Vận Dụng Cách Đánh Giá Của PISA Vào Phân Môn Đọc Hiểu Ở Trường THPT

Khám phá cách đánh giá của PISA trong phân môn đọc hiểu văn bản tại trường trung học phổ thông, nâng cao chất lượng giáo dục và kỹ năng đọc.

• Tác giả: Trần Thị Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Lê Ngọc Bảy
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Sư Phạm Ngữ Văn
• Đề tài: Vận Dụng Cách Đánh Giá PISA Vào Đọc Hiểu Ở Trường THPT
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• BẢNG CHÚ THÍCH CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC VẬN DỤNG CÁCH ĐÁNH GIÁ CỦA PISA VÀO PHÂN MÔN ĐỌC HIỂU Ở TRƯỜNG THPT
• 1.1. Tổng quan về PISA
• 1.1.1. Khái quát về PISA
• 1.1.2. Lĩnh vực đọc hiểu trong PISA
• 1.1.3. PISA Việt Nam
• 1.1.3.1. Mục đích Việt Nam tham gia PISA
• 1.1.3.2. Thực trạng của Việt Nam khi tham gia PISA
• 1.1.3.3. Kết quả của Việt Nam khi tham gia PISA
• 1.1.3.4. Lợi ích khi Việt Nam tham gia PISA
• 1.2. Vận dụng cách đánh giá của PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT
• 1.2.1. Thực trạng về năng lực đọc hiểu văn bản của học sinh khi chưa vận dụng theo cách đánh giá của PISA
• 1.2.2. Thực trạng phản ánh qua phương tiện truyền thông
• 1.2.3. Thực trạng qua việc điều tra thực tế ở trường THPT Huỳnh Thúc Kháng và THPT Phan Chu Trinh – Tiên Phước
• 1.2.3.1. Nguyên nhân từ phía giáo viên
• 1.2.3.2. Nguyên nhân từ phía học sinh
• 1.2.4. Vận dụng cách đánh giá của PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT thông qua bài kiểm tra cụ thể ở lớp 12
• 1.2.5. Kết quả rút ra
• 1.3. Đề xuất một số thay đổi về cách đánh giá phân môn đọc hiểu văn bản ở trường THPT theo cách đánh giá của PISA
• 1.3.1. Đổi mới cách xây dựng đề kiểm tra để đánh giá năng lực đọc hiểu theo PISA
• 1.3.2. Xây dựng đề theo hướng đa dạng công cụ đánh giá
• 1.3.3. Phân hóa học sinh trong đề
• 1.3.4. Đổi mới cách đánh giá năng lực đọc hiểu của học sinh trong bài kiểm tra theo cách đánh giá của PISA
• 1.3.5. Đổi mới cách chấm điểm năng lực đọc hiểu văn bản theo cách chấm điểm của PISA
• PHẦN III. KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vận Dụng Cách Đánh Giá PISA

Vận dụng cách đánh giá PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT là một chủ đề quan trọng trong giáo dục hiện đại. PISA, viết tắt của Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế, đã được triển khai nhằm đánh giá năng lực học sinh ở nhiều quốc gia. Việc áp dụng phương pháp này vào giáo dục Việt Nam không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra những thay đổi tích cực trong cách đánh giá năng lực đọc hiểu của học sinh.

1.1. PISA Là Gì Và Tại Sao Quan Trọng

PISA là chương trình đánh giá học sinh quốc tế, tập trung vào việc kiểm tra năng lực đọc hiểu, toán học và khoa học của học sinh 15 tuổi. Mục tiêu của PISA là đánh giá khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó giúp các quốc gia cải thiện hệ thống giáo dục của mình.

1.2. Lợi Ích Của Việc Vận Dụng PISA

Việc áp dụng cách đánh giá PISA giúp giáo viên có cái nhìn toàn diện hơn về năng lực của học sinh. Nó không chỉ giúp đánh giá kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Đọc Hiểu Ở Trường THPT

Mặc dù việc áp dụng cách đánh giá PISA mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các giáo viên và học sinh cần phải thích nghi với phương pháp đánh giá mới, điều này có thể gây khó khăn trong giai đoạn đầu.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Thay Đổi Phương Pháp Dạy Học

Nhiều giáo viên vẫn quen với phương pháp dạy học truyền thống, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp mới theo tiêu chí PISA. Điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng dạy học và sự hứng thú của học sinh.

2.2. Sự Chênh Lệch Về Năng Lực Giữa Các Học Sinh

Học sinh ở các vùng miền khác nhau có thể có năng lực đọc hiểu khác nhau. Việc áp dụng cách đánh giá PISA cần phải được điều chỉnh để phù hợp với từng đối tượng học sinh, nhằm đảm bảo tính công bằng trong đánh giá.

III. Phương Pháp Vận Dụng Cách Đánh Giá PISA

Để vận dụng cách đánh giá PISA vào phân môn đọc hiểu, cần có những phương pháp cụ thể và rõ ràng. Việc xây dựng đề kiểm tra theo hướng PISA sẽ giúp đánh giá chính xác hơn năng lực đọc hiểu của học sinh.

3.1. Xây Dựng Đề Kiểm Tra Theo Hướng PISA

Đề kiểm tra cần được thiết kế đa dạng, bao gồm các dạng câu hỏi khác nhau để đánh giá toàn diện năng lực đọc hiểu của học sinh. Việc này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng mà còn tạo hứng thú trong học tập.

3.2. Đổi Mới Cách Chấm Điểm Theo Tiêu Chí PISA

Cách chấm điểm cũng cần được đổi mới để phù hợp với tiêu chí của PISA. Việc này giúp giáo viên có cái nhìn chính xác hơn về năng lực của học sinh và từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong quá trình dạy học.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cách Đánh Giá PISA

Việc áp dụng cách đánh giá PISA vào thực tiễn dạy học đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều trường THPT đã bắt đầu áp dụng phương pháp này và nhận thấy sự cải thiện trong năng lực đọc hiểu của học sinh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Trường THPT

Nghiên cứu tại một số trường THPT cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong năng lực đọc hiểu sau khi áp dụng cách đánh giá PISA. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp này có thể mang lại hiệu quả cao trong giáo dục.

