Ứng phó của người dân nhập cư đối với ngập lụt ở Hà Nội trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus ứng phó của người dân nhập cư đối với ngập lụt ở hà nội trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Cao Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tuấn Anh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Ứng phó của người dân nhập cư đối với ngập lụt ở Hà Nội trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Những nghiên cứu trên thế giới về ngập lụt và di cư
• 1.3. Những nghiên cứu ở Việt Nam về ngập lụt và di cư
• 1.4. Các khái niệm làm việc
• 2. CHƯƠNG 2: BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ NGẬP LỤT Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội của thành phố Hà Nội
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Kinh tế xã hội
• 2.4. Hiện trạng thoát nước của thành phố Hà Nội
• 2.5. Biến đổi khí hậu
• 2.6. Biến đổi khí hậu ở Việt Nam
• 2.7. Biến đổi khí hậu khu vực Hà Nội
• 2.8. Kịch bản biến đổi khí hậu cho khu vực Hà Nội
• 2.9. Ngập lụt tại thành phố Hà Nội
• 2.10. Thiệt hại ngập lụt đối với TP Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG PHÓ CỦA NGƯỜI DÂN NHẬP CƯ Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐỐI VỚI NGẬP LỤT GIAI ĐOẠN 2008 - 2012
• 3.1. Đặc điểm vùng nghiên cứu
• 3.2. Tình hình ngập lụt tại huyện Thanh Trì
• 3.3. Tình hình nhập cư ở huyện Thanh Trì
• 3.4. Nguồn lực và hoạt động phòng chống lụt bão của chính quyền địa phương
• 3.5. Ứng phó của người dân nhập cư với ngập lụt
• 3.5.1. Chuẩn bị ứng phó của người dân nhập cư
• 3.5.2. Ứng phó của người dân nhập cư khi xảy ra ngập lụt
• 3.5.3. Người dân nhập cư khắc phục hậu quả sau khi ngập
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ứng phó của người dân nhập cư với ngập lụt ở Hà Nội

Ngập lụt là một trong những thách thức lớn nhất mà người dân Hà Nội, đặc biệt là cộng đồng người dân nhập cư, phải đối mặt trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày mà còn tác động sâu sắc đến kinh tế và xã hội. Việc hiểu rõ về cách thức ứng phó của người dân nhập cư với ngập lụt là rất cần thiết để xây dựng các giải pháp hiệu quả.

1.1. Tình hình ngập lụt tại Hà Nội và tác động đến người dân

Ngập lụt tại Hà Nội đã trở thành hiện tượng thường xuyên, đặc biệt trong những năm gần đây. Các trận mưa lớn gây ra ngập lụt cục bộ, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của người dân. Theo thống kê, thiệt hại do ngập lụt không chỉ về vật chất mà còn về tinh thần, khiến người dân lo lắng và bất an.

1.2. Đặc điểm của người dân nhập cư tại Hà Nội

Cộng đồng người dân nhập cư tại Hà Nội chủ yếu đến từ các vùng nông thôn, họ thường có ít kinh nghiệm trong việc ứng phó với thiên tai. Mặc dù họ đóng góp lớn vào nền kinh tế thành phố, nhưng lại gặp nhiều khó khăn trong việc thích ứng với các hiện tượng thời tiết cực đoan.

II. Thách thức trong ứng phó với ngập lụt của người dân nhập cư

Người dân nhập cư tại Hà Nội phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc ứng phó với ngập lụt. Những thách thức này không chỉ đến từ thiên nhiên mà còn từ các yếu tố xã hội và kinh tế. Việc thiếu thông tin và nguồn lực là những rào cản lớn trong việc ứng phó hiệu quả.

2.1. Thiếu thông tin và hệ thống cảnh báo sớm

Hệ thống cảnh báo sớm về ngập lụt tại Hà Nội còn nhiều hạn chế. Người dân thường không nhận được thông tin kịp thời về tình hình thời tiết, dẫn đến việc không chuẩn bị tốt cho các trận ngập lụt.

2.2. Khó khăn về kinh tế và nguồn lực

Nhiều người dân nhập cư sống trong điều kiện kinh tế khó khăn, họ không có đủ nguồn lực để đầu tư vào các biện pháp phòng ngừa ngập lụt. Điều này làm tăng nguy cơ thiệt hại khi ngập lụt xảy ra.

