Ứng Dụng Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông Về Đại Dịch COVID-19

Luận văn thạc sĩ phân tích ứng dụng đa phương tiện trong truyền thông về đại dịch Covid-19 trên báo điện tử, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyen Ba Chiem
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đặng Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Ứng Dụng Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông Về Đại Dịch COVID-19
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRUYỀN THÔNG ĐA PHƯƠNG
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.2. Ứng dụng truyền thông đa phương tiện trong sáng tạo tác phẩm báo chí
• 1.3. Tầm quan trọng của truyền thông trong chống dịch Covid-19
• 1.4. Tiêu chí đánh giá hiệu quả sản phẩm báo chí đối với công chúng
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT VIỆC ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRONG TRUYỀN THÔNG VỀ COVID-19 TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 2.1. Giới thiệu sơ lược các báo trong diện khảo sát
• 2.2. Tổng quan ứng dụng đa phương tiện ở Việt Nam
• 2.3. Ứng dụng đa phương tiện trên Dân Trí, Zing, Sức khỏe và Đời sống
• 2.4. Đánh giá về hiệu quả đa phương tiện trong truyền thông về Covid-19
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG ĐA PHƯƠNG TIỆN TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 3.1. Các vấn đề đặt ra
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng đa phương tiện trên báo điện tử Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ứng Dụng Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông COVID 19

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, việc ứng dụng đa phương tiện trong truyền thông đã trở thành một yếu tố quan trọng. Các phương tiện truyền thông đã sử dụng hình ảnh, video, âm thanh và văn bản để truyền tải thông tin một cách hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của công chúng mà còn tạo ra sự tương tác mạnh mẽ hơn giữa các cơ quan truyền thông và người dân. Việc sử dụng công nghệ trong truyền thông đã giúp các tòa soạn báo điện tử nhanh chóng cập nhật thông tin và phản ứng kịp thời với tình hình dịch bệnh.

1.1. Khái Niệm Về Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông

Đa phương tiện là sự kết hợp của nhiều loại hình truyền thông khác nhau như văn bản, hình ảnh, video và âm thanh. Việc ứng dụng đa phương tiện trong truyền thông giúp tạo ra những sản phẩm phong phú, hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn cho công chúng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đa Phương Tiện Trong Thời Kỳ Đại Dịch

Trong thời kỳ đại dịch COVID-19, truyền thông đa phương tiện đã đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời. Nó giúp người dân hiểu rõ hơn về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

II. Thách Thức Trong Ứng Dụng Đa Phương Tiện Về COVID 19

Mặc dù đa phương tiện mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức trong việc ứng dụng. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự lan truyền của tin giả và thông tin sai lệch. Điều này không chỉ gây hoang mang cho người dân mà còn làm giảm hiệu quả của các chiến dịch truyền thông. Các cơ quan báo chí cần phải có những biện pháp mạnh mẽ để kiểm soát thông tin và đảm bảo tính chính xác.

2.1. Vấn Đề Tin Giả Trong Truyền Thông

Tin giả đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong thời kỳ đại dịch. Việc phát tán thông tin sai lệch có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đảm Bảo Thông Tin Chính Xác

Đảm bảo thông tin chính xác trong bối cảnh thông tin tràn ngập là một thách thức lớn. Các cơ quan truyền thông cần phải có quy trình kiểm tra thông tin chặt chẽ hơn.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Ứng Dụng Đa Phương Tiện

Để nâng cao hiệu quả của truyền thông đa phương tiện, các tòa soạn cần áp dụng những phương pháp mới và sáng tạo. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân sự là rất cần thiết. Các sản phẩm truyền thông cần phải được thiết kế sao cho hấp dẫn và dễ tiếp cận với công chúng.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Mới

Việc sử dụng công nghệ mới như AI và phân tích dữ liệu có thể giúp các tòa soạn tối ưu hóa quy trình sản xuất và phân phối nội dung.

3.2. Đào Tạo Nhân Sự Về Đa Phương Tiện

Đào tạo nhân sự về truyền thông đa phương tiện là cần thiết để đảm bảo rằng các sản phẩm truyền thông được sản xuất với chất lượng cao và phù hợp với nhu cầu của công chúng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông COVID 19

Nhiều tòa soạn báo đã áp dụng đa phương tiện để truyền tải thông tin về COVID-19 một cách hiệu quả. Các sản phẩm như video, infographics và bài viết tương tác đã giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sự tương tác tích cực giữa báo chí và công chúng.

