép" là những điểm trừ lớn. Thanh kê không đều tạo ra các kênh dẫn khí có kích thước khác nhau, làm luồng không khí nóng phân bố không đều trong đống gỗ. Palet không được gia cố dễ bị xê dịch khi vận chuyển, ảnh hưởng đến cấu trúc đống gỗ trong lò.

2.2. Hạn chế trong vận hành và điều khiển quy trình công nghệ

Việc vận hành và điều khiển quy trình sấy gỗ công nghiệp tại công ty còn mang tính kinh nghiệm và chưa được tối ưu. Chế độ sấy được lập ra tương đối an toàn nhưng kéo dài, làm tăng chi phí năng lượng và giảm vòng quay sản xuất. Một vấn đề nghiêm trọng là "ở lò bán tự động (C2) đồng hồ đo nhiệt kế ướt không chính xác nên chỉ điều khiển theo kinh nghiệm". Việc này tiềm ẩn rủi ro lớn về chất lượng sấy. Thêm vào đó, quy trình sấy không liên tục, với việc "ngừng đốt nồi hơi và vận hành lò sấy" từ 18h đến 22h hàng ngày. Giai đoạn "ủ" này có thể làm chậm quá trình thoát ẩm và không tận dụng được nhiệt độ sẵn có, gây lãng phí năng lượng và kéo dài tổng thời gian sấy một cách không cần thiết. Đây là một trong những yếu tố chính cần được khắc phục để tối ưu hóa dây chuyền sản xuất.

2.3. Thiếu sót trong hệ thống kiểm tra và đánh giá chất lượng

Hệ thống kiểm tra chất lượng hiện tại chưa hoàn thiện. Công ty chưa có cán bộ KCS chuyên trách kiểm soát nguyên liệu đầu vào và phân loại sản phẩm sau sấy. Công tác kiểm tra chất lượng chỉ dừng lại ở việc "kiểm tra độ ẩm trung bình cuối cùng của thanh". Các chỉ tiêu quan trọng khác như kiểm tra ứng suất tồn dư bằng phương pháp mẫu răng lược hay đo chênh lệch độ ẩm theo chiều dày thanh gỗ đều bị bỏ qua. Kết quả khảo sát cho thấy gỗ sau sấy vẫn tồn tại ứng suất (f = 1,67%) và các khuyết tật như cong vênh (1.59%), nứt (2.62%). Việc thiếu một hệ thống quản lý chất lượng bài bản khiến công ty không thể đánh giá chính xác hiệu quả của chế độ sấy và có những điều chỉnh kịp thời, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm cuối cùng và uy tín với khách hàng.

III. Phương pháp xây dựng cơ cấu tổ chức sản xuất sấy gỗ tối ưu

Để khắc phục những hạn chế hiện có, việc xây dựng một cơ cấu tổ chức doanh nghiệp sản xuất mới là yêu cầu cấp thiết. Mô hình đề xuất về cơ bản kế thừa cấu trúc hiện tại nhưng bổ sung và chuẩn hóa các vị trí, chức năng quan trọng để tạo thành một quy trình khép kín và có kiểm soát. Trọng tâm của mô hình này là việc tích hợp vai trò của Cán bộ KCS (Kiểm soát chất lượng) vào hai giai đoạn then chốt: kiểm tra, phân loại nguyên liệu đầu vào và đánh giá, phân loại sản phẩm sau khi sấy. Sơ đồ tổ chức mới sẽ phân định rõ luồng công việc và trách nhiệm. Phòng Kinh doanh chịu trách nhiệm nhập gỗ, sau đó chuyển giao cho Cán bộ KCS và Kỹ thuật để kiểm tra. Tổ xếp gỗ, tổ lái xe nâng và tổ trực lò vẫn là các đơn vị thực thi chính, nhưng hoạt động dưới sự giám sát chặt chẽ của Cán bộ Kỹ thuật. Quản lý nhân sự phân xưởng sẽ được thực hiện hiệu quả hơn khi mỗi cá nhân và bộ phận hiểu rõ vai trò của mình trong toàn bộ chuỗi giá trị. Mô hình này đảm bảo không có công đoạn nào bị bỏ sót kiểm tra, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm một cách bền vững và có hệ thống.

