MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Hiện nay chất lượng giáo dục luôn là đề tài được sư quan tâm của toàn xã hội. Trong những năm gần đây, đề tài này càng trở thành cấp bách và cần được giải quyết. Thời gian gần đây ở nước ta có rất nhiều cuộc hội thảo, hội nghị đã được tổ chức với mục tiêu là tìm một định hướng đi mới cho giáo dục.
Mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn điện cũng như đáp ứng mục tiêu giáo dục mà UNESCO đưa ra. Đó là: “Học để biết, học để làm, học để chung sống và học để khẳng định mình”.[12] Còn ở Việt Nam thì trong nghị quyết hội nghị trung ương 8 khóa XI có ghi mục tiệu cụ thể đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là “Đối với giáo dục nghề nghiệp, tập trung đào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp. Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế. Đối với giáo dục đại học, tập trung đào tạo nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm giàu tri thức, sáng tạo của người học.
Hoàn thiện mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học, cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia; trong đó, có một số trường và ngành đào tạo ngang tầm khu vực và quốc tế. Đa dạng hóa các cơ sở đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển công nghệ và các lĩnh vực, ngành nghề; yêu cầu xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế”.[6] Như vậy ta có thể thấy rằng đổi mới phương pháp dạy học là một nhu cầu cần thiết trong thời đại ngày nay, thời đại mà khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, kiến thức mà học sinh tiếp cận, thu nhận không chỉ dừng lại ở trong chương trình, sách giáo khoa và trong khuôn khổ nhà trường mà còn thông qua nhiều kênh thông tin khác như: tạp chí, kênh truyền hình và các thông tin đại chúng 1 Luan van như internet…do đó đối với phương pháp dạy học phải nhắm vào vai trò trung tâm là người học chứ không phải lấy người dạy làm trung tâm như quan điểm truyền thống. Theo quan điểm truyền thống thì giảng viên làm trung tâm,còn học sinh không phải là người chủ động tìm đến kiến thức, do đó trong cách học của các em có phần thụ động. Chính vì sự thụ động trong học tập sẽ làm hạn chế sự động não, tìm tòi, thể hiện suy nghĩ đa chiều, sự chia sẻ kinh nghiệm hiểu biết và cảm xúc của người học, khả năngvận dụng kiến thức đã học vào trong thực tế.
Đặc biệt là với bộ môn thực hành sửa chữa tivi vì môn học này có rất nhiều sự liên hệ với thực tế nhưng thực trạng hiện nay có một bộ phận không nhỏ sinh viên không có động cơ học tập môn thực hành sửa chữa tivi. Sở dĩ, có tính trạng này là do chương trình học môn thực hành sửa chữa tivi quá nặng nề về lý thuyết sinh viên phải vật lộn với các cột điểm, giảng viên phải chạy đua với nội dung chương trình và với thành tích của trường…vì thế giảng viên chưa quan tâm nhiều đến phương pháp dạy học chỉ áp dụng những phương pháp dạy truyền thống, chưa chú trọng đến các phương pháp dạy học tích cực nhằm hướng học sinh đến sự phát triển tư duy khoa học, giúp học sinh hình thành kỹ năng tự học tập, trao đổi, chia sẻ thông tin,…và vận dụng kỹ năng đó vào giải quyết các vấn đề thực tế cũng như sau khi ra trường. Đó cũng chính là vấn đề mà người nghiên cứu trăn trở trong suốt những năm đi dạy. Làm thế nào để sinh viên có hứng thú với môn thực hành sửa chữa tivi, làm thế nào để các em động não và tập trung, chủ động tham gia vào quá trình học tập? Trong quá trình học lớp giáo dục học người nghiên cứu đã đượchọc các phương pháp dạy học mới của các nước có nền giáo dục phát triển trên thế giới nghiên cứu thấycó một số phương pháp rất hiệu quả có thể đáp ứng được yêu cầu này như: dạy học theo dự án (Project Based Learning PJBL), dạy học dựa trên vấn đề, dạy học khám phá…người nghiên cứu nhận thấy rằng phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning PBL) có khả năng đáp ứng được mục tiêu giáo dục của UNESCO đưa ra cũng như mục tiêu giáo dục mới của nước ta và nhằm hướng học sinh đến sự phát triển tư duy khoa học, giúp học sinh hình thành kỹ năng tự học tập, trao đổi, chia sẻ thông tin,…và vận dụng kỹ năng đó vào giải quyết các vấn đề thực tế cũng như sau khi ra trường.
