Luận văn thạc sĩ ueh ứng dụng hệ thống chi phí dựa trên hoạt động acb tại công ty cổ phần dịch vụ giao hàng nhanh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh ứng dụng hệ thống chi phí dựa trên hoạt động acb tại công ty cổ phần dịch vụ giao hàng nhanh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Tố Nga
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đình Trực
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Ứng Dụng Hệ Thống Chi Phí Dựa Trên Hoạt Động (ABC) Tại Công Ty Cổ Phần Dịch Vụ Giao Hàng Nhanh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHI PHÍ DỰA TRÊN HOẠT ĐỘNG (ABC)
• 1.1. Tổng quan về mô hình ABC
• 1.1.1. Mô hình ABC
• 1.1.2. Mô hình ABC là gì
• 1.1.3. Phương pháp tiếp cận hai giai đoạn trong phân bổ chi phí
• 1.1.4. Các khái niệm cơ bản trong mô hình ABC
• 1.1.5. Thiết kế hệ thống ABC
• 1.1.5.1. Xác định các hoạt động
• 1.1.5.2. Phân bổ chi phí nguồn lực cho các hoạt động
• 1.1.5.3. Xác định hệ số hoạt động
• 1.1.5.4. Phân bổ chi phí nguồn lực cho từng đối tượng chi phí
• 1.1.5.5. Lập báo cáo quản trị để phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược
• 1.2. Vai trò của ABC
• 1.2.1. Vai trò của ABC trong ngành công nghiệp sản xuất
• 1.2.2. Vai trò ABC trong ngành công nghiệp dịch vụ
• 1.2.3. Lợi ích và hạn chế của ABC
• 1.2.3.1. Lợi ích của ABC
• 1.2.3.2. Hạn chế của ABC
• 1.3. So sánh chi phí dựa trên mô hình truyền thống và chi phí dựa trên mô hình ABC
• 1.3.1. Về đối tượng tập hợp chi phí
• 1.3.2. Về tiêu thức phân bổ chi phí
• 1.3.3. Về quan điểm chi phí
• 1.4. Chi phí trong công ty dịch vụ
• 1.4.1. Đặc điểm sản phẩm của công ty dịch vụ
• 1.4.2. Phân loại chi phí dịch vụ trong công ty dịch vụ
• 1.4.3. Hệ thống chi phí cho các công ty dịch vụ
• 1.4.4. Khi nào thì một công ty dịch vụ nên ước tính chi phí
• 1.4.5. Khi nào một công ty cần sử dụng hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC)
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỊCH VỤ GIAO HÀNG NHANH
• 2.1. Giới thiệu Công ty Cổ Phần Dịch vụ Giao Hàng Nhanh
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và phương hướng
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức quản lý
• 2.1.4. Đặc điểm tài chính
• 2.1.5. Đặc điểm kế toán
• 2.1.5.1. Cơ cấu bộ máy kế toán
• 2.1.5.2. Chức năng của bộ phận kế toán
• 2.1.6. Đặc điểm sản phẩm, dịch vụ và quy trình cung cấp dịch vụ
• 2.1.6.1. Đặc điểm sản phẩm, dịch vụ
• 2.1.6.2. Đặc điểm quy trình cung cấp dịch vụ
• 2.1.6.2.1. Mô hình vận hành của giaohanhnhanh
• 2.1.7. Đặc điểm loại hình dịch vụ ảnh hưởng đến kế toán chi phí tại Giaohanhnhanh
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí tại công ty CP Dịch vụ Giao Hàng Nhanh
• 2.2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại công ty Cổ phần Dịch Vụ Giao Hàng Nhanh
• 2.2.1.1. Đối tượng tập hợp chi phí Nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung
• 2.2.1.2. Phương pháp tập hợp chi phí và tính giá thành
• 2.2.1.3. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành dịch vụ
• 2.2.1.3.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.1.3.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.1.3.3. Kế toán tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung
• 2.2.1.3.4. Kế toán tính giá thành dịch vụ
• 2.2.2. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.2.3. Đánh giá, kiểm định thực trạng công tác kế toán chi phí tại công ty cổ phần dịch vụ Giao Hàng Nhanh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG HỆ THỐNG ABC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỊCH VỤ GIAO HÀNG NHANH
• 3.1. Phương hướng, nội dung cần hoàn thiện
• 3.2. Những giải pháp cụ thể để hoàn thiện
• 3.2.1. Xác định các hoạt động cụ thể
• 3.2.2. Phân bổ chi phí nguồn lực cho các hoạt động
• 3.2.3. Tính hệ số hoạt động
• 3.2.4. Phân bổ chi phí hoạt động cho từng đối tượng chi phí
• 3.2.5. Lập báo cáo quản trị để phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược
• 3.2.6. So sánh sự khác biệt chi phí giữa giá thành theo hệ thống chi phí cũ và hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC)
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Ứng Dụng Hệ Thống Chi Phí Dựa Trên Hoạt Động ABC

Hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC) là một phương pháp quản lý chi phí hiện đại, giúp các công ty, đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ như công ty giao hàng nhanh, có thể xác định và phân bổ chi phí một cách chính xác hơn. Mô hình này không chỉ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về chi phí của từng hoạt động mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Việc áp dụng ABC giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động, từ đó cải thiện lợi nhuận.

