Đặt vấn đề Như chúng ta đã biết sự tồn tại của con người bị ảnh hưởng sâu sắc bởi tác động của các yếu tố tự nhiên, con người và thiên nhiên luôn có một mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, địa thế và môi trường có ảnh hưởng trực tiếp có ý nghĩa quyết định đến đời sống con người. Từ xa xưa con người đã biết vận dụng những kinh nghiệm sống của mình về thiên nhiên để áp dụng trong việc xây dựng, lựa chọn nơi sinh sống. Những kinh nghiệm đó đúc kết, lưu truyền qua hàng ngàn năm tạo nên thuật phong thủy. Khoa học phong thủy thực chất là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành như địa lý, địa chất, khí tượng học, cảnh quan, kiến trúc sinh thái và nhân thể học.
Thuật phong thủy là nghệ thuật vận dụng bố cục trang trí, sắp đặt nhà cửa, văn phòng, công ty, cách chọn ngày giờ đẹp, cách đặt mồ mả v. Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội, khoa học phong thủy đang được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực của đời sống để môi trường sinh sống trở nên tốt đẹp hơn, công việc diễn ra thuận lợi, cuộc sống hạnh phúc, thành đạt hơn. Phong thủy được coi là một loại thuật số chọn lành tránh dữ, là một loại tập tục dân gian lưu truyền rộng rãi, là một môn học vấn liên quan giữa hoàn cảnh với con người, là một thể tổng hợp của lý luận với thực tiễn. Con người tin rằng phong thủy ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống họa phúc của con người.
Vậy nên có câu: "Nhất vận, nhì mệnh, tam phong thủy, tứ gia tiên, ngũ đèn sách”. Vậy công trình, nhà ở được xây cất, bài trí như thế nào thì được gọi là hài hoà, phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó? Đã có rất nhiều tài liệu nghiên cứu về vấn đề này. Tuy nhiên, mỗi một tài liệu lại có phương pháp nghiên cứu và hướng nghiên cứu khác nhau. Luan van 2 Tại xã Đại Sơn, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng, những công trình nhà ở đã được xây dựng, một câu hỏi đặt ra là các công trình nhà ở có xây dựng phù hợp với cảnh quan, phù hợp với khía cạnh phong thủy hay không? Và khi không phù hợp với phong thủy có những thay đổi cải tạo như thế nào? Đây chính là vấn đề cần quan tâm hiện nay.
Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo GS. Nguyễn Thế Đặng, em tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá việc ứng dụng phong thủy trong xây dựng nhà ở, bố trí cảnh quan nông thôn tại xã Đại Sơn, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát - Khái quát được những lý luận cơ bản của Phong thủy áp dụng trong xây dựng nhà ở, bố trí nội thất và bố trí cảnh quan.
- Đánh giá được việc ứng dụng khoa học phong thủy trong xây dựng nhà ở, bố trí cảnh quan nông thôn tại xã Đại Sơn, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Mục tiêu cụ thể - Khái quát được điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và bố trí khu vực dân cư nông thôn trên địa bàn xã. - Đánh giá ứng dụng phong thủy trong việc bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan phù hợp. - Đánh giá vận khí của một số công trình nhà ở nông thôn theo khoa học phong thủy.
- Đề xuất được giải pháp ứng dụng khoa học phong thủy. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Luan van 3 Đề tài có rất nhiều ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: giúp sinh viên củng cố được những kiến thức đã học trong nhà trường và bước đầu tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Ý nghĩa trong thực tiễn Đề tài góp phần đề xuất các cách giúp chúng ta có được một ngôi nhà như ý,vừa đảm bảo về mặt thẩm mỹ,vừa đảm bảo hài hòa giữa thiên nhiên và con người, đồng thời đón lành và tránh dữ.
Thấy được mức độ ảnh hưởng khi ứng dụng Phong thủy đến đời sống con người. Luan van 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm phong thủy Có rất nhiều quan điểm về phong thủy trên thế giới.
Nhưng chúng ta có thể hiểu: Về mặt từ nguyên, phong có nghĩa là "gió", là hiện tượng không khí chuyển động và thủy có nghĩa là "nước", là dòng nước, tượng trưng cho địa thế. Phong thủy tức là Nước và Gió, là sự ảnh hưởng của vũ trụ, địa lý, môi trường, cảnh quan đến đời sống họa phúc của con người. Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống hoạ phúc của con người và sự vật. Phong thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà là tổng hợp hàng loạt yếu tố về địa hình địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hướng gió, dòng nước cùng tọa hướng, hình dạng, bố cục mặt bằng không gian xây dựng.
Phong thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu, sự cùng thông của nhân sự. Cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp. Sách Táng thư viết: "Mai táng phải chọn nơi có sinh khí. Kinh viết: Khí gặp gió (phong) ắt tán, gặp nước (thủy) ngăn thì dừng.
Cổ nhân làm sao cho khí tụ chứ không tán, nước chảy có chỗ dừng". Do vậy mà có tên là "phong thủy". Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh. Vì vậy người ta nói : Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách.
