Chương 1: NHỮNG VAN ĐÈ LÝ LUẬN TRUYEN THONG VE VAN ĐÈ TIEM CHUNG VACCINE PHONG COVID-19 TREN BAO ĐIỆN TU VIET NAM HIEN NAY 1. Cac khai niém lién quan 1. Khái niệm truyền thông Theo tác giả Dương Xuân Sơn: “Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin tình cảm, kỹ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau dé dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức” [9, tr 24]. Còn theo tác giả Nguyễn Văn Dững thì: “7ruyển thông ở bình diện tổng quát được hiểu là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tinh cam, chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm góp phan nâng cao thay đổi nhận thức, mở rộng hiểu biết, tiễn tới thay đổi thai độ và hành vi của công chúng- nhóm đối tượng phù hợp với mục tiêu phát triển bên ving” [10, tr 14].
Dé thực hiện truyền thông, người gửi thong tin đưới hình thức tin nhắn, hình ảnh hay video, truyền tải trên phương tiện truyền tải và đến tới người nhận, phương tiện truyền tải càng hiện đại thì khoảng cách truyền thông càng lớn và thời gian thực hiện truyền thông càng ngắn lại. Truyền thông yêu cầu các bên giao tiếp chia sẻ một khu vực dành riêng cho thông tin được truyền tải. Quá trình giao tiếp được coi là hoàn thành khi người nhận hiểu thông điệp của người gui. Các phương thức truyền thông là những sự tác động lẫn nhau qua một trung gian giữa Ít nhất hai tác nhân cùng chia sẻ một ký hiệu tin tức hoặc một quy tac mang một ý nghĩa nào đó.
Truyền thông thường được hiểu đơn giản là su truyén dat suy nghi, y kiến hoặc thông tin qua lời nói, chữ viết hoặc dấu hiệu. Trong phạm vi luận văn này, tác giả sử dụng khái niệm truyền thông theo cách hiểu: Truyền thông là quá trình trao đổi thông tin giữa hai hay 18 nhiễu người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, tiến tới thay đổi nhận thức dan đến diéu chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với lợi ích của các bên tham gia truyền thông. Khái niệm báo điện tử Trên thế giới và tại Việt Nam đang tồn tại một số cách gọi khác nhau đối với loại hình báo chí điện tử, cụ thé như: BĐT (Electronic Journal), báo mạng (Cyber Newspaper), báo trực tuyến (Online Newspaper), báo chí Internet (Internet Newspaper) và báo mạng điện tử. BĐT là khái niệm thông dụng nhất ở Việt Nam hiện nay, nó gan lién với tên gọi của nhiều tờ báo điện tử thuộc co quan báo in như: Qué Huong điện tử, Nhân Dân điện tử, Lao Động điện tử.
Trong các văn bản pháp quy của Nhà nước cũng thường sử dụng thuật ngữ “báo điện tử”. Tại Việt Nam, ngày 31/12/1997, tạp chí Quê hương có địa chỉ: http://quehuongonline.vn đã trở thành tờ báo điện tử đầu tiên ở nước ta. Sự kiện này có ý nghĩa vô cùng quan trọng, đánh dấu sự ra đời của BĐT tại Việt Nam, cùng với tốc độ phát triển của thiết bị vi tính và hạ tầng internet, số lượng báo điện tử tại nước ta đã có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Luật Báo chí sửa đổi năm 2016 có giải thích từ ngữ: “Báo điện tử là loại hình bao chi sứ dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gom báo điện tử và tạp chi điện tử” [1].
Trong luận van nay, tác giả luận văn sử dụng khái niệm BĐT theo khái niệm của tác giả Nguyễn Thị Trường Giang: “Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web, phát hành trên mạng Internet, có uu điểm trong truyền tải thông tin một cách nhanh chóng, tức thời, da phương tiện và tương tác cao” [12, tr 9]. 19 Như vậy, BĐT là loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức một trang web và phát hành dựa trên nên tảng internet, độc giả tiếp nhận thông tin thông qua thiết bị cá nhân như máy tính, điện thoại dị động, máy tính bảng. Khát niệm Covid-19 Covid-19 (hay bệnh virus Corona 2019) là một loại bệnh do Virus có tên SARS-CoV-2 gây ra. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thì bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng Virus mới Corona (nCovi) đó là Covid-19.
