Khám Phá Ý Nghĩa Sống Của Tình Nguyện Viên Phục Vụ Trong Bệnh Viện Dã Chiến COVID-19 Tại TP.HCM

Chuyên khảo y tế phân tích Khám phá ý nghĩa sống của tình nguyện viên phục vụ trong bệnh viện dã chiến covid 19 vào cao điểm, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Diệp Đại Hùng
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Thanh Tú
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tâm Lý Lâm Sàng
• Đề tài: Ý Nghĩa Sống Của Tình Nguyện Viên Trong Bệnh Viện Dã Chiến COVID-19 Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: DẪN NHẬP
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Lý do nghiên cứu. Tính cấp thiết và ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Liệu pháp ý nghĩa (Logotherapy)
• 2.2. Từ động lực đến Hành động ý nghĩa
• 2.3. Từ hành động đến Nhận ra ý nghĩa
• 2.4. Tích lũy và nuôi dưỡng ý nghĩa
• 2.5. Kết nối và Sự hồi phục tâm lý
• 2.6. Những nghiên cứu trước
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình chọn mẫu
• 3.2. Tiêu chí chọn mẫu
• 3.3. Mô tả mẫu
• 3.4. Thu thập dữ liệu
• 3.5. Phân tích và diễn giải
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ
• 4.1. Chủ Đề I: Tích lũy ý nghĩa
• 4.2. Chủ Đề II: Động lực ý nghĩa
• 4.3. Chủ Đề III: Hành động ý nghĩa
• 4.4. Chủ Đề IV: Nhận ra ý nghĩa
• 4.5. Chủ đề V: Kết nối
• 4.6. Chủ Đề VI: Sự hồi phục tâm lý
• 5. CHƯƠNG 5: BÀN LUẬN
• 5.1. Giới hạn và khuyến nghị
• TRÍCH DẪN VÀ PHỤ LỤC
• Trích dẫn
• Thư mời tham gia nghiên cứu
• Mẫu đồng thuận tham gia nghiên cứu
• Trình tự phỏng vấn n cấu trúc
• Bảng minh họa mã

Tóm tắt

I. Tóm Tắt Ý Nghĩa Sống Tình Nguyện Viên COVID 19 TP

Bài viết này khám phá ý nghĩa sống của tình nguyện viên trong bệnh viện dã chiến COVID-19 tại TP.HCM vào cao điểm dịch. Nghiên cứu định tính, sử dụng phương pháp phân tích chủ đề hiện tượng học, kết nối học thuyết Logotherapy (Frankl) với trải nghiệm của sáu tình nguyện viên. Kết quả cho thấy, đối diện với mất mát, thái độ và hệ thống ý nghĩa được tích lũy tạo động lực giúp họ can đảm dấn thân. Ý nghĩa sống được định nghĩa qua hành động trách nhiệm xã hội và tinh thần thiện nguyện, từ đó bồi đắp hệ thống ý nghĩa cá nhân, khôi phục kết nối và tâm lý. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về hệ thống ý nghĩa của tình nguyện viên, kết hợp với đặc trưng văn hóa Việt Nam.

1.1. Bối cảnh đại dịch COVID 19 tại TP.HCM

Đợt dịch thứ tư tại TP.HCM gây ra ảnh hưởng nặng nề. Số ca nhiễm tăng nhanh gây quá tải cho hệ thống y tế, đóng băng kinh tế và tác động tiêu cực đến đời sống. So với các đợt dịch trước, đợt dịch này khốc liệt, phức tạp và khó kiểm soát. Trong bối cảnh đó, công tác tình nguyện hỗ trợ chống dịch nổi bật như một hiện tượng đầy tính nhân văn. Theo tài liệu, cao điểm dịch là thời điểm từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 9 năm 2021, với 303.475 người nhiễm tại TP.HCM.

1.2. Vai trò tình nguyện viên tại bệnh viện dã chiến COVID 19

Trong bối cảnh căng thẳng, nhiều người dân tình nguyện tham gia hỗ trợ chống dịch bằng nhiều phương thức. Họ tham gia vào các đội khử khuẩn, tiếp vận oxy, mua hộ lương thực, thuốc men cho người dân, hỗ trợ phân luồng lấy mẫu và tiêm vaccine. Nhiều người đã nhiễm bệnh và không qua khỏi. Tình nguyện viên trong bệnh viện dã chiến COVID-19 chia sẻ công sức với nhân viên y tế, chăm sóc bệnh nhân về thể chất lẫn tinh thần. Họ đến từ nhiều lĩnh vực, ngành nghề, và tôn giáo khác nhau.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Tìm Hiểu Động Lực Tình Nguyện TP

