PHẦN MỞ ĐẦU Đảng và Nhà nước ta luôn xác định tầm quan trọng của công tác giáo dục thể chất (GDTC) cho thế hệ trẻ. GDTC trong các trường Đại học (ĐH), Cao đẳng (CĐ) là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục và đào tạo, đồng thời là một mặt trong chương trình giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, nhằm tạo ra một thế hệ tương lai có tri thức mới, có năng lực, phẩm chất đạo đức và có sức khỏe. Đó là lớp người “phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức”. Mục tiêu chiến lượt này thể hiện rõ những yêu cầu bức bách về sức khỏe và thể lực của lớp người lao động trong công cuộc đổi mới nền kinh tế xã hội, đặc biệt là nền kinh tế tri thức nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay (Nghị quyết TW II – Khóa VIII).
[11] Trong chương trình GDTC cho sinh viên (SV) các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp thì Điền kinh (ĐK) là một trong những môn học không thể thiếu trong việc bảo vệ, rèn luyện và nâng cao sức khỏe, thể lực cho sinh viên, góp phần thực hiện mục tiêu “nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài” chuẩn bị cho người lao động tương lai đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. [5] Những năm qua, lãnh đạo Trường Đại học Đồng Tháp rất quan tâm đến công tác giáo dục thể chất cho sinh viên, cũng như phát triển phong trào tập luyện thể dục thể thao trong sinh viên. Vì thế mà phong trào tập luyện thể thao ngày càng phát triển. Ngành sư phạm GDTC của trường Đại học Đồng Tháp đào tạo giáo viên GDTC theo chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Trong quá trình giảng dạy của giảng viên (GV) thì việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo chuyên môn cho sinh viên thông qua các môn học trong nhà trường luôn là đòi hỏi hết sức nghiêm túc đối với cả người dạy và người học. Bên cạnh việc hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động, tích lũy vốn 2 kiến thức đã được trang bị trong quá trình học để làm hành trang vào nghề của các em sinh viên lớp GDTC, thì việc phát triển thể lực nói chung, sức nhanh nói riêng cho các em sinh viên là điều hết sức cần thiết. Ngành sư phạm Giáo dục thể chất của trường Đại học Đồng Tháp đào tạo giáo viên Giáo dục thể chất với nhiều chuyên ngành chuyên sâu như: Bóng đá, Bóng chuyền, Cầu lông, Điền kinh. Trong đó Điền kinh là một trong những môn thể thao thế mạnh của trường tại các kỳ hội thao sinh viên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Bản thân được khoa phân công giảng dạy môn chuyên sâu Điền kinh trực tiếp hai nội dung (chạy ngắn và nhảy xa). Tuy nhiên, quá trình giảng dạy chạy ngắn (100m) và nhảy xa muốn đạt thành tích cao không phải là điều đơn giản. Bởi lẽ, để đạt thành tích cao trong chạy ngắn và nhảy xa thì phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó vai trò quan trọng phải kể đến là yếu tố sức nhanh, sức mạnh. Môn chạy cự ly ngắn và nhảy xa có vị trí rất quan trọng trong điền kinh, không phải chỉ vì nó gồm nhiều nội dung, mà còn do nó tạo được tốc độ cao.
Đó là cơ sở quan trọng để đạt thành tích trong chạy vượt rào, chạy cự ly trung bình và dài; trong các môn nhảy và nhiều môn phối hợp. Chạy cự ly ngắn và nhảy xa được coi là một phương tiện tập luyện hiệu quả để nâng cao thành tích trong hầu hết các môn thể thao khác. Vì vậy, việc nâng cao thành tích của môn chạy ngắn và nhảy xa có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển môn ĐK và các môn thể thao khác. Chạy ngắn (nhất là chạy 100 mét) và nhảy xa là nội dung không thể thiếu trong chương trình giảng dạy từ phổ thông đến đại học.
Chạy ngắn và nhảy xa cũng là một môn thi hầu như được tiến hành trong mọi cuộc thi đấu từ quy mô nhỏ đến quy mô lớn cả ở trong nước và quốc tế. Ở trường Đại học Đồng Tháp, chạy ngắn và nhảy xa là một trong những nội dung bắt buộc đối với tất cả sinh viên của nhà trường trong quá trình đào tạo. Con người khi 3 được sinh ra ai cũng biết đi, biết chạy, biết nhảy nhưng việc chạy đúng kỹ thuật, nhảy kết quả xa, đẹp và đạt thành tích cao thì phải trải qua một quá trình tập luyện có phương pháp và có khoa học. Môn chạy ngắn và nhảy xa có kết cấu kỹ thuật không quá phức tạp.