1.1. Khái niệm và Lợi ích của Hệ Thống ABC

Hệ thống ABC được định nghĩa là một phương pháp phân bổ chi phí dựa trên các hoạt động cụ thể trong doanh nghiệp. Lợi ích của nó bao gồm việc cung cấp thông tin chi phí chính xác hơn, giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định giá cả hợp lý và cải thiện hiệu quả hoạt động.

1.2. Tại sao Công Ty Giao Hàng Nhanh Nên Áp Dụng ABC

Công ty giao hàng nhanh thường phải đối mặt với nhiều chi phí phát sinh từ các hoạt động khác nhau. Việc áp dụng hệ thống ABC sẽ giúp công ty phân tích chi phí một cách chi tiết, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp với tình hình thực tế.

II. Vấn đề và Thách thức Khi Áp Dụng Hệ Thống ABC

Mặc dù hệ thống ABC mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai nó cũng gặp phải không ít thách thức. Các công ty thường phải đối mặt với khó khăn trong việc xác định các hoạt động và phân bổ chi phí một cách chính xác. Ngoài ra, việc thay đổi từ hệ thống kế toán truyền thống sang ABC cũng đòi hỏi sự đầu tư về thời gian và nguồn lực.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Hoạt Động

Một trong những thách thức lớn nhất khi áp dụng ABC là xác định các hoạt động cụ thể trong quy trình cung cấp dịch vụ. Điều này đòi hỏi sự phân tích kỹ lưỡng và sự tham gia của nhiều bộ phận trong công ty.

2.2. Chi Phí Đầu Tư Ban Đầu Cao

Việc chuyển đổi sang hệ thống ABC có thể yêu cầu đầu tư ban đầu lớn về công nghệ và đào tạo nhân viên. Điều này có thể là một rào cản đối với nhiều công ty, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ.

III. Phương Pháp Triển Khai Hệ Thống ABC Tại Công Ty Giao Hàng Nhanh

Để triển khai hệ thống ABC hiệu quả, công ty giao hàng nhanh cần thực hiện một số bước quan trọng. Đầu tiên, cần xác định các hoạt động chính trong quy trình giao hàng. Sau đó, phân bổ chi phí cho từng hoạt động và cuối cùng là lập báo cáo quản trị để phục vụ cho việc ra quyết định.

3.1. Xác Định Các Hoạt Động Chính

Công ty cần xác định rõ các hoạt động chính trong quy trình giao hàng như tiếp nhận đơn hàng, xử lý đơn hàng, giao hàng và chăm sóc khách hàng. Mỗi hoạt động này sẽ có các chi phí riêng cần được phân bổ.

3.2. Phân Bổ Chi Phí Cho Từng Hoạt Động

Sau khi xác định các hoạt động, công ty cần phân bổ chi phí cho từng hoạt động dựa trên mức độ tiêu tốn tài nguyên. Việc này giúp công ty có cái nhìn rõ ràng hơn về chi phí thực tế của từng dịch vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về ABC

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng hệ thống ABC tại công ty giao hàng nhanh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty không chỉ cải thiện được độ chính xác trong việc tính toán chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Kết Quả Từ Việc Áp Dụng ABC

Việc áp dụng ABC đã giúp công ty giảm thiểu chi phí không cần thiết và tối ưu hóa quy trình giao hàng. Điều này dẫn đến việc tăng cường sự hài lòng của khách hàng và cải thiện lợi nhuận.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ việc triển khai ABC cho thấy tầm quan trọng của việc đào tạo nhân viên và sự tham gia của tất cả các bộ phận trong công ty. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận là yếu tố quyết định thành công của hệ thống.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Hệ Thống ABC Tại Công Ty Giao Hàng Nhanh

Hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC) đã chứng minh được giá trị của nó trong việc quản lý chi phí tại công ty giao hàng nhanh. Trong tương lai, việc tiếp tục cải tiến và áp dụng ABC sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Tầm Quan Trọng Của ABC Trong Tương Lai

Hệ thống ABC sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Việc áp dụng ABC không chỉ giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược.