3.1. Sơ đồ tổ chức nhà máy và phân định vai trò trách nhiệm

Mô hình sơ đồ tổ chức nhà máy được đề xuất bao gồm các bộ phận chính: Phòng Kinh doanh, Cán bộ Kỹ thuật, Cán bộ KCS, và các tổ sản xuất trực tiếp (Tổ xếp gỗ, Tổ trực lò, Tổ lái xe nâng, Tổ chọn phôi). Vai trò được phân định như sau: Cán bộ Kỹ thuật chịu trách nhiệm chính về mặt công nghệ, bao gồm lập chế độ sấy, giám sát vận hành lò, và xử lý sự cố. Cán bộ KCS là vị trí mới, có nhiệm vụ kiểm tra và phân loại nguyên liệu theo các tiêu chí (chủng loại, kích thước, độ ẩm, khuyết tật) và kiểm tra, đánh giá chất lượng gỗ sau sấy theo tiêu chuẩn. Các tổ sản xuất thực hiện công việc theo quy trình đã được chuẩn hóa dưới sự hướng dẫn của Cán bộ Kỹ thuật. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận này là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình, đảm bảo quá trình quản lý sản xuất diễn ra trơn tru.

3.2. Tích hợp vai trò KCS vào quy trình kiểm soát chất lượng

Việc tích hợp vai trò KCS là cải tiến quan trọng nhất trong mô hình tổ chức. Ở khâu đầu vào, KCS sẽ ngăn chặn việc đưa nguyên liệu không đạt chuẩn vào sản xuất, giúp giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm chi phí. Nguyên liệu sẽ được phân loại thành các cấp độ ẩm khác nhau (ví dụ: W < 50%, W = 50-60%), giúp Cán bộ Kỹ thuật có cơ sở để lập chế độ sấy chính xác hơn. Ở khâu đầu ra, KCS sẽ thực hiện các phép kiểm tra toàn diện, không chỉ độ ẩm mà còn cả ứng suất nội, độ biến dạng, và các khuyết tật khác. Dựa trên kết quả kiểm tra, gỗ sẽ được phân thành các cấp chất lượng (Cấp I, II, III), phục vụ đúng mục đích sử dụng và tối ưu hóa giá trị sản phẩm. Vai trò này giúp hình thành một vòng lặp cải tiến liên tục, nơi dữ liệu chất lượng được sử dụng để điều chỉnh và hoàn thiện quy trình sấy gỗ công nghiệp.

IV. Hướng dẫn tối ưu hóa quy trình sấy gỗ công nghiệp chi tiết

Bên cạnh việc cải tổ cơ cấu tổ chức, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất về mặt kỹ thuật là yếu tố sống còn. Quy trình công nghệ được đề xuất bao gồm các bước chuẩn hóa chặt chẽ từ chuẩn bị nguyên liệu đến khi ra lò. Nguyên liệu phải được kiểm tra và phân loại kỹ lưỡng, đặc biệt là về độ ẩm ban đầu, và được hong phơi tự nhiên để giảm độ ẩm xuống dưới 60% trước khi đưa vào lò. Kỹ thuật xếp palet được tiêu chuẩn hóa với quy định cụ thể về chiều dày thanh kê tương ứng với chiều dày gỗ sấy, khoảng cách giữa các thanh kê và việc sử dụng dây thép để gia cố. Một hệ thống mã hóa palet (ví dụ: KiSN) được đề xuất để dễ dàng quản lý và truy xuất thông tin. Việc bố trí mặt bằng sản xuất và xếp gỗ trong lò cũng phải tuân thủ các quy tắc về khoảng cách để đảm bảo luồng không khí tuần hoàn tối ưu. Chế độ sấy được xây dựng lại một cách khoa học hơn, dựa trên loại gỗ, chiều dày, và cấp chất lượng yêu cầu, nhằm rút ngắn thời gian sấy mà vẫn đảm bảo chất lượng. Toàn bộ quá trình này được ghi chép trong nhật ký sấy chi tiết để phục vụ công tác giám sát và cải tiến.