4.1. Ví Dụ Về Các Sản Phẩm Đa Phương Tiện

Nhiều tòa soạn đã phát triển các sản phẩm như video phỏng vấn chuyên gia, infographics về tình hình dịch bệnh và các bài viết tương tác để thu hút độc giả.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Sản Phẩm

Các sản phẩm đa phương tiện đã cho thấy hiệu quả cao trong việc thu hút sự chú ý của công chúng và nâng cao nhận thức về COVID-19.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Đa Phương Tiện Trong Truyền Thông

Tương lai của truyền thông đa phương tiện trong bối cảnh đại dịch COVID-19 là rất hứa hẹn. Các tòa soạn cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất sẽ giúp nâng cao chất lượng thông tin và tạo ra những sản phẩm truyền thông hấp dẫn hơn.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Đa Phương Tiện

Xu hướng phát triển đa phương tiện sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Trong Truyền Thông

Đổi mới trong truyền thông sẽ là yếu tố quyết định để các tòa soạn báo tồn tại và phát triển trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đại dịch Covid-19 bùng phát từ cuối năm 2019 tại hơn 250 quốc gia và vùng lãnh thổ, ghi nhận trên 530 triệu ca nhiễm và cướp đi sinh mạng của hơn 6,3 triệu người tính đến tháng 6 năm 2022. Tại Việt Nam, tính đến tháng 10 năm 2022, ngành y tế ghi nhận gần 11,5 triệu ca mắc và hơn 43.000 ca tử vong, trong đó đợt dịch thứ 4 do biến thể Delta lây lan tại 62 trên 63 tỉnh thành. Khủng hoảng y tế đi kèm nạn dịch thông tin và tin giả tràn lan đặt ra thách thức chưa từng có tiền lệ cho hệ thống truyền thông chính thống.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Báo chí học của tác giả Nguyễn Bá Chiêm nghiên cứu đề tài ứng dụng đa phương tiện trong truyền thông về đại dịch Covid-19 trên báo điện tử. Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát thực trạng, phân tích mô hình tác nghiệp, đo lường mức độ tiếp nhận của độc giả, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng báo chí trực quan. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 cơ quan báo chí gồm Báo điện tử Dân Trí, Tạp chí điện tử Zing News và Báo Sức khỏe & Đời sống trong giai đoạn từ tháng 1 năm 2020 đến tháng 6 năm 2022.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở kết quả khảo sát khi 72,6% độc giả khẳng định tiếp nhận thông điệp qua các sản phẩm đa phương tiện dễ dàng hơn nhiều so với văn bản đơn thuần. Đề tài cung cấp luận cứ khoa học giúp các tòa soạn chuyển đổi từ tư duy báo in sang tư duy sản phẩm số, nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng Thuyết Sử dụng và Hài lòng kết hợp mô hình 3 giai đoạn tiếp nhận truyền thông của Francis Balle gồm giai đoạn mê man, bão hòa và trưởng thành. Luận văn kế thừa khung lý thuyết truyền thông đa phương tiện do Tay Vaughan đề xuất năm 1993 và các công trình của Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Trường Giang, định nghĩa đa phương tiện là sự kết hợp của văn bản, đồ họa, âm thanh, video và tính tương tác. Nghiên cứu cũng vận dụng báo cáo của Hiệp hội Báo chí Thế giới năm 2019 về 7 xu hướng chuyển dịch số, làm sáng tỏ 4 khái niệm nền tảng: truyền thông đa phương tiện, báo chí trực quan, báo chí dữ liệu và công chúng số.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả kết hợp phương pháp định lượng và định tính trong khung thời gian 2020 đến giữa năm 2022. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 234 độc giả báo điện tử theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện phân tầng độ tuổi, đối chiếu cùng số liệu điều tra 189 người tại Hà Nội của Tiến sĩ Vũ Thị Kim Hoa. Nghiên cứu phỏng vấn sâu 5 chuyên gia và lãnh đạo tòa soạn tại Dân Trí, Zing News, Sức khỏe & Đời sống và VietnamPlus. Phương pháp phân tích nội dung được áp dụng trên các tác phẩm Longform, Emagazine và Infographic nhằm đánh giá thực chất quy trình tác nghiệp và chất lượng kỹ thuật tại 3 mô hình tòa soạn khác nhau.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ đầu tư nhân lực tạo khoảng cách lớn giữa các tòa soạn. Zing News sở hữu 28 nhân sự trực quan trên 140 phóng viên viết, đạt tỷ lệ 20% với độ tuổi bình quân 28. Dân Trí có 8 nhân sự trực quan trên 110 phóng viên viết, đạt tỷ lệ 7,2% và phải thuê ngoài mảng đồ họa. Báo Sức khỏe & Đời sống chỉ có 3 nhân sự trực quan trên 70 phóng viên viết, đạt tỷ lệ 4,3% và không có phóng viên video.