4.2. Phản Hồi Từ Giáo Viên Và Học Sinh

Giáo viên và học sinh đều có những phản hồi tích cực về việc áp dụng cách đánh giá PISA. Họ cảm thấy hứng thú hơn với môn học và nhận thấy sự phát triển trong kỹ năng đọc hiểu của bản thân.

V. Kết Luận Về Vận Dụng Cách Đánh Giá PISA

Vận dụng cách đánh giá PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Điều này không chỉ giúp học sinh phát triển năng lực đọc hiểu mà còn tạo ra những thay đổi tích cực trong phương pháp dạy học.

5.1. Tương Lai Của Giáo Dục Việt Nam

Việc áp dụng cách đánh giá PISA sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam trong tương lai. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực từ cả giáo viên và học sinh để thích nghi với phương pháp mới.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cụ thể để cải tiến phương pháp dạy học và đánh giá theo tiêu chí PISA. Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả dạy học và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của học sinh trong thời đại mới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển của khoa học và công nghệ, nền giáo dục đòi hỏi phải đổi mới toàn diện nhằm hình thành cho người học các kỹ năng và năng lực thiết yếu. Yêu cầu này đã được luật hóa tại Điều 5 của Luật Giáo dục năm 2001: "Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên". Ở cấp Trung học phổ thông (THPT), môn Ngữ văn giữ vai trò môn học công cụ lẫn tri thức nền tảng. Trong đó, phân môn Đọc hiểu được xác định là khâu then chốt trong việc dạy học và kiểm tra đánh giá. Tuy nhiên, hoạt động kiểm tra đánh giá phân môn Đọc hiểu trong thực tế còn bộc lộ nhiều bất cập, nặng tính truyền thụ một chiều, chưa kích thích được tư duy logic và cảm thụ văn học độc lập của học sinh.

Trước yêu cầu đổi mới, Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế (PISA) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) khởi xướng cung cấp một hệ thống tiêu chí và kỹ thuật đánh giá năng lực người học hiện đại. Nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng dạy học và kiểm tra đánh giá môn Ngữ văn tại địa phương, tác giả Trần Thị Thảo (ngành Sư phạm Ngữ văn, Trường Đại học Quảng Nam) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Vận dụng cách đánh giá của PISA vào phân môn đọc hiểu văn bản ở trường Trung học phổ thông".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về khung đánh giá năng lực của PISA, đặc biệt là năng lực đọc hiểu (Reading Literacy), và phân tích thực trạng tham gia PISA của giáo dục Việt Nam.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng năng lực đọc hiểu cùng hoạt động kiểm tra đánh giá phân môn Đọc hiểu của giáo viên và học sinh tại các trường THPT trên địa bàn nghiên cứu.
3. Thực nghiệm áp dụng cấu trúc đề kiểm tra và kỹ thuật đánh giá theo định hướng PISA trên đối tượng học sinh lớp 12, từ đó phân tích kết quả định lượng.
4. Đề xuất các định hướng đổi mới về cách xây dựng đề kiểm tra, quy trình đánh giá và kỹ thuật mã hóa chấm điểm cho phân môn Đọc hiểu ở trường THPT.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Học sinh THPT cùng hoạt động kiểm tra đánh giá năng lực đọc hiểu văn bản theo định hướng PISA.
• Phạm vi không gian: Khảo sát và thực nghiệm tại 2 trường THPT trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, gồm: Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng và Trường THPT Phan Chu Trinh.
• Phạm vi thời gian và tài liệu: Nghiên cứu hoàn thành vào tháng 5 năm 2017, sử dụng dữ liệu PISA các chu kỳ 2012, 2015 và cấu trúc phần Đọc hiểu từ Đề thi Trung học phổ thông Quốc gia năm 2016 môn Ngữ văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm cốt lõi

Khóa luận xây dựng trên các khung khái niệm và văn bản quản lý giáo dục:

• Cơ sở pháp lý: Điều 5, Luật Giáo dục năm 2001 quy định về nguyên lý đổi mới phương pháp giáo dục.
• Khung năng lực PISA (OECD): Khái niệm Literacy (năng lực phổ thông) – khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào các tình huống thực tiễn đời sống thay vì chỉ tái hiện nội dung bài học. Ba lĩnh vực năng lực cốt lõi gồm: Năng lực Toán học (Mathematical Literacy), Năng lực Khoa học (Scientific Literacy), và Năng lực Đọc hiểu (Reading Literacy).
• Khái niệm Năng lực Đọc hiểu theo PISA (PISA 2009): Là khả năng hiểu, sử dụng, phản ánh và liên kết các văn bản nhằm đạt được mục đích cá nhân, phát triển kiến thức, tiềm năng và tham gia hiệu quả vào đời sống xã hội.
• Phân loại văn bản đọc hiểu của PISA:
  • Văn bản liên tục (Continuous texts): Tự sự (Narration), Giải thích (Exposition), Miêu tả (Description), Lập luận (Argumentation), Hướng dẫn (Instruction), Văn bản/Ghi chép (Document/Record), Siêu bài đọc (Hypertext).
  • Văn bản không liên tục (Non-continuous texts): Biểu đồ/Đồ thị (Charts and graphs), Bảng biểu/Ma trận (Tables and matrices), Sơ đồ (Diagrams), Bản đồ (Maps), Các biểu mẫu (Forms), Bảng thông tin (Information sheets), Thông báo/Quảng cáo (Call and advertisements), Hóa đơn/Chứng từ (Vouchers), Văn bằng/Chứng chỉ (Certificates).
  • Văn bản kết hợp và văn bản phức hợp.
• Kỹ thuật mã hóa điểm số (Coding): Sử dụng các mã điểm đầy đủ, điểm chưa đầy đủ, không làm bài, và các mã đặc biệt: Mã 0 (hoặc 00 – trả lời sai hoàn toàn/không nghiêm túc), Mã 9 (hoặc 99 – bỏ trống), Mã 7 (hoặc 97 – câu hỏi lỗi in ấn); cùng việc sử dụng phần mềm Keyquest trong nhập liệu trắc nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả đã kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Phương pháp thống kê: Xử lý, phân loại số liệu từ 521 phiếu điều tra thực trạng và 248 bài kiểm tra thực nghiệm của học sinh lớp 12.
• Phương pháp phân tích: Mổ xẻ nguyên nhân dẫn đến thực trạng thụ động trong học tập từ phía người dạy, người học và cấu trúc đề kiểm tra hiện hành.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu kết quả giữa các khối lớp (10, 11, 12), giữa hai trường THPT (Huỳnh Thúc Kháng và Phan Chu Trinh), và đối sánh kết quả PISA của học sinh Việt Nam với điểm chuẩn trung bình của khối OECD.
• Phương pháp hệ thống: Xâu chuỗi các luận điểm khoa học từ lý thuyết PISA sang các tiêu chí ra đề và ma trận đánh giá năng lực môn Ngữ văn.
• Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Thiết kế bảng hỏi gồm 10 câu hỏi trắc nghiệm/mở khảo sát học sinh cả 3 khối lớp tại 2 trường THPT.