III. Phương pháp ứng phó của người dân nhập cư với ngập lụt

Người dân nhập cư đã phát triển nhiều phương pháp ứng phó với ngập lụt, từ việc chuẩn bị trước khi ngập đến khắc phục hậu quả sau khi ngập. Những phương pháp này thường mang tính tự phát và chưa được tổ chức bài bản.

3.1. Chuẩn bị ứng phó trước khi ngập lụt

Trước khi xảy ra ngập lụt, người dân thường chuẩn bị các vật dụng cần thiết như thực phẩm, nước uống và thuốc men. Họ cũng tìm kiếm thông tin từ các nguồn khác nhau để có kế hoạch ứng phó.

3.2. Ứng phó khi ngập lụt xảy ra

Khi ngập lụt xảy ra, người dân thường di chuyển đến những khu vực cao hơn để tránh nước. Họ cũng tổ chức giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng để giảm thiểu thiệt hại.

IV. Kết quả nghiên cứu về ứng phó của người dân nhập cư

Nghiên cứu cho thấy rằng người dân nhập cư đã có những cải thiện nhất định trong khả năng ứng phó với ngập lụt. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để nâng cao hiệu quả ứng phó.

4.1. Đánh giá khả năng ứng phó của người dân

Khả năng ứng phó của người dân nhập cư đã được cải thiện nhờ vào việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm giữa các thành viên trong cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

4.2. Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng ứng phó

Cần xây dựng các chương trình đào tạo và nâng cao nhận thức cho người dân về ứng phó với ngập lụt. Đồng thời, cải thiện hệ thống cảnh báo sớm và cung cấp nguồn lực cho cộng đồng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho ứng phó ngập lụt

Ứng phó với ngập lụt là một vấn đề cấp bách tại Hà Nội, đặc biệt đối với cộng đồng người dân nhập cư. Cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để nâng cao khả năng ứng phó của họ trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và ngập lụt là rất quan trọng. Người dân cần được trang bị kiến thức để có thể ứng phó hiệu quả hơn.

5.2. Hợp tác giữa chính quyền và cộng đồng

Sự hợp tác giữa chính quyền địa phương và cộng đồng là cần thiết để xây dựng các giải pháp ứng phó hiệu quả. Cần có sự tham gia của người dân trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện các biện pháp ứng phó.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hà Nội hiện là một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học nhanh nhất cả nước, với quy mô dân số đạt gần 6,9 triệu người và mức tăng trung bình khoảng 192.000 người/năm, trong đó tăng cơ học chiếm tới 63%. Sự bùng nổ dân số cùng quá trình bê tông hóa bề mặt nhanh chóng đã đặt hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống tiêu thoát nước, trước những áp lực vô cùng nặng nề. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn biến ngày càng phức tạp; lượng mưa cực đoan ngày tại Hà Nội có thể đạt từ 300 mm đến 550 mm, tiêu biểu là trận ngập lụt lịch sử năm 2008 làm tê liệt toàn bộ hệ thống giao thông và sinh hoạt đô thị.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là đánh giá toàn diện tính dễ bị tổn thương và phương thức ứng phó với ngập lụt của nhóm lao động nhập cư – đối tượng chịu tác động nặng nề nhất nhưng ít nhận được sự hỗ trợ chính thức. Mục tiêu cụ thể bao gồm: phân tích thực trạng ngập lụt cục bộ tại khu vực ven đô; làm rõ các tác động đa chiều đến sinh kế, sức khỏe và nhà ở của người nhập cư; từ đó nhận diện các chiến lược tự thích ứng và đề xuất giải pháp chính sách giảm thiểu rủi ro. Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi không gian huyện Thanh Trì (tập trung tại các xã Tân Triều, Tả Thanh Oai, Thanh Liệt) trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2012. Ý nghĩa của đề tài được lượng hóa thông qua việc cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng phục vụ công tác quy hoạch thoát nước, giúp nâng cao năng lực chống chịu thiên tai cho hơn 5.000 lao động nhập cư tạm trú tại địa bàn nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết đánh giá tính dễ bị tổn thương và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của Ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC 2007), kết hợp với lý thuyết quản lý rủi ro ngập lụt đô thị tích hợp (Jha, Bloch và Lamond 2012). Bên cạnh đó, mô hình di cư và sinh kế bền vững của Ngân hàng Thế giới (Raleigh, Jordan và Salehyan 2008) được tích hợp để giải thích mối quan hệ giữa suy thoái môi trường, thiên tai và dòng di cư lao động nông thôn - đô thị.