Thứ hai, thị hiếu độc giả chuyển dịch mạnh sang nội dung nghe nhìn. Khảo sát 234 bạn đọc ghi nhận 72,6% dễ dàng tiếp nhận thông điệp qua đa phương tiện; 34,2% chuộng xem video và 33,3% yêu thích bài viết Longform, Emagazine.

Thứ ba, dữ liệu trực quan đem lại hiệu quả xã hội và sự công nhận quốc tế. Trang dữ liệu Covid-19 của Zing News cập nhật tiêm chủng cho hơn 15,27 triệu người đã đoạt giải Bạc WAN-IFRA năm 2021 cùng 2 giải Vàng ảnh báo chí năm 2022.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tạo ra sự phân hóa xuất phát từ tư duy tòa soạn. Báo Sức khỏe & Đời sống dù chiếm 80% tin bài y tế nhưng quen nếp làm báo in nên sản phẩm thiếu tính sinh động. Ngược lại, Zing News vận hành theo tư duy sản phẩm số, biến đồ họa tương tác thành lợi thế nhận diện.

Dữ liệu khảo sát có thể được mô tả qua bảng so sánh cơ cấu nhân lực trực quan giữa 3 tòa soạn và biểu đồ phân bổ thể loại ưa chuộng, trong đó video và Emagazine chiếm tới 67,5% sự quan tâm của công chúng. Kết quả này phản ánh xu hướng toàn cầu khi nghiên cứu của Viện Reuters năm 2020 chỉ ra 33% người dùng mạng xã hội gặp tin sai lệch, khẳng định tính tất yếu của báo chí trực quan chuẩn xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình xuất bản theo mô hình tòa soạn hội tụ. Ban Biên tập các cơ quan báo chí cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa phóng viên, biên tập viên dữ liệu và kỹ thuật viên đồ họa. Đích ngắm là nâng tỷ lệ sản phẩm đa phương tiện đạt mức 40% đến 50% trong tổng số bài viết xuất bản hàng ngày, hoàn thành trong thời hạn 12 tháng.

Thứ hai, chuẩn hóa chương trình đào tạo kỹ năng số cho nhân lực báo chí. Bộ phận Đào tạo phối hợp cùng các viện nghiên cứu tổ chức 60 giờ tập huấn thực hành trong 6 tháng, đảm bảo 100% phóng viên có khả năng tác nghiệp độc lập, chụp ảnh chuẩn báo chí, quay video độ nét cao và biên tập đa phương tiện cơ bản.

Thứ ba, thành lập bộ phận đồ họa và dữ liệu chuyên trách. Tòa soạn cần tuyển dụng hoặc chuyển đổi từ 5 đến 8 chuyên viên thiết kế đồ họa chuyển động và lập trình tương tác. Khối Nội dung và Khối Công nghệ phối hợp triển khai, hoàn thành trong quý 2 năm 2023 nhằm chủ động sản xuất các sản phẩm trực quan chất lượng cao thay vì thuê ngoài.

Thứ tư, hiện đại hóa hệ thống quản trị nội dung tích hợp trí tuệ nhân tạo. Khối Công nghệ thực hiện nâng cấp hệ thống trong thời gian 18 tháng, tối ưu hóa giao diện di động và phân tích hành vi độc giả theo thời gian thực. Mục tiêu cụ thể là nâng thời gian đọc trung bình từ 3 phút lên trên 5 phút mỗi bài và tăng 30% tỷ lệ tương tác của công chúng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban Biên tập và Thư ký tòa soạn các báo điện tử. Luận văn cung cấp mô hình tổ chức 4 bước và bộ tiêu chí kiểm duyệt sản phẩm đa phương tiện, giúp nâng tỷ lệ tương tác của độc giả trên trang lên trên 35%.

