ĐẶT VẤN ĐỀ. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu. Kế hoạch nghiên cứu. Tính mới và đóng góp của đề tài. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.
Giáo dục stem. Khái niệm dạy học STEM. Đặc điểm của giáo dục STEM. Chủ đề giáo dục STEM.
Xu thế tất yếu của dạy học STEM trong thời gian tới. Vận dụng phương pháp dạy học STEM ở trường phổ thông. Xây dựng chủ đề giáo dục STEM. Lựa chọn nội dung trong dạy học thông qua giáo dục STEM.
Quy trình xây dựng chủ đề STEM cho học sinh. CƠ SỞ THỰC TIỄN. Thực trạng vận dụng dạy học stem vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon ở trường THPT ( thông qua phiếu khảo sát các giáo viên, học sinh dạy tại trường). Thuận lợi và khó khăn trong việc áp dụng đề tài .3 THIẾT KẾ GIÁO ÁN STEM THIẾT BỊ LỌC NƢỚC VÀO DẠY CHỦ ĐỀ CACBON VÀ HỢP CHẤT CỦA CACBON.
Phân tích nội dung và cấu trúc chủ đề cacbon và hợp chất của cácbon. Kế hoạch tổ chức các hoạt động stem. Triển khai thực hiện các hoạt động stem khi dạy chủ để cacbon và hợp chất của cacbon. Kết quả triển khai ở trường THPT.
Đánh giá định tính. Đánh giá định lượng. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 32 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………………………….
35 skkn NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Đọc là BGDĐT - GDTrH Bộ Giáo Dục Đào Tạo – Giáo dục trung học SKKN Sáng kiến kinh nghiệm THPT Trung học Phổ thông GV Giáo viên HS Học sinh CNTT Công nghệ thông tin PPDH Phương pháp dạy học GDPT Giáo dục phổ thông NL Năng lực NCKH Nghiên cứu khoa học TNSP Thực nghiệm sư phạm KHGD Kế hoạch giáo dục TN Thực nghiệm PPDH Phương pháp dạy học NXB Nhà xuất bản SGK Sách giáo khoa PL Phụ lục skkn “Ứng dụng stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon hóa học 11-THPT” PHẦN 1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghệ hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, toàn ngành giáo dục đang ra sức nỗ lực để thực hiện nâng cao chất lượng của nền giáo dục nước nhà. Trong đó, mỗi giáo viên đóng một vai trò then chốt cho sự phát triển đó, là một giáo viên THPT tôi luôn trăn trở để tìm ra giải pháp tốt nhất để đáp ứng nhu cầu đất nước. Đáp ứng mục tiêu giáo dục trong chiến lược phát triển giáo dục mới chuyển từ chương trình tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học, lấy người học làm trung tâm, gắn lý thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, hướng đến sự hình thành và phát triển năng lực của học sinh.
Từ đặc trưng của môn Hóa học là môn khoa học tự nhiên có nhiều ứng dụng và vai trò quan trọng trong đời sống, ngoài ra nó có mối liên kết với nhiều môn khác nhau như Toán học, Sinh học, Công nghệ, Vật lý.Do đó ứng dụng kiến thức Hóa học và kết hợp các môn khác trong cuộc sống rất phong phú, liên quan đến nhiều vấn đề và ngành nghề trong xã hội. Từ những ưu điểm đó, dạy học theo định hướng mới gắn với STEM môn Hóa học THPT nhằm nâng cao nghệ thuật dạy học, cũng như phát huy tính sáng tạo trong việc dạy và học. Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong trường, góp phần phát huy tính chủ động tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập cũng như biết vận dụng kiến thức đó vào đời sống thực tiễn. Rèn luyện cho học sinh kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện ở góc độ là nhà nghiên cứu, nhà sản xuất, một người sử dụng sản phẩm.
Học sinh luôn tự tin bày tỏ ý tưởng của mình và luôn có những ý tưởng mới trong học tập phần nào đáp ứng việc hướng tới mục tiêu giáo dục. Từ những lý do trên, tôi đã nghiên cứu “ ứng dụng stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon hóa học 11-THPT ” với mong muốn nghiên cứu sâu hơn về tính ưu việt, khả năng vận dụng phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học tích cực nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Hóa học lớp 11 nói riêng và chất lượng dạy học Hóa học ở trường phổ thông nói chung. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Tổ chức các hoạt động stem thiết bị lọc nước trong dạy học chủ đề: cacbon và hợp chất của cacbon Hóa học lớp 11 theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh THPT với mục đích: - Đề xuất nội dung và quy trình dạy học stem thiết bị lọc nước chủ đề: cacbon và hợp chất của cacbon Hóa học lớp 11 theo tiếp cận dạy học sáng tạo cho 1 skkn “Ứng dụng stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon hóa học 11-THPT” học sinh THPT, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học môn Hóa học cũng như phát triển năng lực của học sinh trường THPT. - Rèn luyện cho học sinh kĩ năng làm việc theo nhóm một cách có hiệu quả từ đó hình thành năng lực hợp tác trong học tập và trong công việc hàng ngày.