Covid đó là tên gọi viết tắt của “coronavirus disease”, “CO” là viết tat của corona, “VI” là viết tắt của virus, “D” để chỉ “disease (bệnh)”. Số “19” trong từ Covid-19 là dé chi năm 2019 — năm đầu tiên mà dịch bệnh này được phát hiện. Nguồn gốc dịch bệnh Covid-19 xuất hiện lần đầu tiên vào cuối tháng 12/2019 tại một địa điểm mua bán động vật hoang dã ở thành phố Vũ Hán, tỉnh .Hồ Bắc, Trung Quốc. Covid-19 gây ra các triệu chứng về bệnh đường hô hấp giống như cảm lạnh, cúm hoặc viêm phối.
Người mắc Covid-19 có thê có ít triệu chứng hoặc cũng có thé không có triệu chứng thậm chi có một số người bệnh rất nặng và tử vong. Một số triệu chứng của người bệnh khi nhiễm Covid-19 bao gồm: sốt, ho, khó thở, đau đầu, đau cơ, đau họng, mất vị giác, mất khứu giác. Nếu bị Covid-19 thì virus không chi tan công vào phối và hệ hô hấp của con người mà tat cả các bộ phận khác của con người đều bị ảnh hưởng. Đối với những người cao tudi hoặc những người có bệnh lý nền thì khi mắc Covid-19 biểu hiện rất nghiêm trọng.
Một số người sau khi mắc Covid-19 đều dé lại những di chứng “hậu Covid” từ nhẹ tới nặng một cách khác nhau. Covid-19 có thé dẫn tới một số bệnh như: viêm phổi cấp, hội chứng suy hô hấp cấp tính, nhiễm trùng thứ phát, sốc nhiễm trùng, đông máu, các van dé về thân kinh. 20 Ở Việt Nam, theo số liệu thống kê trên BDT Suckhoedoisong.vn thì tính đến ngày 31/12/2021: “Việt Nam có 1.257 ca nhiễm, đứng thứ 31/224 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong khi với tỷ lệ số ca nhiễm/1 triệu dân, Việt Nam đứng thứ 138/224 quốc gia và vùng lãnh thổ (bình quân cứ I triệu người có 17. Như vậy, có thê thay đại dịch Covid-19 vô cùng nguy hiểm không chỉ bất cứ một quốc gia nào mà với cả toàn thế giới.
Đại địch Covid-19 có thể coi là một trong những thảm họa gây ra những thiệt hại vô cùng nặng né cho toàn nhân loại. Chính vì lẽ đó, tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 là điều hết sức cần thiết. Tiêm chủng có thể được hiểu là việc đưa chất kháng nguyên vào trong cơ thé dưới hình thức là một dạng vaccine nhằm kích ứng hệ thống miễn dịch trong cơ thé dé kích thích hệ thống miễn dịch phát triển hệ thong miễn dịch đối với một căn bệnh nào đó. Việc đưa vaccine vào trong cơ thể giúp ngăn ngừa hoặc cải thiện tất cả các hiệu ứng lây nhiễm của những tác nhân gây bệnh cho cơ thé.
Với một liều lượng vaccine khi được tiêm vào co thể sẽ tạo ra một cuộc tấn công và kích thích việc sản sinh ra kháng thé dé bảo vệ cơ thé. Chính những kháng thé được san sinh ra sẽ tồn tại trong cơ thé người đã được tiêm vaccine dé từ đó có thé chống lại các loại vi khuẩn, virus gây bệnh. Ngay từ khi đại bệnh Covid-19 xuất hiện thì việc nghiên cứu và sản xuất vaccine phòng Covid-19 được khẳng định là một giải pháp an toàn và hiệu qua lâu dài. Chỉ trong khoảng thời gian 8 tháng sau đó thì đã có 320 ứng viên đã tham gia vào cuộc đua nghiên cứu, sản xuất vaccine trên phạm vi toàn cầu.
