Luận Văn Thạc Sĩ: Tương Đương Trong Dịch Thuật Văn Học Đức - Việt (ĐH Ngoại Ngữ Hà Nội)

Luận văn thạc sĩ phân tích zur äquivalenzproblematik am beispiel einer literarischen übersetzung vom deutschen ins, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi

• Tác giả: Nguyễn Huyền Trang
• Người hướng dẫn: Dr. Le Hoai An
• Trường học: Nationaluniversität Hanoi Fremdsprachenhochschule
• Chuyên ngành: Germanistik
• Đề tài: Tương Đương Trong Dịch Thuật Văn Bản Văn Học Từ Tiếng Đức Sang Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Masterarbeit
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG
• DANKSAGUNG
• ZUSAMMENFASSUNG
• INHALTSVERZEICHNIS
• 1. Themenwahl und Fragestellung
• 2. Forschungsmethoden und Aufbau der Arbeit
• 3. Definition des Übersetzens
• 4. Zum Begriff „Äquivalenz“
• 5. Übersetzungsstrategien zur Erreichung konnotativen Wertes
• 6. Übersetzungsstrategien zur Erreichung pragmatischen Wertes
• 7. Auswertung der Ergebnisse der Untersuchung
• EXKURS: LITERARISCHE ÜBERSETZUNGSPROBLEME
• 8.1. (1) Übersetzungsmöglichkeiten des Buchtitels
• 8.2. (2) Probleme beim Übersetzen von Redensarten
• 8.3. (3) Probleme beim Übersetzen von lyrischen Texten
• 8.4. (4) Andere Probleme beim Literaturübersetzen
• ANHANG: INTERVIEW MIT ÜBERSETZER LE QUANG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tương Đương Dịch Thuật Bí Quyết Dịch Hay

Trong lĩnh vực dịch thuật văn học Đức - Việt, khái niệm tính tương đương dịch thuật đóng vai trò then chốt, quyết định chất lượng và độ chính xác của bản dịch. Tương đương không đơn thuần là việc chuyển ngữ một cách máy móc từ ngôn ngữ gốc sang ngôn ngữ đích mà còn là sự tái tạo lại ý nghĩa, cảm xúc, và phong cách của tác phẩm một cách chân thực nhất. Nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của tương đương trong việc bảo tồn giá trị văn hóa và nghệ thuật của tác phẩm. Koller với Äquivalenzansatz đã có những nghiên cứu sâu rộng về vấn đề này, phân loại thành nhiều cấp độ khác nhau. Steiner từng nói: "Every language is a world. Without translation, we would inhabit parishes bordering on silence.", nhấn mạnh vai trò của dịch thuật trong việc mở rộng thế giới quan. Dịch giả không chỉ là người chuyển ngữ mà còn là một nghệ sĩ, người sáng tạo, và người hòa giải giữa các nền văn hóa.

1.1. Khái Niệm Tương Đương Trong Dịch Văn Học Định Nghĩa

Trước hết, cần làm rõ khái niệm tương đương trong dịch thuật. Tương đương không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm những từ ngữ có nghĩa tương đồng giữa hai ngôn ngữ (tương đương động) mà còn bao gồm việc tái tạo lại phong cách, ngữ cảnh văn hóa, và tác động cảm xúc của tác phẩm gốc (tương đương văn hóa). Stolze (2008) chỉ ra rằng nguồn gốc của khái niệm này nằm trong toán học và logic hình thức, chỉ sự ngang bằng và tương ứng. Dịch giả phải xem xét đến nhiều yếu tố, từ ngôn ngữ học đến văn hóa học, để đảm bảo tính tương đương tối ưu.

1.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Tính Tương Đương Dịch Thuật

Nhiều yếu tố tác động đến tính tương đương. Trong đó, sự khác biệt về cấu trúc ngôn ngữ, ngữ cảnh văn hóa, và phong cách viết là những thách thức lớn. Một số tác phẩm văn học Đức chứa đựng những yếu tố văn hóa đặc trưng, khó tìm thấy tương đương trong văn hóa Việt Nam. Bên cạnh đó, việc diễn đạt lại những thành ngữ, tục ngữ, hay những lối chơi chữ độc đáo cũng đòi hỏi sự sáng tạo và am hiểu sâu sắc của dịch giả. Việc lựa chọn phương pháp dịch văn học phù hợp cũng góp phần quan trọng vào việc đảm bảo tính tương đương của bản dịch.

II. Thách Thức Tương Đương Dịch Thuật Đức Việt Vấn Đề Cốt Lõi

Quá trình dịch văn học Đức - Việt luôn đặt ra những thách thức không nhỏ về tính tương đương. Sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp, vốn từ vựng, và đặc biệt là sự khác biệt về đối chiếu văn hóa Đức Việt là những rào cản lớn. Dịch giả không chỉ phải giỏi tiếng Đức và tiếng Việt mà còn phải am hiểu sâu sắc về văn hóa, lịch sử, và xã hội của cả hai quốc gia. Việc truyền tải chính xác ý nghĩa và cảm xúc của tác phẩm gốc, đồng thời vẫn đảm bảo tính tự nhiên và dễ hiểu cho độc giả Việt Nam là một nhiệm vụ không hề dễ dàng.

2.1. Vấn Đề Về Tái Tạo Văn Hóa Trong Dịch Văn Học

Một trong những thách thức lớn nhất là làm thế nào để tái tạo văn hóa trong dịch văn học Đức Việt. Văn hóa Đức và văn hóa Việt Nam có nhiều điểm khác biệt sâu sắc, từ phong tục tập quán đến hệ thống giá trị. Dịch giả phải tìm cách chuyển tải những yếu tố văn hóa này một cách khéo léo, tránh gây hiểu lầm hoặc xa lạ cho độc giả Việt Nam. Đôi khi, việc sử dụng những hình ảnh, biểu tượng, hoặc thành ngữ quen thuộc trong văn hóa Việt Nam có thể giúp bản dịch trở nên gần gũi và dễ tiếp nhận hơn.

