MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đà Lạt là một thành phố với lịch sử hình thành và phát triển gần 125 năm đã trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và văn hoá của tỉnh Lâm Đồng. Năm 2014, đƣợc Thủ tƣớng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Đà Lạt và vùng phụ cận đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 704 ngày 12/5/2014. Trong những năm qua công tác quản lý nhà nƣớc về quy hoạch và quản lý xây dựng theo quy hoạch luôn đƣợc Tỉnh ủy Lâm Đồng, UBND tỉnh Lâm Đồng, Thành ủy Đà Lạt và Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt quan tâm, chỉ đạo triển khai thực hiện có hiệu quả, đảm bảo tuân thủ theo quy hoạch chung, quy hoạch xây dựng, quy hoạch chi tiết của thành phố và các quy định của pháp luật về quy hoạch, xây dựng.
Tuy nhiên bên cạnh những thành quả đạt đƣợc thì hiện nay các quy định về quy hoạch, xây dựng vẫn còn thiếu, còn chƣa quy định cụ thể, chƣa sát với thƣc tế hiên trạng, gây bức xúc trong nhân dân; tình trạng xây dựng không phép, sai phép, sai thiết kế, sai quy hoạch vẫn còn diễn ra và ngày càng phức tạp. Đồng thời việc tăng cƣờng ý thức trách nhiệm, tác phong lề lối làm việc trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ cán bộ, công chức, viên chức vẫn còn chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu đề ra. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong thực hiện các thủ tục hành chính về xây dựng còn chƣa đƣợc chú trọng và chƣa thực hiện nghiêm túc…. Từ những tồn tại hạn chế trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài luận văn có tiêu đề:“Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng” với mong muốn tìm ra giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế và đề xuất một số biện pháp phù hợp với yêu cầu quản lý và phát triển của thành phố Đà Lạt trong thời gian tới.
Mục đíc của đề tài Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng 1 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý nhà nƣớc về xây dựng theo quy hoạch và những yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý xây dƣng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng - Phạm vi nghiên cứu: Tập trung nghiên cứu công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng của U ND thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng từ năm 2014 tới năm 2018. Cách tiếp cận và p ƣơn p áp n iên cứu - Cách tiếp cận: + Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý của đề tài: Dựa trên cơ sở lý luận quản lý xây dựng theo quy hoạch kết hợp với các văn bản của nhà nƣớc về công tác quản lý quy hoạch cấp trung ƣơng và địa phƣơng. + Cơ sở thực tiễn của đề tài: Dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm của một số địa phƣơng trong quản lý xây dựng theo quy hoạch, kết hợp với thực trạng công tác quản lý quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt từ năm 2014 tới năm 2018.
- Phƣơng pháp nghiên cứu: + Đề tài sử dụng phƣơng pháp sau: Phân tích định tính kết hợp định lƣợng, phƣơng pháp điều tra, thu thập dữ liệu, tiếp cận hệ thống, thống kê, thực tiễn thu thập thống kê, tổng hợp, phân tích và đánh giá. + Phƣơng pháp điều tra khảo sát: đi thực tế thu thập số liệu, chụp hình, quan sát cách thức điều hành, quản lý quy hoạch xây dựng của các cơ quan nhà nƣớc để đánh giá các ƣu, khuyết điểm trong công tác quản lý. + Phƣơng pháp chuyên gia cũng đƣợc sử dụng trong nghiên cứu này nhƣ trao đổi với các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý quy hoạch xây dựng, đô thị, phỏng vấn trực tiếp các đối tƣợng tham gia quản lý cũng nhƣ cộng đồng dân cƣ trên địa bàn v. để tìm ra bản chất của vấn đề nghiên cứu về lĩnh vực quản lý quy hoạch xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt.
Ý n ĩa k óa ọc và thực tiễn Ý nghĩa khoa học: luận văn đƣa ra đƣợc cơ sở pháp lý và cơ sở khoa học về quy hoạch xây dựng và quản lý xây dựng theo quy hoạch để nâng cao năng lực quản lý của nhà nƣớc trên địa bàn thanh phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng trong thời gian tới. Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài giúp đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc xây dƣng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt thông qua việc khảo sát hiện trạng, thu thập số liệu, đi kiểm tra thực tế tại các phƣờng, từ đó đánh giá những m t đạt đƣợc và những m t còn hạn chế trong công tác quản lý, triển khai thực hiện các đồ án quy hoạch xây dựng trên địa bàn, nhằm tạo dựng bộ m t đô thị khang trang, hiện đại có trật tự và bản sắc. Kết quả đạt đƣợc Phân tích thực trạng chất lƣợng công tác công tác quản lý nhà nƣớc xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt trong những năm vừa qua. Qua đó đánh giá những kết quả đã đạt đƣợc cần phát huy, những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân cần nghiên cứu tìm kiếm giải pháp khắc phục.
