mở đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác Thư viện. Thư viện được đầu tư máy tính từ 2003 với phần mềm quản trị thư viện tích hợp Ilib 4.0, xử lý sách và truy cập cơ sở dữ liệu sách, liên thông phục vụ bạn đọc qua mạng máy tính. Thư viện Tỉnh là nơi thu thập, lưu trữ và phục vụ các tài liệu liên quan đến địa phương mình, không chỉ giúp cho cán bộ và người dân hiểu biết toàn diện về lịch sử, địa lý, văn hóa, phong tục tập quán, nâng cao dân trí và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. 15 Đến nay thư viện tỉnh Nghệ An bổ sung hàng năm khoảng 12 nghìn bản sách tổng hợp.
Nâng tổng số vốn sách hiện có của Thư viện khoảng 140.000 bản sách tiếng Việt, 1 vạn bản sách tiếng Nga và tiếng Đức, có khoảng 6.000 tên báo, tạp chí các loại. Hiện nay vốn sách, tài liệu của thư viện tỉnh cũng rất phong phú. Sách phục vụ bạn đọc bình thường: trên 260.000 bản, và trên 200 loại báo, tạp chí; thuộc các thể loại: Ngôn ngữ, Tự nhiên, Y học, Kỹ thuật, Nghệ Thuật, Thể thao, Văn học, Lịch sử, Tôn giáo, Địa lý. hàng năm phục vụ trên 150.000 lượt bạn đọc và 500.000 lượt sách luân chuyển.
Ngoài ra Thư viện Tỉnh Nghệ An có nhiều nguồn sách tư liệu quý với nhều sách lịch sử, dư địa chí về các vùng miền xứ Nghệ. Nhiệm vụ của Thư viện Tỉnh Nghệ An - Về công tác quản lý: Xây dựng kế hoạch, giải pháp đổi mới và phát triển sao cho phù hợp với sự phát triển của tỉnh, của ngành Thông tin Thư viện Việt Nam. Lập kế hoạch khai thác, tu bổ… vốn tài liệu để phục vụ tốt nhu cầu thông tin của bạn đọc Lập kế hoạch luân chuyển sách báo cho các thư viện cơ sở, hàng quý, hàng năm. - Công tác bổ sung vốn tài liệu: Xây dựng và phát triển vốn tài liệu phù hợp với đặc điểm tự nhiên – kinh – văn hóa của địa phương và đối tượng phục vụ của thư viện.
Thu thập, tàng trữ và bảo quản các tài liệu được xuất bản tại địa phương và các bài viết về địa phương Nghệ An ở tại kho sách của Thư viện tỉnh. Thực hiện việc thanh lọc ra khỏi kho các tài liệu không còn giá trị sử dụng theo quy định của Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch. - Tổ chức bảo quản vốn tài liệu: 16 Sắp xếp, bố trí kho tàng, giá sách đảm bảo thông thoáng kho tài liệu với phương thức dễ nhìn dễ lấy và có khoa học. Thường xuyên kiểm tra lau chùi, sắp xếp giá sách, tài liệu… các trang thiết bị trong thư viện một cách ngăn nắp gọn gàng, dọn vệ sinh sạch sẽ.
Bảo quản tốt cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị và các tài sản khác của thư viện. - Công tác tuyên truyền giới thiệu sách báo: Tổ chức và thực hiện công tác tuyên truyền giới thiệu kịp thời, rộng rãi vốn tài liệu thư viện đến với mọi người, đặc biệt là tài liệu phục vụ công cuộc phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội ở địa phương, xây dựng phong trào đọc sách, báo trong nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh. Trong đó có giới thiệu về tài liệu địa chí. - Xây dựng thư viện điện tử, thư viện số: Chuẩn hoá về nghiệp vụ thông tin thư viện nhằm đảm bảo liên thông trong nước và quốc tế, nghiên cứu ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến vào việc hiện đại hoá tự động hoá các hoạt động của trung tâm thư viện xây dựng thư viện điện tử thường xuyên có sự hợp tác trao đổi tài liệu, liên thông giữa các thư viện trong và ngoài nước.