Nguồn dữ liệu

• Báo cáo kết quả PISA quốc tế các năm 2012 và 2015 do OECD công bố.
• Dữ liệu khảo sát thực tế từ 521 học sinh: 259 học sinh THPT Huỳnh Thúc Kháng (Khối 10: 92, Khối 11: 83, Khối 12: 84) và 262 học sinh THPT Phan Chu Trinh (Khối 10: 87, Khối 11: 81, Khối 12: 84).
• Dữ liệu thực nghiệm từ 248 bài làm phần Đọc hiểu (Đề thi THPT Quốc gia 2016) của 6 lớp 12 thuộc 2 trường (12A2, 12A4, 12C5 trường Huỳnh Thúc Kháng; 12A1, 12C1, 12C4 trường Phan Chu Trinh).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những cơ sở khoa học của việc vận dụng cách đánh giá của PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT

Chương này tập trung trình bày tổng quan về chương trình PISA, cấu trúc lĩnh vực đọc hiểu, và phân tích kết quả của Việt Nam khi tham gia các chu kỳ đánh giá quốc tế.

PISA được OECD chuẩn bị từ giữa thập niên 1990, chính thức triển khai năm 1997 và thực hiện theo chu kỳ 3 năm một lần, hướng tới đối tượng học sinh 15 tuổi. Điểm khác biệt căn bản của PISA là không đánh giá việc ghi nhớ máy móc chương trình sách giáo khoa mà đo lường năng lực ứng dụng kiến thức vào các tình huống thực tiễn cuộc sống (Literacy).

Trong phân môn Đọc hiểu, PISA mở rộng khái niệm "văn bản" ra ngoài các tác phẩm văn học truyền thống, bao gồm cả văn bản liên tục và không liên tục. Quy trình đánh giá của PISA kết hợp các bài kiểm tra năng lực (thời gian làm bài 120 phút) và phiếu hỏi thông tin dành cho học sinh (20–30 phút) cùng cán bộ quản lý (20 phút).

Tác giả phân tích dữ liệu tham gia PISA của Việt Nam tại hai chu kỳ 2012 và 2015:

• Chu kỳ PISA 2012: Dù điều kiện kinh tế – xã hội của Việt Nam còn thấp (xếp thứ 69/70 về GDP bình quân đầu người, 70/70 về chỉ số HDI trong số các quốc gia/vùng lãnh thổ tham gia), kết quả đạt được ở cả 3 lĩnh vực đều vượt mức trung bình OECD:
  • Toán học: Đạt 511 điểm (xếp hạng 17/65), cao hơn điểm chuẩn OECD (494 điểm).
  • Đọc hiểu: Đạt 508 điểm (xếp hạng 19/65), cao hơn điểm chuẩn OECD (496 điểm).
  • Khoa học: Đạt 528 điểm (xếp hạng 8/65), cao hơn điểm chuẩn OECD (501 điểm).
• Chu kỳ PISA 2015:
  • Toán học: Đạt 495 điểm (trung bình OECD là 490 điểm; mức chênh lệch 5 điểm không có ý nghĩa thống kê).
  • Đọc hiểu: Đạt 487 điểm (trung bình OECD là 493 điểm; thấp hơn 6 điểm, không có ý nghĩa thống kê, phản ánh mức độ tương đương).
  • Khoa học: Đạt 525 điểm (cao hơn mức trung bình OECD 31,4 điểm).

Lĩnh vực đánh giá	PISA 2012: Điểm VN (Thứ hạng)	PISA 2012: Điểm TB OECD	PISA 2015: Điểm VN	PISA 2015: Điểm TB OECD
Toán học	511 (17/65)	494	495	490
Đọc hiểu	508 (19/65)	496	487	493
Khoa học	528 (8/65)	501	525	493

Từ các dữ liệu trên, tác giả khẳng định việc vận dụng các nguyên tắc đánh giá của PISA vào nhà trường phổ thông là cơ sở khoa học để đổi mới kiểm tra đánh giá và nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn.

Chương 2: Vận dụng cách đánh giá của PISA vào phân môn đọc hiểu ở trường THPT

Chương 2 trình bày toàn bộ kết quả khảo sát thực trạng, chỉ ra các nguyên nhân hạn chế và công bố kết quả thực nghiệm bài kiểm tra đọc hiểu tại hai trường THPT.