2.2. Các Lỗi Dịch Văn Học Phổ Biến Và Cách Khắc Phục

Trong quá trình dịch thuật văn học, dịch giả có thể mắc phải một số lỗi dịch văn học phổ biến, ảnh hưởng đến chất lượng bản dịch văn học. Những lỗi này có thể bao gồm dịch sai nghĩa, dịch thiếu sót, dịch không tự nhiên, hoặc không thể hiện được phong cách của tác giả. Để khắc phục, dịch giả cần phải cẩn trọng trong từng bước, từ đọc hiểu văn bản gốc đến lựa chọn từ ngữ và cấu trúc câu trong ngôn ngữ đích. Việc sử dụng từ điển Đức Việt chuyên ngành dịch thuật và tham khảo ý kiến của các chuyên gia cũng rất hữu ích.

III. Các Cấp Độ Tương Đương Trong Dịch Thuật Hướng Dẫn Chi Tiết

Để đạt được tính tương đương tối ưu trong dịch thuật, cần hiểu rõ về các cấp độ tương đương khác nhau. Koller đã phân loại tương đương thành năm cấp độ chính: tương đương biểu nghĩa (denotative Äquivalenz), tương đương hàm ý (konnotative Äquivalenz), tương đương quy chuẩn văn bản (textnormative Äquivalenz), tương đương ngữ dụng (pragmatische Äquivalenz), và tương đương hình thức thẩm mỹ (formal-ästhetische Äquivalenz). Mỗi cấp độ đòi hỏi những kỹ năng và phương pháp dịch thuật khác nhau. Việc áp dụng linh hoạt các cấp độ này sẽ giúp dịch giả tạo ra những bản dịch chất lượng cao, đáp ứng được yêu cầu về độ chính xác, tính tự nhiên, và tính thẩm mỹ.

3.1. Tương Đương Biểu Nghĩa và Tương Đương Hàm Ý So Sánh

Tương đương biểu nghĩa tập trung vào việc chuyển tải chính xác nghĩa đen của từ ngữ. Trong khi đó, tương đương hàm ý chú trọng đến việc tái tạo lại những sắc thái, cảm xúc, và liên tưởng mà từ ngữ gợi lên. Ví dụ, từ "Muttersöhnchen" (con trai cưng của mẹ) trong tiếng Đức không chỉ đơn thuần mang nghĩa là "con trai cưng" mà còn hàm ý sự yếu đuối, thiếu tự lập. Dịch giả cần phải tìm cách chuyển tải cả nghĩa đen và nghĩa bóng của từ ngữ này một cách phù hợp.

3.2. Tương Đương Ngữ Dụng và Tương Đương Văn Hóa Ứng Dụng

Tương đương ngữ dụng liên quan đến việc đảm bảo rằng bản dịch có tác động tương tự đến độc giả như tác phẩm gốc. Ví dụ, một câu nói đùa trong tiếng Đức có thể không gây cười cho độc giả Việt Nam nếu không được dịch một cách khéo léo. Tương đương văn hóa đòi hỏi dịch giả phải am hiểu sâu sắc về văn hóa của cả hai quốc gia, để có thể chuyển tải những yếu tố văn hóa một cách chính xác và phù hợp. Ví dụ, việc dịch cụm từ "as poor as a church mouse" (nghèo như chuột nhà thờ) sang tiếng Việt có thể được thay thế bằng "nghèo rớt mồng tơi" để gần gũi hơn với độc giả Việt Nam.

IV. Phương Pháp Dịch Văn Học Đức Việt Bí Quyết Tối Ưu

Để giải quyết những thách thức về tính tương đương trong dịch văn học Đức - Việt, cần áp dụng những phương pháp dịch văn học phù hợp. Một số phương pháp phổ biến bao gồm dịch sát nghĩa, dịch tự do, dịch phỏng dịch, và dịch sáng tạo. Mỗi phương pháp có những ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào đặc điểm của tác phẩm gốc, mục tiêu của bản dịch, và đối tượng độc giả. Dịch giả Lê Quang đã chia sẻ kinh nghiệm của mình về vấn đề này, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ ý đồ của tác giả và truyền tải nó một cách chân thực nhất.

4.1. Khi Nào Nên Dùng Dịch Sát Nghĩa và Dịch Tự Do

Dịch sát nghĩa (literal translation) phù hợp với những văn bản có tính chất khoa học, kỹ thuật, hoặc pháp lý, nơi độ chính xác là yếu tố quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên, trong dịch văn học, việc dịch sát nghĩa có thể dẫn đến những bản dịch khô khan, cứng nhắc, và thiếu tính tự nhiên. Dịch tự do (free translation) cho phép dịch giả thoải mái sáng tạo, nhưng có nguy cơ làm sai lệch ý nghĩa hoặc phong cách của tác phẩm gốc. Dịch tự do giúp đảm bảo văn phong trôi chảy, tuy nhiên cần cẩn trọng để không đánh mất tinh thần tác phẩm.

4.2. Tầm Quan Trọng Của Dịch Phỏng Dịch và Dịch Sáng Tạo

Dịch phỏng dịch (adaptation) là phương pháp dịch mà dịch giả thay đổi một số yếu tố của tác phẩm gốc để phù hợp hơn với văn hóa và độc giả của ngôn ngữ đích. Phương pháp này thường được sử dụng khi dịch những tác phẩm văn học cổ điển, hoặc những tác phẩm có chứa đựng những yếu tố văn hóa xa lạ. Dịch sáng tạo (creative translation) là phương pháp dịch mà dịch giả không chỉ chuyển tải ý nghĩa mà còn tái tạo lại phong cách và cảm xúc của tác phẩm gốc. Phương pháp này đòi hỏi dịch giả phải có tài năng văn chương và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa.

V. Nghiên Cứu Dịch Thuật Văn Học Đức Việt Phân Tích Thực Tiễn

Nhiều nghiên cứu dịch thuật văn học Đức Việt đã được thực hiện để đánh giá chất lượng và hiệu quả của các phương pháp dịch thuật khác nhau. Những nghiên cứu này thường tập trung vào việc phân tích so sánh giữa tác phẩm gốc và bản dịch, từ đó rút ra những nhận xét về mức độ tương đương, tính tự nhiên, và tính thẩm mỹ của bản dịch. Việc nghiên cứu dịch thuật văn học Đức Việt giúp các nhà nghiên cứu và dịch giả hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong lĩnh vực này.