5.2. Định Hướng Phát Triển Hệ Thống ABC

Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để tối ưu hóa hệ thống ABC. Điều này sẽ giúp công ty không ngừng cải tiến quy trình và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại điện tử Việt Nam trong giai đoạn 2012–2015 chứng kiến bước nhảy vọt mạnh mẽ với khoảng 36% dân số sử dụng Internet, trong đó hơn 50% người dùng tham gia mua sắm trực tuyến, tạo ra quy mô thị trường xấp xỉ 18 triệu khách hàng giao dịch qua mạng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất của thị trường nằm ở hệ thống logistics khi chi phí hậu cần tại Việt Nam chiếm tới khoảng 25% GDP, cao hơn đáng kể so với Thái Lan (18% GDP) và Hoa Kỳ (7% GDP). Trong bối cảnh đó, Công ty Cổ phần Dịch vụ Giao Hàng Nhanh (GHN) được thành lập vào tháng 6 năm 2012 với số vốn điều lệ 5 tỷ đồng nhằm cung cấp giải pháp vận chuyển toàn diện cho các đơn vị kinh doanh trực tuyến.

Sau 3 năm vận hành, quy mô nhân sự của công ty tăng nhanh từ 10 người lên hơn 70 cán bộ văn phòng và hàng trăm nhân viên vận hành, mạng lưới mở rộng phủ sóng toàn bộ 70 thành phố/thị xã thuộc 63 tỉnh thành cả nước. Sản lượng xử lý đơn hàng tăng trưởng vượt bậc từ 4.000 đơn/ngày trong dịp Tết 2014 lên mức 7.000 đơn/ngày vào giữa năm 2015, mang lại doanh thu ước tính đạt 450 triệu đồng/ngày. Dù vậy, GHN phải đối mặt với bài toán quản trị chi phí phức tạp khi hệ thống kế toán chi phí truyền thống tỏ ra lạc hậu, không phân bổ chính xác các khoản chi phí sản xuất chung và chi phí vận hành đa dạng. Giá thành dịch vụ bị bóp méo dẫn đến chính sách giá mang tính cảm tính hoặc chạy theo đối thủ, làm suy giảm biên lợi nhuận.

Đề tài tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (Activity-Based Costing - ABC), phân tích thực trạng kế toán chi phí tại GHN, từ đó thiết kế và hoàn thiện mô hình ABC phù hợp với đặc thù doanh nghiệp chuyển phát nhanh trong phạm vi khảo sát dữ liệu thực tế năm 2015 tại khu vực TP. Hồ Chí Minh và mạng lưới liên tỉnh. Nghiên cứu mang ý nghĩa then chốt giúp tối ưu hóa việc phân bổ chi phí gián tiếp, nâng cao năng lực định giá và gia tăng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp logistics.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng nền tảng lý thuyết chi phí dựa trên hoạt động (ABC) được khởi xướng và phát triển bởi Cooper, Kaplan (1988) cùng Johnson (1990). Bản chất của mô hình ABC là xác định mối quan hệ nhân quả hai giai đoạn: nguồn lực của doanh nghiệp bị tiêu hao bởi các hoạt động (Activities), sau đó các đối tượng chịu chi phí (Cost Objects như sản phẩm, dịch vụ, tuyến đường, khách hàng) tiêu thụ các hoạt động đó theo mức độ nhất định.

Hệ thống ABC vận hành dựa trên 5 khái niệm cốt lõi: Nguồn lực (Resources), Hoạt động (Activities), Tổ hợp chi phí (Cost Pools), Tiêu thức phân bổ chi phí nguồn lực (Resource Consumption Cost Drivers) và Tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động (Activity Consumption Cost Drivers). Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp mô hình phân cấp hoạt động 5 tầng gồm: cấp đơn vị sản phẩm (Unit-level), cấp lô sản phẩm (Batch-level), cấp hỗ trợ sản phẩm (Product-sustaining), cấp khách hàng (Customer-level) và cấp duy trì doanh nghiệp (General-operations-level).

Về mặt kế toán dịch vụ, tác giả kết hợp khung phân loại của Fitzgerald và cộng sự (1991) để xác định đặc điểm mô hình kinh doanh của GHN. Doanh nghiệp mang đặc tính hỗn hợp giữa dịch vụ đại trà (Mass services) với quy trình chia chọn, trung chuyển tiêu chuẩn hóa và dịch vụ phục vụ tại chỗ (Shop services) với sự linh hoạt trong khâu lấy hàng và thu hộ tiền (COD).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và kỹ thuật phân tích số liệu kế toán thực nghiệm. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua kỹ thuật phỏng vấn chuyên sâu và khảo sát bảng hỏi đối với mẫu gồm 35 nhân sự chủ chốt, bao gồm Ban Giám đốc điều hành, 12 chuyên viên thuộc Phòng Tài chính - Kế toán, cùng các trưởng bưu cục và quản lý vận hành tại 3 chi nhánh trọng điểm (Khu vực 1 - Miền Nam tại TP. Hồ Chí Minh, Khu vực 2 - Miền Trung tại Đà Nẵng, Khu vực 3 - Miền Bắc tại Hà Nội). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính chính xác trong việc xác định thời gian lao động và mức độ tiêu hao nguồn lực cho từng hoạt động vận hành.

Dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ hệ thống sổ sách kế toán, bảng phân bổ chi phí tháng 10/2015, nhật ký hành trình vận tải của 7.000 đơn hàng/ngày và các báo cáo tài chính nội bộ. Phương pháp phân tích chi phí hai giai đoạn được thực hiện bằng cách: (1) bóc tách toàn bộ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và sản xuất chung vào các tổ hợp hoạt động; (2) xác định hệ số hoạt động theo công thức chia tổng chi phí hoạt động cho tổng dung lượng tiêu thức phân bổ; (3) tính toán giá thành dịch vụ thực tế cho từng gói cước tuyến vận chuyển cụ thể để so sánh với phương pháp truyền thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thực trạng công tác kế toán chi phí tại GHN cho thấy hệ thống truyền thống bộc lộ 3 khiếm khuyết lớn:

Thứ nhất, việc tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung (SXC) mang tính cào bằng. Toàn bộ chi phí gián tiếp phát sinh tại các trạm giao dịch, trung tâm chia chọn (Hub) và đội xe liên tỉnh đều được phân bổ dựa trên sản lượng đơn hàng thuần túy, bỏ qua sự khác biệt về quãng đường, thời gian xử lý và phương thức vận chuyển.

Thứ hai, phát sinh sự bù chéo chi phí nghiêm trọng giữa các gói dịch vụ. Dữ liệu phân tích chi phí tháng 10/2015 tại khu vực TP. Hồ Chí Minh chỉ ra rằng chi phí chia chọn, đóng gói chiếm khoảng 32% tổng chi phí vận hành chung, trong khi chi phí vận tải liên tỉnh chiếm 45%. Theo phương pháp cũ, các gói giao hàng nội tỉnh có quy trình đơn giản phải gánh một phần chi phí chung của các gói liên tỉnh phức tạp, khiến giá thành gói cước nội tỉnh bị đội lên khoảng 12,4%, trong khi gói cước liên tỉnh chặng xa lại bị tính thấp hơn thực tế khoảng 18,5%.

Thứ ba, sự thiếu hụt các báo cáo kế toán quản trị chuyên sâu theo phân khúc khách hàng và lộ trình. Dù 95% khách hàng của công ty là các doanh nghiệp thương mại điện tử với tần suất gửi hàng lớn, công ty chưa đo lường được chính xác mức sinh lời của từng đối tượng khách hàng do chi phí hỗ trợ kỹ thuật, quản lý đối soát dòng tiền COD chưa được phân bổ đúng nguyên nhân phát sinh.

Thảo luận kết quả

Kết quả tính toán thực nghiệm giá thành dịch vụ tháng 10/2015 cho tuyến vận chuyển từ TP. Hồ Chí Minh đi Hà Nội khi áp dụng ABC đã làm rõ sự sai lệch của hệ thống cũ. Dữ liệu kế toán quản trị khi triển khai mô hình ABC có thể được minh họa trực quan qua bảng phân bổ chi phí 2 giai đoạn và biểu đồ so sánh biên lợi nhuận gộp theo từng tuyến đường.

Cụ thể, biểu đồ cơ cấu chi phí theo mô hình ABC bóc tách rõ chi phí hoạt động lấy hàng, chia chọn tại Hub Tân Bình, vận chuyển hàng không Nội Bài và phát hàng tại quận Hai Bà Trưng. Kết quả cho thấy lợi nhuận thuần của tuyến HCM - Hà Nội thực tế thấp hơn 8,6% so với số liệu báo cáo truyền thống ghi nhận.

Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu quốc tế của Popesko & Novák (2011) trong ngành vận tải và Ashford C. Chea (2011) trong khối dịch vụ, khẳng định rằng mô hình truyền thống luôn có xu hướng đánh giá thấp chi phí của các dịch vụ phức tạp có sản lượng trung bình và thổi phồng chi phí của các dịch vụ đơn giản có sản lượng lớn. Việc áp dụng ABC giúp loại bỏ hoàn toàn các hoạt động không tạo ra giá trị gia tăng, đồng thời cung cấp căn cứ dữ liệu vững chắc để Ban Giám đốc điều chỉnh biểu giá cước cho 17 tuyến vận chuyển mới mở rộng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí và gia tăng hiệu quả kinh doanh, 4 nhóm giải pháp cụ thể được đề xuất:

1. Chuẩn hóa danh mục hoạt động và xây dựng từ điển hoạt động (Activity Dictionary): Ban Giám đốc cùng Trưởng bộ phận Vận hành cần tiến hành rà soát, tinh gọn quy trình cung ứng dịch vụ thành 12 nhóm hoạt động chuẩn hóa (bao gồm: Tiếp nhận đơn, Lấy hàng tận nơi, Phân loại tại Hub, Đóng bao bì, Vận chuyển trục chính, Giao hàng chặng cuối, Thu tiền COD, Xử lý chuyển hoàn, Chăm sóc khách hàng, Quản lý kho bãi, Bảo trì hệ thống CNTT và Quản lý hành chính). Giải pháp này cần hoàn thành trong quý 1/2016 nhằm giảm thiểu 15% thời gian thu thập dữ liệu vận hành.
2. Tích hợp module kế toán ABC vào hệ thống phần mềm công nghệ thông tin nội bộ: Bộ phận CNTT phối hợp cùng 2 chuyên viên kế toán quản trị lập trình thuật toán tự động tính toán hệ số hoạt động (Driver Rate) trên nền tảng phần mềm quản lý đơn hàng. Mục tiêu trong 6 tháng triển khai phải kiểm soát và phân bổ chính xác 95% chi phí gián tiếp theo thời gian thực cho từng mã vận đơn.
3. Tái cấu trúc chính sách giá cước và phân tầng dịch vụ: Phòng Kinh doanh cần phối hợp với Phòng Tài chính - Kế toán thiết lập bảng giá dịch vụ mới dựa trên giá thành ABC thực tế. Cần định giá linh hoạt theo mức độ phức tạp của tuyến đường và khối lượng đơn hàng của từng đối tác TMĐT (nhóm chiếm 95% doanh thu), hướng tới mục tiêu nâng biên lợi nhuận gộp toàn hệ thống lên mức tối thiểu 22% vào cuối năm 2016.
4. Đào tạo nâng cao nghiệp vụ kế toán quản trị cho đội ngũ nhân sự: Phòng Đào tạo tổ chức định kỳ 2 khóa bồi dưỡng chuyên sâu/năm về kế toán chi phí hoạt động cho toàn bộ 12 nhân sự Phòng Kế toán và các cán bộ quản lý trạm giao nhận trên 63 tỉnh thành, đảm bảo tính đồng bộ trong việc ghi nhận chứng từ và đo lường thời gian lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban điều hành và Giám đốc vận hành các doanh nghiệp Logistics, Chuyển phát nhanh: Sử dụng mô hình nghiên cứu làm tài liệu tham khảo thực tiễn để tái cấu trúc quy trình vận hành chuỗi cung ứng, cắt giảm các chi phí lãng phí và tối ưu hóa tuyến đường giao nhận.
2. Kế toán trưởng và Chuyên viên Kế toán Quản trị: Áp dụng quy trình thiết kế hệ thống ABC 5 bước và bộ tiêu thức phân bổ chi phí hai giai đoạn làm khung mẫu chuẩn để triển khai hệ thống kế toán chi phí tại doanh nghiệp dịch vụ.
3. Các nhà sáng lập và Quản lý doanh nghiệp Thương mại Điện tử: Tham khảo cấu trúc chi phí hậu cần và mô hình vận hành giao nhận để đàm phán hợp đồng dịch vụ logistics, tối ưu chi phí hoàn tất đơn hàng và quản lý dòng tiền thu hộ COD.
4. Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng luận văn như một công trình nghiên cứu điển hình (case study) về việc ứng dụng lý thuyết kế toán chi phí hiện đại vào thực tiễn doanh nghiệp dịch vụ tại thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao hệ thống chi phí truyền thống không còn phù hợp với doanh nghiệp logistics như GHN?
Hệ thống truyền thống phân bổ chi phí sản xuất chung dựa trên các tiêu thức sản lượng đơn thuần như số lượng kiện hàng. Trong thực tế, các chi phí chung tại GHN (chiếm hơn 40% tổng chi phí) phát sinh từ nhiều hoạt động phức tạp như chia chọn, kiểm soát COD và vận chuyển đa phương thức, dẫn đến sai lệch giá thành nghiêm trọng.

Quy trình phân bổ chi phí trong mô hình ABC tại GHN diễn ra qua những bước nào?
Mô hình triển khai qua 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 tập hợp chi phí nguồn lực (lương nhân viên, khấu hao xe, mặt bằng kho) vào các tổ hợp chi phí hoạt động thông qua tiêu thức nguồn lực. Giai đoạn 2 phân bổ chi phí từ các hoạt động vào từng gói cước vận chuyển dựa trên hệ số hoạt động thực tế.

Doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ có gặp khó khăn khi triển khai ABC không?
Trở ngại lớn nhất của các doanh nghiệp quy mô này là chi phí đầu tư hệ thống thu thập dữ liệu và nguồn nhân lực am hiểu kế toán quản trị. Tuy nhiên, GHN đã khắc phục bằng cách tận dụng hạ tầng công nghệ thông tin sẵn có và gộp các hoạt động chi tiết thành 12 nhóm hoạt động cốt lõi.

Mô hình ABC hỗ trợ việc định giá cước vận chuyển chặng xa như thế nào?
ABC bóc tách chi phí riêng biệt cho từng công đoạn như trung chuyển đường bay Nội Bài và giao nhận chặng cuối. Kết quả tại GHN cho thấy chi phí thực tế tuyến liên tỉnh cao hơn 18,5% so với tính toán cũ, giúp doanh nghiệp định giá cước chuẩn xác, tránh tình trạng kinh doanh dưới giá thành.

Áp dụng ABC có bắt buộc doanh nghiệp phải thay đổi toàn bộ hệ thống kế toán tài chính không?
Doanh nghiệp không cần thay đổi hệ thống kế toán tài chính hiện tại vì hai hệ thống phục vụ mục đích khác nhau. ABC đóng vai trò là công cụ kế toán quản trị nội bộ song hành, cung cấp dữ liệu chuyên sâu cho các quyết định chiến lược của Ban Giám đốc mà không vi phạm chuẩn mực kế toán chung.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC) và chứng minh tính tương thích vượt trội của mô hình này trong ngành dịch vụ giao nhận.
• Phân tích chi tiết thực trạng kế toán chi phí tại Công ty Cổ phần Dịch vụ Giao Hàng Nhanh, chỉ ra các điểm nghẽn trong việc phân bổ chi phí chung và tình trạng bù chéo giá thành giữa các gói cước.
• Xây dựng thành công mô hình kế toán ABC thực nghiệm với quy trình phân bổ hai giai đoạn và xác định hệ số hoạt động cho các trung tâm vận hành tại TP. Hồ Chí Minh trong tháng 10/2015.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ từ chuẩn hóa danh mục hoạt động, tích hợp công nghệ thông tin đến đào tạo nhân sự nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chi phí hiệu quả trong giai đoạn 2016.
• Công trình là tài liệu tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn giá trị cho các nhà quản trị logistics đang tìm kiếm giải pháp tối ưu hóa chi phí hậu cần 25% GDP tại Việt Nam.

Quý độc giả, nhà quản trị và các nhà nghiên cứu quan tâm đến mô hình kế toán quản trị chi phí hiện đại có thể tham khảo toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn doanh nghiệp!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về hệ thống chi phí dựa trên hoạt động (ABC) Chương 2: Thực trạng về kế toán chi phí tại công ty Cổ Phần Dịch Vụ Giao Hàng Nhanh. Chương 3: Một số giải pháp ứng dụng hệ thống ABC tại công ty Cổ Phần Dịch Vụ Giao Hàng Nhanh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHI PHÍ DỰA TRÊN HOẠT ĐỘNG (ABC) 1.1 Tổng quan về mô hình ABC 1.1 Mô hình ABC 1.1 Mô hình ABC là gì Theo từ điển kinh tế MBA Venture Line, ABC được định nghĩa là “một hệ thống chi phí trong đó xác định nhiều hoạt động cần phải được thực hiện trong một doanh nghiệp và sử dụng nhiều tiêu thức phân bổ chi phí (dựa vào sản lượn hoặc không dựa vào sản lượng) để phân bổ chi phí sản xuất chung (hoặc chi phí gián tiếp) vào các sản phẩm, dịch vụ.

ABC ghi nhận mối quan hệ nhân – quả giữa những tiêu thức phân bổ chi phí với những hoạt động”. ABC được xem là một bộ phận của hệ thống kế toán quản trị tập trung vào đánh giá, đo lường chi phí của các hoạt động, sản phẩm hay của những đối tượng tập hợp chi phí. Quan điểm chủ đạo của ABC là những đối tượng chi phí như sản phẩm, dịch vụ đều cấn đến những hoạt động cụ thể, các hoạt động này đều tiêu tốn các nguồn lực trong doanh nghiệp. Vì vậy ABC phân bổ chi phí của các nguồn lực vào những đối tượng chi phí đó.