Thực trạng khảo sát tại hai trường THPT Huỳnh Thúc Kháng và THPT Phan Chu Trinh (Huyện Tiên Phước, Quảng Nam)

Khảo sát 521 học sinh qua 10 nội dung đánh giá cho thấy các hạn chế nổi bật:

• Mức độ phân hóa trong đề kiểm tra: Đa số học sinh nhận định đề kiểm tra hiện tại hầu như không có tính phân hóa hoặc chỉ phân hóa ở mức tương đối (tỷ lệ đánh giá "Không có phân hóa" tại khối 12 THPT Huỳnh Thúc Kháng là 48%, THPT Phan Chu Trinh là 35% - 48%).
• Độ hấp dẫn và câu hỏi mở: Tỷ lệ học sinh thấy câu hỏi đọc hiểu không hấp dẫn chiếm tới 50% (khối 12 Huỳnh Thúc Kháng) và 47% (khối 11 Phan Chu Trinh). Tỷ lệ câu hỏi mở chiếm khối lượng ít (40% - 47%).
• Nguồn trích dẫn dữ liệu: Đa số ngữ liệu đọc hiểu vẫn lấy chủ yếu từ Sách giáo khoa (chiếm khoảng 40%), trong khi ngữ liệu gắn với đời sống thực tế chỉ chiếm 11% - 17%.
• Điểm số đọc hiểu: Điểm bài kiểm tra của học sinh tập trung chủ yếu ở mức Trung bình (57% tại Huỳnh Thúc Kháng, 49% - 58% tại Phan Chu Trinh).
• Nhu cầu đổi mới: Tỷ lệ học sinh tán thành việc phải thay đổi cách ra đề và kiểm tra đánh giá phân môn Đọc hiểu lên tới 60% - 68% tại THPT Huỳnh Thúc Kháng và 74% - 92% tại THPT Phan Chu Trinh.

Nội dung khảo sát	THPT Huỳnh Thúc Kháng (n = 259)	THPT Phan Chu Trinh (n = 262)
Khối lượng câu hỏi đọc hiểu trong đề	Tương đối và ít chiếm đa số (47%)	Tương đối chiếm đa số (44%)
Tính hấp dẫn của câu hỏi đọc hiểu	50% học sinh khối 12 đánh giá "Không hấp dẫn"	47% học sinh khối 11 đánh giá "Không hấp dẫn"
Mức độ phân hóa học sinh	Mức độ phân hóa thấp/không có (48%)	Mức độ phân hóa thấp/không có (48%)
Tỷ lệ câu hỏi mang tính mở	Chiếm tỷ lệ ít (40%)	Chiếm tỷ lệ ít (40% - 47%)
Nguồn trích dẫn câu hỏi đọc hiểu	Sách giáo khoa chiếm 40%; Cuộc sống: 15%	Sách giáo khoa chiếm 40%; Cuộc sống: 17%
Điểm số phần đọc hiểu thường đạt	Mức Trung bình chiếm tỷ lệ cao nhất (57%)	Mức Trung bình chiếm tỷ lệ cao nhất (49% - 58%)
Tỷ lệ đề nghị đổi mới kiểm tra đánh giá	60% – 68% đồng ý nên thay đổi	74% – 92% đồng ý nên thay đổi

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng

• Từ phía giáo viên: Phương pháp dạy học còn lạc hậu, phụ thuộc vào lối thuyết giảng, diễn giảng một chiều ("đọc chép", "nhồi nhét"); thiếu khái niệm khoa học chuẩn xác về năng lực đọc hiểu; dạy làm văn theo văn mẫu, áp đặt suy nghĩ có sẵn của giáo viên; khâu chấm bài chưa phân tích cặn kẽ lỗi sai của học sinh.
• Từ phía học sinh: Tâm lý thực dụng hướng vào các khối thi tự nhiên, kinh tế, kỹ thuật; xem nhẹ môn Ngữ văn; thói quen văn hóa nghe – nhìn lấn át văn hóa đọc khiến học sinh thiếu kiên nhẫn khi tiếp cận các văn bản dài.

Kết quả thực nghiệm bài kiểm tra đọc hiểu định hướng PISA

Tác giả đã sử dụng phần Đọc hiểu (3,0 điểm) từ Đề thi THPT Quốc gia năm 2016 gồm 2 ngữ liệu: đoạn trích bài thơ "Tiếng Việt" của Lưu Quang Vũ (4 câu hỏi) và đoạn trích nghị luận của tác giả Ghéc-xen từ SGK Ngữ văn 11 tập 2 (4 câu hỏi).

Bài kiểm tra được tiến hành trên 248 học sinh khối 12 tại 2 trường (124 học sinh/trường). Thang điểm chấm chia làm 4 mức: 0 điểm; 0,1 – 1,0 điểm; 1,1 – 2,0 điểm; 2,1 – 3,0 điểm.

Trường THPT	Lớp	Sĩ số	Điểm 0	Điểm 0,1 – 1,0	Điểm 1,1 – 2,0	Điểm 2,1 – 3,0
THPT Huỳnh Thúc Kháng	12A2	42	0 (0%)	10 (24%)	11 (25%)	21 (51%)
	12A4	42	1 (2%)	8 (19%)	15 (36%)	18 (43%)
	12C5	40	1 (3%)	11 (27%)	18 (46%)	10 (25%)
THPT Phan Chu Trinh	12A1	42	0 (0%)	15 (36%)	18 (43%)	9 (21%)
	12C1	42	1 (2%)	10 (24%)	21 (50%)	10 (24%)
	12C4	40	2 (5%)	11 (27%)	18 (45%)	9 (23%)

Kết quả thực nghiệm chỉ ra: Ở trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, học sinh đạt điểm khá - giỏi (2,1 – 3,0 điểm) chiếm tỷ lệ tương đối (từ 25% ở lớp 12C5 đến 51% ở lớp 12A2). Trong khi đó, tại trường THPT Phan Chu Trinh, tỷ lệ đạt điểm 2,1 – 3,0 điểm còn thấp (chỉ từ 21% đến 24%), phần lớn học sinh tập trung ở mức 1,1 – 2,0 điểm (chiếm 43% - 50%).