Nhóm thứ hai là phóng viên, biên tập viên và nhân sự đồ họa. Tài liệu hướng dẫn kỹ năng sản xuất bài viết Longform và Infographic giúp người làm báo đa nhiệm hơn, rút ngắn khoảng 50% thời gian biên tập và dàn trang cho các tác phẩm phức tạp.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên và sinh viên ngành Báo chí - Truyền thông. Công trình là nguồn tham khảo học thuật giá trị với hơn 10 tài liệu lý thuyết nền tảng và hệ số liệu khảo sát thực tế tại 3 cơ quan báo chí tiêu biểu.

Nhóm thứ tư là cán bộ truyền thông y tế và quản lý thông tin khủng hoảng. Luận văn gợi mở cách thức xây dựng chiến dịch truyền thông thị giác hiệu quả, lan tỏa thông điệp y tế chính thống đến mạng lưới hơn 80 triệu người dùng trên các nền tảng số.

Câu hỏi thường gặp

Truyền thông đa phương tiện mang lại lợi ích gì trong việc xử lý khủng hoảng thông tin dịch bệnh? Phương thức này giúp trực quan hóa dữ liệu dịch tễ phức tạp thành đồ họa dễ hiểu. Khảo sát 234 độc giả cho thấy 72,6% tiếp nhận thông tin dễ dàng qua đa phương tiện, giúp đẩy lùi tin giả vốn từng ảnh hưởng tới 33% người dùng mạng xã hội năm 2020 theo số liệu từ Reuters.

Tòa soạn cần xây dựng cơ cấu nhân sự trực quan như thế nào để vận hành hiệu quả? Tòa soạn nên phân bổ đội ngũ trực quan chiếm từ 15% đến 20% tổng số phóng viên, học hỏi kinh nghiệm từ Zing News với 28 nhân sự chuyên trách ảnh, video, đồ họa trên 140 nhân sự nội dung, giúp chủ động sáng tạo sản phẩm mà không cần phụ thuộc bên ngoài.

Định dạng báo chí nào thu hút mức độ quan tâm cao nhất của công chúng hiện nay? Video phóng sự và bài viết đa phương tiện chuyên sâu Longform, Emagazine dẫn đầu thị hiếu với tỷ lệ yêu thích lần lượt là 34,2% và 33,3%. Đây là các định dạng có khả năng giữ chân độc giả lâu nhất và tạo sức lan tỏa mạnh trên mạng xã hội.

Các cơ quan báo chí ngành y tế cần làm gì để chuyển đổi sang mô hình đa phương tiện? Tòa soạn cần thay đổi tư duy báo in truyền thống, tổ chức đào tạo số cho 100% nhân sự. Thực tế Báo Sức khỏe & Đời sống sản xuất 80% lượng tin dịch nhưng thiếu phóng viên video, do đó cần nhanh chóng bổ sung nhân lực đồ họa để trực quan hóa kiến thức y khoa.

Báo chí dữ liệu đóng vai trò gì trong việc khẳng định uy tín của cơ quan báo chí? Báo chí dữ liệu mang đến góc nhìn minh bạch và có chiều sâu. Chuyên trang Covid-19 của Zing News tổng hợp dữ liệu tiêm chủng cho hơn 15,27 triệu người đã đoạt giải Bạc WAN-IFRA năm 2021, khẳng định năng lực ứng dụng công nghệ của báo chí Việt Nam trên trường quốc tế.

Kết luận

Năm điểm đúc kết cốt lõi từ công trình nghiên cứu:

• Báo chí đa phương tiện là xu hướng tất yếu giúp các tòa soạn đáp ứng thị hiếu độc giả số và đẩy lùi tin giả trong khủng hoảng thông tin.
• Việc trực quan hóa dữ liệu y tế phức tạp giúp 72,6% bạn đọc tiếp nhận kiến thức phòng dịch nhanh chóng và chuẩn xác.
• Sự chênh lệch tỷ lệ nhân lực trực quan từ 4,3% tại Báo Sức khỏe & Đời sống đến 20% tại Zing News quyết định sức cạnh tranh của từng cơ quan báo chí.
• Báo chí dữ liệu và lối kể chuyện thị giác là chìa khóa giúp báo điện tử Việt Nam tiếp cận chuẩn mực quốc tế và giành giải thưởng báo chí khu vực.
• Mô hình tòa soạn hội tụ đa nền tảng lấy độc giả làm trung tâm là giải pháp sống còn trong chiến lược chuyển đổi số giai đoạn 2022 đến 2025.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là hệ thống hóa khung lý thuyết và thực tiễn ứng dụng đa phương tiện trong bối cảnh đại dịch Covid-19 chưa từng có tiền lệ. Các cơ quan báo chí cần khẩn trương đầu tư công nghệ và nâng cao kỹ năng số cho nhân lực trong lộ trình 24 tháng tới để tạo ra những sản phẩm báo chí giá trị, chinh phục trọn vẹn niềm tin của công chúng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE TRUYEN THONG ĐA PHƯƠNG TIEN TREN BAO ĐIỆN TỬ 1. Những khái niệm cơ bản 1. Truyền thông Truyền thông là quá trình trao đôi và tiếp nhận thông điệp, qua đó tạo ra sự hiểu biết chung, làm thay đổi ứng xử của con người. Nói cách khác, truyền thông là quá trình sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh đề tác động đến tư duy của đối tượng tiếp nhận.

Báo chí, website hay các nền tảng mạng xã hội đều là phương tiện truyền thông. Truyền thông có 6 yếu tố cơ bản gồm: Nguồn; thông điệp; kênh truyền thông: người tiếp nhận; phản hồi và nhiễu. Các phương tiện truyền thông cơ quan hiện nau: Phương tiện truyền thông rất đa dang, bao gồm báo chí, wesite, truyền hình, phát tin, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Twitter, TIkTok. Hiện nay, truyền thông là công cụ được Nhà nước và doanh nghiệp khai thác triệt dé vì nó anh hưởng mọi mặt đời song, có sức loan toa mạnh, nhanh tới cộng đồng.

Với cơ quan chức năng, truyền thông là phương tiện tuyên truyền, đưa ra các ý kiến thăm dò dư luận dé cải thiện chính sách, phát triển kinh tế- xã hội, là cầu nói dé nhận được sự đồng thuận từ người dân. Ngoài ra, truyền thông còn cung cáp thông tin chính tri, đời sống, xã hội, tiếp thêm nhận thức và giúp toàn dân thay đồi nhận thức, hành động. Ngoài ra, truyền thông còn hỗ trợ quá trình kinh doanh, quảng bá thương hiệu, thu hút người tiêu dùng, thúc đây việc mua sắm, lựa chọn dịch vụ. Truyền thông đa phương tiện Khái niệm đa phương tiện xuất hiện năm 1970, khi dùng để miêu tả việc trình chiếu cắt dán hình ảnh nghệ thuật và xem phim tại nhà hát.

Multimedia là tên gọi ngắn gọn của đa phương tiện theo tiếng Anh. 15 Năm 1993, trong cuốn Multimedia: Making It Work, tác giả Tay Vaughan định nghĩa đa phương tiện là sự kết hợp của hình ảnh, đồ họa, âm thanh, văn bản, động, video được cung cấp bởi máy tính [30]. Còn theo từ điển Oxford, multimedia là việc truyền thông kết hợp nhiều loại phương tiện khác nhau. Cũng đưa ra định nghĩa tương tự, PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang cho rằng đa phương tiện là sử dụng ngôn ngữ văn tự và phi văn tự dé làm ra sản phâm báo chí.

Sản phẩm được gọi là đa phương tiện khi nó tích hợp nhiều yếu t6 sau: Ảnh động, ảnh tĩnh, âm thanh, văn bản, đồ hoạ, video và khả năng tương tác. Từ những quan điểm trên, có thể thấy đa phương tiện là việc kết hợp nhiều phương tiện truyền thông khác nhau như văn bản, đồ hoạ, âm thanh, video, trình diễn ảnh và khả năng tương tác dé ké câu chuyện một các sinh động, thuyết phục. Đặc diém của truyền thông đa phương tiện: - Tích hợp ưu điển của nhiễu loại hình báo chí: Nếu cùng nghe, xem và đọc, con người sẽ tiếp nhận thông tin nhanh hơn. Việc thông điệp được truyền đi theo nhiều cách thức khác nhau giúp độc giả, thính giả có thêm lựa chọn dé tiép nhan.