4.1. Chuẩn hóa khâu chuẩn bị nguyên liệu và kỹ thuật xếp palet

Để đảm bảo chất lượng, khâu chuẩn bị nguyên liệu phải được siết chặt. Nghiên cứu đề xuất phân loại gỗ xẻ ra 4 cấp độ ẩm: W1 < 50%, W2 = 50-60%, W3 = 60-70%, W4 = 70-80%. Các thanh gỗ có khuyết tật nặng như nứt nhiều, mục, bao tâm phải được loại bỏ. Kỹ thuật xếp palet cần tuân thủ nghiêm ngặt: Chiều dày thanh kê phải phù hợp với chiều dày gỗ (ví dụ: gỗ dày 25-35mm dùng thanh kê 25mm). Các palet phải được "dùng dây thép kim loại buộc chặt để tránh hiện tượng xê dịch". Việc áp dụng mã hiệu cho từng palet, ví dụ KII266/3 (Gỗ Keo, cấp độ ẩm II, dày 26mm, xếp ngày 6/3), giúp việc quản lý và lựa chọn palet để đưa vào lò trở nên khoa học và chính xác. Đây là bước nền tảng cho một quy trình sấy gỗ công nghiệp hiệu quả.

4.2. Xây dựng chế độ sấy tối ưu cho lò tự động và bán tự động

Chế độ sấy là "trái tim" của công nghệ sấy gỗ. Dựa trên phân tích, nghiên cứu đã xây dựng lại chế độ sấy cho gỗ Keo. Đối với lò tự động (sấy gỗ dày 25-28mm), chế độ sấy được cài đặt các thông số như Gradient sấy, nhiệt độ, thời gian điều hòa, và độ ẩm cân bằng EMC. Ví dụ, nhiệt độ sấy giai đoạn 1 là 52°C và giai đoạn 2 là 65°C. Đối với lò bán tự động (sấy gỗ dày 17-21mm), chế độ sấy được chia thành các giai đoạn cụ thể với các thông số nhiệt kế khô (TK) và nhiệt kế ướt (TU) tương ứng, bao gồm cả giai đoạn xử lý ban đầu, xử lý giữa chừng và xử lý cuối. Quan trọng nhất, quá trình sấy phải được thực hiện liên tục, không gián đoạn, để tận dụng tối đa năng lượng và đảm bảo quá trình thoát ẩm diễn ra ổn định. Những chế độ sấy này được thiết kế để đạt chất lượng gỗ Cấp II, phù hợp với yêu cầu sản xuất của công ty.

4.3. Giám sát quá trình và ghi chép nhật ký sấy chuyên nghiệp

Để đảm bảo chế độ sấy được thực thi chính xác, việc giám sát và ghi chép là bắt buộc. Mẫu nhật ký sấy chi tiết được đề xuất cho cả lò tự động và bán tự động. Nhật ký này không chỉ ghi lại các thông số cơ bản như nhiệt độ, độ ẩm, mà còn cả các thao tác vận hành và thời gian của từng giai đoạn. Công nhân trực lò có trách nhiệm ghi chép đầy đủ, và Cán bộ Kỹ thuật phải thường xuyên kiểm tra, giám sát. Dữ liệu từ nhật ký sấy là nguồn thông tin quý giá để đánh giá hiệu quả của mỗi mẻ sấy, phát hiện các sai lệch và tìm ra nguyên nhân, từ đó có những cải tiến liên tục cho quy trình. Việc này giúp chuyển đổi từ quản lý sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu, một bước tiến quan trọng trong việc chuyên nghiệp hóa hoạt động.