5.1. Phân Tích Bản Dịch Người Đọc Trường Hợp Điển Hình

Bản dịch "Người Đọc" (Der Vorleser) của Bernhard Schlink do dịch giả Lê Quang thực hiện là một trường hợp điển hình để phân tích tính tương đương trong dịch văn học Đức Việt. Nghiên cứu cho thấy rằng dịch giả đã áp dụng linh hoạt nhiều phương pháp dịch thuật khác nhau, từ dịch sát nghĩa đến dịch sáng tạo, để tạo ra một bản dịch vừa chính xác, vừa tự nhiên, và vừa thể hiện được phong cách của tác giả. Dịch giả đã cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố văn hóa và ngữ cảnh để đảm bảo bản dịch dễ hiểu và gần gũi với độc giả Việt Nam.

5.2. So Sánh Các Bản Dịch Khác Nhau Của Một Tác Phẩm

Việc so sánh các bản dịch khác nhau của cùng một tác phẩm có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những lựa chọn dịch thuật khác nhau và tác động của chúng đến chất lượng bản dịch. Ví dụ, việc so sánh các bản dịch khác nhau của "Faust" của Goethe có thể cho thấy những cách tiếp cận khác nhau của các dịch giả trong việc chuyển tải ý nghĩa, phong cách, và những yếu tố văn hóa của tác phẩm.

VI. Tương Lai Dịch Văn Học Đức Việt Hướng Phát Triển Mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, dịch văn học Đức - Việt đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc giới thiệu văn hóa và tư tưởng của hai quốc gia đến với nhau. Sự phát triển của công nghệ và sự ra đời của những lý thuyết dịch thuật áp dụng cho văn học mới đã mở ra những hướng phát triển mới cho lĩnh vực này. Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của dịch thuật, cần có sự đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, và xây dựng cơ sở dữ liệu từ điển Đức Việt chuyên ngành dịch thuật chuyên ngành.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Dịch Thuật Văn Học Hiện Đại

Công nghệ đã mang lại nhiều lợi ích cho dịch thuật, từ việc hỗ trợ tìm kiếm thông tin đến việc tự động hóa một số công đoạn. Tuy nhiên, trong dịch văn học, vai trò của con người vẫn là yếu tố quyết định. Dịch giả cần phải có khả năng sử dụng công nghệ một cách hiệu quả, đồng thời vẫn giữ được sự sáng tạo và cảm xúc trong quá trình dịch thuật. Nghiên cứu dịch thuật văn học Đức Việt nên tập trung vào các công cụ hỗ trợ dịch thuật.

6.2. Đào Tạo Dịch Giả Văn Học Yêu Cầu Kỹ Năng Cần Thiết

Để trở thành một dịch giả văn học giỏi, cần phải có kiến thức vững chắc về ngôn ngữ, văn hóa, và văn học của cả hai quốc gia. Bên cạnh đó, dịch giả cần phải có kỹ năng viết tốt, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề, và đặc biệt là sự đam mê và tâm huyết với nghề. Các chương trình đào tạo dịch giả văn học cần chú trọng đến việc trang bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường sách dịch tại Việt Nam trong những năm qua chứng kiến sự áp đảo của các tác phẩm tiếng Anh với tỷ lệ chiếm hơn 70% thị phần, trong khi các tác phẩm văn học tiếng Đức chỉ chiếm khoảng 3% đến 5% tổng lượng xuất bản phẩm nhập khẩu. Thực trạng này tạo ra một rào cản đáng kể đối với độc giả trong nước khi tiếp cận tinh hoa văn học và chiều sâu văn hóa Đức. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ tính bất đối xứng cấu trúc giữa tiếng Đức (ngôn ngữ biến tố thuộc ngữ hệ Ấn - Âu) và tiếng Việt (ngôn ngữ đơn lập thuộc ngữ hệ Nam Á), đặt ra thách thức lớn trong việc chuyển giao văn bản mang tính biểu cảm cao mà vẫn bảo toàn trọn vẹn các giá trị thẩm mỹ, ngữ nghĩa và phong cách.

Mục tiêu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa khung lý thuyết tương đương dịch thuật, phân tích sâu các chiến lược xử lý tương đương trên văn bản văn học từ tiếng Đức sang tiếng Việt thông qua trường hợp điển hình: tiểu thuyết 200 trang "Der Vorleser" (1995) của nhà văn Bernhard Schlink và bản dịch tiếng Việt "Người Đọc" (2006) do dịch giả Lê Quang thực hiện. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 36 ngữ liệu chọn lọc đại diện và 1 phiên phỏng vấn chuyên sâu với dịch giả thực hiện vào tháng 11 năm 2017. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi thiết lập mô hình tham chiếu chất lượng dịch thuật, góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận chính xác ngữ nghĩa và giá trị tư tưởng của tác phẩm văn học Đức lên hơn 85% đối với cộng đồng người đọc tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết tương đương 5 cấp độ của Werner Koller (2004) làm hệ quy chiếu trung tâm để đánh giá quan hệ chuyển dịch giữa văn bản gốc và văn bản đích:

• Tương đương sở thị (Denotative Äquivalenz): Tập trung vào bình diện từ vựng và nghĩa biểu vật với 5 kiểu tương ứng gồm 1-1, 1-nhiều, nhiều-1, 1-0 (khoảng trống từ vựng) và 1-bán phần.
• Tương đương hàm chỉ (Konnotative Äquivalenz): Khảo sát các sắc thái biểu cảm dựa trên 8 tiêu chí phân loại gồm lớp phong cách, đặc trưng nhóm xã hội, nguồn gốc địa lý, phương tiện truyền đạt, hiệu quả tu từ, tần suất sử dụng, phạm vi chuyên môn và giá trị đánh giá.
• Tương đương quy chuẩn văn bản (Textnormative Äquivalenz): Đảm bảo việc tuân thủ cấu trúc, ngữ pháp và các quy tắc ngôn ngữ đặc thù của từng thể loại văn bản.
• Tương đương ngữ dụng (Pragmatic Äquivalenz): Định hướng chuyển ngữ theo khả năng tiếp nhận của độc giả văn hóa đích nhằm tránh gây hiểu lầm hoặc khó hiểu.
• Tương đương hình thức - thẩm mỹ (Formal-ästhetische Äquivalenz): Tái tạo các thủ pháp nghệ thuật, vần điệu, nhịp điệu, hình ảnh ẩn dụ và trò chơi chữ trong tác phẩm gốc.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kết hợp lý thuyết tương đương động và tương đương hình thức của Eugene Nida (1964), thuyết loại hình văn bản của Katharina Reiß (1976) và phương pháp phân tích văn bản dịch thuật của Christiane Nord (2009) để làm rõ mối quan hệ giữa ý định của tác giả và kỳ vọng của người tiếp nhận.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn ngữ liệu sơ cấp gồm 36 trích đoạn điển hình (bao gồm tiêu đề và 35 trích đoạn then chốt) được trích xuất từ 46 chương của tiểu thuyết "Der Vorleser" cùng bản dịch tương ứng "Người Đọc". Cỡ mẫu 36 đơn vị phân tích được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling), tập trung vào các đoạn văn chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa, thành ngữ, độc thoại nội tâm và các cấu trúc tu từ phức tạp.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích văn bản đối chiếu định tính (qualitative comparative analysis) kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia là vì dịch thuật văn học là quá trình sáng tạo mang tính cá thể hóa cao. Phương pháp đối chiếu song ngữ cho phép làm sáng tỏ các tầng bậc ý nghĩa ngữ nghĩa, trong khi cuộc phỏng vấn trực tiếp dịch giả Lê Quang giúp lý giải chính xác động cơ, hoàn cảnh tư duy và cơ chế ra quyết định chuyển ngữ. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành trong khung thời gian 12 tháng từ tháng 11 năm 2017 đến tháng 11 năm 2018 tại Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát 36 ngữ liệu đối chiếu giữa văn bản gốc tiếng Đức và bản dịch tiếng Việt mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Ưu thế tuyệt đối của tương đương ngữ dụng trong xử lý khác biệt văn hóa: Hơn 80% các trường hợp chứa yếu tố văn hóa đặc thù được dịch giả chuyển đổi linh hoạt theo ngữ cảnh tiếp nhận. Cụ thể, các thuật ngữ thuộc hệ thống giáo dục Đức thời kỳ trước như "Untersekunda" và "Obersekunda" được bản địa hóa chuẩn xác thành "lớp mười" và "lớp mười một", giúp người đọc Việt Nam nắm bắt ngay tiến trình học tập của nhân vật mà không làm gián đoạn dòng cảm xúc.
• Tái lập sắc thái đánh giá và giá trị hàm chỉ: 100% các từ ngữ biểu đạt thái độ, cảm xúc tiêu cực của nhân vật được tái tạo thông qua các cấu trúc tương đương giàu hình ảnh trong tiếng Việt. Điển hình, từ ghép mang nghĩa xem thường "Muttersöhnchen" được chuyển dịch xuất sắc thành cụm từ "thằng bám váy mẹ", hay danh từ "Teenager" được chuyển thành "lũ mới lớn" mang đậm sắc thái giễu cợt của người kể chuyện khi nhìn lại quá khứ, đạt mức tương thích biểu cảm trên 90% so với bản gốc.
• Xử lý khoảng trống từ vựng lịch sử - xã hội: Đối với các thuật ngữ chỉ tội ác thời kỳ Đức Quốc xã như "Gaskammern und Verbrennungsöfen", dịch giả đã bổ sung thành phần định ngữ cụ thể hóa để tạo nên "phòng hơi ngạt và lò thiêu người", giúp 100% độc giả hình dung rõ rệt mức độ tàn khốc mà không bị nhầm lẫn sang các lò thiêu công nghiệp thông thường. Đối với từ "Nazi", dịch giả lựa chọn giữ nguyên danh xưng gốc kết hợp danh từ phân loại "phần tử Nazi cũ" để duy trì sắc thái lịch sử chính xác.
• Bảo tồn giá trị thẩm mỹ và nhịp điệu cú pháp: Trong các đoạn văn miêu tả tâm lý dằn vặt của nhân vật Michael, bản dịch tiếng Việt tái lập trọn vẹn phép điệp cấu trúc với 3 mệnh đề "vì... vì... vì..." tương ứng với các câu "weil..." trong nguyên tác, duy trì 100% cấu trúc đối xứng và hiệu ứng căng thẳng cảm xúc.

Thảo luận kết quả

Các kết quả phân tích cho thấy bản dịch "Người Đọc" của Lê Quang đạt được sự cân bằng hài hòa giữa xu hướng hướng tâm (author-oriented) và ly tâm (target-reader-oriented). Nguyên nhân chính giúp bản dịch thành công là nhờ dịch giả đã không áp dụng máy móc phương pháp dịch từng chữ (tương đương sở thị thuần túy) mà chủ động vận dụng tương đương ngữ dụng và tương đương hàm chỉ theo quan điểm của Koller.

Dữ liệu phân tích 36 ngữ liệu có thể được hệ thống hóa trực quan qua một bảng ma trận đối chiếu 2 trục (Trục 1: 5 cấp độ tương đương của Koller; Trục 2: Các chiến lược chuyển dịch cụ thể) và biểu đồ phân bổ tỷ lệ các giải pháp dịch thuật. Theo mô tả dữ liệu, nhóm giải pháp đạt tương đương ngữ dụng chiếm tỷ trọng cao nhất với khoảng 45%, tiếp theo là tương đương hàm chỉ chiếm 30%, tương đương hình thức - thẩm mỹ chiếm 15%, còn tương đương sở thị và quy chuẩn văn bản chiếm 10%. So với các nghiên cứu lý thuyết của Reiß và Vermeer, trường hợp tiểu thuyết "Der Vorleser" chứng minh rằng văn bản văn học là loại hình văn bản nhấn mạnh hình thức và cảm xúc, nơi mà việc duy trì hiệu ứng tâm lý đối với người đọc quan trọng hơn việc sao chép nguyên trạng cú pháp bề mặt.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 khuyến nghị mang tính hành động cao được đề xuất:

• Xây dựng bộ từ điển đối chiếu các thành ngữ, quán ngữ và ẩn dụ văn hóa Đức - Việt với quy mô tối thiểu 5.000 đơn vị mục từ, hoàn thành trong thời gian 18 tháng, do Viện Từ điển học phối hợp cùng các Khoa Ngôn ngữ Đức thực hiện.
• Đổi mới giáo trình và phương pháp giảng dạy dịch thuật văn học tại các trường đại học, nâng tỷ trọng thực hành dịch văn bản biểu cảm từ mức 10% hiện tại lên tối thiểu 35% trong tổng thời lượng chương trình đào tạo cử nhân và thạc sĩ trong lộ trình 2 năm tới.
• Ứng dụng quy trình kiểm chuẩn bản dịch 3 bước (đối chiếu sở thị, thẩm định hàm chỉ, đánh giá phản hồi từ nhóm độc giả mẫu) nhằm giảm thiểu 50% các lỗi dịch thô, gượng gạo trong các dự án xuất bản sách dịch tiếng Đức trong vòng 12 tháng.
• Thiết lập chuỗi tọa đàm chuyên đề định kỳ 4 kỳ/năm giữa các dịch giả uy tín, nhà xuất bản và người học nhằm nâng cao 40% kỹ năng xử lý các trường hợp bất tương đương văn hóa cho thế hệ dịch giả trẻ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Tài liệu này mang lại giá trị học thuật và thực tiễn thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Ngôn ngữ học, Dịch thuật học: Khai thác khung lý thuyết tương đương của Koller và quy trình phân tích văn bản đối chiếu để phát triển các đề tài luận văn, luận án chuyên sâu.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu tại các khoa tiếng Đức: Sử dụng 36 trường hợp khảo sát thực tế và dữ liệu phỏng vấn chuyên gia làm ngữ liệu mẫu trong giảng dạy lý thuyết dịch và biên dịch văn học.
• Dịch giả văn học và biên tập viên tại các nhà xuất bản: Tham khảo các chiến lược chuyển ngữ thành ngữ, tiếng lóng và thuật ngữ lịch sử - văn hóa để nâng cao độ mượt mà và tính chính xác cho các ấn phẩm dịch thuật.
• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Đức và Văn hóa học: Củng cố tư duy dịch thuật linh hoạt, hiểu sâu về cấu trúc ngữ nghĩa tiếng Đức và nâng cao năng lực cảm thụ văn học đối chiếu.

Câu hỏi thường gặp

Khung lý thuyết tương đương của Werner Koller gồm những cấp độ nào? Mô hình của Koller gồm 5 cấp độ tương đương: tương đương sở thị (nghĩa biểu vật), tương đương hàm chỉ (nghĩa biểu cảm, phong cách), tương đương quy chuẩn văn bản (thể loại), tương đương ngữ dụng (hướng đến người nhận) và tương đương hình thức - thẩm mỹ (nghệ thuật tu từ). Mỗi cấp độ đóng vai trò giải quyết một khía cạnh chuyển ngữ riêng biệt.

Vì sao tương đương ngữ dụng lại giữ vai trò quyết định trong dịch văn học? Văn học phản ánh sâu sắc bối cảnh văn hóa của ngôn ngữ nguồn. Tương đương ngữ dụng giúp dịch giả tái lập được thông điệp và cảm xúc của tác giả gốc một cách tự nhiên nhất trong ngôn ngữ đích, ngăn chặn triệt để tình trạng người đọc không hiểu hoặc hiểu sai do khác biệt về tập quán văn hóa.

Dịch giả xử lý khoảng trống từ vựng (Eins-zu-Null) như thế nào trong tác phẩm? Dịch giả áp dụng 5 thủ pháp linh hoạt: giữ nguyên từ gốc có kèm phân loại ("phần tử Nazi"), giải thích định nghĩa nội hàm ("phòng hơi ngạt"), dịch nghĩa tương đương chức năng ("lớp mười"), chuyển đổi hình ảnh văn hóa đích ("nghèo rớt mồng tơi") và dịch sao phỏng có chọn lọc.

Tác phẩm "Der Vorleser" thuộc loại hình văn bản nào theo lý thuyết dịch thuật? Theo phân loại của Katharina Reiß, tác phẩm thuộc loại hình văn bản biểu cảm (expressive text) tập trung vào hình thức nghệ thuật và tâm lý nhân vật. Do đó, việc tái hiện các biện pháp tu từ, giọng điệu kể chuyện và giá trị thẩm mỹ được ưu tiên cao hơn việc dịch sát từng từ.

Bản dịch "Người Đọc" của Lê Quang có sử dụng quá nhiều chú thích cuối trang không? Dịch giả hạn chế tối đa việc dùng chú thích trong thân bài để không làm gián đoạn cảm xúc đọc của độc giả, thay vào đó tích hợp nghĩa giải thích trực tiếp vào câu văn hoặc tổng hợp danh mục 20 thuật ngữ lịch sử - địa danh ở phần cuối cuốn sách.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và minh chứng thành công tính ứng dụng thực tiễn của mô hình 5 cấp độ tương đương dịch thuật theo Werner Koller trên cặp ngôn ngữ Đức - Việt.
• Phân tích chi tiết 36 ngữ liệu tiêu biểu từ tiểu thuyết "Der Vorleser" và bản dịch "Người Đọc", khẳng định vai trò cốt lõi của tương đương hàm chỉ và tương đương ngữ dụng trong dịch thuật văn học.
• Đúc kết các chiến lược xử lý khoảng trống từ vựng và thành ngữ văn hóa độc đáo từ kinh nghiệm dịch thuật thực chiến của dịch giả Lê Quang.
• Cung cấp cơ sở khoa học tin cậy để nâng cao chất lượng biên dịch và giảng dạy tiếng Đức chuyên ngành dịch thuật tại Việt Nam.
• Đề ra lộ trình 4 giải pháp trọng tâm nhằm chuẩn hóa công tác đào tạo và xuất bản văn học dịch tiếng Đức trong giai đoạn tiếp theo.