Hệ thống khái niệm làm việc cốt lõi bao gồm:

1. Biến đổi khí hậu: Sự biến đổi trạng thái hệ thống khí hậu duy trì qua nhiều thập kỷ do tác động tự nhiên và nhân vi sinh khí nhà kính.
2. Người dân nhập cư: Nhóm dân cư di chuyển từ khu vực nông thôn đến đô thị nhằm tìm kiếm việc làm và cải thiện thu nhập, phần lớn thuộc diện tạm trú.
3. Ngập lụt đô thị: Hiện tượng ngập nước trên diện rộng kéo dài do mưa cực đoan vượt quá công suất tiêu thoát của mạng lưới thủy lợi và cống rãnh.
4. Năng lực ứng phó: Tổng hòa các biện pháp phòng ngừa, chống chịu và phục hồi của cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng trước hiểm họa ngập úng.

Theo báo cáo toàn cầu, riêng năm 2011 đã có khoảng 178 triệu người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, trong khi nhiệt độ trung bình thế kỷ XX đã tăng 0,74°C, thúc đẩy tần suất các đợt mưa lớn bất thường tại các lưu vực sông châu Á.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú từ Niên giám Thống kê giai đoạn 2005 - 2013, số liệu quan trắc mực nước sông Hồng giai đoạn 1956 - 2010 và các báo cáo phòng chống lụt bão của Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp quan sát thực địa và phỏng vấn sâu bán cấu trúc.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 22 cuộc phỏng vấn sâu, trong đó có 7 cán bộ trực tiếp phụ trách công tác phòng chống thiên tai cấp huyện, xã và 15 đại diện hộ gia đình nhập cư sinh sống tại các điểm trũng ngập. Phương pháp chọn mẫu mục đích (purposive sampling) được áp dụng nhằm tiếp cận đúng các nhóm cư dân thuê trọ tại những ngõ xóm thường xuyên bị ngập sâu từ 30 cm đến 70 cm.

Lý do lựa chọn phương pháp định tính kết hợp phân tích mô tả là vì các hành vi ứng phó, kinh nghiệm dân gian và tổn thương kinh tế phi chính thức của người nhập cư mang tính vi mô sâu sắc, khó có thể đo lường đầy đủ nếu chỉ dựa trên các chỉ số định lượng thông thường. Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được hoàn thành trong giai đoạn 2012 - 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tình trạng ngập lụt tại khu vực ven đô diễn ra nghiêm trọng và kéo dài do địa hình trũng thấp và sự suy giảm hệ thống điều tiết tự nhiên. Mực nước tính toán thực tế tại sông Nhuệ qua trạm Hà Đông lên tới 7,64 m, vượt xa mức cho phép là 5,00 m, làm tê liệt khả năng tiêu thoát tự chảy. Toàn thành phố chỉ có 455 máy bơm tiêu úng cưỡng bức, không đủ năng lực giải tỏa lượng nước mặt khi mưa vượt ngưỡng 100 mm.

Thứ hai, mức độ tổn thương của cộng đồng người nhập cư ở mức rất cao do điều kiện cư trú bấp bênh. Tại xã Tả Thanh Oai, người tạm trú chiếm khoảng 5.000 người trên tổng số 23.000 dân (chiếm 21,7%). Khảo sát cho thấy 49% người nhập cư phải thuê nhà trọ cấp bốn dột nát, nền thấp hơn mặt đường ngõ từ 10 cm đến 30 cm. Khi ngập lụt xảy ra, 100% các phòng trọ khảo sát bị nước tràn vào nhà, làm hư hỏng đồ đạc gia dụng và ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt.

Thứ ba, người nhập cư bị gián đoạn sinh kế nghiêm trọng, với mức giảm thu nhập từ 20% đến 40% trong những tuần xảy ra ngập úng. Trung bình mỗi đợt ngập làm mất từ 3 đến 7 ngày công lao động đối với nhóm thợ hồ, cửu vạn và người bán hàng rong.