V. Bí quyết áp dụng hệ thống quản lý chất lượng gỗ sấy hiệu quả

Một mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ chỉ thực sự hoàn thiện khi có một hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả đi kèm. Hệ thống này không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra sản phẩm cuối cùng mà phải bao trùm toàn bộ quá trình. Việc áp dụng các phương pháp kiểm tra khoa học là nền tảng. Sau khi sấy, Cán bộ KCS cần tiến hành kiểm tra độ ẩm cuối cùng, chênh lệch ẩm theo chiều dày, và đặc biệt là ứng suất tồn dư trong gỗ. Phương pháp cắt mẫu răng lược được mô tả chi tiết trong tài liệu là một công cụ hữu hiệu để đánh giá mức độ ứng suất. Dựa trên các chỉ tiêu này, gỗ sấy được phân thành các cấp chất lượng khác nhau (Cấp I, II, III, IV) theo tiêu chuẩn đã định sẵn. Mỗi cấp chất lượng sẽ phù hợp với một mục đích sử dụng khác nhau, từ đó giúp tối ưu hóa giá trị của nguyên liệu và đáp ứng chính xác yêu cầu của khách hàng. Bên cạnh chất lượng sản phẩm, an toàn lao động trong xưởng gỗ cũng là một phần không thể tách rời của hệ thống quản lý, đảm bảo môi trường làm việc an toàn cho người lao động, từ việc vận hành nồi hơi, lò sấy đến di chuyển các palet gỗ nặng.

5.1. Phương pháp kiểm tra độ ẩm và ứng suất tồn dư trong gỗ

Kiểm tra chất lượng sau sấy là bước xác nhận thành quả của cả quy trình. Để xác định độ ẩm và chênh lệch ẩm, cần cắt mẫu theo sơ đồ chuẩn. Độ ẩm trung bình của cả đống gỗ (WD) và chênh lệch ẩm của từng thanh so với trung bình (ΔW) được tính toán theo công thức. Đặc biệt, việc kiểm tra nội ứng suất là cực kỳ quan trọng để tránh các khuyết tật nứt ngầm về sau. Phương pháp được đề xuất là cắt mẫu răng lược. Sau khi cắt và để trong môi trường 24 giờ, hình dạng của các răng lược sẽ cho biết trạng thái ứng suất bên trong thanh gỗ. Độ biến dạng của răng lược (f) được tính theo công thức: f = (S - S1) / 2l * 100%. Theo tiêu chuẩn, để đạt chất lượng Cấp II, độ biến dạng f phải ≤ 2%. Việc thực hiện các phép đo này một cách thường xuyên sẽ cung cấp dữ liệu khách quan để đánh giá và cải tiến chế độ sấy.

5.2. Tiêu chuẩn phân cấp chất lượng gỗ sấy sau khi ra lò

Việc phân cấp chất lượng giúp doanh nghiệp định vị sản phẩm và tối ưu hóa lợi nhuận. Dựa trên kết quả kiểm tra, gỗ sấy được phân thành 4 cấp. Cấp I là chất lượng cao nhất, dùng cho các sản phẩm đòi hỏi độ chính xác cao như dụng cụ âm nhạc. Cấp II, mục tiêu của Công ty Cổ phần Sơn Thủy, phù hợp cho đồ nội thất, ván sàn, khung cửa. Cấp III dùng cho kiến trúc ngoài trời, bao bì. Cấp IV là gỗ hong khô tự nhiên hoặc sấy đạt độ ẩm khoảng 20%, chủ yếu để vận chuyển xa. Các tiêu chí phân cấp bao gồm độ ẩm trung bình cuối cùng, chênh lệch độ ẩm theo chiều dày và giữa các thanh, và độ biến dạng của mẫu răng lược. Việc áp dụng bảng tiêu chuẩn phân cấp này giúp hoạt động kiểm tra chất lượng trở nên có hệ thống và minh bạch, tạo cơ sở để cam kết chất lượng với khách hàng.

