Vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975

Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (BANTƯC) đóng vai trò quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. 214 trang · Học viện Khoa học Xã hội · 2022.

• Tác giả: Lưu Thị Bích Ngọc
• Người hướng dẫn: Nguyễn Bình Ban
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ lịch sử
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và chiến tranh Việt Nam
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về Công an nhân dân và An ninh miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
• 1.4. Các công trình nghiên cứu của nước ngoài về cuộc chiến tranh ở Việt Nam
• 1.5. Kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan và những nội dung luận án cần tiếp tục tập trung nghiên cứu
• 1.6. Kết quả nghiên cứu của các công trình có liên quan đến đề tài luận án
• 1.7. Những nội dung luận án tập trung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA BAN AN NINH TRUNG ƯƠNG CỤC MIỀN NAM TỪ NĂM 1960 ĐẾN NĂM 1975
• 2.1. Sự cần thiết thành lập Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam
• 2.2. Đặc điểm cách mạng Việt Nam sau năm 1954
• 2.3. Yêu cầu khách quan thành lập Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam
• 2.4. Sự phát triển về tổ chức bộ máy của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam
• 2.5. Tổ chức bộ máy Ban An ninh Trung ương Cục và hệ thống an ninh các cấp ở miền Nam giai đoạn 1960-1965
• 2.6. Xây dựng, kiện toàn tổ chức bộ máy, phát triển đội ngũ cán bộ an ninh đáp ứng yêu cầu cách mạng miền Nam giai đoạn 1965-1975
• 2.7. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BAN AN NINH TRUNG ƯƠNG CỤC THAM MƯU CHO TRUNG ƯƠNG CỤC XÂY DỰNG VÀ BAN HÀNH CÁC CHỈ THỊ, NGHỊ QUYẾT VỀ CÔNG TÁC AN NINH Ở MIỀN NAM (1960-1975)
• 3.1. Tham mưu Trung ương Cục xây dựng và từng bước hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách, biện pháp đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ lực lượng cách mạng ở miền Nam
• 3.2. Tham mưu xây dựng và phát triển lực lượng an ninh miền Nam đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng
• 3.3. Tham mưu xây dựng, củng cố và phát triển phong trào quần chúng bảo vệ an ninh, trật tự trong khu căn cứ, vùng giải phóng
• 3.4. Tiểu kết Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: BAN AN NINH TRUNG ƯƠNG CỤC TRỰC TIẾP CHỈ ĐẠO VÀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC AN NINH MIỀN NAM (1960-1975)
• 4.1. Tổ chức lực lượng an ninh toàn Miền “chủ động tấn công địch, tích cực bảo vệ mình” trên cả 3 vùng chiến lược
• 4.2. Công tác điệp báo và an ninh đô thị
• 4.3. Công tác trinh sát vũ trang diệt ác, trừ gian
• 4.4. Công tác đấu tranh chống gián điệp, nội gián bảo vệ cơ quan, bảo vệ nội bộ lực lượng cách mạng
• 4.5. Công tác an ninh vũ trang bảo vệ căn cứ, bảo vệ lãnh đạo
• 4.6. Tổ chức công tác huấn luyện, bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ an ninh miền Nam
• 4.7. Phối kết hợp với lực lượng vũ trang cách mạng, trực tiếp đánh địch, chống càn bảo vệ cơ quan đầu não kháng chiến
• 4.8. Tiểu kết Chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 5.1. Ưu điểm và nguyên nhân. Hạn chế và nguyên nhân
• 5.2. Một số bài học kinh nghiệm
• 5.3. Quán triệt và vận dụng sáng tạo quan điểm của Đảng về đấu tranh chống phản cách mạng bảo vệ an ninh, trật tự phù hợp với tình hình miền Nam trong từng giai đoạn
• 5.4. Coi trọng công tác vận động, tổ chức quần chúng nhân dân tham gia công tác an ninh, bảo vệ Đảng, bảo vệ phong trào cách mạng ở cả 3 vùng chiến lược
• 5.5. Coi trọng xây dựng lực lượng an ninh miền Nam toàn diện về mọi mặt, thống nhất về tổ chức bộ máy, vững về chính trị tư tưởng, giỏi về nghiệp vụ, đóng vai trò nòng cốt, xung kích trên mặt trận đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh, trật tự
• 5.6. Coi trọng hàng đầu công tác nắm tình hình, chủ động tấn công địch, tích cực bảo vệ mình trong mọi tình huống
• 5.7. Tiểu kết Chương 5
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam 1960 1975

Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (BANTƯC) đóng vai trò quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Từ năm 1960 đến 1975, BANTƯC đã phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo công tác an ninh, bảo vệ lực lượng cách mạng ở miền Nam. Sự hình thành và phát triển của BANTƯC không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp bách của cuộc kháng chiến mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong việc bảo vệ an ninh quốc gia.

1.1. Sự cần thiết thành lập Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam

Sự cần thiết thành lập BANTƯC xuất phát từ tình hình chính trị phức tạp ở miền Nam sau năm 1954. Để đối phó với các thế lực phản cách mạng, Đảng đã quyết định thành lập BANTƯC nhằm tổ chức và chỉ đạo công tác an ninh một cách hiệu quả.