Nghiên cứu đề xuất những giải pháp trên cơ sở khoa học và thực tiễn, có tính khả thi nhằm tăng cƣờng hơn nữa công tác quản lý nhà nƣớc về các quy hoạch xây dựng đƣợc duyệt và công tác quản lý nhà nƣớc xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn thành phố Đà Lạt những năm tiếp theo 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUY HOẠCH VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH 1.1 Khái quát chung về công tác quy hoạch và quản lý xây dựng theo quy hoạch 1.1 Đô thị và phân loại đô thị Đô thị là điểm tập trung dân cƣ với mật độ cao, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có cơ sở hạ tầng thích hợp, là trung tâm tổng hợp hay trung tâm chuyên ngành có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của cả nƣớc, của một miền lãnh thổ, một tỉnh, một huyện, một vùng trong tỉnh, trong huyện [1]. Đô thị là khu vực tập trung dân cƣ sinh sống có mật độ cao và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá ho c chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia ho c một vùng lãnh thổ, một địa phƣơng, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn [2]. Ở Việt Nam, các đô thị nƣớc ta là các khu dân cƣ tập trung có đủ 2 điều kiện sau: - Về cấp hành chính: Đô thị là các thành phố, thị xã, thị trấn đƣợc các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền thành lập. - Về trình độ phát triển, phải đạt các tiêu chuẩn sau: + Là trung tâm tổng hợp hay trung tâm chuyên ngành, có vai trò chức năng thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của cả nƣớc ho c một vùng lãnh thổ nhất định (nhỏ nhất là một tiểu vùng trong huyện).
+ Quy mô dân số tối thiểu của nội thành, nội thị là 4. + Có tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tối thiểu đạt tới 65% tổng số lao động nội thành, nội thị. + Có cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động của dân cƣ nội thành, nội thị tối thiểu phải đạt 70% mức tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với từng loại đô thị. 4 + Có mật độ dân số nội thành, nội thị phù hợp với quy mô, tính chất và đ c điểm của từng đô thị, tối thiểu 2.000 ngƣời/km2 trở lên [3].
Theo [4] thì quy chuẩn đối với từng loại đô thị.là mđƣợc phân thành 6 loại nhƣ sau: loại đ c biệt, loại I, loại II, loại III, loại IV và loại V đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định công nhận, cụ thể [4]: - Đô thị loại đ c biệt là thành phố trực thuộc Trung ƣơng có các quận nội thành, huyện ngoại thành và các đô thị trực thuộc. - Đô thị loại I, loại II là thành phố trực thuộc Trung ƣơng có các quận nội thành, huyện ngoại thành và có thể có các đô thị trực thuộc; đô thị loại I, loại II là thành phố thuộc tỉnh có các phƣờng nội thành và các xã ngoại thành. - Đô thị loại III là thành phố ho c thị xã thuộc tỉnh có các phƣờng nội thành, nội thị và các xã ngoại thành, ngoại thị. - Đô thị loại IV là thị xã thuộc tỉnh có các phƣờng nội thị và các xã ngoại thị.
- Đô thị loại V là thị trấn thuộc huyện có các khu phố xây dựng tập trung và có thể có các điểm dân cƣ nông thôn [4].2 Quy hoạch đô thị Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian đô thị, tổ chức nơi ăn, chốn ở, nơi làm việc, đi lại, nghỉ ngơi, giải trí và cải thiện quan hệ xã hội của ngƣời dân đô thị [5]. Quy hoạch đô thị là khoa học và nghệ thuật về tổ chức không gian chức năng cho các đô thị. Nó liên quan đến nghệ thuật sắp xếp các hình thái không gian, kiến trúc đô thị, khoa học tính toán nhu cầu và nguồn lực trong đô thị, khoa học nghiên cứu văn hóa, lối sống của xã hội, dân cƣ đô thị [1]. Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập môi trƣờng sống thích hợp cho ngƣời dân sống trong đô thị, đƣợc thể hiện thông qua đồ án quy hoạch đô thị [1].
Mục đích của quy hoạch đô thị là tạo lập môi trƣờng sống tốt cho ngƣời dân tại các vùng lãnh thổ, đảm bảo kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia với lợi ích cộng đồng, 5 đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng an ninh, bảo vệ môi trƣờng. Quy hoạch xây dựng đƣợc thể hiện thông qua đồ án quy hoạch xây dựng bao gồm sơ đồ, bản vẽ, mô hình và thuyết minh.