VI. Lợi ích và định hướng phát triển mô hình sản xuất tương lai

Việc áp dụng thành công mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ được đề xuất sẽ mang lại những lợi ích to lớn và toàn diện cho Công ty Cổ phần Sơn Thủy. Lợi ích rõ ràng nhất là việc nâng cao chất lượng sản phẩm một cách đồng đều và ổn định, giảm thiểu tỷ lệ phế phẩm, từ đó tăng uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tối ưu hóa dây chuyền sản xuất giúp rút ngắn thời gian sấy, tăng vòng quay của lò, nâng cao năng suất tổng thể của nhà máy. Việc kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào đến quy trình vận hành giúp giảm thiểu lãng phí năng lượng và vật tư, trực tiếp làm giảm chi phí sản xuất gỗ sấy và tăng hiệu quả kinh tế. Về lâu dài, mô hình này tạo ra một nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững. Nó không chỉ là một tập hợp các quy trình, mà còn hình thành văn hóa làm việc chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và cải tiến liên tục. Đây là tiền đề quan trọng để công ty có thể tiếp tục đầu tư, áp dụng các công nghệ sấy gỗ tiên tiến hơn như máy sấy gỗ chân không hay hệ thống điều khiển hoàn toàn tự động trong tương lai.

6.1. Tổng kết các lợi ích kinh tế và kỹ thuật của mô hình mới

Mô hình mới mang lại lợi ích kép về kinh tế và kỹ thuật. Về kinh tế, việc giảm thời gian sấy và tiêu thụ năng lượng giúp hạ giá thành sản phẩm. Chất lượng sản phẩm được đảm bảo và phân cấp rõ ràng giúp tối ưu hóa giá bán, đáp ứng được các thị trường khó tính và nâng cao doanh thu. Về kỹ thuật, việc chuẩn hóa toàn bộ quy trình giúp giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm của cá nhân, đảm bảo tính ổn định và đồng nhất. Dữ liệu thu thập được từ nhật ký sấy và kết quả kiểm tra chất lượng là cơ sở khoa học cho các hoạt động cải tiến trong tương lai. Năng lực quản lý sản xuất của đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân được nâng cao thông qua việc tuân thủ quy trình và hệ thống.

6.2. Định hướng phát triển và khả năng tự động hóa trong tương lai

Mô hình tổ chức sản xuất được xây dựng không phải là một mô hình tĩnh, mà là một nền tảng động để phát triển. Trong tương lai, Công ty Cổ phần Sơn Thủy có thể tiếp tục cải tiến dựa trên nền tảng này. Hướng đi tiếp theo có thể là đầu tư vào các hệ thống giám sát và điều khiển tự động hóa hoàn toàn, cho phép Cán bộ Kỹ thuật điều khiển và theo dõi tất cả các lò sấy từ một trung tâm điều khiển. Việc thu thập dữ liệu tự động sẽ giúp phân tích và tối ưu hóa chế độ sấy một cách chính xác hơn nữa. Ngoài ra, công ty có thể nghiên cứu áp dụng các công nghệ sấy gỗ hiện đại khác như sấy chân không hay sấy cao tần cho các dòng sản phẩm đặc thù, có giá trị gia tăng cao. Mô hình tổ chức sản xuất khoa học hiện tại chính là bước đệm cần thiết để thực hiện những bước tiến xa hơn trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong kinh doanh sản xuất nói chung và sản xuất sấy gỗ nói riêng thì vấn đề tổ chức sản xuất có ảnh hƣởng rất lớn đến hiệu quả kinh tế. Nếu tổ chức sản xuất hợp lý sẽ giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm đƣợc thời gian sản xuất, chi phí lao động, chi phí sản xuất; sử dụng nhân công ít nhất mà đạt đƣợc năng xuất lao động lớn nhất, các công việc không bị chồng chéo. Do đó trƣớc khi đi vào sản xuất các doanh nghiệp đều phải lập kế hoạch tổ chức sản xuất. Chính vì vậy việc nghiên cứu tìm hiểu về vấn đề tổ chức sản xuất là rất cần thiết.

Đƣợc sự đồng ý của khoa chế biến lâm sản trƣờng đại học lâm nghiệp, với sự hƣớng dẫn của ThS. Tạ Thị Phƣơng Hoa và sự giúp đỡ nhiệt tình của cán bộ công nhân viên công ty cổ phần Sơn Thủy. Khóa luận tốt nghiệp:“Xây dựng mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho công ty cổ phần Sơn Thủy” đƣợc thực hiện. CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN 1.

