Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng Lêi më ®Çu Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng Ng©n hµng cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi sù æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña mét ®Êt níc. NÒn kinh tÕ cña mét ®Êt níc chØ ph¸t triÓn víi tèc ®é cao vµ æn ®Þnh khi cã mét chÝnh s¸ch tµi chÝnh, tiÒn tÖ ®óng ®¾n vµ hÖ thèng Ng©n Hµng ho¹t ®éng ®ñ m¹nh, cã hiÖu qu¶ cao, cã kh¶ n¨ng thu hót, tËp trung c¸c nguån vèn vµ ph©n bæ cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn vµo c¸c ngµnh s¶n xuÊt. ë níc ta tõ khi thùc hiªn chÝnh s¸ch ®æi míi vµ më cöa cña nÒn kinh tÕ, chuyÓn nÒn kinh tÕ ho¹t ®éng theo c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ ho¹t ®éng theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý theo c¬ chÕ cña nhµ níc theo ®Þnh híng XHCN. HÖ thèng ng©n hµng ngµy cµng ®ãng vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt níc.
Ng©n hµng chÝnh lµ n¬i tÝch tô, tËp trung vèn, kh¬i dËy vµ ®éng viªn c¸c nguån lùc cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Nã ®ãng vai trß quan träng trong viÖc cung øng vèn cho ho¹t ®éng cña c¸c ngµnh trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, gãp phÇn quan träng vµo thµnh tùu t¨ng trëng cña nÒn kinh tÕ trong nhiÒu n¨m qua, ®Æc biÖt tõ n¨m 1991-1995 gãp phÇn ng¨n chÆn vµ ®Èy lïi l¹m ph¸t. Trong chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Õn n¨m 2010, môc tiªu quan träng mµ ®¶ng vµ nhµ níc ®Æt ra lµ sù nghiªp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. §©y lµ môc tiªu quan träng cña ®Êt níc ta trong qu¸ tr×nh v¬n lªn tho¸t khái sù tôt hËu vÒ kinh tÕ so víi c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi.
MÆt Lª ThÞ BÝch Nh· 1 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng kh¸c gãp phÇn æn ®Þnh kinh tÕ x· héi, gi÷ v÷ng an ninh chÝnh trÞ cña ®Êt níc. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, nhu cÇu vèn vµ qu¶n lý vèn ®Ó ®¶m b¶o cho s¶n xuÊt kinh doanh , cho sù tån t¹i vµ sù c¹nh tranh ®· trë thµnh mét ®ßi hái bøc b¸ch ®èi víi c¸c doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp nhµ níc. Kh¸c víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c, ng©n hµng th¬ng m¹i lµ mét doanh nghiÖp kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ víi ®Æc trng lµ: huy ®éng ®Ó cho vay cho nªn nguån vèn huy ®éng cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi ho¹t ®éng cña ng©n hµng th- ¬ng m¹i. Trong thùc tÕ, viÖc thùc hiÖn nghiÖp vô huy ®éng vèn t¹i c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i nãi chung vµ t¹i Ng©n hµng N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n chi nh¸nh Th¨ng Long nãi riªng ®· ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ, song vÉn tån t¹i nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh trong c«ng t¸c huy ®éng vèn.
Huy ®éng vèn lµ mét vÊn ®Ò khã kh¨n vµ phøc t¹p ®ßi hái c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i còng nh Ng©n hµng N«ng nghiÖp Thang Long cÇn khai th¸c triÖt ®Ó vµ cã hiÖu qu¶ nguån vèn quan träng nµy nh»m më réng ®îc nguån vèn ®¸p øng cho ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng còng nh n©ng cao kh¶ n¨ng thanh to¸n, n¨ng lùc c¹nh tranh, gi¶m chi phÝ, t¨ng doanh thu, ®¸p øng cho sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þa ph¬ng. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®ßi hái cña lý luËn thùc tiÔn trªn, em ®· chän ®Ò tµi “Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ Lª ThÞ BÝch Nh· 2 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng nghiÖp vô huy ®éng vèn vµ kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn Th¨ng Long” lµm ®Ò tµi thùc tËp cña m×nh. CH¦¬NG 1 Lý luËn chung vÒ vèn huy ®éng vµ kÕ to¸n huy ®éng vèn cña ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Vèn huy ®éng vµ vai trß cña vèn huy ®éng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng thong m¹i 1.
C¬ së luËn vÒ vèn cña ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Kh¸i niÖm vµ vai trß vèn huy ®éng ®èi víi ng©n hµng th¬ng m¹i Vèn huy ®éng lµ gi¸ trÞ tiÒn tÖ mµ ng©n hµng thu hót ®îc b»ng c¸ch cung cÊp s¶n phÈm dÞch vô cña ng©n hµng cho kh¸ch hµng. Lª ThÞ BÝch Nh· 3 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng §ã lµ nguån vèn quan träng, chñ yÕu trong kinh doanh, vèn huy ®éng ®îc thÓ hiÖn qua c¸c mÆt sau: a.Vèn huy ®éng lµ mét trong nh÷ng c¬ së ®Ó ng©n hµng tæ chøc mäi ho¹t ®éng kinh doanh. §èi víi bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo muèn ho¹t ®éng kinh doanh ®îc th× ph¶i cã vèn.