Chương 3: Đề xuất một số thay đổi về cách đánh giá phân môn đọc hiểu văn bản ở trường THPT theo cách đánh giá của PISA

Dựa trên cơ sở lý luận và kết quả thực nghiệm, tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đổi mới cách xây dựng đề kiểm tra theo PISA:
   • Đa dạng hóa công cụ đánh giá: Kết hợp hài hòa giữa câu hỏi trắc nghiệm khách quan (nhiều lựa chọn đơn giản, phức hợp) và câu hỏi tự luận mở (trả lời ngắn, câu hỏi yêu cầu giải thích hoặc tạo lập văn bản ngắn từ 7–10 dòng). Mở rộng ngữ liệu đọc hiểu ra ngoài SGK, đưa vào các văn bản thông tin, văn bản nhật dụng và văn bản không liên tục.
   • Phân hóa học sinh trong đề kiểm tra: Thiết kế câu hỏi theo các cấp độ nhận thức của PISA: thu hồi/tìm kiếm thông tin trực tiếp, giải thích/kết nối văn bản, và phản ánh/đánh giá nội dung và hình thức văn bản gắn với trải nghiệm thực tế.
2. Đổi mới phương thức đánh giá năng lực đọc hiểu: Chuyển trọng tâm từ việc kiểm tra ghi nhớ kiến thức văn học sử sang đánh giá kỹ năng giải mã thông điệp, kỹ năng phân tích, tổng hợp và phản hồi cá nhân của người học trước văn bản.
3. Đổi mới quy trình chấm điểm và mã hóa theo PISA:
   • Xây dựng hướng dẫn chấm chi tiết dựa trên hệ thống mã hóa (Coding) của PISA, phân định rành mạch giữa mức đạt điểm tối đa (mã đầy đủ), mức đạt điểm một phần (mã chưa đầy đủ) và mức không đạt (mã 0/00 hoặc mã 9/99 khi bỏ trống).
   • Đảm bảo tính khách quan trong đánh giá, hạn chế sự thiên vị cảm tính của giám khảo khi chấm các câu hỏi mở.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu

• Cung cấp bức tranh định lượng chi tiết về thực trạng kiểm tra đánh giá môn Ngữ văn tại hai trường THPT huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam: trên 50% học sinh chỉ đạt điểm trung bình ở phần Đọc hiểu; 48% học sinh nhận định đề kiểm tra thiếu tính phân hóa; từ 60% đến 92% học sinh mong muốn đổi mới cấu trúc đề thi.
• Đo lường năng lực đọc hiểu của 248 học sinh lớp 12 qua đề thi thực nghiệm định dạng chuẩn hóa, xác lập dữ liệu phân bố điểm cụ thể giữa các lớp thuộc khối khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.
• Hệ thống hóa các kỹ thuật đo lường giáo dục tiên tiến của PISA (phân loại văn bản, kỹ thuật xây dựng câu hỏi nhiều tầng bậc, quy trình mã hóa kết quả bài làm) để áp dụng vào phân môn Đọc hiểu THPT.

Giải pháp và khuyến nghị của tác giả

• Đối với cơ quan quản lý và nhà trường: Cần tổ chức tập huấn bài bản cho giáo viên Ngữ văn về kỹ thuật ra đề và xây dựng ma trận kiểm tra theo khung năng lực PISA; giải phóng việc dạy học khỏi sự phụ thuộc vào các bài phân tích mẫu.
• Đối với giáo viên: Đổi mới phương pháp dạy học đọc hiểu từ "thuyết giảng, áp đặt" sang tổ chức hoạt động để học sinh tự giải mã văn bản; chủ động tìm kiếm các nguồn ngữ liệu phong phú, mang tính thời sự từ báo chí, truyền thông và đời sống.
• Đối với khâu kiểm tra đánh giá: Triển khai ma trận đề đa dạng hóa thể loại văn bản (kết hợp văn bản văn học, nghị luận, thông tin); áp dụng quy chế chấm điểm mã hóa khoa học để phản ánh chính xác từng bước tư duy của học sinh.

Đóng góp của đề tài

• Khóa luận góp phần cụ thể hóa chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo bằng một nghiên cứu thực nghiệm tại cơ sở giáo dục địa phương.
• Đề xuất được quy trình xây dựng đề kiểm tra và kỹ thuật mã hóa điểm số đọc hiểu có khả năng ứng dụng trực tiếp vào công tác giảng dạy của giáo viên THPT.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế

• Địa bàn khảo sát và thực nghiệm mới chỉ thực hiện tại 2 trường THPT trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, chưa mở rộng ra các trường ở vùng đô thị hoặc các trường chuyên biệt để đối sánh đa chiều.
• Nghiên cứu thực nghiệm chủ yếu vận dụng phần Đọc hiểu từ Đề thi THPT Quốc gia 2016 (mang tính chất tiếp cận PISA) mà chưa xây dựng và kiểm chứng một bộ đề PISA hoàn chỉnh với đầy đủ các loại hình văn bản không liên tục phức hợp theo chuẩn quốc tế của OECD.
• Như tác giả đã tự nhận định trong lời cảm ơn, đề tài được thực hiện bởi sinh viên tốt nghiệp nên các phân tích sư phạm chuyên sâu vẫn còn những hạn chế nhất định.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi điều tra, khảo sát thực nghiệm trên nhiều địa bàn khác nhau của tỉnh Quảng Nam và khu vực miền Trung.
• Thiết kế hệ thống đề kiểm tra đọc hiểu hoàn chỉnh tích hợp cả văn bản đa phương thức, biểu đồ, số liệu thực tế và ứng dụng phần mềm chuyên dụng (như Keyquest) vào khâu mã hóa, chấm điểm diện rộng.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn: Tham khảo về phương pháp luận nghiên cứu sư phạm, cách thiết kế phiếu khảo sát thực trạng giáo dục và kỹ thuật xây dựng ma trận đề kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực.
• Giáo viên môn Ngữ văn cấp THPT: Tham khảo trực tiếp khung lý thuyết PISA về năng lực đọc hiểu (Reading Literacy), cách phân loại văn bản liên tục/không liên tục, và phương pháp mã hóa điểm số khi xây dựng đáp án câu hỏi mở.
• Cán bộ quản lý chuyên môn và khảo thí: Nắm bắt số liệu thực nghiệm và các kiến nghị để định hướng sinh hoạt chuyên môn cụm trường về đổi mới đề thi định kỳ và đề thi thử tốt nghiệp THPT.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Kết quả Đọc hiểu của học sinh Việt Nam tại hai chu kỳ PISA 2012 và 2015 đạt mức điểm nào so với điểm chuẩn OECD?