Chính vì lẽ đó, có thể khẳng định rằng việc nghiên cứu và sản xuất vaccine phòng Covid-19 có tốc độ nghiên cứu khẩn trương, quy mô và nhanh nhất trong lịch sử loài người. 21 Như vậy, theo tác giả thì: Tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 có thể được hiểu là việc đưa vaccine vào cơ thé con người. Thông qua khả năng giúp hệ miễn dịch của người được tiêm chủng kích hoạt cơ chế sản xuất ra các kháng thé dé chống lại virus. Vaccine phòng Covid-19 góp phan ngăn chặn và day lùi sự lây lan của bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus Sars- CoV-2 gây ra.
Ở Việt Nam tính thời điểm hiện tại thì Chính phủ đã chính thức phê duyệt và sử dụng các loại vaccine bao gồm: vaccine Abdala của Cuba, BBIBP-CorV của Sinopharm, vaccine Pfizer, vaccine Covaxin cua An độ, vaccine Johnson & Johnson, vaccine Moderna, vaccine AstraZeneca, vaccine Sputnik V. Trong thời đại “ky nguyên số” như hiện nay cùng với sự phat triển của cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự phát triển của địch vụ internet đã tạo nên những trang BĐT có sức hút hàng triệu lượt truy cập mỗi ngày. BDT được phát hành trên mạng Internet, có nhiều ưu điểm, như khả năng đa phương tiện kết hợp cả văn bản, hình ảnh, âm thanh, video, đồ hoa., truyền tải thông tin liên tục phi định kỳ 24/24h, tính tương tác cao, lưu trữ và tìm kiếm thông tin mọi lúc, mọi nơi. Trong bối cảnh cả nước cùng tham gia chống dịch, BDT nhanh chóng trở thành phương tiện xung kích truyền tải thông tin thời sự đến công chúng, tạo thành ludng tin tức sự kiện không ngừng.
Có thé thấy rang mọi thông tin về van đề tiêm chủng trên BĐT được độc giả đặc biệt quan tâm trong thời gian diễn ra dich Covid-19. Bất kế thông tin về dịch bệnh về vấn đề tiêm chủng diễn ra ở trên thế giới hay ở trong nước dù ở bất kì thời gian nào ngày hay đêm thì chỉ cần một chiếc máy tính hoặc một chiếc điện thoại thông minh có kết nối Internet thì bạn đọc đều có thé cập nhật thông tin một cách nhanh nhất. Thông tin tiêm chủng vaccine được cập 22 nhật trên các trang BĐT có thé sống động, nóng hồi từng giờ, từng phút và thậm chí là từng giây. Công tác truyền thông về vấn dé tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 nhằm kịp thời thông tin về các hoạt động triển khai chiến dịch tiêm chủng, các thông điệp, những khuyến cáo đến người dân và cộng đồng về tiêm chủng vaccine an toàn, khuyến cáo thực hiện thông điệp 5K phòng dịch, vận động người dân sử dụng ứng dựng “PC Covid”, “Số sức khoẻ điện tử”.Các hoạt động truyền thông về tiêm chủng vaccine phòng Covid-19 dién ra trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên mạng xã hội, thông qua các tin nhắn SMS, tổ chức truyền thông cho người dân đi tiêm và truyền thông tại cộng đồng.
Thông qua hoạt động truyền thông về tiêm chủng vaccine cung cấp cho người dân những khuyến cáo, những thông điệp về tiêm chủng an toan vaccine, thông báo những kế hoạch, giải đáp các thắc mắc, bác bỏ những thông tin sai sự thật, những tin đồn, tin giả về vaccine.và để triển khai quá trình tiêm chủng an toàn.