Thứ tư, các biện pháp ứng phó của người nhập cư chủ yếu mang tính tự phát, chia thành 3 giai đoạn rõ rệt:

• Chuẩn bị trước ngập: Kê cao giường chiếu, đồ điện tử bằng gạch vỡ, tích trữ lương thực khô khoảng 2 đến 3 ngày.
• Ứng phó trong ngập: Dùng bao cát đắp ngưỡng cửa, tát nước liên tục, di chuyển chỗ ngủ lên gác xép hoặc ngủ nhờ nhà người quen.
• Khắc phục sau ngập: Tự dọn bùn đất, rắc vôi bột khử trùng, vay mượn tiền từ mạng lưới đồng hương để trang trải chi phí sinh hoạt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng ngập sâu tại Thanh Trì là sự phát triển đô thị thiếu quy hoạch đồng bộ, san lấp hàng loạt ao hồ điều hòa tự nhiên nhưng chưa hoàn thiện các trục cống thoát chính ra sông Tô Lịch và sông Nhuệ. Lượng nước thải sinh hoạt đổ vào sông Tô Lịch khoảng 150.000 m3/ngày và sông Kim Ngưu khoảng 125.000 m3/ngày gây bồi lắng dòng chảy nghiêm trọng.

Kết quả nghiên cứu có sự tương đồng sâu sắc với khảo sát của Stephens tại Indore (Ấn Độ), khi nhóm dân ngụ cư có thu nhập thấp buộc phải chấp nhận sống chung với rủi ro thiên tai để đổi lấy chi phí thuê nhà rẻ và cơ hội việc làm. So với các nghiên cứu tại Quy Nhơn của DiGregorio, người nhập cư tại Hà Nội thể hiện tính thụ động hơn trong tiếp cận nguồn lực hỗ trợ chính thống: hơn 85% người được phỏng vấn cho biết họ không nhận được cảnh báo sớm hay hàng cứu trợ từ chính quyền sở tại do thiếu đăng ký hộ khẩu thường trú.

Các phát hiện thực địa có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua việc xây dựng ma trận so sánh tài sản sinh kế trước và sau ngập lụt, kết hợp bản đồ chồng lớp GIS thể hiện mối tương quan giữa độ sâu ngập úng cục bộ và mật độ phân bố các khu nhà trọ công nhân, lao động tự do.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hạ tầng thủy lợi và nạo vét đồng bộ trục tiêu thoát: Chi cục Thủy lợi phối hợp với Sở Xây dựng Hà Nội tiến hành nạo vét toàn diện 74 km dòng chảy sông Nhuệ và sông Tô Lịch, nâng công suất trạm bơm Yên Sở đạt trên 90 m3/s trong giai đoạn 2015 - 2020 nhằm giảm 50% thời gian úng ngập tại các vùng ven đô.
2. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đa kênh tới tận cụm dân cư tạm trú: Ủy ban nhân dân huyện Thanh Trì và Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão thiết lập hệ thống thông báo thời tiết cực đoan qua tin nhắn SMS và loa phát thanh cơ sở trước thời điểm mưa lớn từ 6 đến 12 giờ, bảo đảm phủ sóng 100% các xóm trọ công nhân trong vòng 12 tháng.
3. Thiết lập quỹ hỗ trợ khẩn cấp và sinh kế vi mô cho lao động nhập cư: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phối hợp với Hội Chữ thập đỏ cấp xã triển khai gói trợ cấp từ 500.000 đến 1.500.000 đồng/hộ bị ngập sâu, cung cấp thuốc men khử trùng nước và lương thực dự phòng trong vòng 48 giờ sau thiên tai.
4. Ban hành quy chuẩn xây dựng tối thiểu đối với nhà trọ cho thuê: Phòng Quản lý đô thị huyện Thanh Trì tăng cường thanh tra, yêu cầu chủ nhà trọ nâng cốt nền cao hơn mức ngập lịch sử tối thiểu 30 cm, bảo đảm hệ thống điện an toàn và cung cấp 100% nước sạch sinh hoạt đạt chuẩn y tế trước mùa mưa bão năm 2016.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ quy hoạch đô thị: Sử dụng luận văn làm căn cứ hoạch định chính sách an sinh xã hội bao trùm, lồng ghép tiêu chí thích ứng biến đổi khí hậu vào quy hoạch thoát nước vùng ven đô Hà Nội.
2. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế: Ứng dụng khung phân tích tính dễ bị tổn thương để thiết kế các dự án viện trợ nâng cao năng lực chống chịu thiên tai dựa vào cộng đồng cho nhóm yếu thế.
3. Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Biến đổi khí hậu: Sử dụng tài liệu như một nghiên cứu điển hình về phương pháp tiếp cận xã hội học trong quản lý rủi ro thiên tai đô thị tại Việt Nam.
4. Chủ nhà trọ và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nhập cư: Tham khảo các giải pháp kỹ thuật tôn tạo nhà xưởng, phòng trọ chống ngập chi phí thấp nhằm bảo vệ tài sản và ổn định đời sống công nhân.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao người dân nhập cư tại Hà Nội lại thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất trước ngập lụt?
   Người nhập cư chủ yếu làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức, thu nhập bấp bênh và phải thuê trọ tại các khu nhà cấp bốn trũng thấp ven sông rạch. Khi xảy ra mưa lũ trên 100 mm, họ đối mặt trực tiếp với tình trạng hư hỏng đồ đạc, mất việc làm tạm thời nhưng lại không nằm trong danh sách hỗ trợ cứu trợ chính thức của địa phương do rào cản thủ tục tạm trú.