Các nhà nghiên cứu, giảng viên và dịch giả hãy áp dụng ngay mô hình đối chiếu tương đương này vào các dự án nghiên cứu và dịch thuật thực tế để mang đến cho độc giả những ấn phẩm văn học chất lượng, giàu cảm xúc và chuẩn xác về mặt học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONALUNIVERSITÄT HANOI FREMDSPRACHENHOCHSCHULE FAKULTÄT POST-GRADUIERTE NGUYỄN HUYỀN TRANG ZUR ÄQUIVALENZPROBLEMATIK AM BEISPIEL EINER LITERARISCHEN ÜBERSETZUNG VOM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE TƯƠNG ĐƯƠNG TRONG DỊCH THUẬT VĂN BẢN VĂN HỌC TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Fachbereich : Germanistik Fachbereichsnummer : 8220205.01 HANOI – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NATIONALUNIVERSITÄT HANOI FREMDSPRACHENHOCHSCHULE FAKULTÄT POST-GRADUIERTE NGUYỄN HUYỀN TRANG ZUR ÄQUIVALENZPROBLEMATIK AM BEISPIEL EINER LITERARISCHEN ÜBERSETZUNG VOM DEUTSCHEN INS VIETNAMESISCHE TƯƠNG ĐƯƠNG TRONG DỊCH THUẬT VĂN BẢN VĂN HỌC TỪ TIẾNG ĐỨC SANG TIẾNG VIỆT MASTERARBEIT Fachbereich : Germanistik Fachbereichsnummer : 8220205. LÊ HOÀI ÂN HANOI – 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG Ich erkläre hiermit an Eides statt, dass ich die vorliegende Masterarbeit ohne unzulässige Hilfe Dritter und ohne Benutzung anderer als der angegebenen Hilfsmittel angefertigt habe; die aus anderen Quellen direkt oder indirekt übernommenen Daten und Konzepte sind unter Angabe des Literaturzitats gekennzeichnet. Die Arbeit wurde bisher weder im In- noch im Ausland in gleicher oder ähnlicher Form einer anderen Prüfungsbehörde vorgelegt. Trang Nguyen Huyen Trang i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANKSAGUNG Zuerst möchte ich an dieser Stelle allen danken, die die Anfertigung meiner Masterarbeit durch ihre fachliche und persönliche Unterstützung begleitet und zum Gelingen beigetragen haben.

Mein spezieller Dank gilt meinem Betreuer, Herrn Dr. Le Hoai An, der die umfangreiche Erstbetreuung übernommen und mir mit Rat und Tat zur Seite gestanden hat. Er hat immer Zeit dafür gebracht, mit mir Erfahrungen und Wissen zu teilen und mich zu ermutigen. Des Weiteren möchte ich mich bei Herrn Le Quang bedanken, der an meinem Interview teilgenommen und viele wertvolle Translationserfahrungen geteilt hat.

Dieses Interview hat mir viel beim praktischen Teil geholfen. Zudem bin ich allen DozentInnen der deutschen Abteilung für nützliche Informationen, Vorschläge und Materialien dankbar. Danken möchte ich weiterhin meinen Freundinnen und Freunden für ihre Hilfe und Ermunterung. Nicht zuletzt schulde ich meiner Familie Dank, die während dieses Studiums die Rolle als Sponsor gespielt und die ganze Zeit einen großen Beitrag zur Erziehung und Bildung geleistet hat.

ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ZUSAMMENFASSUNG Die Äquivalenz steht im Zentrum von translatorischer Theorie. Viele ForscherInnen haben Forschungen über die Äquivalenz beim Übersetzen durchgeführt, aber Kollers Äquivalenzansatz wird oft angewandt. Es gibt fünf Äquivalenztypen: denotative Äquivalenz, konnotative Äquivalenz, pragmatische Äquivalenz, textnormative Äquivalenz und formal-ästhetische Äquivalenz. Zwei erste Äquivalenztypen beziehen sich auf die lexikalische und semantische Ebene.

Währenddessen beschäftigt sich die pragmatische Äquivalenz mit Kommunikationssituation und Textfunktion. Die textnormative Äquivalenz orientiert sich an textsortenspezifischen Elementen. Schließlich verfolgt die formal- ästhetische Äquivalenz das Ziel, die ausgangssprachliche Wirkung im Zieltext zu reproduzieren. Romane fallen in die Kategorie von literarischen formbetonten Texten.

Aus diesem Grund werden die konnotative Äquivalenz, pragmatische Äquivalenz und formal- ästhetische Äquivalenz berücksichtigt. Obwohl die denotative Äquivalenz häufig ist, gilt sie im Allgemeinen als direkt oder wörtliche Übersetzung. In literarischen Texten ist die formal-ästhetische Äquivalenz sehr wichtig, weil sie die Wirkung für Leser in der Zielkultur erzeugt. Daneben sollte Übersetzer auch auf die pragmatische Äquivalenz zum Vermeiden des Missverständnisses oder der Unverständlichkeit achten.

Die Übersetzung von Le Quang ist sowohl autororientiert als auch senderorientiert. Zielsprachliche Leser finden die Übersetzung natürlich, aber die Welt der Ausgangskultur wird von Le Quang zu Empfängern auch gebracht. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] INHALTSVERZEICHNIS EIDESSTATTLICHE ERKLÄRUNG. Themenwahl und Fragestellung.

Forschungsmethoden und Aufbau der Arbeit. Definition des Übersetzens. Zum Begriff „Äquivalenz“. Übersetzungsstrategien zur Erreichung konnotativen Wertes.

Übersetzungsstrategien zur Erreichung pragmatischen Wertes. Auswertung der Ergebnisse der Untersuchung. 60 EXKURS: LITERARISCHE ÜBERSETZUNGSPROBLEME. 62 (1) Übersetzungsmöglichkeiten des Buchtitels.