Khái quát vấn đề nghiên cứu Lĩnh vực nghiên cứu về tổ chức sản xuất nói chung và lĩnh vực nghiên cứu về tổ chức sản xuất trong lâm nghiệp nói riêng đã đƣợc đề cập đến rất nhiều nhƣ: Khóa luận tốt nghiệp Nguyễn Thị Hà (2005),“Tìm hiểu công tác quản trị sản xuất và tác nghiệp tại xí nghiệp chế biến lâm sản, bao bì và hàng xuất khẩu - HÀ NỘI”; Luận văn thạc sĩ Nguyễn Song Hà (2004),“ Nghiên cứu xây dựng phƣơng án đổi mới tổ chức và tổ chức quản lý tại lâm trƣờng Hữu Lũng - Lạng Sơn ”. Còn vấn đề nghiên cứu về tổ chức sản xuất sấy gỗ lại đƣợc đề cập đến rất ít và ở mức độ nghiên cứu chƣa sâu. Vấn đề này đƣợc bàn đến ở các đề tài có liên quan nhƣ khoá luận: - Phạm Đức Lịch (2006), “ Xây dựng quy trình quản lý chất lƣợng gỗ sấy cho công ty liên doanh Woods Land ” - Lƣơng Văn Hiền (2006), “ Xây dựng quy trình quản lý chất lƣợng gỗ sấy từ gỗ keo tai tƣợng làm ván ghép thanh cho công ty cổ phần thƣơng mại Khánh Trang ” - Đặng Thị Nhàn (2007), “ Xây dựng mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy shinec – nhà máy nội thất tàu thủy shinec ”. Mục tiêu nghiên cứu Xây dựng đƣợc mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho công ty cổ phần Sơn Thủy.

Phạm vi nghiên cứu Trong quá trình thực tập tại công ty cổ phần Sơn Thủy - Kỳ Sơn - Hòa Bình, phạm vi nghiên cứu của đề tài bao gồm: - Những vấn đề cơ bản của sản xuất kinh doanh của công ty - Cơ cấu tổ chức của công ty - Thực trạng sấy gỗ của công ty - Thực trạng tổ chức sấy gỗ của công ty 1. Nội dung nghiên cứu Khoá luận tốt nghiệp đề cập đến các nội dung sau đây: - Tìm hiểu chung về công ty - Khảo sát, đánh giá thực trạng sấy gỗ tại công ty - Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức sản xuất sấy gỗ tại công ty - Xây dựng mô hình tổ chức sản xuất sấy gỗ cho công ty 1. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp khảo sát thực tế - Phƣơng pháp chuyên gia - Phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể - Phƣơng pháp phân tích, đánh giá, tổng hợp - Phƣơng pháp kế thừa CHƢƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Công nghệ sấy 2.

Quá trình vận chuyển và quá trình trao đổi trong khi sấy Sấy gỗ là một quá trình loại bỏ nƣớc ra khỏi gỗ nhờ quá trình bay hơi đến một độ ẩm yêu cầu nào đó để ổn định kích thƣớc cho gỗ. Khi sấy gỗ xảy ra các quá trình vận chuyển và trao đổi sau: - Quá trình vận chuyển nhiệt từ môi trƣờng sấy vào trong gỗ gồm hấp thụ nhiệt trên bề mặt và dịch chuyển nhiệt từ bên ngoài vào trong gỗ - Quá trình vận chuyển ẩm từ trong gỗ ra môi trƣờng sấy gồm quá trình bay hơi các lớp bề mặt gỗ và dịch chuyển ẩm từ bên trong gỗ ra bên ngoài - Quá trình trao đổi nhiệt : Trong lò sấy gỗ thƣờng xuyên tiếp xúc với môi trƣờng sấy có nhiệt độ cao cho nên giữa gỗ và môi trƣờng sấy xảy ra quá trình trao đổi nhiệt. Trong quá trình sấy thì quá trình trao đổi nhiệt giữa lò sấy và môi trƣờng là ổn định, còn giữa môi trƣờng sấy và gỗ là không ổn định - Quá trình trao đổi ẩm diễn ra giữa môi trƣờng sấy và gỗ, môi trƣờng sấy nhận ẩm từ gỗ Quá trình sấy gỗ là tổng hợp các quá trình trao đổi giữa gỗ với môi trƣờng sấy và các quá trình vận chuyển xảy ra trong gỗ sấy. Chính vì vậy mà các quá trình này có ý nghĩa rất lớn đối với diễn biến quá trình sấy và giữa chúng cũng phụ thuộc chặt chẽ vào nhau.