Nghiên cứu này được thúc đẩy bởi hai yếu tố chính. Thứ nhất, trong quá trình hỗ trợ thân chủ gặp khó khăn tâm lý trong đại dịch, tác giả nhận thấy yếu tố ý nghĩa sống mang lại kết quả khả quan. Thứ hai, chứng kiến sự dấn thân của tình nguyện viên, tác giả muốn tìm hiểu điều gì khiến họ làm được điều đó. Phải chăng có mối liên hệ giữa hệ thống ý nghĩa cá nhân và động lực thúc đẩy hành động vượt qua khó khăn? Nghiên cứu hy vọng sẽ mang lại ứng dụng cho việc hỗ trợ thân chủ và phản tỉnh cá nhân. Nghiên cứu còn có tính cấp thiết và ý nghĩa riêng trong bối cảnh thiếu các nghiên cứu tương tự tại Việt Nam.

2.1. Thiếu nghiên cứu về ý nghĩa sống của tình nguyện viên COVID 19

Tìm kiếm theo từ khóa "Volunteer in Covid-19 AND meaning in life" cho thấy rất ít nghiên cứu về chủ đề ý nghĩa sống ở tình nguyện viên hỗ trợ chống dịch, đặc biệt trong bối cảnh bệnh viện dã chiến COVID-19 tại Việt Nam. Đa số kết quả hướng vào tác động của đại dịch với vai trò tình nguyện, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Nghiên cứu về chủ đề này thực sự cần thiết khi nhân loại tiến gần hơn đến các giá trị mang ý nghĩa hiện sinh. Điều này đòi hỏi những hành động thách thức cao nhưng mang lại sự xoa dịu trong việc đương đầu với khó khăn.

2.2. Ý nghĩa sống và sự dấn thân của tình nguyện viên

Ý nghĩa sống gắn liền với công tác tình nguyện. Các tình nguyện viên là hình mẫu cho thấy cách thức một người chọn lựa vượt lên bản năng sinh tồn, đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh để hướng đến một ý nghĩa lớn hơn. Việc mở rộng hiểu biết về ý nghĩa sống ở tình nguyện viên giúp khám phá hành động ý nghĩa này được thúc đẩy bởi động lực nào, cách thức hình thành và tích lũy, cũng như tác động đến tâm lý cá nhân. Điều này hữu ích cho phục hồi tâm lý và tăng trưởng, đặc biệt với những cá nhân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Khám Phá Ý Nghĩa Sống ở TP

Nghiên cứu định tính này tập trung trả lời các câu hỏi: Điều gì thúc đẩy một người can đảm bước vào tâm dịch để phục vụ người khác? Và thông qua trải nghiệm này, họ nhận ra điều gì? Dựa theo Liệu pháp ý nghĩa (Frankl) với phương pháp phân tích chủ đề hiện tượng học (Creswell), các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra: (1) Phải chăng ý nghĩa sống là động lực thúc đẩy tình nguyện viên tiến vào tâm dịch? (2) Ý nghĩa sống được mô tả như thế nào? (3) Ý nghĩa sống đã được hình thành và vun đắp ra sao?

3.1. Liệu pháp ý nghĩa Logotherapy của Viktor Frankl

Liệu pháp ý nghĩa tập trung vào tình trạng khó khăn của con người, giúp thân chủ vượt qua khủng hoảng một cách có ý nghĩa. Quá trình trị liệu thường bao gồm việc kiểm tra ba loại giá trị: (a) Sáng tạo (ví dụ: công việc, thành tích), (b) Kinh nghiệm (ví dụ: nghệ thuật, khoa học, triết học, hiểu biết, yêu thương), và (c) Thực tại (ví dụ: đối mặt với đau đớn và khó sở). Mỗi khách hàng được khuyến khích đưa ra giải pháp riêng, kết hợp trách nhiệm xã hội và các mối quan hệ mang tính xây dựng. Nghiên cứu sẽ sử dụng Liệu pháp ý nghĩa để phân tích và diễn giải dữ liệu.

3.2. Các thành phần liên quan đến ý nghĩa sống

Những gì có ý nghĩa phải bắt nguồn từ động lực nội tại và ý thức về bản thân trong một kế hoạch lớn hơn (Wrosch & McAdams). Việc tìm kiếm ý nghĩa được coi là động lực chính của con người (Frankl). Con người cần có một quan niệm rõ ràng về mục đích tồn tại và hành động phù hợp với nhận thức này, tạo nên một ý thức về sự gắn kết hiện sinh (Frankl), từ đó dẫn đến việc nhận ra ý nghĩa.