1.2. Đặc điểm cách mạng Việt Nam sau năm 1954

Sau năm 1954, miền Nam Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức từ chính quyền Sài Gòn và các lực lượng phản động. Tình hình chính trị căng thẳng đòi hỏi một tổ chức an ninh mạnh mẽ để bảo vệ lực lượng cách mạng và đảm bảo an ninh trật tự.

II. Các thách thức mà Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam phải đối mặt

Trong suốt giai đoạn 1960-1975, BANTƯC đã phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Các hoạt động của lực lượng phản cách mạng, tình báo Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã tạo ra áp lực lớn lên công tác an ninh. BANTƯC đã phải tìm ra các phương pháp hiệu quả để đối phó với những thách thức này.

2.1. Hoạt động của lực lượng phản cách mạng

Lực lượng phản cách mạng đã thực hiện nhiều âm mưu nhằm phá hoại cuộc kháng chiến. BANTƯC đã phải triển khai các biện pháp đối phó kịp thời để bảo vệ lực lượng cách mạng và ngăn chặn các hoạt động phá hoại.

2.2. Tình báo Mỹ và chính quyền Sài Gòn

Tình báo Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để thu thập thông tin và phá hoại hoạt động của BANTƯC. Việc phát hiện và đối phó với các hoạt động này là một trong những nhiệm vụ quan trọng của BANTƯC.

III. Phương pháp và giải pháp của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam

BANTƯC đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh. Các biện pháp này không chỉ giúp BANTƯC đối phó với các thách thức mà còn nâng cao hiệu quả công tác an ninh trong toàn miền Nam.

3.1. Tổ chức lực lượng an ninh

BANTƯC đã tổ chức lực lượng an ninh một cách chặt chẽ, đảm bảo tính hiệu quả trong công tác chỉ đạo và điều hành. Việc xây dựng lực lượng an ninh mạnh mẽ đã góp phần quan trọng vào thành công của cuộc kháng chiến.

3.2. Phát động phong trào quần chúng

BANTƯC đã phát động nhiều phong trào quần chúng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự. Các phong trào này không chỉ tạo ra sức mạnh tổng hợp mà còn nâng cao ý thức bảo vệ an ninh trong nhân dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam

Kết quả hoạt động của BANTƯC đã để lại nhiều bài học quý giá cho công tác an ninh hiện nay. Những kinh nghiệm từ giai đoạn 1960-1975 vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện tại.

4.1. Kinh nghiệm trong công tác an ninh

BANTƯC đã rút ra nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức và chỉ đạo công tác an ninh. Những kinh nghiệm này có thể áp dụng vào thực tiễn công tác an ninh hiện nay.

4.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động

Hoạt động của BANTƯC đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động của BANTƯC giúp nhận diện những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác an ninh.

V. Kết luận về vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam

Vai trò của BANTƯC trong giai đoạn 1960-1975 là không thể phủ nhận. Những đóng góp của BANTƯC đã tạo ra nền tảng vững chắc cho công tác an ninh hiện nay. Nghiên cứu về BANTƯC không chỉ giúp làm sáng tỏ lịch sử mà còn cung cấp những bài học quý giá cho tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của BANTƯC trong lịch sử

BANTƯC đã đóng góp to lớn vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Vai trò của BANTƯC trong lịch sử cách mạng Việt Nam cần được ghi nhận và phát huy.

5.2. Hướng đi tương lai cho công tác an ninh

Những bài học từ BANTƯC có thể được áp dụng vào công tác an ninh hiện nay. Việc phát huy những giá trị này sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh mới.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình nghiên cứu "Vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975" do nghiên cứu sinh Lưu Thị Bích Ngọc thực hiện tại Học viện Khoa học Xã hội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Bình Ban. Luận án thuộc chuyên ngành Lịch sử Việt Nam, mã số đào tạo 92 29 013, bảo vệ năm 2022 tại Hà Nội.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), lực lượng Công an nhân dân nói chung và Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (BANTƯC) nói riêng giữ vị trí trọng yếu trong việc bảo vệ tổ chức Đảng, lãnh đạo chỉ huy, vùng căn cứ và phong trào cách mạng. Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu lịch sử kháng chiến và lịch sử Công an nhân dân được xuất bản, song chưa có một công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, chuyên biệt, toàn diện và có hệ thống về vai trò, hoạt động tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam trong toàn bộ tiến trình lịch sử từ năm 1960 đến năm 1975. Luận án được triển khai nhằm giải quyết khoảng trống học thuật này, làm rõ tính tất yếu thành lập, mô hình tổ chức bộ máy và những đóng góp của tổ chức này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận án là phân tích, làm sáng tỏ vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975, từ đó đúc kết các bài học kinh nghiệm phục vụ công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân hiện nay.