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm về ABC: “ABC là một hệ thống tập hợp chi phí các nguồn lực vào các hoạt động và phân bổ chi phí từ các hoạt động vào những đối tượng chi phí theo mức độ sử dụng hoạt động của đối tượng chi phí đó”.2 Phương pháp tiếp cận hai giai đoạn trong phân bổ chi phí Xét về phương pháp tiếp cận hai giai đoạn bao gồm: giai đoạn 1 là phân bổ chi phí về các trung tâm chi phí (trung tâm hoạt động) và sau đó là giai đoạn phân bổ chi phí đến các sản phẩm, dịch vụ .1 trình bày rõ về phương pháp tiếp cận hai giai đoạn này như sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 - Mô hình phương pháp tiếp cận hai giai đoạn (Nguồn: Tsai and Kuo, 2004) Ở bước đầu tiên là phân bổ chi phí về các trung tâm chi phí. Khái niệm “trung tâm chi phí” thành “trung tâm hoạt động” được sử dụng để tập hợp chi phí. Thay vì tập trung vào các phòng ban hay những trung tâm trách nhiệm, ABC tập trung vào các hoạt động được thực hiện mà những hoạt động này làm tiêu tốn các nguồn lực doanh nghiệp. ABC vẫn giữ lại đặc điểm của hệ thống chi phí truyền thống là các hoạt động làm chuyển hóa nguyên vật liệu thành sản phẩm hoàn thành ví dụ như chạy máy, lắp ráp vẫn thuộc về trung tâm chi phí sản xuất (bộ phận sản xuất).

Tuy nhiên, ABC còn quan tâm đến nguồn lực sử dụng để thực hiện những hoạt động như chuẩn bị máy móc, lập kế hoạch sản xuất, kiểm định chất lượng sản phẩm, phát triển sản phẩm hay vận chuyển nguyên vật liệu…Chúng là những hoạt động phục vụ, không trực tiếp gắn liền với quy trình sản xuất của doanh nghiệp để sản xuất ra sản phẩm. Đối với những doanh nghiệp dịch vụ không có phát sinh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp và chi phí phần lớn là gián tiếp, hầu hết các hoạt động thực hiện trong những doanh nghiệp này có thể xem như các hoạt động phục vụ: quan hệ khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ, trả lời điện thoại, hoàn tất các thủ tục về bảo hiểm, đặt chỗ chuyến bay, …dành cho khách hàng. Những khoản chi phí sản xuất chung phân bổ vào các hoạt động tạo thành các tổ hợp chi phí (cost pool). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Giai đoạn thứ hai của hệ thống chi phí dựa trên hoạt động là phân bổ chi phí hoạt động đến các sản phẩm.

Đầu tiên là lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động thích hợp nhất với từng trung tâm hoạt động để kết nối giữa chi phí của hoạt động với mức độ sử dụng hoạt động của từng sản phẩm. Từ đó chi phí sản xuất chung từ những tổ hợp chi phí sẽ được tính vào từng loại sản phẩm, dịch vụ, khách hàng trên mức độ tiêu tốn các hoạt động để sản xuất loại sản phẩm đó.3 Các khái niệm cơ bản trong mô hình ABC Trước khi đưa ra được khái niệm về ABC, cần phải làm rõ một số thuật ngữ sau Nguồn lực (Resources) Một nguồn lực là một yếu tố kinh tế cần hoặc tiêu thụ trong việc thực hiện các hoạt động. Ví dụ, lương và nguyên vật liệu là các nguồn lực cần hoặc được sử dụng trong việc thực hiện các hoạt động sản xuất. Hoạt động (Activity) Hoạt động là những việc làm, hành động hay những công việc cụ thể được thực hiện trong một doanh nghiệp.

Hoạt động có thể được xác định như bất kỳ sự kiện, hành động, giao dịch hay chuỗi công việc là nguyên nhân một chi phí chịu trong việc sản xuất một sản phẩm hay cung cấp một dịch vụ (Weygandt, Kieso &Kimmel, 2004). Một hoạt động có thể là một hành động đơn lẻ hay là gồm nhiều hành động. Ví dụ, di chuyển hàng tồn kho từ nơi làm việc A đến nơi làm việc B là một hoạt động mà có thể chỉ yêu cầu một hành động. Tổ chức sản xuất là một hoạt động mà bao gồm nhiều hành động.

Tiêu thức phân bổ chi phí (cost drive) Một tiêu thức chi phí là nguyên nhân hoặc có liên quan tới một sự thay đổi chi phí của một hoạt đông. Vì thế việc đo lường hoặc xác định số lượng của kích tố chi phí là cơ sở tuyệt hảo cho việc phân bổ chi phí nguồn lực đến các hoạt động và cho việc phân bổ chi phí của các hoạt động cho các đối tượng chi phí. Một tiêu thức chi phí có thể là một tiêu thức phân bổ chi phí nguồn lực hoặc là một tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Tiêu thức phân bổ chi phí nguồn lực (resource consumption cost drive): là tiêu thức dùng để đo lường mức độ tiêu tốn các nguồn lực để thực hiện một hoạt động.