Tại chu kỳ PISA 2012, năng lực Đọc hiểu của học sinh Việt Nam đạt 508 điểm (xếp hạng 19/65), cao hơn điểm trung bình của khối OECD là 496 điểm. Đến chu kỳ PISA 2015, điểm Đọc hiểu của Việt Nam đạt 487 điểm, thấp hơn 6 điểm so với mức trung bình OECD (493 điểm); tuy nhiên phép kiểm định thống kê cho thấy sự khác biệt này không có ý nghĩa thống kê, phản ánh năng lực đọc hiểu của học sinh Việt Nam vẫn duy trì ở mức tương đương chuẩn chung OECD.

2. Hệ thống mã hóa điểm số (Coding) của PISA gồm những loại mã nào theo mô tả trong khóa luận?

Hệ thống mã hóa điểm của PISA gồm mã một chữ số (0, 1, 2, 9) hoặc hai chữ số (00, 01... 21, 22). Các mức mã hóa gồm: mã cho mức điểm đầy đủ (hoàn thành đúng đáp án), mã cho mức điểm chưa đầy đủ (làm một phần hoặc lập luận chưa trọn vẹn), và các mã đặc biệt:

• Mã 0 (hoặc 00): Dành cho câu trả lời sai hoàn toàn, không thuyết phục, câu trả lời bị gạch xóa, hoặc câu trả lời đùa cợt/thiếu nghiêm túc (ví dụ viết "Em không biết", "hết giờ").
• Mã 9 (hoặc 99): Dành cho trường hợp học sinh bỏ trống hoàn toàn, không đưa ra câu trả lời.
• Mã 7 (hoặc 97): Dành cho trường hợp câu hỏi bị lỗi in ấn, nhòe mực khiến học sinh không thể đọc và trả lời được.

3. Quy mô khảo sát thực trạng của đề tài được triển khai như thế nào?

Đề tài đã tiến hành phát và thu thập tổng cộng 521 phiếu khảo sát tại 2 trường THPT trên địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam:

• Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng: 259 phiếu (Khối 10: 92 phiếu, Khối 11: 83 phiếu, Khối 12: 84 phiếu).
• Trường THPT Phan Chu Trinh: 262 phiếu (Khối 10: 87 phiếu, Khối 11: 81 phiếu, Khối 12: 84 phiếu).

4. Đề thi thực nghiệm dùng trong khóa luận có cấu trúc như thế nào và kết quả điểm số của học sinh khối 12 ra sao?

Tác giả sử dụng phần Đọc hiểu (3,0 điểm) từ Đề thi THPT Quốc gia 2016 gồm 8 câu hỏi chia đều cho 2 ngữ liệu: 4 câu đầu khai thác đoạn trích thơ "Tiếng Việt" của Lưu Quang Vũ, 4 câu sau khai thác đoạn văn nghị luận của Ghéc-xen (SGK Ngữ văn 11 tập 2). Khảo sát trên 248 học sinh lớp 12 cho thấy: tại THPT Huỳnh Thúc Kháng, tỷ lệ đạt điểm 2,1 – 3,0 dao động từ 25% đến 51% (cao nhất ở lớp 12A2 với 51%); trong khi tại THPT Phan Chu Trinh, đa số học sinh đạt mức điểm 1,1 – 2,0 (từ 43% đến 50%) và tỷ lệ đạt điểm 2,1 – 3,0 chỉ đạt từ 21% đến 24%.

5. Những nguyên nhân chủ yếu nào từ phía người dạy làm giảm chất lượng phân môn Đọc hiểu được tác giả chỉ ra?

Khóa luận chỉ ra các nguyên nhân chính từ giáo viên: phương pháp dạy học nặng về thuyết giảng, độc thoại một chiều ("giảng văn", "đọc chép"); giáo viên thiếu khái niệm khoa học chuẩn xác về bản chất của hoạt động đọc hiểu (đồng nhất đọc hiểu với đọc thành tiếng/diễn cảm); áp đặt kiến giải chủ quan khiến học sinh học thuộc lòng bài mẫu; việc ra đề nghị luận văn học quá bó hẹp trong SGK, thiếu đề nghị luận xã hội và văn bản mới; khâu chấm bài còn qua loa, chỉ cho điểm mà không chỉ ra các lỗi lập luận cụ thể cho học sinh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Thảo đã hệ thống hóa các cơ sở lý luận về khung năng lực đọc hiểu của PISA và phân tích thấu đáo thực trạng kiểm tra đánh giá môn Ngữ văn tại địa bàn huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam thông qua các số liệu khảo sát và thực nghiệm cụ thể. Nghiên cứu đã làm rõ những hạn chế mang tính hệ thống từ phương pháp giảng dạy thuyết giảng, áp đặt đến kỹ thuật xây dựng đề kiểm tra thiếu tính phân hóa trong nhà trường hiện nay. Trên cơ sở đó, công trình đề xuất các giải pháp khả thi về việc đa dạng hóa ngữ liệu đọc hiểu, xây dựng câu hỏi mở theo các tầng bậc nhận thức và áp dụng kỹ thuật mã hóa chấm điểm chuẩn hóa theo chuẩn quốc tế. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho giáo viên và sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn trong tiến trình đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá năng lực người học ở cấp THPT.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC VẬN DỤNG CÁCH ĐÁNH GIÁ CỦA PISA VÀO PHÂN MÔN ĐỌC HIỂU Ở TRƯỜNG THPT. Tổng quan về PISA 1. PISA là gì? PISA là chữ viết tắt của Programma for International Student Assessment – Chương trình đánh giá học sinh quốc tế do OCED khởi xướng và chỉ đạo.