§Æc biÖt ph¶i huy ®éng ®ùoc lîng vèn míi, bëi v× vèn huy ®éng ph¶n ¸nh n¨ng lùc chñ yÕu ®Ó quyÕt ®Þnh n¨ng lùc, kh¶ n¨ng kinh doanh. Lµ lo¹i h×nh kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ, vèn ®èi víi ng©n hµng l¹i cµng quan träng nã lµ ph¬ng tiÖn kinh doanh chÝnh cña NHTM. NÕu kh«ng cã vèn ng©n hµng kh«ng thÓ thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô kinh doanh. ChÝnh v× vËy, vèn lµ ®iÓm ®Çu tiªn trong chu kú kinh doanh cña ng©n hµng, lµ c¬ së ®Ó ng©n hµng tæ chøc mäi ho¹t ®éng kinh doanh.Vèn huy ®éng quyÕt ®Þnh qui m« hoat ®éng tÝn dông vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña ng©n hµng th¬ng m¹i: NghiÖp vô tÝn dông lµ nghiÖp vô mang tÝnh ®Æc thï cña c¸c NHTM.
ë c¸c nø¬c ph¸t triÓn, ho¹t ®éng tÝn dông hµng n¨m mang l¹i 40-50% lîi nhuËn cho ng©n hµng. Trong khi ®ã, ho¹t ®éng tÝn dông cÇn cã mét khèi lîng vèn lín, æn ®Þnh vµ cã chi phÝ thÊp. ChØ cã huy ®éng vèn míi ®¸p øng ®Èy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ®ã. Kh¶ n¨ng huy ®éng vèn tèt sÏ lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ng©n hµng më réng tÝn dông, chñ ®éng vÒ thêi gian, thêi h¹n cho vay thªm chÝ cßn cã kh¶ n¨ng quyÕt ®Þnh møc l·i suÊt phï hîp trong chiÕn lù¬c kh¸ch hµng cña ng©n hµng.
Lª ThÞ BÝch Nh· 4 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng Vèn tù cã cã tÝnh chÊt æn ®Þng cao kh«ng cã mét ng©n hµng nµo cã ®ñ ®Ó ®¸p øng ®îc nhu cÇu bªn tµi s¶n cã. Vèn ®i vay trªn thÞ trßng liªn ng©n hµng l¹i cã chi phÝ cao h¬n so víi vèn huy ®éng tõ d©n c. Th«ng thßng c¸c ng©n hµng nhá l¹i cã kho¶n môc cho vay, ®Çu t kÐm ®a d¹ng h¬n, ph¹m vi khèi lîng cho vay còng nhá h¬n. thªm n÷a do kh¶ n¨ng vèn h¹n hÑp nªn c¸c ng©n hµng nhá kh«ng ph¶n ¸nh nh¹y bÐn víi sù biÕn ®éng vÒ l·i suÊt, g©y ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng thu hót vèn tõ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ.
Trong khi ®ã c¸c ng©n hµng cã qui m« vèn lín kh«ng nh÷ng cho vay ®ùîc t¹i ®Þa bµn, khu vùc cña m×nh, mµ cßn v¬n ra c¶ thÞ trêng trong nø¬c vµ quèc tÕ. Mét ng©n hµng cã vèn lín sÏ cã ®iÒu kiÖn h¬n trong viÖc më réng c¸c lo¹i h×nh dÞch vô ng©n hµng, ®Çu t c«ng nghÖ, n©ng cao chÊt lîng phôc vô, t¨ng kh¶ n¨ng thu hót kh¸ch hµng lín, gãp phÇn më réng thÞ trßng tÝn dông vµ c¸c dÞch vô kh¸c c.Vèn huy ®éng quyÕt ®Þnh n¨ng lùc c¹nh tranh cña ng©n hµng th¬ng m¹i. §Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh ®ßi hái mçi ng©n hµng ph¶i tiÕn hµnh nhiÒu gi¶i ph¸p ®ång bé nh kh«ng ngõng n©ng cao chÊt luîng ®éi ngò c¸n bé, hiÖn ®¹i ho¸ c«ng nghÖ ng©n hµng, ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô… song ®Ó lµm ®ù¬c ®iÒu ®ã, ng©n hµng cÇn cã mét lîng vèn ®ñ lín. Nhu cÇu vèn nµy vît khái kh¶ n¨ng vèn tù cã cña b¶n th©n ng©n hµng.