Tiêu thức này được sử dụng để phân bổ chi phí một nguồn lực bị tiêu tốn liên quan đến một hay nhiều hoạt động. Tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động (activity consumption cost drive): là tiêu thức đo lường số lượng của các hoạt động được thực hiện cho một đối tượng chi phí. Nó được sử dụng để phân bổ tổ hợp chi phí hoạt động tới các đối tượng chi phí. Các ví dụ của những tiêu thức tiêu tốn hoạt động là số lượng giờ máy trong sản xuất sản phẩm X, hay là số lượng của mẻ trộn sử dụng cho việc sản xuất sản phẩm Y.4 Thiết kế hệ thống ABC Các bước phát triển hệ thống ABC được đề cập bằng các bước khác nhau trong các nghiên cứu trước đây, tuy nhiên mục tiêu cuối cùng cũng để thực hiện phân bổ chi phí chung hợp lý.

Garrison, Eric Noreen, Peter (Managerial Acounting 14E) các bước cần thiết để phát triển hệ thống chi phí theo hoạt động gồm 5 bước: - Xác định các hoạt động - Phân bổ chi phí nguồn lực cho các hoạt động - Xác định các tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động - Phân bổ chi phí hoạt động cho từng đối tượng chịu chi phí - Lập báo cáo quản trị phục vụ cho việc ra quyết định chiến lược.1 Xác định các hoạt động Bước quan trọng đầu tiên trong việc ứng dụng một hệ thống ABC là xác định các hoạt động làm cơ sở thiết lập cho hệ thống. Điều này có thể khó khăn, tốn thời gian và phụ thuộc rất nhiều vào sự phán đoán.Bước này cần thực hiện phân tích thu thập dữ liệu từ các tài liệu và các phát sinh hiện hành, cũng như thu thập thông tin bổ sung bằng cách sử dụng câu hỏi, sự quan sát, hay phỏng vấn những nhân vật quan trọng. Câu hỏi mà các thành viên trong dự án ABC thông thường hỏi các nhân viên hay người quản lý trong việc thu thập dữ liệu hoạt động bao gồm: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 Việc gì hay hoạt động gì mà bạn làm? Bao nhiêu thời gian bạn sử dụng cho hoạt động đó? Nguồn lực gì được sử dụng để thực hiện các hoạt động đó? Giá trị mà các hoạt động mang đến cho sản phẩm, dịch vụ, khách hàng hay tổ chức? Thông thường, kết quả của việc phân tích hoạt động này là một danh sách các hoạt động rất dài.Trên một mặt, số lượng lớn các hoạt động duy trìtheo hệ thống ABC cho ra kết quả chi phí chính xác hơn. Một mặt khác, một hệ thống phức tạp kéo theo số lượng lớn các hoạt động thì rất tốn chi phí để thiết kế, ứng dụng, duy trì và sử dụng.

Do đó độ dài danh sách các hoạt động thường được cắt giảm thànhcác nhóm hoạt động bằng cách kết hợp các hoạt động tương tự nhau. Ví dụ, vài hoạt động có thể liên quan tới việc xử lý và di chuyển nguyên vật liệu- việc nhận nguyên vật liệu từ khâu chất hàng đến việc phân loại chúng phù hợp vào trong kho hàng. Tất cả các hoạt động đó có thể được kết hợp vào một hoạt động đơn lẻ gọi là xử lý nguyên vật liệu. Một trong những cách hữu dụng khi người ta nghĩ đến việc xác định các hoạt động và cách để kết hợp chúng lại với nhau là việc thiết lập chúng trong năm cấp độ hoạt động (Activity hierarchies): cấp độ đơn vị sản phẩm (Unit-level Activities), cấp độ lô sản phẩm (Batch-level activites), cấp độ sản phẩm (Product-sustaining activities), cấp độ khách hàng (Customer-level activities) và cấp độ khu vực toàn doanh nghiệp (Area or general-operations-level activities).

Những cấp độ này được mô tả như sau: - Hoạt động cấp độ đơn vị sản phẩm (Unit-level Activities): thể hiện những công việc được thực hiện cho mỗi đơn vị sản phẩm riêng biệt được sản xuất hoặc tiêu thụ. Chi phí của cấp độ này bao gồm chi phí lao động trực tiếp, nguyên vật liệu trực tiếp, điện năng…Ví dụ cho các hoạt động cấp độ đơn vị như là các hoạt động liên quan xử lý nguyên vật liệu trực tiếp, hoạt động của nhân công trực tiếp, kiểm tra tất cả đơn vị sản phẩm. Mức độ hoạt động thay đổi tương xứng với số lượng của đối tượng chi phí. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.