PISA ra đời nhằm đáp ứng yêu cầu của các nước thành viên về các dữ liệu đều kì và tin cậy về kiến thức và kĩ năng của học sinh cũng như việc thực hiện của các hệ thống giáo dục, OCED đã bắt đầu chuẩn bị PISA vào khoảng giữa thập kỉ 90. Năm 1997, PISA đã chính thức được triển khai. Cuộc khảo sát đầu tiên diễn ra trong năm 2003 và thứ 3 trong năm 2006 và kế hoạch sẽ là các cuộc điều tra trong các năm 2009, 2012, 2015 và những năm tiếp theo. Chương trình PISA mang định hướng trọng tâm về chính sách, được thiết kế và áp dụng các phương pháp cần thiết để giúp chính phủ các nước tham gia rút ra các bài học về chính sách đối với giáo dục phổ thông.

Khái quát về PISA a. Mục đích của PISA Mục tiêu của chương trình PISA nhằm kiểm tra xem, khi đến độ tuổi kết thúc phần giáo dục bắt buộc, học sinh đã được chuẩn bị để đáp ứng các thách thức của cuộc sống sau này ở mức độ nào. Ngoài ra PISA còn hướng vào các mục đích cụ thể sau: - Xem xét đánh giá các mức độ năng lực đạt được ở các lĩnh vực Đọc hiểu, Làm Toán và Khoa học của học sinh ở lứa tuổi 15. - Nghiên cứu ảnh hưởng của các chính sách đến kết quả học tập của học sinh.

- Nghiên cứu hệ thống các điều kiện giảng dạy – học tập có ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh. Đặc điểm của PISA Chương trình đánh giá của PISA có một số đặc điểm sau : - Quy mô của PISA là rất lớn và có tính toàn cầu. Qua 5 cuộc khảo sát đánh giá, ngoài các nước thuộc khối OECD còn có rất nhiều quốc gia là đối tác của khối OECD đăng ký tham gia. Trong lần đánh giá thứ năm (2012) đã có gần 70 quốc gia tham gia.

- PISA được thực hiện đều đặn theo chu kì (3 năm một lần) tạo điều kiện cho các quốc gia có thể theo dõi sự tiến bộ của nền giáo dục đối với việc phấn đấu đạt được các mục tiêu giáo dục cơ bản. - Cho tới nay PISA là cuộc khảo sát giáo dục duy nhất chỉ chuyên đánh giá về năng lực phổ thông của học sinh ở độ tuổi 15, độ tuổi kết thúc giáo dục bắt buộc ở hầu hết các quốc gia. - PISA chú trọng xem xét và đánh giá một số vấn đề sau: + Chính sách công (public policy). Các chính phủ, các nhà trường, giáo viên và phụ huynh đều muốn có câu trả lời cho tất cả các câu hỏi như “Nhà trường của chúng ta đã chuẩn bị đầy đủ cho những người trẻ tuổi trước những thách thức của cuộc sống của người trưởng thành chưa?”, “Phải chăng một số loại hình giảng dạy và học tập của những nơi này hiệu quả hơn những nơi khác?” và “Nhà trường có thể góp phần cải thiện tương lai của học sinh có gốc nhập cư hay có hoàn cảnh khó khăn không?”,… + Hiểu biết phổ thông (literacy).

Thay vì kiểm tra sự thuộc bài theo các chương trình giáo dục cụ thể, PISA chú trọng việc xem xét đánh giá về các năng lực của học sinh trong việc ứng dụng các kiến thức và kĩ năng phổ thông cơ bản vào các tình huống thực tiễn. Ngoài ra còn xem xét đánh giá khả năng phân tích, lí giải và truyền đạt một cách có hiệu quả các kiến thức và kĩ năng đó thông qua cách học sinh xem xét, diễn giải và giải quyết các vấn đề. + Năng lực học tập suốt đời (lifelong learning). Học sinh không thể học tất cả mọi thứ cần biết trong nhà trường.

Để trở thành những người có thể học tập suốt đời có hiệu quả, ngoài việc thanh niên phải có những kiến thức và kĩ năng phổ thông cơ bản họ còn phải có cả ý thức về động cơ học tập và cách học. Do vậy PISA sẽ tiến hành đo cả năng lực thực hiện của học sinh về các lĩnh vực Đọc hiểu, Làm toán và Khoa học, đồng thời còn tìm hiểu cả về động cơ, niềm tin vào bản thân cũng như các chiến lược học tập hỏi học sinh. Lĩnh vực và nội dung đánh giá trong PISA c1. Lĩnh vực đánh giá trong PISA Khái niệm literacy (tạm dịch là năng lực phổ thông) là một khái niệm quan trọng trong việc xác định nội dung đánh giá của PISA.Việc xác định khái niệm này xuất phát từ quan tâm tới những điều mà một học sinh sau giai đoạn giáo dục cơ sở cần biết, trân trọng và có khả năng thực hiện – những điều cần thiết chuẩn bị cho cuộc sống trong một xã hội hiện đại.