Nguồn gốc ra đời của phong thủy Thực ra cũng khó có thể xác định chắc chắn rằng phong thủy xuất hiện từ bao giờ. Có lẽ là ngay từ khi con người xuất hiện trên trái đất thì họ đã có tư duy về phong thủy. Tất nhiên vào những thời kỳ còn nguyên thủy thì khái niệm phong thủy còn rất đơn giản nhưng chắc chắn con người đã tìm mọi cách để có thể thích ứng với thiên nhiên và mục đích hòa hợp với tự nhiên vẫn là một trong những nội dung chính của phong thủy cho đến ngày nay. Luan van 5 Đã có thời gian Phong thủy được đánh đồng với tôn giáo.
Thậm chí bị coi là nhảm nhí, là mê tín dị đoan cũng do cách giải thích thiếu hiểu biết của chính các thầy Phong thủy, muốn thần thánh hóa, làm thần bí phức tạp thêm trong con mắt của gia chủ nhằm trục lợi cho bản thân. Ngày nay, Phong thủy đã được coi là một đối tượng nghiên cứu khoa học. Nhiều nước tiên tiến trên thế giới đã có những cơ quan nghiên cứu về Phong thủy. Tuy nhiên, vẫn chưa có tài liệu chính xác nào nghiên cứu về nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy mà chỉ là những phỏng đoán theo tiến trình lịch sử của Trung Quốc là nơi đã phát sinh khoa Phong thủy.
Một trong những giả thuyết cho rằng khoa Phong thủy ra đời cùng với thời gian mà người Trung Hoa khám phá ra đặc tính của nam châm và sử dụng để làm la bàn tìm phương hướng, đó là thời gian mà người ta ước đoán là khoảng năm 2600 trước Công Nguyên. Trong lịch sử phát triển, thuật Phong Thuỷ hình thành nên nhiều trường phái khác nhau, mỗi trường phái có phương pháp lý luận và ứng dụng riêng. Có một số trường phái lớn được biết đến như sau + Phái Bát Trạch: Do Thái Kim Oanh phát triển và hoàn thiện trong tác phẩm Bát Trạch Minh Cảnh. Phái này căn cứ chủ yếu vào sự kết hợp giữa mệnh cung của chủ nhà với các hướng để luận tốt xấu và thiết kế nhà ở.
+ Phái Huyền Không: căn cứ vào môn Cổ Dịch Huyền Không, dùng Phi Tinh tức là sự vận động các luồng khí khởi nguồn từ Bát Quái để luận đoán tốt xấu. Phái này cũng đặc biệt chú trọng tới vận khí, tức là sự tốt xấu của căn nhà theo thời gian, còn được gọi là Trạch Vận. Qua đó dự đoán được tốt xấu cho căn nhà theo từng thời điểm để có phương án bài trí và sửa chữa hợp lý. + Phái cảm xạ Phong Thuỷ: Nghiên cứu về khí trường Phong Thuỷ và các nguồn năng lượng sinh học.
Ngoài 2 trường phái lớn trên còn hình thành nên một số trường phái khác với những đặc trưng về học thuật và công phu nghiên cứu khác nữa, ví dụ : + Phái Dương Trach Tam Yếu: do Triệu Cửu Phong khởi xướng, sau là Lộc Dã Phu phát triển trong hai tác phẩm Dương Trạch Tam Yếu và Dương Cơ Chứng Giải. Luan van 6 + Phái Huyền Thuật Phong Thuỷ: Là môn Phong Thuỷ bí truyền trong dân gian, được truyền theo lối tâm truyền, không mấy phổ biến. Phái này chuyên nghiên cứu việc phát hiện và trấn yểm các Long Mạch, chủ yếu áp dụng cho mộ phần. Tóm lại, Phong Thuỷ là một nghệ thuật bài trí không gian, rất tinh tuý, tuy nhiều bí ẩn nhưng nếu hiểu được và áp dụng đúng thì sẽ mang lại những hệ quả hết sức lớn lao nằm ngoài những nỗ lực về trí tuệ và sức lực thuần tuý của con người.
Ngày nay dù ở Phương Tây hay ở Phương Đông khi xây dựng nhà ở đều phải chọn những vị trí hợp với môi trường địa lí xung quanh địa bàn, dù theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến trúc đẹp về thẩm mỹ, lợi về sinh hoạt. Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người. Cơ sở khoa học của phong thủy 2. Khí Trong Phong thủy, khí là một khái niệm phổ biến và quan trọng.
Khí có sinh khí, tử khí, dương khí, thổ khí, địa khí, thừa khí, tụ khí, nạp khí, khí mạch, khí mẫu…Khí là nguồn gốc của vạn vật, khí biến hóa vô cùng, khí quyết định họa phúc của con người. Khí là một dạng tồn tại của vật chất, được hình thành bởi sự tương tác của các vật thể và chịu sự chi phối bởi sự tồn tại của các vật thể, đồng thời tác động lên vật thể ấy. Sự vận động của khí được định hình tùy theo vị trí các vật thể tương tác.