V× vËy, vèn huy ®éng lµ nguån vèn quan träng cho ng©n hµng ®Ó kh¾c phôc nh÷ng ®iÓm cßn non yÕu vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh gióp cho NHTM ®øng v÷ng Lª ThÞ BÝch Nh· 5 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng vµ ph¸t triÓn trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t cña nÒn kinh tÕ héi nhËp. Ngu«n vèn cµng lín th× uy tÝn cña ng©n hµng cµng ®îc n©ng lªn, ®ång thêi ng©n hµng cã kh¶ n¨ng më réng c¸c h×nh thøc kinh doanh vµ n©ng cao sù c¹nh tranh trªn thÞ trêng. Nguån vèn huy ®éng cµng lín chøng tá qui m«, tr×nh ®é nghiÖp vô, ph¬ng tiÖn kÜ thuËt cµng hiÖn ®¹i. Nh vËy, nguån vèn huy ®éng cã vai trß quan träng vµ quyÕt ®Þnh ®Õn tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng cña ng©n hµng th¬ng m¹i ®Æc biÖt ®èi víi lÜnh vùc cÊp tÝn dông cho nÒn kinh tÕ.
Trong qua tr×nh kinh doanh cña NHTM rÊt quan t©m ®a ra nhiÒu h×nh thøc huy ®éng vèn hÊp dÉn, phong phó nh»m thu hót nhiÒu vèn. C¸c h×nh thøc huy ®éng vèn cña ng©n hµng th¬ng m¹i Qu¸ tr×nh t¹o vèn cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i ®îc thÓ hiÖn díi c¸c h×nh thøc sau: a. Huy ®éng vèn th«ng qua tµi kho¶n: H×nh thøc nµy bao gåm: * Huy ®éng vèn th«ng qua tµi kho¶n tiÒn göi kh«ng kú h¹n §©y lµ lo¹i tiÌn göi mµ gi÷a ng©n hµng vµ kh¸ch hµng kh«ng cã sù tho¶ thuËn thêi h¹n rót tiÒn, ë ViÖt Nam tiÒn göi thuéc lo¹i nµy ®îc thÓ hiªn chñ yÕu díi c¸c h×nh thøc nh: tµi kho¶n tiÒn göi thanh to¸n cña c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ tiÒn göi c¸ nh©n. kh¸ch hµng göi tiÒn t¹o ra ph¬ng tiÖn thuËn lîi trong thanh to¸n, chi tr¶, kh¸ch hµng kh«ng quan t©m ®Õn Lª ThÞ BÝch Nh· 6 Líp: 31G Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Häc viÖn ng©n hµng møc sinh lêi cña tµi s¶n, hä chØ quan t©m ®Õn chÊt lîng dÞch vô thanh to¸n mµ ng©n hµng cung cÊp.
* Huy ®éng vèn th«ng qua tµi kho¶n tiÒn göi cã k× h¹n §©y lµ lo¹i tiÒn göi mµ kh¸ch hµng chØ ®îc rót tiÒn khi thêi h¹n Ên ®Þnh ®· kÕt thóc. NÕu kh¸ch hµng cã nhu cÇu rót tiÒn tríc kú h¹n th× ng©n hµng kh«ng tr¶ l·i cho kho¶n tiÒn göi nµy. Tuy nhiªn, ë ViÖt Nam ®Ó khuyÕn khÝch kh¸ch hµng göi tiÒn ng©n hµng vÉn tr¶ cho kh¸ch mét møc l·i suÊt cho kho¶n vay nµy tèi ®a b»ng møc l·i suÊt tiÒn göi kh«ng kú h¹n (theo quyÕt ®Þnh 1160/2004/Q§ - NHNN ngµy 13/09/2004). §©y lµ nguån vèn t¬ng ®èi æn ®Þnh, cã møc l·i suÊt cao, do ®ã ng©n hµng cã thÓ chñ ®éng sö dông nguån vèn nµy.h×nh thøc ¸p dông tiÒn göi cã kú h¹n t¹i c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i còng rÊt ®a d¹ng: kú h¹n 1 th¸ng, 3 th¸ng, 6 th¸ng, 9 th¸ng, … thêi h¹n cµng dµi l·i suÊt cµng cao.
Tuy nhiªn ë c¸c ng©n hµng thêng m¹i ViÖt Nam kú h¹n tuÇn lµ rÊt h·n h÷u. * Huy ®éng vèn th«ng qua tµi kho¶n tiÒn göi tiÕt kiÖm: TiÒn göi tiÕt kiÖm ®· ®îc coi lµ c«ng cô huy ®éng vèn truyÒn thèng cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i. Vèn huy ®éng tõ c¸c tµi kho¶n tiÒn göi tiÕt kiÖm thêng chiÕm tû träng ®¸ng kÓ trong tiÒn göi ng©n hµng.