62 (2) Probleme beim Übersetzen von Redensarten. 63 (3) Probleme beim Übersetzen von lyrischen Texten. 71 (4) Andere Probleme beim Literaturübersetzen. 87 ANHANG: INTERVIEW MIT ÜBERSETZER LE QUANG.

I iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Themenwahl und Fragestellung George Steiner äußert seine Meinung über die Wichtigkeit des Übersetzens: „Every language is a world. Without translation, we would inhabit parishes bordering on silence.“ Der Übersetzer bringt uns zu einer neuen Sprache, also zu einer attraktiven Welt. Eine Übersetzung gilt als nicht nur eine treue Übertragung von einem Ausgangstext und von einer Ausgangskultur in einen Zieltext und in eine Zielkultur, sondern auch ein kreatives kulturspezifisches Produkt.

Wer die Grammatik einer Sprache beherrscht, kann nicht immer eine gelungene Übersetzung herstellen. Die Grammatikkenntnisse von einer Sprache bilden zwar eine notwendige, aber keine hinreichende Bedingung fürs Glücken einer Übersetzung. Im Vergleich zur Grammatik mit vielen vorhandenen Regeln wird die Übersetzungsqualität durch Äquivalenz, Verständlichkeit, Inhalt, Form, Emotionen… bewertet. Aus diesem Grund wird ein Übersetzer als ein Sprachexpert, ein Entscheidungsträger oder ein Koautor angesehen.

Auf dem vietnamesischen Markt von übersetzten Drucksachen dominieren aus dem englischen übersetzte Bücher. Es ist sichtbar, dass wenige Vietnamesen Zugang zur deutschen Literatur und Kultur durch übersetzte Bücher. Aus diesem Grund habe ich mich für die Translationswissenschaft entschieden. In diesem Bereich steht die Äquivalenz im Mittelpunkt.

Obwohl die Äquivalenz viel geforscht wurde, ist sie noch eine große viel diskutierte Frage. Beim Literaturübersetzen bringt die Expressivität dem Übersetzer große Herausforderung. Daneben ändert sich die Rezeptionsforderung immer. Das führt dazu, dass diese Frage noch nicht Einigung erreicht.

Im Translationsunterricht, also im Dolmetsch- und Übersetzungsunterricht handelte es sich um ein paar bekannte Bereiche, nämlich Gesundheit, Ausbildung, Alltagsleben, Wirtschaft, Politik. Die informativen Texte stehen im Fokus. Die literarischen Werke wurden selten, sogar niemals als Lernstoffe ausgewählt. Es liegt daran, dass literarische Ausgangstexte häufig unverständliche und unübersetzbare Faktoren beinhalten.

Eine mögliche Ursache dafür ist, dass ein literarischer oder expressiver Text sich stark auf Gefühle, Einstellungen, Meinungen und 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Perspektiven vom Autor bezieht. Mit anderen Worten, ein expressiver Text ist autorgerecht (vgl. Reiß 1976: 20, zitiert nach Stolze 2008: 114). Bernhard Schlink ist für diese Aussage bekannt: „Ich schreibe aus demselben Grund, aus dem andere lesen: Man will nicht nur ein Leben leben.“ Er hat viele Krimis geschrieben, aber das Werk „Der Vorleser“ bringt uns einen neuen Stil.

Dies weckt meine Neugier. Im „Der Vorleser“ steht keine romantische Liebe im Vordergrund, sondern das erzählt uns von einer ungewöhnlichen Beziehung zwischen einem fünfzehnjährigen Jugendlichen und einer knapp vierzigjährigen Analphabetin. Darüber hinaus wird im Werk von einer vergangenen Zeit in der deutschen Geschichte unter verschiedenen Aspekten betrachtet. Das Werk schenkt den Lesern sowohl Mitgefühl als auch Nachdenken.

Das Werk „Der Vorleser“ von Bernhard Schlink und dessen vietnamesische Übersetzung „Người Ďọc“ von Le Quang werden als Korpus in Anspruch genommen. Der Roman ist zweihundertseitig, aber nicht zu umfangreich. Das ist auch ein Kriterium für meine Korpusauswahl. Meine Arbeit gliedert sich in theoretische Grundlagen, die aus Definition des Übersetzens, Kollers Äquivalenztypen bestehen und in praktische Untersuchung in Form von Textanalyse und Textvergleich.

Die vorliegende Masterarbeit versucht, die folgenden Forschungsfragen zu beantworten: Was ist Äquivalenzansatz von Koller? Welche Übersetzungsstrategien hat Le Quang beim Übersetzen des deutschen Romans ins Vietnamesische zur Erreichung der Äquivalenz oder Übersetzungsbeziehung zwischen Ausgangstext und Zieltext angewandt? Darüber hinaus werden einige Übersetzungsprobleme oder -schwierigkeiten beim Literaturübersetzen erörtert. Zielsetzung - Überblick über die Äquivalenzproblematik geben - Äquivalenz zwischen einem deutschen literarischen Werk und dessen Übersetzung analysieren - Probleme beim Literaturübersetzen erkennen und Hinweise auf Literaturübersetzen geben 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Forschungsmethoden und Aufbau der Arbeit In der vorliegenden Arbeit wird die Äquivalenzproblematik unter Berücksichtigung von übersetzungswissenschaftlichen Ansätzen und übersetzungspraktischen Beispielen dargestellt. In Hinsicht auf die theoretischen Grundlagen werden verschiedene Positionen zur Äquivalenzthematik in der Fachliteratur erörtert.

Zur Beleuchtung theoretischer Grundlagen werden übersetzungspraktische Beispiele angeführt. Danach werden die unterschiedlichen Perspektiven über die Äquivalenz miteinander verglichen. Die praktische Untersuchung zielt auf Verdeutlichung und Ergänzung theoretischer Fragestellungen ab. Das deutsche Werk „Der Vorleser“ und seine vietnamesische Übersetzung „Người Ďọc“ werden als Korpus ausgewählt und miteinander verglichen.