Người tập muốn thực hiện đúng kỹ thuật và nâng cao thành tích của bản thân chỉ cần có sự kiên trì khổ luyện kết hợp với các bài tập bổ trợ, các bài tập phát triển sức nhanh, sức mạnh một cách khoa học và hệ thống thì sẽ phát huy được thành tích chạy ngắn và nhảy xa của bản thân ở mức cao nhất. Vấn đề nghiên cứu hiệu quả công tác giảng dạy, huấn luyện đang được nhà trường quan tâm và khuyến khích đẩy mạnh. Với thực tiễn giảng dạy của trường trong những năm qua cho thấy chương trình còn bị thay đổi liên tục, chưa có chương trình thống nhất, do vậy muốn đóng góp một phần sức lực của mình để xây dựng bộ môn ngày càng phát triển, góp phần chuẩn hóa nội dung các môn học của bộ môn nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Nghiên cứu xây dựng chương trình giảng dạy môn chuyên sâu Điền kinh (chạy ngắn và nhảy xa) cho nam sinh viên chuyên ngành Giáo dục thể chất, trường Đại học Đồng Tháp”. Trên cơ sở đó, đề tài ứng dụng vào quá trình giảng dạy, nhằm giúp sinh viên nâng cao thành tích, góp phần nâng cao chất lượng dạy học của khoa Giáo dục thể chất và Quốc phòng – An ninh, Trường Đại Học Đồng Tháp.
Mục đích nghiên cứu: Nhằm xây dựng chương trình giảng dạy chạy cự ly ngắn và nhảy xa cho nam sinh viên chuyên ngành GDTC, trường Đại học Đồng Tháp trong một học kỳ, góp phần chuẩn hóa nội dung giảng dạy, nâng cao hiệu quả GDTC cho sinh viên Trường Đại học Đồng Tháp. Mục tiêu nghiên cứu: Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài phải giải quyết 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể sau đây: 4 Mục tiêu 1: Đánh giá thực trạng công tác giảng dạy môn chuyên sâu Điền kinh (nội dung chạy ngắn và nhảy xa) cho nam sinh viên chuyên ngành GDTC trường Đại học Đồng Tháp. Mục tiêu 2: Xây dựng và ứng dụng thực nghiệm chương trình giảng dạy môn chuyên sâu Điền kinh (nội dung chạy ngắn và nhảy xa) cho nam sinh viên chuyên ngành giáo dục thể chất, trường Đại học Đồng Tháp năm học 2014 - 2015. Mục tiêu 3: Đánh giá hiệu quả việc thực nghiệm chương trình giảng dạy môn chuyên sâu Điền kinh (nội dung chạy ngắn và nhảy xa) mới cho nam sinh viên chuyên ngành giáo dục thể chất, trường Đại học Đồng Tháp năm học 2014 - 2015.
5 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về công tác giáo dục thể chất Đảng và Nhà Nước ta luôn xác định tầm quan trọng của công tác giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ. Giáo dục thể chất là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục Xã hội chủ nghĩa, nhằm đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, nhân cách và thể chất. Trong các trường Đại học và Cao đẳng, giáo dục thể chất cho sinh viên được coi vừa là một mặt giáo dục, vừa là một nhiệm vụ rất quan trọng góp phẩn bồi dưỡng nguồn nhân lực phát triển toàn diện có sức khoẻ dồi dào, có thể chất cường tráng có dũng khí kiên cường để phục vụ sự nghiệp của Đảng và nhân dân.
Cùng với những phẩm chất kể trên, quá trình giáo dục thể chất còn gúp cho học sinh, sinh viên hoàn thiện nhân cách và phẩm chất cần thiết khác nhằm đáp ứng những đòi hỏi của nghiệp vụ chuyên môn và cuộc sống. Giáo dục thể chất còn góp phần chuẩn bị về mặt tâm lý và tinh thần cho người lao động tương lai, quan trọng hơn là giúp cho họ hiểu biết kiến thức và phương pháp khoa học thể dục thể thao để sau này ra trường tiếp tục rèn luyện thân thể, tăng cường sức khoẻ, rèn luyện ý chí và nâng cao hiệu quả lao động. Xuất phát từ những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thể dục thể thao, công tác giáo dục thể chất được Đảng và Nhà nước ta định hướng, vận dụng một cách linh hoạt và sáng tạo. Trong mỗi thời kỳ cách mạng, tùy theo yêu cầu, nhiệm vụ, và tình hình thực tiễn, Đảng và Nhà nước ta luôn luôn có những chỉ thị, nghị quyết kịp thời, chủ trương đúng đắng để chỉ đạo phong trào thể dục thể thao.
Nghị quyết số 04-NQ/HNTW (1993) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác thể dục thể thao trong giai đoạn mới có quan điểm: 6 “… - Phát triển thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người; công tác thể dục thể thao phải góp phần tích cực nâng cao sức khoẻ, thể lực; giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống lành mạnh; làm phong phú đời sống văn hoá, tinh thần của nhân dân; nâng cao năng suất lao động xã hội và sức chiến đấu của các lực lượng vũ trang. - Thực hiện giáo dục thể chất trong tất cả các trường học. Làm cho việc tập luyện thể dục thể thao trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên, thanh niên, chiến sỹ các lực lượng vũ trang, cán bộ, công nhân viên, công nhân viên chức và một bộ phận nhân dân.” [12] Thực hiện lời dạy của Bác, việc dạy và học TDTT trong nhà trường các cấp được nhiều văn bản pháp quy của Đảng, Nhà nước ghi rõ. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, điều 41 quy định: “Nhà nước thống nhất quản lý sự nghiệp phát triển TDTT, quy định chế độ GDTC bắt buộc trong trường học, khuyến khích và giúp đỡ phát triển các hình thức tổ chức TDTT tự nguyện của nhân dân, tạo điều kiện cần thiết để không ngừng mở rộng các hoạt động thể thao chuyên nghiệp, bồi dưỡng các rài năng thể thao”.