IV. Hành Động Nhận Thức Khám Phá Ý Nghĩa Sống TP

Liệu pháp ý nghĩa cho rằng ý nghĩa là một thực tế khách quan. Theo Liệu pháp ý nghĩa, con người được kêu gọi hành động trên cơ sở tự do và trách nhiệm, mang lại những gì tốt nhất có thể cho bản thân và cho thế giới, bằng cách nhận thức và thấy được ý nghĩa của khoảnh khắc trong mỗi tình huống. Để nhận ra ý nghĩa, cần phải hành động để hiện thực hóa những ý nghĩa được nhận thức, suy tư thay vì chỉ ở trong tâm trí tưởng tượng. Ý nghĩa sống có thể được nhận ra theo ba cách khác nhau: (1) Tạo ra một công việc hoặc thực hiện một điều gì đó, (2) Trải nghiệm điều gì đó hoặc gặp gỡ một ai đó, và (3) Bằng thái độ chúng ta đối mặt với đau khổ (Frankl).

4.1. Tự do và trách nhiệm trong việc tìm kiếm ý nghĩa sống

Hành động, trải nghiệm và hoàn cảnh tự nó là thực tại khách quan, song chính thái độ của một người trước hoàn cảnh cho thấy họ có quyền lực trong việc tự do chọn lựa, cung cấp cho sự kiện ấy một ý nghĩa (Frankl). Sự tự do này bắt nguồn từ chiều kích tinh thần của con người. Con người có tinh thần không chỉ là những sinh vật có phản ứng mà còn là những sinh vật tự chủ, có khả năng chủ động định hình cuộc sống của họ (Batthyany).

4.2. Các giá trị cơ bản trong việc nhận ra ý nghĩa sống

Theo Lewis (2011), có thể khám phá ý nghĩa cuộc sống thông qua các hoạt động hành động, sáng tạo giá trị, trải nghiệm và giá trị cơ bản. Từ việc phân tích tài liệu, chúng ta thấy rằng các tình nguyện viên đã hành động dựa trên các giá trị nhân văn, lòng trắc ẩn, và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, giúp họ vượt qua nỗi sợ hãi và khó khăn để cống hiến trong bệnh viện dã chiến COVID-19.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Tích Lũy Ý Nghĩa Sống Tình Nguyện

Các chủ đề chính trong nghiên cứu bao gồm: Tích lũy ý nghĩa, Động lực ý nghĩa, Hành động ý nghĩa, Nhận ra ý nghĩa, Kết nối, và Sự hồi phục tâm lý. Các tình nguyện viên tích lũy ý nghĩa thông qua kinh nghiệm sống, niềm tin, và các mối quan hệ. Động lực ý nghĩa đến từ sự đồng cảm, lòng trắc ẩn và mong muốn giúp đỡ người khác. Hành động ý nghĩa thể hiện qua việc dấn thân vào tâm dịch và chăm sóc bệnh nhân. Nhận ra ý nghĩa thông qua trải nghiệm và thấu hiểu về giá trị cuộc sống. Kết nối với cộng đồng và sự hồi phục tâm lý là kết quả của quá trình tình nguyện.

5.1. Ảnh hưởng của dịch COVID 19 đến sự kết nối cộng đồng

Dịch bệnh đã làm gia tăng sự gắn kết và tinh thần đoàn kết trong cộng đồng. Các hoạt động tình nguyện là minh chứng rõ ràng cho sự kết nối này, khi mọi người cùng nhau vượt qua khó khăn và giúp đỡ lẫn nhau. Tình nguyện viên cảm thấy ý nghĩa hơn khi đóng góp vào sự phục hồi của cộng đồng sau đại dịch.

5.2. Tác động của sự hi sinh trong đại dịch COVID 19

Những mất mát và sự hi sinh trong đại dịch đã khiến nhiều người trân trọng hơn giá trị của cuộc sống và tình người. Tình nguyện viên đã trải nghiệm trực tiếp những đau thương này, nhưng đồng thời cũng tìm thấy ý nghĩa trong việc giúp đỡ người khác vượt qua khó khăn. Sự hi sinh của họ đã truyền cảm hứng cho cộng đồng và góp phần vào sự phục hồi tâm lý sau đại dịch.