Có kế hoạch thường xuyên bảo quản tốt các cơ sở dữ liệu đã có trong máy chủ. Đảm bảo hệ thống mạng phòng máy thường xuyên thông suốt. Bảo trì, nâng cấp phần mềm hệ quản trị thư viện tích hợp Ilib, đáp ứng với yêu cầu tự động hoá và hiện đại hoá. Đón tiếp, giao dịch nhận và làm thẻ cho bạn đọc.
- Chỉ đạo phong trào đọc sách ở cơ sở: Hướng dẫn, tư vấn tổ chức thành lập thư viện ở cơ sở, tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho người làm công tác thư viện huyện, xã… tổ chức luân chuyển sách báo, chủ động phối hợp hoạt động về chuyên môn, nghiệp vụ giữa các thư viện trên địa bàn tỉnh. Lịch sử kho địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An Ở Thư viện tỉnh Nghệ An, kho tài liệu địa chí đã được hình thành và phát triển từ khá lâu, đã, đang và sẽ đóng một vai trò cực kì quan trọng đối với việc sưu tầm, bảo lưu và phát huy vốn tri thức xa xưa của cha ông ngay trên mảnh đất Nghệ An. Xứ Nghệ bao gồm hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh là một vùng đất cổ, có bề dày lịch sử mang sẵn trong nó cả kho tàng văn hóa – văn học dân gian đồ sộ và đầy bản sắc. Tài liệu địa chí trên địa bàn Nghệ – Tĩnh từ xưa tới nay, ngoài mảng sách nói trên, còn có nhiều tài liệu quý nữa như sách lá cây chữ Thái cổ, chữ Hán nôm, ván khắc in chữ Hán và các bản tài liệu chép tay trong cuộc kháng chiến chống Pháp… Nhân dân Nghệ An vốn có truyền thống dũng cảm, kiên cường trong chiến đấu, chịu khó trong lao động, sản xuất và hiếu học.
Địa linh và văn hiến xứ Nghệ đã để lại cho Nghệ An một vốn di sản văn hoá vật thể và phi vật thể đồ sộ, phong phú, trong đó vốn sách và tài liệu địa chí giữ một vai trò hết sức quan trọng trong đời sống của cộng đồng dân cư. Vốn di sản ấy, cũng được hình thành từ truyền thống hiếu học, khoa bảng. Nghệ An có nhiều làng, xã, nhiều nhân vật khoa bảng nổi tiếng. Thấy được tầm quan trọng của công tác địa chí, Thư viện tỉnh Nghệ An đã có ý thức xây dựng kho sách địa chí từ những năm đầu mới thành lập.
Thư viện đã tiếp nhận một cán bộ lưu dung thời Pháp (cụ Phạm Mạnh Phan, nguyên Giám đốc Đài Phát thanh Bắc kỳ của Pháp) để chuyên sưu tầm và dịch các tài liệu chữ Pháp có liên quan đến địa phương. Số tài liệu này, được đánh máy chữ và chép tay, cả nguyên văn chữ Pháp và phần dịch với khoảng 150 cuốn. Thư viện đã thuê các bác giỏi về chữ Hán ở Thư viện KHXH và Thư viện Quốc gia, như Nguyễn Đình Khang, Nguyễn Trọng Phú, Ngô Đức Thọ sưu tầm, sao chép, dịch thuật các sách Hán Nôm liên quan đến địa phương có ở các kho lưu trữ lớn ở trung ương. Số sách này, cả đánh máy và 18 chép tay khoảng 150 cuốn.