Để đạt được mục tiêu trên, luận án xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, bao gồm các công trình khoa học chung về kháng chiến chống Mỹ và các công trình khoa học chuyên ngành Công an nhân dân.
2. Phân tích tính tất yếu khách quan của sự ra đời và quá trình phát triển tổ chức, bộ máy của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975.
3. Làm rõ vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam trong công tác tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức cuộc đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh, trật tự ở miền Nam từ tháng 7-1960 đến ngày 30-4-1975.
4. Đánh giá những ưu điểm, hạn chế cùng nguyên nhân trong hoạt động tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức công tác an ninh ở miền Nam; đồng thời rút ra các bài học kinh nghiệm có ý nghĩa thực tiễn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục trong tham mưu, lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức cuộc đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh, trật tự ở miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975.
• Phạm vi nội dung: Tập trung làm rõ sự cần thiết thành lập, sự phát triển tổ chức bộ máy, vai trò tham mưu và sự chỉ đạo trực tiếp toàn diện đối với cuộc đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh, trật tự tại miền Nam.
• Phạm vi thời gian: Từ tháng 7-1960 (thời điểm Xứ ủy Nam Bộ ra Chỉ thị thành lập Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy) đến ngày 30-4-1975 (ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam; Ban An ninh Trung ương Cục kết thúc sứ mệnh lịch sử vào tháng 2-1976).
• Phạm vi không gian: Địa bàn chỉ đạo của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam được xác định từ tỉnh Ninh Thuận đến Cà Mau (chiến trường B2). Từ tháng 7-1960 đến trước tháng 4-1966, địa bàn bao gồm từ nam vĩ tuyến 17 trở vào; từ tháng 4-1966, An ninh Khu Trị - Thiên - Huế và An ninh Khu V chuyển về trực thuộc Trung ương Đảng và Đảng đoàn Bộ Công an quản lý trực tiếp, phạm vi hoạt động của Ban An ninh Trung ương Cục giới hạn từ Ninh Thuận trở vào.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã khảo sát và phân loại hệ thống công trình nghiên cứu liên quan thành ba nhóm tư liệu chính:

Nhóm công trình	Tác giả, công trình tiêu biểu và năm công bố	Nội dung chính đã phản ánh
Công trình chung về kháng chiến chống Mỹ và chiến tranh Việt Nam	- Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (1996, 2000). - Hội đồng chỉ đạo biên soạn lịch sử Nam Bộ kháng chiến, Trần Bạch Đằng chủ biên (2012). - Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam (2013, 9 tập). - Luận án tiến sĩ: Hà Minh Hồng (1997), Trần Thị Thu Hương (2000), Trần Như Cương (2003), Phí Văn Thức (2006), Chu Đình Lộc (2011).	Tổng kết đường lối, phương pháp, chiến lược chiến tranh nhân dân, phong trào đấu tranh chính trị - quân sự, chống bình định và phá ấp chiến lược trên các chiến trường miền Nam.
Công trình về CAND và An ninh miền Nam	- Sách lịch sử an ninh địa phương: Ngô Quang Nghĩa (1995), Trần Cường (1997), Nguyễn Đình Bảy (2006), Nguyễn Đức Minh (2007), Nguyễn Trọng Khuê (2008), Vũ Kim Dung (2010), Huỳnh Hữu Chiến (2010). - Chuyên đề nghiệp vụ và tổng kết ngành: Nguyễn Xuân Ngọc (2014), Viện Lịch sử Công an (2017), Nguyễn Bình Ban (2017), Đặng Xuân Loan (2017). - Bài báo khoa học: Nguyễn Trọng Phúc (2005), Nguyễn Văn Nhật (2005), Trần Văn Lang (2010), Nguyễn Đức Lâm (2010), Trần Đại Quang (2015), Tô Lâm (2017).	Phản ánh hoạt động của từng lực lượng chuyên trách (điệp báo, an ninh vũ trang, trinh sát vũ trang), lịch sử an ninh các liên khu, đào tạo cán bộ an ninh, và công tác bảo vệ lãnh đạo Trung ương Cục.
Tài liệu nghiên cứu của nước ngoài	- Neil Sheehan (1971, Tài liệu mật Bộ Quốc phòng Mỹ). - Frank Snepp (1985). - William C. Westmoreland. - Robert S. McNamara. - Ralph W. McGehee. - William Colby (2007). - Nguyễn Phú Đức (2009).	Phân tích chính sách, âm mưu tình báo, bình định, hoạt động của cơ quan an ninh, mật vụ Mỹ và chính quyền Sài Gòn cùng nguyên nhân thất bại tại miền Nam.

Khoảng trống nghiên cứu được lựa chọn giải quyết: Mặc dù các công trình trước đây đã đề cập tới từng sự kiện, địa bàn hoặc chuyên đề nghiệp vụ riêng lẻ, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu độc lập, toàn diện về Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam với tư cách là cơ quan tham mưu chiến lược và chỉ đạo nghiệp vụ thống nhất trên toàn chiến trường miền Nam giai đoạn 1960-1975. Luận án đi sâu luận giải vị trí "song trùng lãnh đạo" (chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Trung ương Cục miền Nam và Đảng đoàn Bộ Công an), đánh giá cơ cấu tổ chức qua từng thời kỳ và đúc kết hệ thống bài học lịch sử.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khái niệm

Luận án vận dụng cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng: Xem xét Ban An ninh Trung ương Cục trong mối quan hệ hữu cơ với Trung ương Cục miền Nam, Bộ Công an, hệ thống Đảng bộ các cấp và toàn bộ diễn tiến phong trào cách mạng.
• Phương pháp luận duy vật lịch sử: Đặt tổ chức và hoạt động của Ban An ninh Trung ương Cục vào bối cảnh không gian, thời gian cụ thể của từng giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (1960-1965, 1965-1972, 1972-1975).
• Đường lối, quan điểm của Đảng: Dựa trên các nghị quyết của Đảng về đấu tranh chống phản cách mạng, xây dựng lực lượng vũ trang chuyên trách và chiến tranh nhân dân bảo vệ an ninh trật tự.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả kết hợp phương pháp chuyên ngành lịch sử với các phương pháp liên ngành:

• Phương pháp lịch sử: Tái hiện tiến trình ra đời, phát triển về tổ chức bộ máy và hoạt động chiến đấu của Ban An ninh Trung ương Cục theo trật tự thời gian và bối cảnh cụ thể.
• Phương pháp lôgíc: Phân tích, khái quát bản chất sự kiện, rút ra các quy luật, đánh giá ưu khuyết điểm và tổng kết các bài học kinh nghiệm.
• Các phương pháp bổ trợ: Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp tổng kết thực tiễn, phương pháp nghiên cứu điển hình, phương pháp so sánh (đối chiếu giữa các thời kỳ 1960-1965 và 1965-1975), phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp thống kê tư liệu, và phương pháp chuyên gia (lấy ý kiến các nhân chứng lịch sử và nhà nghiên cứu công an).

Nguồn tư liệu sử dụng

• Các văn kiện, tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Trần Văn Giàu.
• Hệ thống Văn kiện Đảng toàn tập từ tập 15 (1954) đến tập 36 (1975); 02 tập Văn kiện Đảng về chống Mỹ, cứu nước (Tập I: 1954-1965, Tập II: 1966-1975).
• Hệ thống Văn kiện Trung ương Cục miền Nam giai đoạn 1946-1975 từ tập 7 (1957-1960) đến tập 18 (1974-1975).
• Các chỉ thị, nghị quyết, thông tư, báo cáo tổng kết chuyên môn của Bộ Công an, Ban An ninh Trung ương Cục và An ninh các Khu, Tỉnh miền Nam.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Chương này điểm luận chi tiết các nhóm công trình học thuật trong nước, quốc tế và các tài liệu chuyên ngành Công an nhân dân liên quan đến chiến tranh Việt Nam, phong trào chống bình định ấp chiến lược, hoạt động của các mạng lưới điệp báo, an ninh vũ trang và công tác bảo vệ cán bộ lãnh đạo. Tác giả chỉ ra những khía cạnh đã được làm sáng tỏ và xác định 3 nội dung trọng tâm cần tập trung giải quyết: phân tích tính tất yếu lịch sử của sự ra đời BANTƯC; làm rõ vai trò tham mưu và chỉ đạo thực tiễn của BANTƯC; đúc kết các bài học kinh nghiệm cho công tác bảo vệ an ninh quốc gia hiện nay.

Chương 2: Quá trình hình thành và phát triển của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975

Chương 2 luận giải các tiền đề lịch sử và các giai đoạn phát triển tổ chức bộ máy:

• Tiền đề thành lập: Sau Hiệp định Genève năm 1954, chính quyền Ngô Đình Diệm thi hành chính sách đàn áp, ban bố Luật 10-59. Tháng 10-1954, Xứ ủy Nam Bộ thành lập Ban Địch tình Xứ ủy và Ban Bảo vệ Xứ ủy. Đại đội bảo vệ vũ trang đầu tiên C80 thành lập ngày 18-10-1954 tại Tây Ninh với 120 cán bộ, tiền thân của Đại đội C180 (tháng 3-1960) và Đoàn 180 sau này. Ở Liên khu V, Đơn vị 32 được thành lập ngày 5-9-1954 (mật hiệu B40 năm 1959).
• Thành lập Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy: Tháng 7-1960, Bí thư Xứ ủy Nam Bộ Nguyễn Văn Linh ban hành Chỉ thị thành lập Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy (phiên hiệu C93B) do đồng chí Phạm Thái Bường (Ba Bình) làm Trưởng ban, Cao Đăng Chiếm (Sáu Hoàng) làm Phó Trưởng ban, Huỳnh Việt Thắng (Tư Thắng) làm Ủy viên Ban.
• Tổ chức bộ máy giai đoạn 1960-1965: Tháng 1-1961, Trung ương Cục miền Nam được thành lập. Tháng 10-1961, tại Đồi 300 (Chiến khu D), Ban An ninh Trung ương Cục được thành lập trên cơ sở sáp nhập Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy và Ban Địch tình Xứ ủy. Tháng 8-1962, Ban Thường vụ Trung ương Cục chỉ định lãnh đạo BANTƯC gồm: Phan Văn Đáng (Trưởng ban), Cao Đăng Chiếm (Phó Trưởng ban), các Ủy viên: Huỳnh Việt Thắng, Lê Văn Còn, Huỳnh Anh, Thái Doãn Mẫn.

Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (1962)

• Sự chi viện từ Bộ Công an: Sau Điện số 235/NB ngày 9-10-1961 của BANTƯC, tháng 2-1962 Bộ Công an điều động 271 cán bộ chi viện; tháng 4-1962 cử đoàn cán bộ do đồng chí Huỳnh Anh dẫn đầu mang theo trang thiết bị điện đài và tài liệu nghiệp vụ vào miền Nam.
• Hệ thống an ninh các cấp: Các ban an ninh khu lần lượt được thành lập: An ninh T4 (Sài Gòn - Gia Định, 19-3-1961), An ninh T1 (Đông Nam Bộ, giữa 1961), An ninh T3 / Khu IX (Tây Nam Bộ, 1-1962), An ninh T2 / Khu VIII (Trung Nam Bộ, quý I-1962), An ninh Khu X (quý I-1962), An ninh Khu VI (17-5-1962), An ninh Khu V (đầu 1962). Từ ngày 16-1-1963 đến 21-3-1963, Hội nghị An ninh toàn miền lần thứ nhất tại căn cứ Dương Minh Châu quy tụ 67 đại biểu, chính thức thống nhất tên gọi hệ thống là "Ban An ninh".
• Giai đoạn 1965-1975: Xây dựng, kiện toàn lực lượng thích ứng với các giai đoạn "Chiến tranh cục bộ" và "Việt Nam hóa chiến tranh". Đến chiến dịch mùa Xuân 1975, BANTƯC đã huy động gần 13.000 cán bộ, chiến sĩ tham gia tiếp quản và giải phóng các đô thị.

Chương 3: Ban An ninh Trung ương Cục tham mưu cho Trung ương Cục xây dựng và ban hành các chỉ thị, nghị quyết về công tác an ninh ở miền Nam (1960-1975)

Chương 3 trình bày vai trò cơ quan tham mưu chiến lược của BANTƯC:

• Tham mưu đường lối, chính sách: Đề xuất các chủ trương, biện pháp phân hóa, cô lập đối tượng phản cách mạng; chính sách khoan hồng, trừng trị và đối sách với các cơ quan tình báo, cảnh sát đặc biệt của đối phương.
• Tham mưu xây dựng lực lượng: Hoạch định phương án tổ chức lực lượng an ninh 3 thứ quân, phân định chức năng giữa an ninh chính trị, phản gián và an ninh vũ trang.
• Tham mưu phát động phong trào quần chúng: Chỉ đạo thực hiện các phong trào "Bảo mật phòng gian", "Ngũ gia liên bảo", xây dựng xã ấp tự quản vùng giải phóng.

Chương 4: Ban An ninh Trung ương Cục trực tiếp chỉ đạo và tổ chức công tác an ninh miền Nam (1960-1975)

Chương 4 phân tích các mặt công tác thực tiễn trên cả ba vùng chiến lược (đô thị, nông thôn đồng bằng, căn cứ rừng núi):

• Công tác điệp báo và an ninh đô thị: Cài cắm cán bộ bí mật vào các cơ quan đầu não của đối phương (tiêu biểu như Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn, Vũ Ngọc Nhạ), thu thập tin tức chiến lược.
• Công tác trinh sát vũ trang diệt ác, trừ gian: Đánh trúng các cơ quan cảnh sát, bình định, chỉ điểm ác ôn ngay trong lòng đô thị và vùng kiểm soát của đối phương.
• Đấu tranh chống gián điệp, nội gián: Chủ động rà soát, bảo vệ nội bộ cơ quan Đảng, cơ quan Trung ương Cục.
• An ninh vũ trang bảo vệ căn cứ, lãnh đạo: Lực lượng An ninh vũ trang (Đoàn 180) thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an toàn các ủy viên Trung ương Cục và căn cứ địa kháng chiến.
• Công tác đào tạo cán bộ: Trường An ninh Trung ương Cục miền Nam (thành lập 10-1963 tại Đội Thơ, Tân Biên, Tây Ninh) tổ chức 70 khóa học với hơn 5.000 học viên là cán bộ an ninh cốt cán.
• Phối hợp chiến đấu: Phối hợp lực lượng Quân giải phóng đánh trả các cuộc hành quân càn quét quy mô lớn của đối phương vào vùng căn cứ.

Chương 5: Nhận xét và một số bài học kinh nghiệm

Chương 5 phân tích những ưu điểm, hạn chế và đúc kết 4 bài học lịch sử:

• Ưu điểm: Giữ vững vai trò nòng cốt, bảo vệ tuyệt đối an toàn Trung ương Cục và căn cứ kháng chiến; bóc gỡ nhiều mạng lưới tình báo, nội gián của đối phương.
• Hạn chế: Ở một số thời điểm cục bộ, việc bố trí lực lượng bám địa bàn còn gặp khó khăn do sự đánh phá khốc liệt của đối phương; một số nơi công tác nắm tình hình cơ sở chưa theo kịp biến động chiến trường.
• Bốn bài học kinh nghiệm:
  1. Quán triệt và vận dụng sáng tạo quan điểm của Đảng về đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh trật tự phù hợp với từng giai đoạn lịch sử.
  2. Coi trọng công tác vận động, tổ chức quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ an ninh trật tự trên cả 3 vùng chiến lược.
  3. Coi trọng xây dựng lực lượng An ninh miền Nam toàn diện về chính trị, nghiệp vụ và tổ chức bộ máy.
  4. Coi trọng hàng đầu công tác nắm tình hình, chủ động tấn công đối phương, tích cực bảo vệ mình trong mọi tình huống.