Các lĩnh vực năng lực phổ thông về làm toán, về khoa học, về đọc hiểu được sử dụng trong PISA. Năng lực làm toán phổ thông (mathematic literacy): Năng lực của một cá nhân để nhận biết về vai trò của toán học trong thế giới, biết dựa vào toán học để đưa ra những suy đoán có nền tảng vững chắc vừa đáp ứng được các nhu cầu của đời sống cá nhân vừa như một công dân biết suy luận, có mối quan tâm và có tính xây dựng. Đó là năng lực phân tích, lập luận và truyền đạt ý tưởng (trao đổi thông tin) một cách hiệu quả thông qua việc đặt ra, hình thành và giải quyết vấn đề toán học trong các tình huống và hoàn cảnh khác nhau. Năng lực đọc hiểu phổ thông (reading literacy): Năng lực của một cá nhân để hiểu, sử dụng và phản ánh trên văn bản viết, nhằm đạt được mục đích, nâng cao kiến thức và tiềm năng của cá nhân đó và tham gia vào đời sống xã hội.

Trong định nghĩa này cần lưu ý: Khái niệm biết đọc như là sự giải mã và thấu hiểu tư liệu bao hàm cả việc hiểu, sử dụng và phản hồi về những thông tin với nhiều mục đích khác nhau. Năng lực khoa học phổ thông (science literacy): Năng lực của một cá nhân biết sử dụng kiến thức khoa học để xác định các câu hỏi và rút ra kết luận dựa trên chứng cứ để hiểu và đưa ra quyết định về thế giới tự nhiên và thông qua hoạt động của con người, thực hiện việc thay đổi thế giới tự nhiên. Nội dung đánh giá trong PISA Là những kiến thức, kỹ năng thiết yếu chuẩn bị cho cuộc sống ở một xã hội hiện đại. Các lĩnh vực năng lực phổ thông được sử dụng trong PISA bao gồm: - Năng lực toán học (mathematic literacy) : Năng lực toán học được thể hiện ở 3 nhóm (cấp độ) : + Nhóm 1: Tái hiện (lặp lại).

+ Nhóm 2: Kết nối và tích hợp. + Nhóm 3: Tư duy toán học; khái quát hóa và nắm được những tri thức toán học ẩn dấu bên trong các tình huống và các sự kiện. Các bối cảnh, tình huống để áp dụng toán học có thể liên quan tới những vấn đề của cuộc sống cá nhân hàng ngày, những vấn đề của cộng đồng và của toàn cầu - Năng lực khoa học (science literacy) + Nhận biết các vấn đề khoa học: đòi hỏi học sinh nhận biết các vấn đề mà có thể được khám phá một cách khoa học, nhận ra những nét đặc trưng chủ yếu của việc nghiên cứu khoa học; + Giải thích hiện tượng một cách khoa học: học sinh có thể áp dụng kiến thức khoa học vào tình huống đã cho, mô tả, giải thích hiện tượng một cách khoa học và dự đoán sự thay đổi; + Sử dụng các chứng cứ khoa học, lí giải các chứng cứ để rút ra kết luận. - Kĩ năng giải quyết vấn đề (problem solving) Là khả năng sử dụng kiến thức của một cá nhân trong quá trình nhận thức và giải quyết các vấn đề thực tế.

Thông qua những tình huống rèn luyện trí óc, yêu cầu học sinh phải biết vận dụng, phối hợp các năng lực đọc hiểu, làm toán và khoa học để đưa ra các giải pháp thực hiện. - Năng lực đọc hiểu (reading literacy) d. Phương pháp và đối tượng đánh giá trong PISA Với quy mô rộng lớn của PISA, phương pháp đánh giá mẫu được sử dụng cho các lần đánh giá. Mỗi quốc gia sẽ có một nhóm ( một mẫu ) học sinh được lựa chọn trheo phương pháp ngẫu nhiên xác suất được đánh giá.

Các đối tượng được khảo sát đánh giá sẽ thực hiện những hoạt động theo quy định của PISA quốc tế gồm : - Học sinh : học sinh tham gia vào các kì đánh giá sẽ thực hiện các hoạt động sau : + Trả lời bộ phiếu về thông tin chung, về bản thân mình, về thái độ của bản thân và gia đình đối với việc học tập. Dự kiến thời gian cho hoạt động này là từ 20 – 30 phút. + Làm bộ đề kiểm tra đánh giá năng lực theo các yêu cầu đưa ra ở mỗi bài và mỗi câu hỏi. Dự kiến thời gian cho hoạt động này là 120 phút.

- Hiệu trưởng hoặc người được ủy quyền : Hiệu trưởng hoặc người được ủy quyền sẽ trả lời bộ phiếu hỏi về nhà trường. Dự kiến thời gian cho hoạt động này là 20 phút. - Ngoài ra các nước có thể quản lý và sử dụng một số câu hỏi về PISA riêng của mỗi quốc gia mình lựa chọn như các câu hỏi về việc sử dụng máy tính trong dạy học, câu hỏi về nghề nghiệp giáo dục và các câu hỏi thu thập thông tin chung về phụ huynh hoặc có thể bổ sung các câu hỏi để thu thập thêm thông tin về quốc gia mình. Các công cụ đánh giá trong PISA Công cụ đánh giá của PISA gồm ba loại công cụ chủ yếu là : - Các bài tập ( test ) sử dụng để đánh giá những năng lực của hịc sinh nhằm đạt mục đích đo thành tích mà mỗi học sinh đã đạt được theo tiêu chuẩn quốc tế chung được quy diinh bởi OCED.

- Các bộ phiếu hỏi dành cho các đối tượng là học sinh, hiệu trưởng nhà trường ( hoặc người được ủy quyền ) để thu thập thông tin lien quan đến chiến lược và chính sách giáo dục. Tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ tham gia đều phải sử dụng bộ công cụ đánh giá do OCED quy định. Mỗi quốc gia được phép hiệu chỉnh bộ công cụ và dịch ra ngôn ngữ của quốc gia mình để sử dụng.