Để quá trình sấy diễn ra tốt nhất, chúngta phải tìm các điều kiện để mỗi quá trình vận chuyển và trao đổi xảy ra với cƣờng độ thích hợp. Sự mất cân đối giữa các quá trình có thể dẫn đến lãng phí năng lƣợng, hoặc gây khuyết tật cho gỗ sấy. Phƣơng pháp sấy và chế độ sấy a. Các khái niệm cơ bản - Độ ẩm tương đối của không khí (,%): Là tỷ lệ giữa áp suất thành phần của hơi nƣớc có trong không khí( Pn ) và áp suất hơi nƣớc bão hòa ở cùng nhiệt độ ( PH ) Pn = PH - Hàm lượng ẩm của không khí (d,g/kg không khí): Là lƣợng hơi nƣớc có trong không khí tính trên một kg không khí hơi khô - Hàm lượng nhiệt của không khí (I, KJ/Kg không khí): Là lƣợng nhiệt nội tại của bản thân 1kg không khí, nó đƣợc đặc trƣng bởi hàm lƣợng nhiệt của không khí khô và của hơi nƣớc vào trong không khí.

- Độ ẩm thăng bằng của môi trường sấy (EMC,%): Là giá trị độ ẩm mà tại đó lƣợng ẩm mà gỗ nhả ra môi trƣờng sấy bằng lƣợng ẩm mà nó hút từ môi trƣờng sấy vào trong. EMC thực chất là độ ẩm thăng bằng mà gỗ cần đạt đƣợc trong môi trƣờng sấy. MC U= EMC - Môi trường sấy: Là môi trƣờng vật chất bao quanh gỗ sấy có chức năng trao đổi nhiệt, trao đổi ẩm với gỗ sấy. Môi trƣờng sấy truyền nhiệt cho gỗ sấy, gỗ sấy nhả ẩm cho môi trƣờng sấy.

Phương pháp sấy Trong thực tế sản xuất hiện nay đã có nhiều phƣơng pháp sấy đƣợc áp dụng nhƣ: phƣơng pháp sấy quy chuẩn, phƣơng pháp sấy tách ẩm, phƣơng pháp sấy chân không, phƣơng pháp sấy hơi quá nhiệt,… * Phương pháp sấy quy chuẩn Phƣơng pháp này còn gọi là phƣơng pháp sấy gián tiếp trong môi trƣờng không khí. Đây là phƣơng pháp sấy đƣợc sử dụng trong lò sấy kiểu chu kỳ với môi trƣờng sấy là không khí ẩm và cũng là phƣơng pháp sấy đƣợc áp dụng chủ yếu trong thực tế sản xuất sấy gỗ hiện nay. Sơ đồ nguyên lý và biểu đồ I-d đƣợc thể hiện ở hình 2. I,KJ/Kg 1 1 2 2' 0 0' 0' 2 d,g/kg 2' I=0 Hình 2.

Sơ đồ nguyên lý và biểu đồ I-d của phương pháp sấy quy chuẩn * Phương pháp sấy tách ẩm ( phương pháp sấy ngưng tụ ẩm ) Nguyên lý của phƣơng pháp này là không có sự trao đổi không khí , ẩm trong môi trƣờng của lò sấy đƣợc ngƣng tụ ẩm và dẫn ra ngoài. Không khí nóng và ẩm sau khi qua đống gỗ phần lớn sẽ đƣợc hút qua dàn lạnh. Khi qua dàn lạnh, hơi nƣớc trong không khí sẽ đƣợc ngƣng tụ lại thành nƣớc ngƣng. Không khí lạnh chứa hàm lƣợng ẩm thấp này kết hợp một phần không khí qua đống gỗ nhƣng chƣa qua dàn lạnh(DL) mà đƣợc đƣa qua dàn nóng(DN).