---

Kết quả và những đóng góp mới

1. Hệ thống hóa nguồn tư liệu: Luận án tập hợp, phân loại và công bố nhiều nguồn tư liệu lịch sử, hồ sơ lưu trữ về hoạt động của Ban An ninh Trung ương Cục giai đoạn 1960-1975, làm rõ các mốc lịch sử, sự kiện và nhân vật liên quan.
2. Luận giải tính tất yếu khách quan: Làm rõ quá trình chuyển đổi từ Ban Địch tình Xứ ủy, Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy sang mô hình Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam vào tháng 10-1961.
3. Phân tích cơ cấu tổ chức qua 2 giai đoạn: Khắc họa sự phát triển của hệ thống tổ chức an ninh từ Trung ương Cục xuống các khu (T1, T2, T3, T4, Khu V, Khu VI, Khu X), tỉnh, huyện, xã trong hai thời kỳ (1960-1965) và (1965-1975).
4. Khẳng định hai chức năng cốt lõi: Chứng minh rõ nét vai trò vừa là cơ quan tham mưu đắc lực cho Trung ương Cục về chủ trương, chính sách an ninh, vừa là cơ quan chỉ huy trực tiếp toàn diện lực lượng an ninh trên chiến trường miền Nam.
5. Đúc kết bài học lịch sử: Rút ra các bài học về xây dựng lực lượng, công tác điệp báo, an ninh vũ trang và vận động quần chúng bảo vệ an ninh trật tự, phục vụ thực tiễn bảo vệ an ninh Tổ quốc hiện nay.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do nguồn tài liệu lưu trữ thời kỳ chiến tranh phân tán tại nhiều cơ quan và địa phương, một số số liệu chi tiết về mạng lưới an ninh cơ sở cấp xã, ấp tại các vùng bị chia cắt chưa thể thống kê đồng đều tuyệt đối.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tiếp tục khảo sát, khai thác sâu các nguồn tài liệu lưu trữ từ phía chính quyền Sài Gòn và tài liệu giải mật của các cơ quan tình báo Mỹ để làm sâu sắc hơn nữa các cuộc đọ sức nghiệp vụ tình báo, phản gián cụ thể.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu học thuật: Cung cấp nguồn tư liệu xác thực cho các nhà nghiên cứu lịch sử Đảng, lịch sử cách mạng Việt Nam, lịch sử chiến tranh nhân dân và lịch sử Công an nhân dân Việt Nam.
• Đối với đào tạo: Làm tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu, giảng dạy các môn học về Lịch sử Công an nhân dân và Khoa học An ninh tại Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân và các trường Công an nhân dân.
• Đối với thực tiễn nghiệp vụ: Cung cấp cơ sở khoa học để nghiên cứu hoạch định chính sách xây dựng lực lượng Công an nhân dân và công tác nắm tình hình, bảo vệ an ninh nội bộ, an ninh chính trị trong tình hình mới.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam được thành lập vào thời điểm nào và tiền thân là tổ chức nào? Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam được thành lập vào tháng 10-1961 tại căn cứ Đồi 300 (Chiến khu D), trên cơ sở hợp nhất và kiện toàn Ban Bảo vệ an ninh Xứ ủy Nam Bộ (thành lập tháng 7-1960) và Ban Địch tình Xứ ủy Nam Bộ (thành lập tháng 10-1954).

2. Ai là Trưởng ban đầu tiên của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam? Tháng 8-1962, Ban Thường vụ Trung ương Cục chỉ định đồng chí Phan Văn Đáng (Hai Văn), Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, giữ chức Trưởng ban An ninh Trung ương Cục miền Nam.

3. Phạm vi không gian chỉ đạo của Ban An ninh Trung ương Cục có sự thay đổi ra sao trong kháng chiến? Từ tháng 7-1960 đến trước tháng 4-1966, Ban An ninh Trung ương Cục theo dõi, hướng dẫn địa bàn từ nam vĩ tuyến 17 trở vào. Từ tháng 4-1966, An ninh Khu Trị - Thiên - Huế và An ninh Khu V chuyển sang trực thuộc Trung ương Đảng và Đảng đoàn Bộ Công an lãnh đạo trực tiếp; phạm vi chỉ đạo của Ban An ninh Trung ương Cục giới hạn từ Ninh Thuận đến Cà Mau (chiến trường B2).

4. Trường An ninh Trung ương Cục miền Nam đã đào tạo được bao nhiêu cán bộ trong kháng chiến? Được thành lập ngày 9-10-1963 tại Đội Thơ, xã Hòa Hiệp, huyện Tân Biên (Tây Ninh), trong hơn 11 năm hoạt động, Trường An ninh Trung ương Cục miền Nam đã tổ chức được 70 khóa học với trên 5.000 học viên là cán bộ an ninh cốt cán từ cấp khu, tỉnh đến huyện.

5. Lực lượng An ninh miền Nam đã huy động bao nhiêu quân số tham gia Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975? Trong chiến dịch Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, Ban An ninh Trung ương Cục đã huy động gần 13.000 cán bộ, chiến sĩ các lực lượng An ninh miền Nam tham gia thực hiện nhiệm vụ giải phóng và tiếp quản địa bàn Sài Gòn - Gia Định.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Vai trò của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975" của Lưu Thị Bích Ngọc là công trình nghiên cứu lịch sử chuyên sâu, phản ánh toàn diện quá trình hình thành, phát triển và đóng góp của Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam. Công trình đã làm rõ hai chức năng trung tâm của Ban An ninh Trung ương Cục: tham mưu chiến lược về đường lối an ninh và trực tiếp chỉ đạo, tổ chức cuộc đấu tranh chống phản cách mạng trên cả 3 vùng chiến lược. Các kết quả nghiên cứu và bài học kinh nghiệm được đúc kết từ luận án có giá trị khoa học, đóng góp thiết thực cho công tác nghiên cứu lịch sử và xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, kết cấu của Luận án gồm 5 chƣơng, 12 tiết: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chƣơng 2: Sự hình thành và phát triển của Ban An ninh Trung ƣơng Cục miền Nam từ năm 1960 đến năm 1975. Chƣơng 3: Ban An ninh Trung ƣơng Cục tham mƣu cho Trung ƣơng Cục xây dựng và ban hành các chỉ thị, nghị quyết về công tác an ninh ở miền Nam (1960-1975). Chƣơng 4: Ban An ninh Trung ƣơng Cục trực tiếp chỉ đạo và tổ chức công tác an ninh miền Nam (1960-1975). Chƣơng 5: Nhận xét và một số bài học kinh nghiệm.