Do đó, người nghiên cứu đã 2 Luan van chọn vận dung phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning PBL) cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang để nghiên cứu nhằm giúp sinh viên nâng cao năng lực tự học, kỹ năng truy tìm tài liệu,kỹ năng giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn và hợp tác trong học tập và nâng cao kết quả học tập. Do đây là lần đầu tiên tiếp cận với phương pháp mới, thời gian tìm hiểu chưa dài, người nghiên cứu vẫn hy vọng đề tài này sẽ giúp ích cho trong việc đổi mới phương pháp dạy và học thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang. Mục tiêu nghiên cứu Vận dụng phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning) cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang. Nhiệm vụ nghiên cứu Nhiệm vụ 1: nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning).
Nhiệm vụ 2: khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động dạy và học môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang. Nhiệm vụ 3: vận phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning) cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường cao đẳng Kinh tế-Kỹ thuật Kiên giang. Nhiệm vụ 4: dạy thực nghiệm và đánh giá kết quả dạy về vận dụng phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning) cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang. Đối tượng nghiên cứu Đề tài này có đối tượng nghiên cứu là: phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning) vận dụng cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang.
Khách thể nghiên cứu Hoạt động dạy của giảng viên cho môn thực hành sửa chữa tivi. Hoạt động học của sinh viên cho môn thực hành sửa chữa tivi. Phạm vi nghiên cứu Do thời gian nghiên cứu có hạn nên người nghiên cứu chỉ tập trung vào: Quy mô của mẫu khảo sát: mẫu khảo sát lấy từ giảng viênvà sinh viên của mônthực hành sửa chữa tivi của Khoa Điện - Điện Tử trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang. Về phía giảng viên toàn bộ có 5 giảng viên giảng dạy bộ môn thực hành sửa chữa tivi.
Về phía sinh viên có 32 sinh viên hệ cao đẳng K8 ngành Công Nghệ Kỹ Thuật Điên Tử Truyền Thông đã học xong môn thực hành sửa chữa tivi và36 sinh viên của lớp cao đẳng K9 ngành Công Nghệ Kỹ Thuật Điện Tử Truyền Thông đang học môn thực hành sửa chữa tivi. Tất cả sinh viên trên đều tham gia nghiên cứu. Chỉ triển khai dạy thử nghiệm 6 chủ đề/nhóm, với sinh viên của lớp cao đẳng K9 (36 sinh viên được chia làm hai nhóm) ngành Công Nghệ Kỹ Thuật ĐiệnTử Truyền Thông trường cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Kiên giang. Giả thuyết nghiên cứu Nếu người nghiên cứu vận dụng phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning) cho môn thực hành sửa chữa tivi đúng khoa học và phù hợp với đặc điểm sinh viên sẽ góp phần nâng cao: năng lực tự học, kỹ năng truy tìm tài liệu, kỹ năng giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn và hợp tác trong học tập và nâng cao kết quả học tập.
Phương pháp nghiên cứu Để hoàn thành tốt các nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài, người nghiên cứu sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: 8. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Các tài liệu có liên quan đến đề tài từ các nguồn: sách, các bài báo khoa học,các thông tư, nghị định, văn bản pháp luật…đã được nghiên cứu, từ đó người nghiên cứu phân tích và tổng hợp để xây dựng cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn cho đề tài. Phương pháp khảo sát điều tra Người nghiên cứu thiết kế các phiếu khảo sát để sử dụng trước và sau khi thực nghiệm sư phạm nhằm mục đích lấy thông tin cần thiết phục vụ cho nghiên cứu. Phương pháp chuyên gia Người nghiên cứu xin ý kiến của các chuyên gia để tham khảo góp phần hoàn thiện câu hỏi khảo sát cũng như đánh giá các tiết giảng thực nghiệm sư phạm.
Phương pháp thực nghiệm sư phạm. Người nghiên cứu kết cấu lại từ 16 bài trong chương trình môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên giang, thành 12 vấn đề sau đó người nghiên cứu chọn ra 6 vấn đề để thực hiện trên hai nhóm sinh viên (nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng) của lớp Công Nghệ Kỹ Thuật Điện Tử Truyền Thông hệ cao đẳng K9 nhằm kiểm nghiệm giả thuyết của đề tài. Phương pháp thống kê toán học Phương pháp này được sử dụng qua 2 phần mềm word, excel và SPSS để tính toán, phân tích số liệu đã có từ các phiếu khảo sát thực trạng, phiếu khảo sát sau thực nghiệm và kết quả điểm số của nhóm đối chứng và thực nghiệm. Cấu trúc nội dung: Ngoài phần mở đầu, phụ lục, kết luận và kiến nghị, nội dung gồm có: Chương I.
Cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem Based Learning). Thực trạng của việc dạy học môn thực hành sửa chữa tivi tại trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Kiên Giang. Vận dụng phương pháp dạy học dựa theo vấn đề (Problem-Based Learning) cho môn thực hành sửa chữa tivi tại trường cao đẳng KT-KT-KG.