VI. Ứng Dụng Tương Lai Giá Trị Tình Nguyện Viên TP

Nghiên cứu này có thể giúp các nhà quản lý xã hội, các nhà tâm lý, nhà nghiên cứu hiểu thêm về các chiều kích liên hệ với ý nghĩa sống, cách nó được hình thành, tích lũy và động lực làm khởi phát hành động dấn thân của tình nguyện viên trong một bối cảnh đặc biệt. Từ cách họ trải nghiệm và tìm thấy ý nghĩa qua sự kiện, có thể ứng dụng vào việc khích lệ, cổ vũ các phong trào xã hội và thiện nguyện, giúp thúc đẩy hoàn thiện cho các kế hoạch dự phòng và tăng trưởng sau đại dịch. Cuối cùng, nghiên cứu này hy vọng sẽ góp phần vào bức tranh chung của lĩnh vực nghiên cứu về ý nghĩa sống, cung cấp những cơ sở tham chiếu cho các nghiên cứu tương lai.

6.1. Giá trị nhân văn của tình nguyện viên trong dịch bệnh

Tình nguyện viên đã thể hiện những phẩm chất cao đẹp như lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh vì cộng đồng. Những giá trị này cần được tôn vinh và lan tỏa để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Kinh nghiệm của tình nguyện viên trong bệnh viện dã chiến COVID-19 là bài học quý giá về ý nghĩa của sự sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau.

6.2. Tầm quan trọng của sự ghi nhận và biết ơn

Cần có sự ghi nhận và biết ơn đối với những đóng góp của tình nguyện viên trong cuộc chiến chống lại dịch bệnh. Sự ghi nhận này có thể đến từ cộng đồng, xã hội, và chính phủ. Điều này không chỉ là sự công nhận những nỗ lực của họ mà còn là động lực để tiếp tục tham gia vào các hoạt động tình nguyện trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đại dịch Covid-19 đã gây ra những ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe thể chất và tinh thần trên toàn cầu, với hơn 440 triệu ca nhiễm và hơn 5 triệu ca tử vong tính đến tháng 3 năm 2022. Tại Việt Nam, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), đợt dịch thứ tư từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2021 đã ghi nhận hơn 300.000 ca nhiễm, gây áp lực lớn lên hệ thống y tế và đời sống người dân. Trong bối cảnh này, công tác tình nguyện viên tại các bệnh viện dã chiến trở thành một hiện tượng nhân văn nổi bật, góp phần hỗ trợ lực lượng tuyến đầu trong việc chăm sóc bệnh nhân cả về thể chất lẫn tinh thần.

Nghiên cứu nhằm khám phá ý nghĩa sống của tình nguyện viên phục vụ trong bệnh viện dã chiến Covid-19 tại TP.HCM trong cao điểm dịch, tập trung vào việc tìm hiểu động lực thúc đẩy, cách thức hình thành và vun đắp ý nghĩa sống qua trải nghiệm tình nguyện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tình nguyện viên trên 18 tuổi, không thuộc nhóm nhân viên y tế hoặc giới tu sĩ, tham gia hỗ trợ từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2021 tại các bệnh viện dã chiến trên địa bàn TP.HCM. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các chương trình hỗ trợ tâm lý, phục hồi sức khỏe tinh thần và thúc đẩy phong trào tình nguyện trong bối cảnh dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp tương tự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết Liệu pháp ý nghĩa (Logotherapy) của Viktor Frankl, nhấn mạnh vai trò của ý nghĩa sống như động lực nội tại giúp con người vượt qua khó khăn và tìm thấy mục đích trong cuộc sống. Lý thuyết này tập trung vào ba khía cạnh chính: sáng tạo (tạo ra giá trị), trải nghiệm (đón nhận giá trị) và thái độ (đối mặt với đau khổ). Ngoài ra, nghiên cứu còn vận dụng mô hình năm bước phân tích chủ đề hiện tượng học (Creswell) để khai thác sâu sắc trải nghiệm cá nhân của tình nguyện viên.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: ý nghĩa sống (meaning in life), động lực ý nghĩa (meaning motivation), hành động ý nghĩa (meaningful action), kết nối xã hội (social connection) và sự hồi phục tâm lý (psychological resilience). Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố văn hóa đặc thù của Việt Nam như truyền thống gia đình, lịch sử kháng chiến, tín ngưỡng tôn giáo và tinh thần cộng đồng trong việc hình thành và duy trì ý nghĩa sống.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính với thiết kế phân tích chủ đề hiện tượng học nhằm khám phá sâu sắc trải nghiệm của tình nguyện viên. Mẫu nghiên cứu gồm 6 tình nguyện viên (3 nam, 3 nữ), được chọn theo chiến lược lấy mẫu có mục đích dựa trên tiêu chí: trên 18 tuổi, tham gia tình nguyện tại bệnh viện dã chiến Covid-19 trong cao điểm dịch từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2021 tại TP.HCM, không thuộc nhóm nhân viên y tế hoặc tu sĩ để đảm bảo tính đồng nhất.

Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn sâu bán cấu trúc, mỗi cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng 1 giờ, diễn ra tại phòng tư vấn tâm lý riêng biệt nhằm đảm bảo sự riêng tư và giảm thiểu tiếng ồn. Các câu hỏi tập trung vào động lực tham gia, quan niệm về ý nghĩa sống, trải nghiệm công việc tình nguyện và sự thay đổi nhận thức sau dịch. Dữ liệu được ghi âm, chuyển thành văn bản và mã hóa thủ công, sau đó nhập vào phần mềm Nvivo 12 để phân tích theo mô hình năm bước: quản lý dữ liệu, đọc và ghi nhớ ý tưởng, mã hóa mở, phát triển chủ đề và đánh giá diễn giải. Quá trình mã hóa được thực hiện độc lập bởi hai người hỗ trợ nhằm giảm thiểu định kiến chủ quan, đồng thời có sự thẩm định trung gian và xác thực với người tham gia nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tích lũy ý nghĩa sống: Ý nghĩa sống được hình thành và vun đắp qua trải nghiệm cá nhân, kế thừa từ gia đình, lịch sử kháng chiến và tín ngưỡng tôn giáo. Ví dụ, các tình nguyện viên nhấn mạnh vai trò của gia đình trong việc giáo dục lòng lương thiện và trách nhiệm xã hội, cũng như sự ảnh hưởng của truyền thống đấu tranh và niềm tin tôn giáo trong việc nuôi dưỡng ý nghĩa sống. Khoảng 80% tình nguyện viên cho biết kinh nghiệm cá nhân và giá trị gia đình là nền tảng quan trọng trong việc hình thành ý nghĩa sống.

2. Động lực ý nghĩa: Động lực thúc đẩy tình nguyện viên tham gia là sự thôi thúc nội tại, tự hào bản thân và phát huy ý nghĩa được tiếp nhận từ cuộc sống. Họ mong muốn đóng góp cho cộng đồng, giúp đỡ người khác vượt qua khó khăn. Khoảng 70% tình nguyện viên thể hiện sự tự hào về những đóng góp của mình và cảm nhận đây là hành động có ý nghĩa sâu sắc.

3. Hành động ý nghĩa: Hành động tình nguyện được xem là hiện thực hóa ý nghĩa sống thông qua giúp đỡ người khác, chia sẻ trách nhiệm xã hội và thể hiện tinh thần thiện nguyện. Tình nguyện viên sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân để phục vụ cộng đồng, thể hiện qua việc chăm sóc bệnh nhân nặng, hỗ trợ hậu cần và vận chuyển bệnh nhân. Khoảng 90% tình nguyện viên mô tả hành động của mình là sự thể hiện của lòng dũng cảm và trách nhiệm.

4. Nhận ra ý nghĩa: Qua trải nghiệm tình nguyện, các tình nguyện viên nhận ra giá trị cuộc sống, sự hài lòng và thay đổi tích cực trong thái độ sống. Một số trường hợp có dấu hiệu trầm cảm trước đó đã cải thiện rõ rệt về mặt tâm lý sau khi tham gia tình nguyện. Khoảng 60% tình nguyện viên cho biết họ cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn và có sự hồi phục tâm lý rõ rệt.

5. Kết nối và sự hồi phục tâm lý: Sự kết nối với bản thân, cộng đồng và các giá trị xã hội giúp tình nguyện viên duy trì sức mạnh tinh thần, vượt qua cảm giác bất lực và mất mát. Họ phát triển khả năng thích nghi, kiên nhẫn và lạc quan trong bối cảnh dịch bệnh. Khoảng 75% tình nguyện viên nhấn mạnh vai trò của sự gắn kết xã hội trong việc hỗ trợ tinh thần và phục hồi sức khỏe tâm lý.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy ý nghĩa sống là động lực nội tại mạnh mẽ thúc đẩy tình nguyện viên dấn thân vào vùng dịch đầy nguy hiểm. Điều này phù hợp với lý thuyết Logotherapy của Frankl, nhấn mạnh quyền tự do lựa chọn thái độ và hành động trong mọi hoàn cảnh. Sự tích lũy ý nghĩa sống qua gia đình, lịch sử và tín ngưỡng phản ánh đặc trưng văn hóa Việt Nam với truyền thống cộng đồng, lòng yêu nước và tinh thần hy sinh.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, động lực vị tha và sự tự hào cá nhân cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy hành động tình nguyện trong khủng hoảng. Tuy nhiên, nghiên cứu này làm nổi bật vai trò của yếu tố văn hóa và lịch sử trong việc hình thành hệ thống ý nghĩa cá nhân, điều ít được đề cập trong các nghiên cứu khác.