2. Trận mưa lụt năm 2008 đã tác động như thế nào đến hệ thống thoát nước khu vực ngoại thành?
   Trận mưa lịch sử cuối tháng 10 năm 2008 với lượng mưa vượt 500 mm đã làm mực nước sông Nhuệ dâng lên 7,64 m, gây tràn đê cục bộ và làm ngập úng hàng ngàn hecta đất nông nghiệp, khu dân cư ven đô huyện Thanh Trì. Tình trạng ngập kéo dài từ 5 đến 10 ngày đã bộc lộ rõ sự lạc hậu của hệ thống tiêu thoát cưỡng bức tại cửa ngõ phía Nam thành phố.

3. Chiến lược ứng phó phổ biến nhất của các hộ gia đình nhập cư khi nước tràn vào phòng trọ là gì?
   Đa số người thuê trọ áp dụng các biện pháp cơ học tại chỗ như kê kích đồ đạc lên cao bằng gạch đá, đắp gờ chắn xi măng trước cửa phòng từ 20 cm đến 40 cm, ngắt cầu dao điện và di chuyển tài sản có giá trị sang các khu vực cao hơn. Họ chủ yếu dựa vào sự đùm bọc, tương trợ lẫn nhau giữa những người cùng xóm trọ để vượt qua ngập úng.

4. Chính quyền địa phương gặp những khó khăn gì trong việc hỗ trợ nhóm dân cư này khi xảy ra thiên tai?
   Khó khăn lớn nhất là sự biến động dân số liên tục và tình trạng thiếu thông tin đăng ký tạm trú đầy đủ của người lao động thời vụ. Điều này khiến Ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão cấp xã khó thống kê chính xác nhu cầu cứu trợ, phân bổ nguồn lực và tổ chức sơ tán người dân đến các điểm tập trung an toàn một cách kịp thời.

5. Giải pháp phi công trình nào mang lại hiệu quả cao nhất trong việc giảm thiểu rủi ro cho người nhập cư?
   Giải pháp hiệu quả hàng đầu là thiết lập mạng lưới truyền thông cộng đồng và cảnh báo sớm qua điện thoại di động, kết hợp với các chương trình tập huấn kỹ năng vệ sinh dịch tễ sau ngập lũ. Khi người dân nắm bắt thông tin thời tiết trước 12 giờ, thiệt hại về tài sản gia dụng có thể giảm tới 60%.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa biến đổi khí hậu, hiện tượng mưa cực đoan và tính dễ bị tổn thương đặc thù của người nhập cư tại các vùng đô thị hóa nhanh của Hà Nội.
• Phân tích thực trạng ngập lụt tại huyện Thanh Trì giai đoạn 2008 - 2012 cho thấy hạn chế lớn về năng lực tiêu thoát nước cưỡng bức với mực nước sông Nhuệ vượt ngưỡng cho phép hơn 2,6 m.
• Làm rõ các chiến lược tự thích ứng mang tính tức thời, tự phát của 15 hộ nhập cư và chỉ ra khoảng trống lớn trong chính sách an sinh xã hội khi 85% người tạm trú chưa tiếp cận được hệ thống cảnh báo sớm chính thức.
• Luận văn đóng góp khung giải pháp toàn diện kết hợp giữa công trình kỹ thuật tiêu thoát và chính sách hỗ trợ sinh kế, quy chuẩn nhà ở cho lao động di cư.
• Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền thành phố hoàn thành nâng cấp hạ tầng thoát nước lưu vực sông Nhuệ - Đáy giai đoạn 2015 - 2020, đồng thời các nhà hoạch định chính sách cần khẩn trương lồng ghép nhóm cư dân phi chính thức vào kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu cấp cơ sở. Hãy chủ động hành động ngay hôm nay để xây dựng một đô thị Hà Nội an toàn, bao trùm và bền vững trước mọi thách thức của thiên tai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn. Chương này nói những nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam về vấn đề ngập lụt đô thị; điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và nhập cư tại Hà Nội Chương 2: Biến đổi khí hậu và ngập lụt ở Thành phố Hà Nội. Nội dung chính của chương này nói về biến đổi khí hậu ở Việt Nam, Hà Nội và tình hình diễn biến ngập lụt ở Hà Nội trong thời gian gần đây. Chương 3: Ứng phó của người dân nhập cư ở Thành phố Hà Nội đối với ngập lụt giai đoan 2008 – 2012.