Mat khac, viéc tang sỐ lượng loại hình cũng giúp việc trình bày thêm sinh động, giúp báo điện tử trở nên khác biệt. Nếu báo in chỉ có ngôn ngữ văn tự, ảnh và đồ họa; tác phẩm phát thanh chỉ có âm thanh, còn truyền hình bổ sung thêm hình anh thì đa phương tiện tích hợp ưu điểm của 3 loại hình báo chí còn lại. Sự tổng hợp tối ưu đó đã tạo nên sức mạnh truyền thông, cuốn hút công chúng. Công chúng cũng chủ động tiếp cận đa phương tiện vì không phụ thuộc vào không gian, thời lượng, khuôn khổ mặt giấy.

- Dễ lưu giữ, tìm kiếm: Việc lưu trữ đa phương tiện trên báo điện tử được thực hiện dễ dàng nhờ sự phát triển của KHCN. Dé tìm kiếm, lưu trữ, công chúng chỉ cần thiết bị kết nối Internet. Thậm chí, một số nền tảng còn sử dụng AI dé hỗ trợ tìm kiếm, đoán bắt 16 nhu cầu, sở thích khách hàng. Do đó, công chúng ngày nay có thê trải nghiệm, tiếp cận đa phương tiện theo nhu cau, dé dàng lưu trữ, chia sẻ.

- Phá vỡ nhiều giới hạn: Với đặc điểm phát sóng tuyến tính như phát thanh, truyền hình, công chúng không có nhiều sự lựa chọn để nghe hoặc xem chương trình. Trước đây, chúng ta phải theo dõi chương trình theo sự sắp xếp của nhà đài. Nếu bỏ lỡ, công chúng it có cơ hội dé xem lại. Việc xem lại ở báo in dễ dàng hơn nhưng việc lưu trữ lại gặp khó khăn.

Chưa kể, báo in do giới hạn về khuôn khổ tờ báo (không gian) và thời gian (xuất bản định kỳ) nên thường phản ánh chậm, thiếu bao quát. Với đa phương tiện, những giới hạn trên được phá vỡ. Phương thức truyền thông mới giúp công chúng trải nghiệm dich vụ theo nhu cau, đồng thời tao công cụ sáng tạo không giới hạn cho người làm báo. Với đa phương tiện, người làm báo có tận dụng ưu thé của nhiều hình thức truyền thông dé ké chuyện.

Còn công chúng được toàn quyền quyết định về thời gian, địa điểm tiếp nhận thông điệp. Họ cũng dễ dàng tìm xem lại sản phẩm đa phương tiện, lưu trữ, chia sẻ và tương tác. - Đôi hỏi sự năng động, sáng tạo của phóng viên: Dé sản xuất một sản phẩm đa phương tiện, phóng viên phải biết nhiều kỹ năng gồm viết, quay phim, chụp ảnh, làm data, lên ý tưởng và lựa chọn loại hình phù hợp. Việc lựa chọn đề tài nào dé làm sản phẩm đa phương tiện cũng đòi hỏi sự nhanh nhạy của người làm báo.

Trong quy trình sản xuất đó, nhà báo phải lên ý tưởng, thu thập thông tin, hình ảnh và biên tập, cụ thể hóa ý tưởng thành sản phẩm. Đó có thể là sự dẫn thân, chọn lựa khoảnh khắc, bao quát tình hình và thé hiện bằng chat liệu truyền thông sao cho tối ưu nhất. Thanh phan của truyền thông đa phương tiện - Chữ viết (text): 17 Chữ viết là thành phần cơ bản của báo điện tử, là phương thức biểu thị lời nói bằng ký hiệu viết dé mô tả sự kiện, hiện tượng. Chữ viết có thé là thành phan thuần túy hoặc một phan của bài viết.

Chữ viết thé hiện phong cách của nhà báo, được dùng dé thể hiện nội khi không thé thông tin băng các ngôn ngữ phi văn tự. - Âm thanh (audio): Thế mạnh của âm thanh là kê chuyện. Nó thường được sử dụng khi không thé miêu tả sự việc băng lời (từ ngữ không thé diễn tả hết, hoặc diễn tả không chính xác sự việc, hiện tượng). So với chữ viết, âm thanh manh lại cảm xúc nhiều hơn.

- Hình ảnh tinh: Ảnh tĩnh ghi lại một khoảnh khắc của sự kiện, thường dùng dé nhắn mạnh, làm nổi bật cảm xúc về một lát cắt, một ý nao đó trong bài viết. Ảnh tĩnh cũng gây ân tượng mạnh, tạo cảm xúc đặc biệt cho người xem. - Hoạt hình (animation): Hoạt hình là cách tái tạo lại sự kiện, hiện tượng băng hình ảnh chuyền động. Cách làm này thường được sử dụng khi không có ảnh tĩnh, không có video và file audio.

- Video: Video là phương tiện trực quan nhất, thể hiện sinh động nhất diễn biến, cảm xúc. Video giúp công chúng có cảm giác như được chứng kiến tận mắt sự kiện, hiện tượng, gây án tượng mạnh nhờ tính bao quát, liền mặt và ghi được những thời khắc hiếm có. - Trình diễn ảnh (slide show): 18 Đây là cách trình chiếu nhiều bức anh được sắp xếp theo ý đô, có tác dụng minh họa cho nội dung bài báo. Phương thức này được nhiều cơ quan báo chí sử dụng dé hạn chế sự nhàm chán khi sử dung ảnh tinh va chữ.

- Đồ thi, đô hoa: Hiện nay, trong nhiều bài báo, đồ thị và đồ họa là phương tiện chính đề thể hiện nội dung. Khi đó, text, ảnh chỉ giữ vài trò phụ trợ. Đồ thị, đồ họa tóm tắt quá trình diễn biến sự việc. Ngoài ra, đồ thị, đồ họa có thé dùng để minh họa, tăng tính thâm mỹ cho bài viết.

- Một số phương thức tương tác: Sản phẩm đa phương tiện còn sử dụng phỏng van, giao lưu trực tuyến, trưng cầu ý kiến để biến thông tin công chúng cung cấp thành một phần nội dung bài viết. Truyền thông đa phương tiện gồm 2 hình thức là bài báo đa phương tiện và trang báo đa phương tiện. Bài báo đa phương tiện là sử dụng chữ viết, ảnh, các video clip hoặc băng audio, kết hợp cùng với biểu đồ, đô thị, hoạt hình hay trình diễn ảnh. Trang báo đa phương tiện là các trang báo phát triển thành các kênh riêng như kênh chuyên về ảnh, truyền hình, phát thanh hoặc báo in.

Trong phạm vi nghiên cứu này, tác giả chỉ đề cập đến bài báo đa phương tiện. Báo điện tw Tiện ích liên quan Internet mang đến cho người dùng nhiều dịch vụ, trong đó có báo điện tử. Từ khi ra đời, báo điện tử có nhiều tên gọi khác nhau như: Báo mạng, báo Internet, báo trực tuyến. Hiện nay, Việt Nam sử dụng cụm từ “báo điện tử” dé định nghĩa loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng (theo khoản 6, điều 3 Luật Báo chí 2016).

Báo điện tử có những đặc diém sau: 19 1. Tính cập nhật và phi định ky: Không giống như báo in chỉ xuất ban 1-2 lần mỗi ngày, báo điện tử có thé xuất bản tin bài liên tục. Báo điện tử được xem là loại hình báo chí có tính thời sự cao nhất do có thể cập nhật từng phút, từng giây. Khả năng đa phương tiện: Trước đây, báo điện tử chủ yéu đăng lại sản phẩm báo in (gồm text và ảnh tĩnh) nhưng giờ đây, loại hình này đã tận dụng lợi thế của video, audio và các ngôn ngữ phi văn tự khác.

Thính giả của chương trình phát thanh chỉ có thể nghe, độc giả của báo In chỉ đọc chữ và ảnh tĩnh thì công chúng của báo điện tử được thực hiện đa thao tác gồm: Đọc tin, xem video, nghe podcast, xem video và bình luận, chia sẻ, tương tác với tòa sọan. Báo điện tử đã xóa bỏ giới hạn không gian, thời gian, hội tụ thế mạnh của nhiều loại hình báo chí khác, giúp bạn đọc có cách tiếp cận dịch vụ mới, chủ động hơn. Dễ lưu trữ, chia sẻ: Muốn lưu trữ báo giấy hoặc băng ghi hình, cơ quan báo chí cần cơ sở vật và nhân sự dé bao quan. Quy mô càng lớn khi số lượng tài liệu lưu trữ tăng theo thời gian.

Việc tìm kiếm, bảo quản khi đó cũng trở nên khó khăn. Nhưng với báo điện tử, nhờ sự phát triển của KHCN, hệ thống sever lưu trữ dữ liệu sẽ thay thế phòng ốc.