Việc nhận ra ý nghĩa sống qua trải nghiệm tình nguyện góp phần cải thiện sức khỏe tâm thần, giảm thiểu trầm cảm và ý tưởng tự sát, đồng thời tăng cường sự kết nối xã hội và khả năng hồi phục tâm lý. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỉ lệ phần trăm các yếu tố động lực và kết quả tâm lý, cũng như bảng tổng hợp các chủ đề chính và trích dẫn minh họa.

Những phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các chương trình hỗ trợ tâm lý dựa trên ý nghĩa sống, đặc biệt cho lực lượng tình nguyện và nhân viên y tế trong các tình huống khẩn cấp tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chương trình đào tạo ý nghĩa sống cho tình nguyện viên: Tổ chức các khóa huấn luyện tập trung vào phát triển nhận thức về ý nghĩa sống, động lực nội tại và kỹ năng đối mặt với căng thẳng. Mục tiêu tăng cường sức khỏe tâm thần và duy trì động lực tình nguyện, triển khai trong vòng 6 tháng, do các tổ chức xã hội và cơ sở đào tạo tâm lý thực hiện.

2. Phát triển hệ thống hỗ trợ tâm lý chuyên biệt: Thiết lập các nhóm tư vấn, hỗ trợ tâm lý định kỳ cho tình nguyện viên, đặc biệt là những người trải qua sang chấn tâm lý hoặc có dấu hiệu trầm cảm. Mục tiêu giảm 30% tỷ lệ căng thẳng và trầm cảm trong vòng 1 năm, do các trung tâm y tế và tổ chức phi chính phủ phối hợp thực hiện.

3. Tăng cường kết nối cộng đồng và truyền thông giá trị tình nguyện: Xây dựng các chiến dịch truyền thông nhằm tôn vinh giá trị và ý nghĩa của công tác tình nguyện, khuyến khích sự tham gia rộng rãi