Không khí có hàm lƣợng ẩm thấp, nhiệt độ sẽ đi qua đống gỗ và làm cho gỗ khô. Sau khi qua đống gỗ ,do ggỗ trong nƣớc thoát ra làm cho không khí trở nên ẩm và quá trình sấy sẽ lặp lại chu kỳ biến đổi trạng thái nhƣ trên. Sơ đồ nguyên lý và biểu đồ I-d đƣợc biểu diễn ở hình2. 1 I,kJ/kg 1 2 0' 2 DN DL 0 0' 0 Nƣớc ngƣng I=0 d,g/kg Hình 2.

Sơ đồ nguyên lý và biểu đồ I-d của phương pháp sấy tách ẩm Sấy tách ẩm có ƣu điểm là tiết kiệm năng lƣợng nhất so với các phƣơng pháp sấy khác. Song nó vẫn chƣa đƣợc áp dụng phổ biến tại việt nam do nó không có hiệu quả khi sấy gỗ khó sấy, gỗ có chiều dày lớn và đặc biệt là yêu cầu về chất lƣợng vỏ lò, môi chất để áp dụng phƣơng pháp sấy này rất cao. * Phương pháp sấy chân không Nguyên lý của phƣơng pháp này dựa vào mối quan hệ giữa nhiệt độ sôi của nƣớc và áp suất hơi nƣớc. Khi áp suất trong thiết bị giảm thì nhiệt độ sôi của nƣớc cũng giảm xuống.

Khi áp suất giảm đến giá trị mà tại đó nƣớc bắt đầu sôi và bốc hơi thì trên tiết diện ngang của thanh gỗ có sự chênh lệch áp suất. Qua đó hình thành lên dòng ẩm chuyển động trong gỗ theo chiều từ trong ra ngoài. Dƣới điều kiện chân không, quá trình bay hơi sẽ diễn ra nhanh chóng và qua đó quá trình khô của gỗ rất nhanh cho nên thời gian sấy đƣợc rút ngắn đáng kể ( khoảng 20-25% thời gian sấy so với phƣơng pháp sấy quy chuẩn) * Phương pháp sấy cao tần Đây là phƣơng pháp sấy gỗ trong từ trƣờng điện xoay chiều có tần số cao. Tần số ở đây nằm trong khoảng 3-50MHz.

Để hạn chế hiện tƣợng nhiễu sóng, trong thực tế ngƣời ta gới hạn việc sử dụng trong công nghiệp ở các phạm vi tần số sau đây: 13,560MHz ± 0,06%; 27,120MHz ± 0,06%; 40,580MHz ± 0,06% và tần số đƣợc sử dụng phổ biến nhất là 27,120MHz So với các phƣơng pháp sấy khác thì phƣơng pháp sấy cao tần có đặc điểm khác biệt là gỗ đƣợc sấy khô từ trong ra ngoài và do đó thời gian sấy rất ngắn. Ngoài ra, phƣong pháp sấy này còn có nhiều ƣu điểm dễ tự động hoá, thiết bị gọn nhẹ, chất lƣợng sấy đảm bảo, quá trình sấy dễ điều tiết và có thể sấy các loại nguyên liệu có hình dạng phức tạp. * Phương pháp sấy hơi quá nhiệt Phƣơng pháp sấy này sử dụng trực tiếp hơi quá nhiệt làm môi trƣờng sấy , đây là một giải pháp nhằm tăng cƣờng năng lực sấy và tăng hiệu quả kinh tế của quá trình sấy. Bản chất của quá trình sấy này chính là sự tổng hợp của phƣơng pháp sấy quy chuẩn và phƣơng pháp sấy chân không.

Hơi quá nhiệt ở đây chính là hơi nƣớc đƣợc cấp thêm nhiệt.