Số sách chữ Pháp và Hán Nôm, cả nguyên văn và dịch thuật này đặc biệt quý và còn có giá trị nghiên cứu cho bạn đọc ngày nay. Cụ Nguyễn Thúc Chuyên ở Huế đã ra đọc tài liệu viết tay Những nhân vật trong Phong trào Đông Du Phan Bội Châu để viết thành công cuốn sách 157 nhân vật Phong trào đông Du đã xuất bản. Thư viện cũng đã chú trọng tập hợp tất cả các sách xuất bản phẩm địa phương với khoảng 4. Hàng năm, Thư viện cũng đã bổ sung được từ 150 đến 300 bản sách địa chí qua nguồn bổ sung phát hành, các nhà xuất bản trung ương đến địa phương, các sách biếu tặng.
Vốn tài liệu địa chí của một vùng gắn liền với truyền thống lịch sử, văn hóa, xã hội, với thuần phong mĩ tục của con người trên vùng đất đó. Vốn tài liệu địa chí Nghệ An gắn liền với truyền thống nhiều mặt của mảnh đất, con người xứ Nghệ, bởi vậy, cái vốn này có bề dày, chiều sâu, phong phú và nhiều tiềm ẩn chưa thể khai phá hết. Từ những năm 60 của thế kỉ XX, việc sưu tầm vốn tài liệu địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An đã được đặt ra để thu gom, xây dựng thành kho. Cho đến gần đây, kho sách địa chí này là kho sách độc lập.
Theo báo cáo của Thư viện thì hiện nay kho đã trên khoảng 10.000 bản, trong đó, ngoài vốn lưu chiểu xuất bản phẩm địa phương từ trước những năm 1954, còn “có trên 200 cuốn chép tay, 100 cuốn chép tay chữ Pháp, 80 cuốn chữ Hán, một số sách ghi trên lá cọ, bản khắc trên ván, rất nhiều bản hương ước, văn bia, gia phả, tộc phả, thần phả, tài liệu lịch sử quý ở địa phương, sách về kinh tế, tài nguyên, về huyện chí, xã chí, nhân vật chí”. Có được kho sách quý này, là do Thư viện tỉnh Nghệ An đã chú trọng nguồn đầu tư kinh phí để sưu tầm, thuê dịch nhiều tài liệu quý hiếm ở các kho sách Hà Nội như Thư viện quốc gia, Thư viện viện Khoa học Xã hội, Viện nghiên cứu Hán Nôm. Các cụ các bác Phan Văn Tích, Nguyễn Hữu Chuyên, Phan Thị Ái, Nguyễn Văn Danh, Đào Tam Tỉnh, nguyên là lãnh đạo Thư viện 19 Nghệ An qua các thời kì và đều là những người có công lớn tổ chức sưu tầm, dịch thuật, lưu giữ nhiều tài liệu có giá trị. Đa số các tài liệu đó được đánh máy, đóng bìa cứng như Nghệ An kí, Địa chí dư Nghệ An, tác phẩm của các nhà thơ lớn trên quê hương như Nguyễn Du, Phan Bội Châu, Hồ Chí Minh,.
Trong suốt chặng đường phát triển của mình, Thư viện tỉnh đang cố gắng bổ sung, hoàn thiện kho tài liệu địa chí, nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu về các lĩnh vực trên vùng đất xứ nghệ của đông đảo bạn đọc. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Qua chương 1 tôi đã nêu lên những lý luận chung về tài liệu địa chí và khái quát về TVTNA như : một số khái niệm, đặc trưng và các loại hình tài liệu địa chí; vai trò của công tác xây dựng xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí đối với địa phương; khái quát về Thư viện Tỉnh Nghệ An như nhiệm vụ,…và đặc biệt là giới thiệu về lịch sử của kho sách địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An. Những vấn đề trình bày trong chương một sẽ làm nền tảng cho việc phân tích về thực trạng ở chương hai để giúp khóa luận mang tính khoa học và chặt chẽ hơn. 20 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KHO SÁCH ĐỊA CHÍ CỦA THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN 2.
Nhu cầu sử dụng tài liệu địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An 2.