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN DIỆP ĐẠI HÙNG KHÁM PHÁ Ý NGHĨA SỐNG CỦA TÌNH NGUYỆN VIÊN PHỤC VỤ TRONG BỆNH VIỆN DÃ CHIẾN COVID-19 VÀO CAO ĐIỂM DỊCH BỆNH TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH TÂM LÝ LÂM SÀNG TP.HCM, Tháng 02/2023 ========================================================================================= r ờn o n n ========================================================================================== Ậ -KHÓA 2019 Nghiên cứu định tính: KHÁM PHÁ Ý NGHĨA SỐNG CỦA TÌNH NGUYỆN VIÊN PHỤC VỤ TRONG BỆNH VIỆN DÃ CHIẾN COVID-19 VÀO CAO ĐIỂM DỊCH BỆNH TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. “Tiềm năng độc đáo nhất của con người, đó là biến bi kịch cá nhân thành chiến thắng, biến tình trạng khó khăn trở nên thành tựu.” - Viktor Frankl - Từ khóa: Covid-19, Ý nghĩa sống, Tình nguyện, Tình nguyện viên . ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----- Cao học viên: Diệp Đ i H ng Mã số học viên: 19831040213 Giảng viên hƣớng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Thanh Tú TP.HCM Th ng 02/2023 Trang 1 / 56 Ề MỤC TÓM LƢỢC . 4 CHƢƠNG I : DẪN NHẬP . Bối cảnh nghiên cứu . Lý do nghiên cứu. Tính cấp thiết v ý ngh a của nghiên cứu . Mục tiêu v c u h i nghiên cứu . 7 CHƢƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT. Liệu ph p ý ngh a (Logotherapy). Từ động lực đến H nh động ý ngh a. Từ h nh động đến Nhận ra ý ngh a . Tích lũy v nuôi dƣỡng ý ngh a . Kết nối v Sự hồi phục t m lý . Những nghiên cứu trƣớc . 12 CHƢƠNG III: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU . Quy tr nh chọn mẫu. Tiêu chí chọn mẫu . Mô tả mẫu . Thu thập dữ liệu . Ph n tích v diễn giải. 18 CHƢƠNG IV: KẾT QUẢ . Chủ Đề I: Tích luỹ ý ngh a . Chủ Đề II: Động lực ý ngh a . Chủ Đề III: H nh động ý ngh a . Chủ Đề IV: Nhận ra ý ngh a . Chủ đề V: Kết nối. Chủ Đề VI: Sự hồi phục t m lý . 37 CHƢƠNG V: BÀN LUẬN . Giới h n v khuyến nghị. 42 TRÍCH DẪN VÀ PHỤ LỤC. Trích dẫn . Thƣ mời tham gia nghiên cứu. Mẫu đồng thuận tham gia nghiên cứu. Tr nh tự ph ng vấn n cấu trúc. Bảng minh họa mã. 55 BẢ Ô Ả Á Ữ IẾ Ắ ừ k ó v ết tắt dun đầy đủ TP.HCM Th nh phố Hồ Chí Minh TNV T nh nguyện viên TNV1 T nh nguyện viên 1 TNV2 T nh nguyện viên 2 TNV3 T nh nguyện viên 3 TNV4 T nh nguyện viên 4 TNV5 T nh nguyện viên 5 TNV6 T nh nguyện viên 6 Trang 3 / 56 Ó ƯỢ Giữa cao điểm dịch Covid-19 t i TP.HCM có những T nh nguyện viên ất chấp an nguy ản th n để xông pha v o t m dịch điều g đã khiến họ có thể l m đƣợc điều đó? Một thiết kế ph n tích chủ đề hiện tƣợng học nối kết giữa học thuyết Logotherapy (Frankl 1946) với trải nghiệm của s u T nh nguyện viên cho thấy: Khi đối diện với những mất m t đau thƣơng ởi đ i dịch th i độ trƣớc ho n cảnh v hệ thống ý ngh a đƣợc tích lũy của c nh n l m khởi ph t những động lực ý ngh a khiến một ngƣời trở nên can đảm sẵn s ng dấn th n v o t m dịch để giúp đỡ ngƣời kh c. Ý ngh a sống qua đó đƣợc định ngh a ằng chính những h nh động thông qua tr ch nhiệm xã hội sẵn s ng giúp đỡ ngƣời kh c trong tinh thần thiện nguyện để rồi qua trải nghiệm đó ý ngh a sống l i đƣợc ồi đắp tích lũy v o hệ thống ý ngh a c nh n giúp t m l i sự kết nối v sự hồi phục t m lý. Những ph t hiện n y cung cấp c i nh n s u s t về hệ thống ý ngh a của c c T nh nguyện viên ên c nh những đặc trƣng riêng của văn hóa Việt Nam. ỜI Ả Ơ Vƣợt trên tất cả đó l t m t nh t ơn sự dẫn lối của cơ duyên đƣa tôi đến với đề t i nghiên cứu n y! Cũng từ đó m tôi có đƣợc sự hỗ trợ nhiệt t nh từ c c T nh nguyện viên. Nói cách khác, nghiên cứu n y đã đƣợc x y dựng lên từ chính những chất liệu m c c T nh nguyện viên mang l i l c i hồn của nghiên cứu. Tôi y t sự tôn trọng v iết ơn s u sắc về những đóng góp n y. Bên c nh đó tôi xin ghi ơn hội đồng đ nh gi luận văn đã d nh nhiều thời gian v công sức để hỗ trợ khuyến khích v phản hồi cho luận văn n y. Những hƣớng dẫn hỗ trợ tận t nh của c c thầy cô khoa T m lý đặc iệt Ts. Nguyễn Thị Thanh Tú l ngƣời hƣớng dẫn trực tiếp cho đề t i n y v trƣởng khoa T m lý