Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA THANH NIÊN VÀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO THANH NIÊN HỌC SINH TRUNG HỌC PHỐ THÔNG 1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng của thanh niên 1. Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vị trí, vai trò của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam Các công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên đã có những kết luận khoa học theo những nhận định của Người về vai trò, vị trí của thanh niên trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Chúng tôi rất đồng tình với các kết quả nghiên cứu đã đạt được.
Xin liệt kê những nhận định của Hồ Chí Minh về vai trò của thanh niên đã được các nhà khoa học nghiên cứu như sau: 1. Thanh niên là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc, sự phát triển của đất nước. Kết luận này dựa trên những luận điểm cơ bản của Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh. Người khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.
Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, mạnh hay yếu, một phần lớn là do các thanh niên” [31, tr. Để xứng đáng là người chủ tương lai của đất nước, Hồ Chí Minh yêu cầu thanh niên phải tự mình phấn đấu học tập, rèn luyện để nắm lấy tri thức, bồi dưỡng ý chí, nghị lực và tinh thần cách mạng. Người viết: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em [30, tr. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt cộng với những khó khăn khi cùng một lúc tiến hành hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và giải phóng miền Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn lạc quan và vững tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam, bởi vì: “Với một thế hệ thanh niên hăng hái và kiên cường, chúng ta nhất định thành công trong sự 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc” [38, tr.
Thanh niên là lực lượng to lớn trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Hồ Chí Minh xác định cách mạng là công việc của “cả dân chúng” chứ không phải việc của một hai người, trong đó công, nông là gốc của cách mạng, là đội quân chủ lực của cách mạng. Hồ Chí Minh sớm nhận thấy vai trò của thanh niên trong lực lượng cách mạng, tiềm năng của thanh niên là vô cùng to lớn. Người từng có nhận xét: “Tính trung bình thanh niên chiếm một phần ba tổng số nhân dân- tức là một lực lượng to lớn” [34, tr.94] và “thanh niên là bộ phận quan trọng của dân tộc”. Để hiện thực hoá tiềm năng đó thì trước hết cần phải tập hợp thanh niên trong một tổ chức cách mạng.
Người cho rằng: “Thanh niên ta rất hăng hái. Ta biết họp lòng hăng hái đó lại và dìu dắt đúng đắn thì thanh niên sẽ thành một lực lượng rất mạnh mẽ” [33, tr. Được sự quan tâm giáo dục của Đảng, được sự dìu dắt mà nhiều thế hệ thanh niên đã trưởng thành. Tiếp tục phát huy vai trò xung kích, không ngại hy sinh quyết tâm kháng chiến để giữ vững nền độc lập của nước nhà, đã có hàng triệu thanh niên hăng hái xung phong ở tuyến đầu của cuộc chiến đấu, nhiều thanh niên đã trở thành cán bộ trung kiên của Đảng như: Võ Thị Sáu, Lê Hồng Phong, Lý Tự Trọng, Hoàng Văn Thụ, Phan Đình Giót…Các đồng chí là những tấm gương sáng chói cho các thế hệ thanh niên sau này học tập, noi theo.
Sau năm 1954, đất nước tạm thời chia cắt hai miền. Trước kẻ thù mới hùng mạnh hơn, nhiệm vụ giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội càng trở nên khó khăn, phức tạp, nặng nề hơn. Để hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng chống Mỹ cứu nước. Hồ Chí Minh động viên thanh niên thực hiện tốt vai trò xung kích của mình “Các cháu thanh niên gái cũng như trai hãy thực hiện tốt “ba sẵn sàng”, xung phong hiến dâng tất cả tinh thần và lực lượng của tuổi trẻ cho sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, cho Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội ” [37, tr.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, tính đến cuối tháng 5/1965 đã có 2 triệu 50 vạn đoàn viên và thanh niên ghi tên thực hiện: “sẵn sàng chiến đấu”, “sẵn sàng gia nhập các lực lượng vũ trang” và “sẵn sàng đi bất cứ nơi nào, làm bất cứ việc gì mà Tổ quốc cần đến”. Thanh niên là đội xung kích trên các mặt trận Trong mọi công việc, thanh niên là lực lượng luôn thực hiện khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên làm” [37, tr. Vì vậy, Hồ Chí Minh thường xuyên quan tâm tới thanh niên, biểu dương những việc làm tốt, những hành động anh hùng, dũng cảm sáng suốt của họ. Người nói: “Khắp thành thị, nông thôn, miền xuôi, miền núi, thanh niên ta ngày nay đã thành một đội quân to lớn, hăng hái tiến lên, quyết tâm phấn đấu, hy sinh vì Tổ quốc thân yêu, vì tiến bộ xã hội” [37, tr.
Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh vai trò xung kích đi đầu của thanh niên trong hành động cách mạng. Trong một buổi nói chuyện với thanh niên, Bác nói: “Bác rất yêu mến thanh niên. Vì thanh niên là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vì thanh niên là lực lượng cơ bản trong bộ đội, công an và dân quân tự vệ, đang hăng hái giữ gìn trật tự, bảo vệ Tổ quốc.
Vì trong mọi việc, thanh niên thi đua thực hiện khẩu hiệu “Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên làm”. Theo Hồ Chí Minh “thời đại này là thời đại vẻ vang của thanh niên. Mà thanh niên phải là đội xung kích trên các mặt trận chính trị, kinh tế, khoa học, kỹ thuật” [36, tr. Thi đua trong chiến đấu, học tập, lao động sản xuất, thanh niên lập nên nhiều thành tích to lớn.
Nhiều cá nhân, tập thể thanh niên được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng, chiến sĩ thi đua ngày càng nhiều. Chiến công và sự trưởng thành của thanh niên cả nước trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước xứng đáng với lời khen ngợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các cháu thanh niên thân mến, các cháu là thế hệ anh hùng trong thời đại anh hùng. Bác mong các cháu đều xứng đáng là những anh hùng trong sự nghiệp cách mạng tiêu diệt chủ nghĩa đế quốc và xây dựng xã hội mới” [37, tr. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Thanh niên là đội hậu bị, cánh tay đắc lực của Đảng, đồng thời là người giáo dục dìu dắt thiếu niên, nhi đồng Theo Hồ Chí Minh: “Trong mọi công việc thanh niên ta luôn luôn hăng hái xung phong và họ xứng đáng là cánh tay đắc lực của Đảng” [36, tr. Thanh niên luôn đi đầu trong việc thực hiện những chủ trương, đường lối do Đảng đề ra. Thông qua hoạt động, tổ chức Đoàn phát hiện và giới thiệu những đoàn viên ưu tú cho Đảng. Như vậy, Đoàn thanh niên là nguồn bổ sung lực lượng cho đội ngũ của Đảng những người trẻ, khỏe.
Điều đó làm cho Đảng càng đông và càng mạnh. Mối quan hệ giữa Đảng với tổ chức Đoàn, Hồ Chí Minh viết: “Đường chính trị, thì thanh niên theo Đảng chỉ huy, nhưng việc làm thì thanh niên độc lập” [28, tr. Nghĩa là Đoàn do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Đoàn thanh niên phải lấy mục tiêu, lý tưởng của Đảng làm tôn chỉ hoạt động của tổ chức mình.
Tuy nhiên, Đoàn thanh niên hoàn toàn tự chủ trong việc đề ra kế hoạch, chương trình hành động. Theo Hồ Chí Minh, Đoàn thanh niên Cộng sản vừa là tổ chức gần gũi Đảng, vừa là người phụ tá đắc lực cho Đảng. Trước hết, Đoàn là người trực tiếp giúp Đảng giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thanh niên, vận động thanh niên đi theo lý tưởng của Đảng. Đoàn còn lôi cuốn, tập hợp đông đảo thanh niên xung phong thực hiện và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng giao phó.
Được tổ chức Đoàn dìu dắt, giúp đỡ, thanh niên không ngừng rèn luyện, phấn đấu vươn lên xứng đáng là lực lượng kế thừa sự nghiệp cách mạng của Đảng. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Đoàn thanh niên còn có vai trò là người giáo dục dìu dắt thiếu niên, nhi đồng. Cách mạng là sự nghiệp của nhiều thế hệ nối tiếp nhau. Việc chuẩn bị thế hệ cách mạng kế tục là một quy luật đảm bảo cho cách mạng giành thắng lợi trong từng thời kỳ, thúc đẩy xã hội phát triển không ngừng.
Chăm lo, giáo dục, dìu dắt các em thiếu niên, nhi đồng là chiến lược đào tạo đội ngũ kế cận để chuẩn bị cho tương lai. Thanh niên có vai trò rất lớn trong việc tổ chức, hướng dẫn, dìu dắt thiếu niên, nhi đồng, giúp các em học 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tập, vui chơi, lành mạnh, tránh những tác động xấu ngoài xã hội. “Đoàn thanh niên Lao động phải là cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức và giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản” [36, tr. Rõ ràng, theo Hồ Chí Minh, thanh niên có vai trò vô cùng to lớn trong tiến trình lịch sử dân tộc và lịch sử cách mạng.
Thanh niên là bộ phận quan trọng của dân tộc, là lực lượng nòng cốt trong cách mạng giải phóng dân tộc và trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Vận mệnh của dân tộc, tương lai của đất nước phụ thuộc vào bản chất và bản lĩnh của thanh niên. Thanh niên là lực lượng to lớn, là đội quân xung kích trên mọi mặt trận, là cánh tay đắc lực và đội hậu bị của Đảng và còn là lực lượng kế thừa và tiếp bước các thế hệ cha anh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.