- Định hướng cho học sinh cách tìm tòi, khai thác các tài liệu liên quan đến vấn đề học tập và định hướng cách khai thác thông tin từ tài liệu thu thập được một cách có hiệu quả. - Giúp học sinh tự tin giao tiếp trước đám đông và khả năng thuyết trình các sản phẩm do chính các em tìm tòi. - Và hơn hết các em có thể tự hào về những sản phẩm do chính tay mình làm ra và sử dụng những sản phẩm đó với nhiều mục đích khác nhau hoặc sẽ định hướng nghề nghiệp sau khi ra trường. - Xây dựng thêm các chủ đề dạy học theo nội dung hoạt động stem vào bài giảng Hóa học 11 THPT để dạy tốt và học tốt môn Hóa học.
NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học STEM nhằm định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho HS trong dạy học Hóa học ở trường phổ thông. - Tìm hiểu thực trạng về dạy học STEM trong trường THPT Quỳnh Lưu 3. - Đưa ra các biện pháp đưa STEM vào môn Hóa học trường trung học phổ thông hiện nay. - Xây dựng chủ đề minh họa theo hướng giáo dục STEM.
- Thực nghiệm sư phạm, đánh giá kết quả nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Phương pháp nghiên cứu tài liệu. - Phương pháp quan sát, phương pháp điều tra. - Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp thống kê toán học. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU STT Thời gian Nội dung công việc Sản phẩm - Tìm hiểu tài liệu, thực trạng - Bản đề cương chi tiết của Tháng và chọn đề tài, viết đề cương đề tài. Tháng - Nghiên cứu lí luận dạy học, - Tập hợp lý thuyết của đề 2 6,7,8/2021 PPDH tích cực của bộ môn. 2 skkn “Ứng dụng stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon hóa học 11-THPT” - Khảo sát thực trạng, tổng - Xử lý số liệu khảo sát hợp số liệu năm trước.
- Trao đổi với đồng nghiệp và - Tổng hợp ý kiến của đề xuất sáng kiến kinh đồng nghiệp. - Kiểm tra trước thực nghiệm. - Xử lý kết quả trước khi Tháng - Áp dụng thực nghiệm trên thử nghiệm đề tài. 3 các lớp 11A3, 11A4, 11D1 - Tổng hợp và xử lý kết 9,10/2021 quả thử nghiệm đề tài.
- Viết sơ lược sáng kiến. - Bản thảo sáng kiến. Tháng - Xin ý kiến của đồng nghiệp.- Tập hợp đóng góp của Tiếp tục thử nghiệm trên các đồng nghiệp. 4 11,12/2021 lớp 11A3, 11A4, 11D1 - Hoàn thành đề cương sáng - Hoàn thành đề cương Tháng kiến kinh nghiệm sáng kiến kinh nghiệm 5 1, 2,3/2022 chính thức - Chỉnh sửa, bổ sung sáng kiến - Hoàn thành sáng kiến Tháng kinh nghiệm sau khi chấm cấp nộp Sở 6 4/2022 trường 1.
TÍNH MỚI VÀ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI - Về mặt lý luận: Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lí luận về thiết kế và tổ chức các hoạt động stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề: cacbon và hợp chất của cacbon ở lớp 11 nói riêng và ở trường THPT nói chung, đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT mới. - Về mặt thực tiễn: Cung cấp những giá trị cụ thể về mức độ thành công của việc đưa giáo án lồng ghép tổ chức các hoạt động stem sáng tạo vào thực tiễn giảng dạy Hóa học THPT. Đây là phương pháp dạy học gắn nhiều với thực tiễn, đồng thời thấy rõ sự phát triển năng lực của mỗi học sinh. Qua đó, giúp học sinh rèn luyện, phát triển bản thân, định hướng nghề nghiệp, chuẩn bị hành trang tốt nhất khi rời ghế nhà trường.
Đặc biệt, trong thời đại hiện nay, công nghệ thông tin và khoa học kĩ thuật phát triển, là yếu tố rất thuận lợi để thực hiện phương pháp dạy học này, nâng cao hiệu quả dạy học. 3 skkn “Ứng dụng stem thiết bị lọc nước vào dạy học chủ đề cacbon và hợp chất của cacbon hóa học 11-THPT” PHẦN 2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 2. Giáo dục stem 2.
Khái niệm dạy học STEM STEM là viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học). Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Sự phát triển về Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật và Toán học được mô tả bởi chu trình STEM (Hình 1.1), trong đó Science là quy trình sáng tạo ra kiến thức khoa học; Engineering là quy trình sử dụng kiến thức khoa học để thiết kế công nghệ mới nhằm giải quyết các vấn đề; Toán là công cụ được sử dụng để thu nhận kết quả và chia sẻ kết quả đó với những người khác. Science Engineers: Solve problems (Kỹ sư: Giải quyết vấn đề) (Nhà khoa học: Trả lời câu hỏi) Scientists: answer questions Technology Math Knowledge Engineering the STEM cycle Hình 1.
Chu trình STEM (theo https://www.com) “Science” trong chu trình STEM được mô tả bởi một mũi tên từ “Technology” sang “Knowledge” thể hiện quy trình sáng tạo khoa học.