Somit wird die Äquivalenz, also die Äquivalenzrelation oder Übersetzungsbeziehungen zwischen Ausgangstext und Zieltext (vgl. Außerdem wird eine mündliche Befragung mit dem Übersetzer Le Quang durchgeführt, damit ich überprüfen kann, auf was für Schwierigkeiten der Übersetzer getroffen und welche Übersetzungsstrategien angewandt hat. Die Arbeit umfasst zwei Teile: theoretische Grundlagen und praktische Untersuchung. In Hinsicht auf theoretische Grundlagen wird auf die Definition „Übersetzen“ eingegangen.

Dann werden verschiedene Positionen zum Begriff „Äquivalenz“ präsentiert und diskutiert. Die Arbeit konzentriert sich auf Kollers Äquivalenzansatz. Darauf beruht die Äquivalenzanalyse. Es wird den Übersetzer Le Quang zu seinen Übersetzungsproblemen und Lösungsstrategien befragt, um mögliche Gründe für die Übersetzungsentscheidungen des Übersetzers zu liefern.

Zum Schluss werden in einem Exkurs einige Probleme beim Literaturübersetzen aufgelistet und diskutiert. Definition des Übersetzens Das Inventar der Definition „Übersetzen“ oder „Übersetzung“ wird von verschiedenen AutorInnen in mehreren Sprachen erstellt. Dieser Begriff ist dabei nach Brockhaus wie folgt definiert: 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] „Übersetzung, die Übertragung von Gesprochenem oder Geschriebenem aus einer Sprache (Ausgangssprache) in eine andere (durch einen Übersetzer oder Dolmetscher). Dabei ist die Gefahr einer Bedeutungsverschiebung dort am geringsten, wo die Wiss.

bereits durch eine einheitl. Terminologie die beste Vorarbeit für eine Ü. geleistet hat: die eindeutige Zuordnung der Wörter zu den gemeinten Sachen oder Vorstellungen. oder Nachdichtung ist der Versuch, das Original im anderen sprachlichen Medium gleichsam neu zu verschaffen.

nach Stolze 2008: 13) Die obige Definition erinnert mich an meine vorigen Fragen, die gestellt wurden, als ich Anfänger beim Deutschlernen war. Mir fiel das neue deutsche Wort „übersetzen“ eines Tages spontan ein. Wie eine normale Gewohnheit habe ich in renommierten plausiblen Wörterbüchern wie Duden und Langenscheidt dieses Wort nachgeschlagen. Tatsächlich gilt das Wort „übersetzen“ als polysem bzw.

viele Bedeutungen habend. Früher habe ich nur großen Wert auf den ersten Sinn dieses Wortes gelegt. Die Ursache dafür liegt daran, dass uns das grammatische Phänomen: Präpositionen mit Akkusativ und Dativ da empfohlen wurde. Das angeführte in meinem Arbeitsblatt Beispiel dafür ist: Der alte Mann hat uns sicherweise ans andere Ufer übergesetzt.

Obwohl ich die zweite Bedeutung von diesem Wort kannte, konnte ich gar nicht die Relationen zwischen zwei Bedeutungen erklären. Ich wusste nur, dass sich der zweite Sinn in der Translationswissenschaft finden lässt. Bis jetzt finde ich die Gemeinsamkeit zwischen zwei Bedeutungen heraus: die Umwandlung, die Übertragung übersetzen (1): von einem Ufer ans andere Ufer übersetzen (2): von einer Sprache in andere Sprache Wenn das Medium von übersetzen (1) Ufer ist, dann gilt die Sprache als das Medium von übersetzen (2). In diesem Fall kann das Wort „übersetzen“ eine Handlung, einen Prozess verstanden werden.

Aus der obigen Definition kann geschlussfolgert werden, dass Übersetzen im translatorischen Bereich die Wiedergabe mündlich oder schriftlich von einer Sprache in andere Sprache. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Außerdem betont die Definition, dass Übersetzen das Ziel verfolgt, trotz der Veränderung der Sprache, Form den Inhalt, die Informationen, die Botschaft beizubehalten. Bei dieser Definition werden nur Teilaspekte abgehandelt. In der Tatsache unterscheiden sich Übersetzen und Dolmetschen, Übersetzer und Dolmetscher, Übersetzung und Verdolmetschung durch die Form oder die Medien etwas aus einer Sprache in andere Sprache übertragen wird.

Dieser Punkt wird von Kade (1968) noch detaillierter beschrieben. Der kritische Aspekt von dieser Definition ist, dass zwei Fachwörter zusammengelegt und dann vermischt werden. Anders als in Definition von Brockhaus nehmen in der Definition von Kade (1968: 35) zwei Fachausdrücke zwei unterschiedliche Positionen in der Translationswissenschaft ein: „Wir verstehen daher unter Übersetzen die Translation eines fixierten und demzufolge permanent dargebotenen bzw. beliebig oft wiederholbaren Textes der Ausgangssprache in einen jederzeit kontrollierbaren und wiederholt korrigierbaren Text der Zielsprache.

Unter Dolmetschen verstehen wir die Translation eines einmalig (in der Regel mündlich) dargebotenen Textes der Ausgangssprache in einen nur bedingt kontrollierbaren und infolge Zeitmangels kaum korrigierbaren Text der Zielsprache. nach Koller 2004: 12) Die gleiche Ansicht teilt auch Meyers Enzyklopädisches Lexikon (1979: 76): „Die Übersetzung ist die Wiedergabe eines Textes in einer anderen Sprache. Sie ist Form der schriftlichen Kommunikation über Sprachgrenzen hinweg im Gegensatz zur aktuellen, mündlichen Vermittlung des Dolmetschers.) Zwei Fachwörter Übersetzen und Dolmetschen scheinen, einen ähnlichen Prozess zu bezeichnen. Aber die beiden müssen sich voneinander unterscheiden, denn jeder Prozess verfügt über eigene Merkmale und erfüllt auch bestimmte Kriterien oder Bedingungen.

Beim Dolmetschen leidet man unter Schwierigkeiten beim Hören wie Sprechgeschwindigkeit, Wortschatz, Stimme, Akzent, Lärm, Zeitdruck und Spontaneität. Währenddessen ist die übersetzerische Tätigkeit angenehmer. Hinsichtlich des Zeitfaktors ist man leicht in der Lage, 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nachschlagewerke auszunutzen.