7 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc và chiến tranh Việt Nam Đến nay đã có hàng nghìn cuốn sách, công trình nghiên cứu về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc của Việt Nam, sau đây là một số công trình tiêu biểu có liên quan trực tiếp đến đề tài luận án tiến sĩ: Cuốn sách “Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước - Thắng lợi và bài học” của Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 1996), là công trình tổng kết sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nội dung cuốn sách đã chỉ ra nguồn gốc, nguyên nhân chiến tranh và thắng lợi của quân đội nhân dân Việt Nam qua các giai đoạn của cuộc kháng chiến; khẳng định những ƣu điểm, đồng thời cũng nêu ra các khuyết điểm lớn trong lãnh đạo, chỉ đạo chiến tranh của Đảng.

Tổng kết một cuộc chiến tranh có quy mô và tầm vóc, kéo dài suốt 21 năm với bao tình huống phức tạp, diễn ra trên mọi mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao, có ý nghĩa vƣợt ra khỏi khuôn khổ một nƣớc; nêu bật những thành tựu và bài học kinh nghiệm lớn, nổi bật, xuyên suốt là bài học kinh nghiệm về không ngừng giữ vững và tăng cƣờng sự lãnh đạo của Đảng; bài học về dựa vào dân, lấy dân làm gốc là cội nguồn sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Cuốn sách“Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975 - Thắng lợi và bài học” của Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2000), là công trình tổng kết sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với cuộc chiến tranh cách mạng 30 năm từ năm 1945 đến năm 1975 với 02 cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc. Cuốn sách đã dựng lại một cách khái quát, chân thực cuộc chiến tranh cách mạng 30 năm một cách sống động; đúc rút đƣợc 06 bài học lớn của cuộc chiến đấu khốc liệt, nhƣng rất hào hùng với sự hy sinh vô bờ bến của nhiều thế hệ cách mạng Việt Nam; những bài học lớn đã trở thành kinh nghiệm vô giá cho các thế hệ mai sau. 8 Cuốn sách “Lịch sử Nam Bộ kháng chiến 1954-1975, Tập II” của Hội đồng chỉ đạo biên soạn lịch sử Nam Bộ kháng chiến, Trần Bạch Đằng chủ biên (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 2012).

Cuốn sách phản ánh nhiều hoạt động, những chiến công lừng lẫy của vùng đất Nam Bộ, của những con ngƣời Thành đồng Tổ quốc trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ oanh liệt, hào hùng với những thắng lợi vẻ vang. Bộ sách “Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954-1975” do Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam chủ biên (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2013), là công trình lịch sử đồ sộ gồm 09 tập, nghiên cứu về cuộc chiến tranh giải phóng vĩ đại của quân và dân ta suốt 21 năm chống Mỹ, cứu nƣớc. Chủ thể xuyên suốt của công trình là bàn những vấn đề cơ bản về đƣờng lối, phƣơng pháp, chiến lƣợc chiến tranh nhân dân, về tổ chức hậu phƣơng, tổ chức lực lƣợng vũ trang. Qua đó đã khẳng định tính đúng đắn của đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng trong việc đánh giá tình hình quốc tế, trong nƣớc, đánh giá đúng địch - ta, giữ vững độc lập tự chủ khi xác định nhiệm vụ của hai miền Nam - Bắc và nhiệm vụ chung của cả nƣớc khi đối phƣơng đƣa ra những thủ đoạn mới; tổ chức cả nƣớc đánh địch trên cả ba vùng chiến lƣợc ở tiền tuyến lớn và chống chiến tranh phá hoại, bảo vệ vững chắc hậu phƣơng miền Bắc, chi viện đầy đủ cho miền Nam đánh thắng và làm nghĩa vụ quốc tế.

Thể hiện nghệ thuật thắng từng bƣớc tiến lên giành thắng lợi cuối cùng để kết thúc chiến tranh vào lúc có lợi nhất cho cách mạng Việt Nam. Luận án Tiến sĩ lịch sử “Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trong giai đoạn 1969-1972 - chống phá bình định nông thôn ở Nam Bộ” của Hà Minh Hồng (Trƣờng ĐH KHXH&NVTP.HCM, bảo vệ năm 1997). Thông qua việc dựng lại thực tế diễn biến cuộc kháng chiến từ góc độ trận tuyến chống phá bình định ở một chiến trƣờng quan trọng là Nam Bộ, để lý giải một số vấn đề về nội dung, vai trò, đặc điểm, cùng những yếu tố ảnh hƣởng lớn của nó đến sự phát triển của cuộc kháng chiến ở Nam Bộ nói riêng, chiến trƣờng miền Nam và cả 3 nƣớc Đông Dƣơng nói chung trong giai đoạn 1969-1972. Trên cơ sở đó, rút ra những bài học lịch sử phục vụ cho nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện hòa bình.