Chương này nói về kết quả nghiên cứu về ứng phó của bộ phận người dân nhập cư đối với ngập lụt tại khu vực nghiên cứu. Nội dung của đề tài tác giả xin được trình bày chi tiết dưới đây: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Những nghiên cứu trên thế giới về ngập lụt và di cƣ Hiện nay ngập lụt đô thị là một trong những vấn đề phổ biến và đáng quan ngại nhất ở nhiều quốc gia trên thế giới, kể cả các nước phát triển và đang phát triển.

Theo nghiên cứu về ngập lụt đô thị của 3 tác giả Jha, Bloch và Lamond, dựa trên các dữ liệu từ Trung tâm EM-DAT (Emergency Events Database), chỉ trong vòng 2 thế kỷ qua, số lượng các trận ngập lụt đô thị toàn cầu đã tăng lên đáng kể, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của tất cả các lĩnh vực như kinh tế, xã hội và môi trường (Jha, Bloch and Lamond 2012) [30]. Số lƣợng các trận lụt đƣợc báo cáo trên toàn cầu (Nguồn: EM- DAT/CRED internet) Trong bối cảnh phát triển quá nhanh của nền kinh tế dẫn đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng chưa phù hợp, hơn nữa sự bất thường của các hiện tượng thời tiết do biến đổi khí hậu toàn cầu gây ra dẫn đến thách thức về ngập lụt đô thị ngày càng gia tăng. Theo tổng hợp của các nhà nghiên cứu gồm: Jha, Bloch và Lamond trong vòng 2 năm 2010 – 2011, nhiều trận lũ lụt tàn phá đã xảy ra dọc theo lưu vực sông tại Pakistan vào tháng 10/2010; tại Queensland, Australia, Nam Phi, Sri Lanka và Philippines vào cuối năm 2010 và đầu năm 2011; trận lụt 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] xảy ra cùng với dòng bùn chảy tại vùng Serrana của Brazil vào tháng 1/2011; trận lụt tiếp theo đợt sóng thần do động đất tại khu vực ven biển đông bắc của Nhật Bản vào tháng 3/2011; trận lụt dọc theo sông Mississippi vào giữa năm 2011; trận lụt do hậu quả của cơn bão trên bờ biển phía Đông nước Mỹ vào tháng 8/2011; trận lụt tại tỉnh Sindh phía Nam của Pakistan vào tháng 11/2011 và trên khu vực rộng lớn của Thái Lan, bao gồm cả Bangkok vào tháng 10 và 11/2011 [30]. Bản đồ nguy cơ ngập lụt thế giới - Nguồn:World Resouce Institute (WRI) (2012) Internet [45]) Lũ lụt là hiện tượng thiên tai phổ biến nhất trong các thảm họa từ thiên nhiên.

Đặc biệt, theo báo cáo của Adam B.Smith (NOAA- National Climatic Data Center, Asheville, North Carolina) và Richard W.Kaiz (National Center for Atmospheric Research, Boulder, Colorado) trong vòng 20 năm qua, số trận lụt được báo cáo đã tăng lên một cách đáng kể. Số người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt và thiệt hại về kinh tế và bảo hiểm cũng đều gia tăng. Tính riêng năm 2011, có 178 triệu người bị ảnh hưởng bởi lũ lụt. Tổng số người bị thiệt mạng trong những năm ngoại lệ như 1998 và 2001 là trên 40 triệu người.