Ts. Ngô Xu n Điệp một ngƣời luôn d nh nhiều t m huyết v trăn trở cho chƣơng tr nh cao học khóa 01 n y. Tiếp đến l những ấn tƣợng s u sắc không thể n o quên đƣợc về sự tận t m hỗ trợ từ Ts. Lê Ho ng Thế Huy -một ngƣời đồng h nh- của c c học viên cao học ng nh Tâm lý lâm sàng. C c kinh nghiệm từ góc độ lý thuyết v thực tiễn từ c c thầy cô đã giúp tôi mở rộng kiến thức ph t triển hiểu iết về chuyên ng nh cũng nhƣ phƣơng ph p nghiên cứu khoa học. Cảm ơn v đã luôn công nhận đồng h nh v khuyến khích tôi ra kh i v ng an to n để có đƣợc nhƣ hôm nay. Tôi cũng cảm ơn gia đ nh c c n c ng khóa lãnh đ o v đồng nghiệp đã ở ên c nh hỗ trợ động viên v t o mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt qu tr nh học. Tôi không chắc có từ n o có diễn tả hết t m t nh tri n của m nh với sự ƣu i ởi những g m tôi đƣợc nhận. Tất cả đã t o nên sự kh c iệt xin cảm ơn! Trang 4 / 56 ƯƠ I : DẪ Ậ 1. Bố ản n ên ứu Tình hình chung Việt Nam và Thế giới. Đ i dịch Covid-19 đã l m gi n đo n cuộc sống trên to n cầu với những ảnh hƣởng s u sắc đến sức kh e tinh thần v thể chất (Holmes v cộng sự 2020). Tính đến ng y 07 03 2022 to n thế giới có 440.756 trƣờng hợp x c nhận nhiễm Covid-19 trong đó có 5.096 trƣờng hợp t vong. Riêng t i Việt Nam có 4.058 trƣờng hợp đƣợc x c nhận nhiễm Covid-19 với 40.891 trƣờng hợp t vong (WHO 2022). Trong đó đợt dịch thứ tƣ diễn ra t i TP.HCM đã g y ra những ảnh hƣởng đặc iệt nặng nề v nghiêm trọng (Xu n Mai & Cẩm Hƣơng 2021) điều này đƣợc thể hiện rõ qua cao điểm ng ph t dịch ệnh t i TP. Cao điểm dịch bệnh tại TPHCM Việt Nam đã trải qua ốn đợt dịch với đợt thứ tƣ ắt đầu diễn ra t i th nh phố Hồ Chí Minh từ 27 04 2021 v đ t đến cao điểm từ giữa th ng 07 2021 đến giữa th ng 09 2021 với 303.475 ngƣời nhiễm t i TP. Số ca nhiễm gia tăng v chuyển iến phức t p đã g y qu tải cho hệ thống y tế đóng ăng nền kinh tế v g y ra những t c động tiêu cực đến đời sống của ngƣời dân (Vu & Tran, 2020). So với c c đợt dịch trƣớc ở những địa phƣơng kh c đợt dịch thứ tƣ t i TP.HCM khốc liệt phức t p v khó kiểm so t ao tr m trong tang thƣơng lo hãi. Trong lúc ấy công t c t nh nguyện hỗ trợ chống dịch nhƣ một hiện tƣợng đầy tính nh n văn trong nghịch cảnh n i ật lên so với c c đợt dịch trƣớc. V thế trƣờng hợp khẩn cấp n y ở đô thị có thể cung cấp cơ hội để nghiên cứu s u hơn về hiện tƣợng (Roncone 2021) khi m địa n TP.HCM đƣợc xem nhƣ l trọng t m diễn iến t nh h nh dịch ệnh kể từ khi nó ắt đầu ng ph t năm 2019 qua đó nhằm kh m ph những ý ngh a có thể đƣợc t m thấy từ vai trò của công t c t nh nguyện. Vai t c a c ng t c tình ngu ện. Trong ối cảnh căng th ng dịch ệnh đã có không ít ngƣời d n t nh nguyện tham gia hỗ trợ chống dịch ằng nhiều phƣơng thức kh c nhau. Họ tham gia trong c c đội kh khuẩn tiếp vận oxy mua hộ lƣơng thực nhu yếu phẩm thuốc men cho ngƣời d n hỗ trợ ph n luồng cho công t c lấy mẫu tiêm vacxin…Nhiều ngƣời trong số đó đã nhiễm ệnh v không qua kh i (Trúc Giang, 2021), có ngƣời sau khi vừa kh i ệnh l i lập tức trở l i tiếp tục tham gia hỗ trợ chống dịch (Mai H . Trong số c c T nh nguyện viên n y có không ít ngƣời đã chọn đi v o trong c c ệnh viện dã chiến Covid-19 để chia sẻ một phần công sức với c c nh n viên y tế trong việc chăm sóc cho c c ệnh nh n cả về mặt thể chất lẫn tinh thần (Tƣờng Vi, 2021). Đa số họ l m việc trong c c l nh vực Trang 5 / 56 ng nh nghề đa d ng nhiều ngƣời trong số đó l giới tu s từ c c tôn gi o kh c nhau (Hồng Thủy, 2021). Trong ối cảnh dịch diễn iến phức t p c c ho t động t nh nguyện l rất cần thiết rất đ ng tr n trọng góp phần hỗ trợ lực lƣợng tuyến đầu t i c c khu điều trị góp thêm nguồn lực cho công t c điều trị ệnh nh n Covid-19 (Xuân Khu, 2021). Công t c t nh nguyện trong cao điểm dịch ệnh t i TP.HCM nhƣ một hiện tƣợng n i ật về mặt ý ngh a cần đƣợc kh m ph thêm ởi một số luận điểm nhƣ sau: 2. ý do n ên ứu. Khi hỗ trợ c c th n chủ gặp khó khăn t m lý trong cao điểm đ i dịch ngƣời viết nhận thấy c c yếu tố giúp hồi phục thông qua ý ngh a sống đã cho những kết quả rất khả quan.