Luận án Tiến sĩ Lịch sử Đảng “Đảng lãnh đạo cuộc đấu tranh chống phá “quốc sách” ấp chiến lược của Mỹ-ngụy ở miền Nam Việt Nam (1961-1965)” của Trần Thị Thu Hƣơng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, bảo vệ năm 2000). Với cách tiếp cận dƣới góc độ Lịch sử Đảng, luận án đã làm rõ tính chất gay go, 9 giằng co lâu dài của cuộc đấu tranh chống phá “quốc sách” ấp chiến lƣợc của Mỹ và chính quyền Sài Gòn ở miền Nam. Hệ thống, khái quát, phân tích những chủ trƣơng, biện pháp và kế hoạch của các cấp bộ Đảng; làm rõ tính độc lập, sáng tạo của Trung ƣơng Đảng, TƢC, các Khu ủy, Tỉnh ủy trong quá trình đề ra chủ trƣơng, biện pháp và quá trình chỉ đạo tổ chức thực hiện cuộc đấu tranh này. Trên cơ sở đánh giá thắng lợi, rút ra những bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng trong cuộc đấu tranh chống phá “quốc sách” ấp chiến lƣợc của địch ở miền Nam Việt Nam.

Luận án Tiến sĩ lịch sử Đảng “Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chống chương trình bình định của Mỹ và chính quyền Sài Gòn tại miền Đông Nam Bộ từ năm 1961 đến 1965” của Trần Nhƣ Cƣơng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, bảo vệ năm 2003). Tác giả đã trình bày khá chi tiết vị trí chiến lƣợc của miền Đông Nam Bộ cùng với âm mƣu, thủ đoạn của Mỹ và chính quyền Sài Gòn trong việc thực hiện chƣơng trình bình định thâm độc và nham hiểm tại địa bàn chiến lƣợc này. Qua đó làm rõ lịch sử đấu tranh kiên cƣờng, bất khuất của quân dân miền Đông Nam Bộ dƣới sự lãnh đạo của Đảng đƣợc thể hiện cụ thể trong lãnh đạo xây dựng, củng cố và phát triển lực lƣợng, phong trào cách mạng của quần chúng, từ đó rút ra một số kinh nghiệm của Đảng trong quá trình lãnh đạo cuộc đấu tranh chống chƣơng trình bình định của địch trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Luận án Tiến sĩ Lịch sử Đảng “Đảng lãnh đạo phong trào đấu tranh chính trị tại một số đô thị lớn ở miền Nam từ 1961 đến 1968” của Phí Văn Thức (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, bảo vệ năm 2006).

Tác giả trình bày và xác định vị trí chiến lƣợc vô cùng quan trọng của vùng chiến lƣợc đô thị ở miền Nam, âm mƣu thủ đoạn của đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn; làm rõ sự lãnh đạo của Đảng trong việc hoạch định và tổ chức đƣờng lối chiến tranh cách mạng; lãnh đạo xây dựng, củng cố lực lƣợng chính trị tại các đô thị lớn Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng; tái hiện phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng nhân dân chống các chiến lƣợc “chiến tranh đặc biệt”, “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ; những kinh nghiệm đƣợc rút ra về sự vận dụng sáng tạo, cụ thể hóa đƣờng lối của Đảng và những đóng góp của các cấp ủy Đảng trong việc lãnh đạo đối với phong trào đấu tranh chính trị tại các đô thị lớn ở miền Nam từ năm 1961 đến năm 1968. Luận án Tiến sĩ Lịch sử “Căn cứ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở cực Nam Trung Bộ (1954-1975)” của Chu Đình Lộc (Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, bảo vệ năm 2011). Nội dung luận án đã tái hiện, tổng kết và đánh giá một cách 10 tƣơng đối đầy đủ, toàn diện và hệ thống quá trình hình thành, xây dựng, bảo vệ và phát huy vai trò của căn cứ kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc ở cực Nam Trung Bộ; từ đặc điểm của căn cứ kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc ở cực Nam Trung Bộ, rút ra một số kinh nghiệm để vận dụng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng khu vực phòng thủ cấp tỉnh trên địa bàn cực Nam Trung Bộ trong giai đoạn hiện nay 1. Các công trình nghiên cứu về Công an nhân dân và An ninh miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc Đối với Lịch sử CAND, đến nay đã có nhiều công trình, đề tài đƣợc nghiên cứu, nhiều ấn phẩm đƣợc xuất bản, trong đó có các công trình tiêu biểu sau: Cuốn sách “An ninh miền Nam thời kỳ chống Mỹ 1954-1975”, Thiếu tƣớng Ngô Quang Nghĩa chủ biên (Nhà xuất bản CAND, thành phố Hồ Chí Minh, năm 1995).

Cuốn sách đề cập đến hoạt động của BANTƢC nhƣng cách tiếp cận chủ yếu là làm rõ vai trò đóng góp của lực lƣợng ANMN trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc.