Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và EU trong 10 năm qua (1990-2000): Triển vọng và giải pháp

Chuyên khảo phân tích Quan hệ thương mại giữa việt nam và eu trong 10 năm qua 1990 2000 và đề ra triển vọng và những giải, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Người hướng dẫn: Thầy Ngô Duy Ngã
• Trường học: Khoa Quan Hệ Quốc Tế
• Đề tài: Triển vọng và Giải pháp Thúc đẩy Quan hệ Thương mại Việt Nam - EU giai đoạn 1990-2000
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUAN HỆ VIỆT NAM-EU
• 2. CHƯƠNG 2: QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VIỆT NAM-EU
• 3. CHƯƠNG 3: TRIỂN VỌNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY THƯƠNG MẠI VIỆT NAM-EU

Tóm tắt

I. Tổng quan về quan hệ thương mại Việt Nam EU giai đoạn 1990 2000

Giai đoạn 1990-2000 đánh dấu sự khởi đầu quan trọng trong quan hệ thương mại Việt Nam - EU. Sau khi Việt Nam thực hiện chính sách đổi mới, việc thiết lập quan hệ thương mại với EU trở thành một ưu tiên hàng đầu. Hai bên đã ký kết nhiều hiệp định quan trọng, tạo cơ sở pháp lý cho việc phát triển hợp tác kinh tế. Sự gia tăng giao thương giữa Việt Nam và EU không chỉ thúc đẩy kinh tế trong nước mà còn mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.

1.1. Lịch sử hình thành quan hệ thương mại Việt Nam EU

Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và EU bắt đầu từ những năm đầu thập niên 90. Sự kiện ký kết Hiệp định khung vào năm 1995 đã tạo ra bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội hợp tác kinh tế giữa hai bên. Việt Nam đã trở thành một đối tác quan trọng trong chiến lược phát triển của EU tại khu vực Đông Nam Á.

1.2. Tình hình thương mại hai chiều trong giai đoạn 1990 2000

Trong giai đoạn này, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và EU đã tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 1990, kim ngạch thương mại chỉ đạt khoảng 500 triệu USD, nhưng đến năm 2000, con số này đã tăng lên gần 4 tỷ USD. Điều này cho thấy sự phát triển vượt bậc trong hợp tác kinh tế giữa hai bên.

II. Thách thức trong quan hệ thương mại Việt Nam EU giai đoạn 1990 2000

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng thách thức thương mại vẫn tồn tại trong quan hệ Việt Nam - EU. Các rào cản thương mại, chính sách bảo hộ và sự cạnh tranh từ các nước khác đã ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài ra, việc thiếu thông tin và hiểu biết về thị trường EU cũng là một trở ngại lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam.

2.1. Rào cản thương mại và chính sách bảo hộ

EU áp dụng nhiều quy định và tiêu chuẩn khắt khe đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Điều này đã tạo ra khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường EU. Các rào cản phi thuế quan như tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm cũng là những thách thức lớn.

2.2. Thiếu thông tin và hiểu biết về thị trường EU

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa có đủ thông tin về thị trường EU, dẫn đến việc không thể tận dụng tối đa cơ hội xuất khẩu. Việc thiếu hiểu biết về văn hóa, thói quen tiêu dùng và yêu cầu của thị trường EU đã làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

III. Giải pháp thúc đẩy quan hệ thương mại Việt Nam EU giai đoạn 1990 2000

Để vượt qua các thách thức, Việt Nam cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế với EU. Việc cải cách chính sách thương mại, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường thông tin thị trường là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các đối tác EU cũng cần được chú trọng.

3.1. Cải cách chính sách thương mại

Việt Nam cần tiếp tục cải cách chính sách thương mại, giảm thiểu các rào cản và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Việc tham gia các hiệp định thương mại tự do sẽ giúp Việt Nam mở rộng thị trường và tăng cường khả năng cạnh tranh.

3.2. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường EU, các doanh nghiệp Việt Nam cần nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến quy trình sản xuất và áp dụng công nghệ hiện đại. Điều này không chỉ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo dựng uy tín cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quan hệ thương mại Việt Nam EU

Nghiên cứu cho thấy, việc tăng cường hợp tác thương mại với EU đã mang lại nhiều lợi ích cho Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng mạnh, nhiều sản phẩm Việt Nam đã có mặt tại thị trường EU. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước.

4.1. Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU đã tăng trưởng đáng kể trong giai đoạn 1990-2000. Nhiều mặt hàng như dệt may, giày dép, thủy sản đã trở thành những sản phẩm chủ lực xuất khẩu sang EU, đóng góp lớn vào ngân sách quốc gia.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Sự phát triển của quan hệ thương mại với EU đã tạo ra nhiều việc làm và cải thiện thu nhập cho người dân. Nhiều doanh nghiệp đã mở rộng quy mô sản xuất, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.

V. Kết luận và tương lai của quan hệ thương mại Việt Nam EU

Tương lai của quan hệ thương mại Việt Nam - EU hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Việc ký kết các hiệp định thương mại tự do sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho cả hai bên. Việt Nam cần tận dụng tốt các cơ hội này để nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với việc gia tăng hợp tác kinh tế, Việt Nam có thể trở thành một trong những đối tác quan trọng của EU tại khu vực Đông Nam Á. Sự phát triển này sẽ không chỉ mang lại lợi ích cho hai bên mà còn góp phần vào sự ổn định và phát triển của khu vực.

5.2. Cần có chiến lược dài hạn

Để duy trì và phát triển quan hệ thương mại với EU, Việt Nam cần có chiến lược dài hạn, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện dịch vụ và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khác như giáo dục, khoa học và công nghệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1990 - 2000 ghi nhận bước ngoặt lịch sử trong tiến trình mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Sau khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII vào tháng 6/1991 đề ra đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa và đa phương hóa quan hệ quốc tế, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bước tăng trưởng vượt bậc. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm tăng từ 3,9% trong thời kỳ 1986 - 1990 lên 8,21% trong giai đoạn 1991 - 1995 và duy trì ở mức gần 7% trong giai đoạn 1996 - 2000. Cùng với đó, kim ngạch xuất khẩu toàn quốc đã tăng ngoạn mục từ 729,9 triệu USD năm 1987 lên 14,308 tỷ USD vào năm 2000, đạt mức bình quân 180 USD/người.

Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) với quy mô thị trường hơn 370 triệu dân và tổng sản phẩm quốc nội đạt trên 7.074 tỷ USD vào cuối thế kỷ 20 đã trở thành đối tác kinh tế, thương mại và đầu tư chiến lược hàng đầu của Việt Nam. Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng 10 năm phát triển quan hệ thương mại song phương Việt Nam - EU (1990 - 2000), lấy các mốc pháp lý trọng yếu làm điểm tựa phân tích, tiêu biểu là sự kiện chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22/10/1990 và ký kết Hiệp định hợp tác khung ngày 17/7/1995.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài bao gồm: làm rõ quá trình vận động của quan hệ thương mại song phương, phân tích biến động kim ngạch và chuyển dịch cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu, đánh giá tác động của các chính sách thương mại như Quy chế Tối huệ quốc (MFN) hay Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP), từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi cho giai đoạn 2001 - 2005. Phạm vi nghiên cứu bao quát 15 quốc gia thành viên EU trong giai đoạn 1990 - 2000. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý và doanh nghiệp giải quyết bài toán thâm hụt thương mại, đưa mức nhập siêu từ gần 4 tỷ USD năm 1996 xuống chỉ còn 0,2 tỷ USD năm 1999, đồng thời thiết lập nền tảng vững chắc chuẩn bị cho tiến trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp của hai lý thuyết kinh tế quốc tế kinh điển: Lý thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo và Lý thuyết Liên kết kinh tế khu vực của Bela Balassa, kết hợp cùng các nguyên tắc tự do hóa thương mại toàn cầu.

Lý thuyết Lợi thế so sánh là cơ sở giải thích việc Việt Nam phát huy các nguồn lực sẵn có về lao động và tài nguyên thiên nhiên để đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm thâm dụng lao động như dệt may, da giày, nông sản và thủy sản sang thị trường EU. Ngược lại, Việt Nam tận dụng nguồn hàng nhập khẩu từ EU để tiếp cận công nghệ cao, máy móc thiết bị hiện đại (chiếm tới 55% kim ngạch nhập khẩu từ EU) và hóa chất tân dược (chiếm khoảng 20% kim ngạch nhập khẩu) phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Lý thuyết Liên kết kinh tế khu vực được vận dụng để phân tích tiến trình nhất thể hóa châu Âu, từ Cộng đồng Than Thép châu Âu (CECA năm 1952), Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC năm 1957) đến Hiệp ước Maastricht có hiệu lực ngày 01/01/1993 thành lập Liên minh châu Âu và sự kiện ra đời đồng tiền chung Euro vào ngày 01/01/1999. Khung lý thuyết này giúp làm rõ cách thức một thị trường đơn nhất vận hành và những tác động đa chiều của nó đối với các quốc gia đang phát triển.

Bên cạnh đó, tác giả sử dụng hệ thống 4 khái niệm kinh tế - thương mại then chốt:

• Quy chế Tối huệ quốc (MFN): Cam kết không phân biệt đối xử trong quan hệ thương mại theo Điều 3 và Điều 4 của Hiệp định khung năm 1995.
• Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP): Cơ chế ưu đãi đơn phương của EU có hiệu lực từ ngày 01/07/1999 đến ngày 31/12/2001, phân chia sản phẩm thành 4 nhóm độ nhạy cảm (rất nhạy cảm chịu 85% thuế MFN; nhạy cảm chịu 70%; bán nhạy cảm chịu 35%; không nhạy cảm được miễn thuế 100%).
• Hàng rào phi thuế quan (Non-tariff barriers): Bao gồm hạn ngạch dệt may, quy chuẩn kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm soát dư lượng hóa chất.
• Cán cân mậu dịch song phương: Đo lường mức độ xuất siêu và nhập siêu giữa Việt Nam và các nước thành viên EU qua từng năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu toàn diện gồm dữ liệu thương mại song phương giữa Việt Nam với toàn bộ 15 quốc gia thành viên EU trong giai đoạn 1990 - 2000, đồng thời phân tích chuyên sâu 9 nhóm ngành hàng xuất khẩu chủ lực chiếm tới 75% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), tập trung khảo sát các đối tác thương mại hàng đầu gồm Đức (chiếm 28,5% thị phần mậu dịch), Pháp (20,7%), Anh (12,7%), Hà Lan (7,6%) cùng các mặt hàng mũi nhọn như giày dép (chiếm 30% kim ngạch), dệt may (25%), cà phê (9,6%) và thủy sản (11%).

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám Thống kê của Tổng cục Thống kê, Báo cáo Tổng kết của Bộ Thương mại, dữ liệu Tổng cục Hải quan, Viện Kinh tế Thế giới và Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công nghiệp từ năm 1985 đến năm 2000. Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian (time-series analysis) và phương pháp so sánh đối chiếu định tính kết hợp định lượng là nhằm đảm bảo tính chuẩn xác khi đo lường tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu bình quân 40%/năm, bóc tách sự biến động cơ cấu ngành hàng và kiểm chứng mức độ thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước các rào cản kỹ thuật khắt khe của EU.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - EU đạt bước tiến nhảy vọt trong suốt thập niên 1990. Khối lượng buôn bán hai chiều tăng trưởng với tốc độ trung bình lên tới 40%/năm từ năm 1991 đến năm 2000. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU trong thời kỳ 1990 - 1998 tăng trung bình 40,3%/năm (giai đoạn 1990 - 1994 tăng 28,31%/năm; giai đoạn 1995 - 1998 bứt phá lên 43,5%/năm). Đến năm 1999, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 2,499 tỷ USD, tăng gấp 17 lần so với mức 147 triệu USD của năm 1990. Tỷ trọng thương mại với EU trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng từ mức 12% năm 1991 lên 22,7% về xuất khẩu và 17,36% về nhập khẩu vào năm 1998.

Thứ hai, cán cân thương mại song phương chuyển biến căn bản từ nhập siêu sang xuất siêu vững chắc. Năm 1997 đánh dấu mốc lịch sử khi lần đầu tiên Việt Nam đạt thặng dư mậu dịch với EU ở mức 1,1 tỷ USD trên tổng kim ngạch hai chiều 3,3 tỷ USD. Năm 1998, kim ngạch hai chiều đạt 4,09 tỷ USD (tăng 7,2% so với 1997). Đến năm 1999, Việt Nam xuất khẩu sang EU đạt 2,182 tỷ USD trong khi chỉ nhập khẩu 0,919 tỷ USD, tạo thặng dư thương mại hơn 1,26 tỷ USD. Thành quả này đã góp phần trực tiếp giúp Việt Nam giảm mạnh mức nhập siêu toàn quốc từ mức gần 4 tỷ USD năm 1996 xuống còn 0,2 tỷ USD năm 1999 (chỉ chiếm 0,7% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước).

Thứ ba, cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam có sự định hình rõ nét nhưng bộc lộ mức độ tập trung cao. Nhóm 9 mặt hàng chủ lực thường xuyên chiếm tới 75% tổng kim ngạch xuất khẩu sang EU. Cụ thể trong năm 1998, giày dép dẫn đầu với 29,7%, dệt may chiếm 24,5%, cà phê chiếm 9,6%, hạt điều chiếm 5,3%, thủy sản chiếm 4,43%, gạo chiếm 3,4%, cao su chiếm 0,96%, than đá chiếm 0,7% và rau quả chiếm 0,3%. Bước sang năm 1999, mặt hàng giày dép tiếp tục giữ vị trí quán quân với tỷ trọng 30% (đạt giá trị 870 triệu USD, tăng hơn 33 lần so với 26 triệu USD năm 1992), dệt may đạt 700 triệu USD, thủy sản đạt 105,3 triệu USD (chiếm 11% xuất khẩu thủy sản cả nước), đồng thời ghi nhận sự xuất hiện của các mặt hàng công nghệ cao như linh kiện máy tính và điện tử với kim ngạch khoảng 23 triệu USD.

Thứ tư, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và nguồn viện trợ phát triển (ODA) từ EU giữ vai trò đòn bẩy quan trọng. Tính đến ngày 11/5/2000, toàn khối EU có 322 dự án được cấp phép tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký 5,576 tỷ USD (chiếm 12,6% tổng vốn FDI cả nước), trong đó vốn pháp định đạt 1,799 tỷ USD và vốn thực hiện đạt tỷ lệ 15,5%. Riêng Vương quốc Anh và Pháp nằm trong nhóm 10 nhà đầu tư lớn nhất với tổng vốn của Anh đạt khoảng 1,2 tỷ USD năm 1999 và Pháp đạt 633,5 triệu USD năm 1998. Về ODA, mức viện trợ phát triển của EU tăng từ 23 triệu Ecu/năm (thời kỳ 1994 - 1995) lên 52 triệu Ecu/năm (thời kỳ 1996 - 2000), tài trợ cho các dự án trọng điểm như nâng cao năng lực Cục Thú y (9 triệu Ecu) và phát triển lâm sinh tại Nghệ An (17,5 triệu Ecu).

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu qua bảng phân tích cơ cấu thị trường và biểu đồ tăng trưởng kim ngạch, bức tranh mậu dịch Việt Nam - EU thể hiện sự phân hóa rõ rệt theo từng quốc gia thành viên. Bốn đối tác đầu tàu gồm Đức (chiếm 28,5% tổng kim ngạch song phương), Pháp (20,7%), Anh (12,7%) và Hà Lan (7,6%) chiếm tới gần 70% tổng giá trị trao đổi thương mại của Việt Nam với toàn khối EU. Tại thị trường Đức, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng hơn 900% từ năm 1991 đến 1999, đạt mức xuất siêu 700 triệu USD năm 1999 với tổng kim ngạch hai chiều vượt mốc 1,033 tỷ USD vào năm 2000. Đối với Pháp, kim ngạch hai chiều từ mức hơn 1 tỷ Franc Pháp (FFr) năm 1991 đã tăng lên 5,3 tỷ FFr năm 1999 và 5,53 tỷ FFr năm 2000.

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự tăng trưởng này xuất phát từ việc Việt Nam tận dụng tốt các cam kết quốc tế, bao gồm Hiệp định buôn bán hàng dệt may ký kết các năm 1992, 1997 và bổ sung năm 2000 giúp hơn 500 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu sang EU, đạt 475 triệu USD trong 9 tháng đầu năm 2000. Bên cạnh đó, việc Ủy ban châu Âu (EC) chính thức quyết định nâng Việt Nam từ Nhóm II lên Nhóm I trong danh sách các quốc gia được phép xuất khẩu thủy sản vào EU từ tháng 11/1999 đã tạo cú hích lớn, đưa kim ngạch thủy sản tăng bình quân 17,7%/năm, hướng tới mốc 220 triệu USD năm 2000.

Tuy nhiên, thảo luận kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra 4 rào cản mang tính cốt tử:

• Sự phụ thuộc quá mức vào khâu trung gian: Ước tính có từ 10% đến 45% tổng trị giá giày dép và may mặc xuất khẩu sang EU phải thông qua các đối tác trung gian tại Hồng Kông, Đài Loan hay Hàn Quốc do doanh nghiệp trong nước yếu kém về năng lực nghiên cứu thị trường và thiếu vốn lưu động.
• Hàng rào thuế quan và phi thuế quan khắt khe: Thuế nhập khẩu của EU đối với một số nông sản chế biến còn rất cao (gạo lên tới 100%, đường gần 200%), trong khi hàng hóa Việt Nam phải cạnh tranh bất lợi với nhóm nước châu Phi, Caribe, Thái Bình Dương (ACP) được hưởng ưu đãi theo Công ước Lomé.
• Nguy cơ từ rào cản vệ sinh an toàn thực phẩm: Năng lực giám sát dư lượng độc tố trong thịt, mật ong và nông sản của các cơ quan quản lý trong nước chưa đáp ứng tiêu chuẩn EU, khiến nhiều nhóm hàng chưa thể tiếp cận thị trường.
• Thiếu hụt công nghệ chế biến sâu: Hàng xuất khẩu chủ yếu ở dạng thô hoặc gia công, dễ chịu rủi ro khi thị hiếu tiêu dùng châu Âu thay đổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực chứng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy thương mại Việt Nam - EU giai đoạn 2001 - 2005:

Thứ nhất, nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng và công nghệ chế biến sản phẩm:

• Hành động: Bộ Công nghiệp cùng các doanh nghiệp xuất khẩu cần đẩy mạnh đầu tư chiều sâu, chuyển giao công nghệ nguồn từ các nước tiên tiến như Đức và Pháp để chuyển đổi từ hàng thô sang hàng chế biến tinh xảo.
• Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ cơ sở chế biến đạt các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 9000, ISO 14000 và hệ thống phân tích mối nguy HACCP lên trên 70% vào năm 2005. Phấn đấu đưa kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt mốc 2 tỷ USD vào năm 2005 và nâng kim ngạch hàng điện tử, linh kiện công nghệ cao vượt ngưỡng 1 tỷ USD.
• Thời gian thực hiện: Giai đoạn 2001 - 2005.
• Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp ngành da giày, dệt may, chế biến thủy sản và Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính và hoàn thiện khung pháp lý thương mại:

• Hành động: Ban hành và sửa đổi các văn bản luật thương mại phù hợp với thông lệ quốc tế và nguyên tắc chuẩn bị gia nhập WTO. Triển khai đồng bộ cơ chế hải quan "một cửa" nhằm cắt giảm chi phí giao dịch cho doanh nghiệp.
• Chỉ số mục tiêu: Rút ngắn 50% thời gian thông quan hàng xuất nhập khẩu; kiểm soát chặt chẽ quy tắc xuất xứ hàng hóa (C/O) để triệt tiêu tình trạng gian lận thương mại theo Biên bản thỏa thuận hợp tác chống hàng giả ký kết với Pháp tháng 3/2000.
• Thời gian thực hiện: Hoàn thành trong giai đoạn 2001 - 2003.
• Chủ thể thực hiện: Bộ Thương mại, Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan.

Thứ ba, chủ động xúc tiến thương mại và xóa bỏ xuất khẩu qua trung gian:

• Hành động: Hiệp hội Da giày (Lefaso) và Tổng công ty Dệt may Việt Nam (Vinatex) cần tổ chức các đoàn khảo sát thị trường trực tiếp, tham gia các hội chợ triển lãm chuyên ngành quốc tế tại Paris, Frankfurt, London, đồng thời thiết lập các chi nhánh và văn phòng đại diện thường trú tại EU.
• Chỉ số mục tiêu: Cắt giảm tỷ lệ xuất khẩu qua trung gian từ mức 10 - 45% xuống dưới 15% vào năm 2005, chuyển dần từ hợp đồng gia công thuần túy sang phương thức chủ động thu mua nguyên liệu và bán hàng trực tiếp.
• Thời gian thực hiện: Triển khai liên tục từ năm 2001 đến năm 2005.
• Chủ thể thực hiện: Các hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu.

Thứ tư, tăng cường đối thoại chính sách và vận động mở rộng hạn ngạch:

• Hành động: Tận dụng hiệu quả khuôn khổ Đối thoại Á - Âu (ASEM) và cơ chế Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam - EU để đàm phán tháo gỡ rào cản phi thuế quan.
• Chỉ số mục tiêu: Vận động EU nâng mức tăng trưởng hạn ngạch dệt may hàng năm vượt mức 5%/năm, mở rộng diện mặt hàng hưởng thuế suất GSP ưu đãi từ 0% đến 35%, và sớm công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường đầy đủ.
• Thời gian thực hiện: Kế hoạch hợp tác chiến lược 5 năm (2001 - 2005).
• Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, Bộ Thương mại và Ủy ban Hoạch định Chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách kinh tế đối ngoại:

• Lợi ích: Tiếp cận hệ thống luận cứ thực chứng về tác động của các hiệp định thương mại song phương và cơ chế ưu đãi thuế quan MFN/GSP giai đoạn 1990 - 2000.
• Trường hợp sử dụng: Vận dụng làm tư liệu đối sánh trong quá trình xây dựng chiến lược đàm phán gia nhập WTO và đàm phán các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với EU.

2. Ban lãnh đạo và nhà quản trị tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu:

• Lợi ích: Nắm bắt sâu sắc đặc tính thị trường của 15 quốc gia EU, nhận diện rủi ro khi phụ thuộc vào khâu gia công trung gian và thấu hiểu các tiêu chuẩn kỹ thuật nhập khẩu khắt khe.
• Trường hợp sử dụng: Xây dựng kế hoạch đầu tư công nghệ đạt chuẩn ISO 9000/HACCP, tái cơ cấu danh mục sản phẩm da giày, dệt may, thủy sản để xuất khẩu trực tiếp sang Đức, Pháp, Anh và Hà Lan.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kinh tế quốc tế và Quan hệ quốc tế:

• Lợi ích: Sở hữu bộ dữ liệu chuỗi thời gian hoàn chỉnh về thương mại, đầu tư FDI và viện trợ ODA thời kỳ đầu Đổi mới của Việt Nam.
• Trường hợp sử dụng: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy, nghiên cứu tình huống (case study) về việc ứng dụng lý thuyết lợi thế so sánh và lý thuyết liên kết kinh tế khu vực trong nền kinh tế chuyển đổi.

4. Chuyên gia tư vấn xúc tiến thương mại và tổ chức xúc tiến đầu tư:

• Lợi ích: Hiểu rõ cơ chế vận hành của thị trường tiền tệ chung châu Âu (Euro) và mạng lưới phân phối hàng hóa nội khối.
• Trường hợp sử dụng: Thiết kế các chương trình kết nối doanh nghiệp Việt Nam - EU, tư vấn chiến lược marketing địa phương hóa và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua các rào cản thương mại kỹ thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệp định khung ngày 17/7/1995 có vai trò pháp lý như thế nào đối với thương mại Việt Nam - EU? Hiệp định khung là nền tảng pháp lý cao nhất quy định hai bên dành cho nhau quy chế Tối huệ quốc (MFN) theo Điều 3 và Điều 4, cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất để thâm nhập thị trường và từng bước dỡ bỏ hàng rào phi thuế quan. Đây là đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy kim ngạch song phương tăng từ 672,2 triệu USD năm 1995 lên hơn 4,09 tỷ USD năm 1998, đồng thời tạo tiền đề để EU cam kết hỗ trợ Việt Nam gia nhập WTO.

2. Cơ chế thuế quan GSP của EU giai đoạn 1999 - 2001 phân loại hàng hóa như thế nào? Theo quy chế GSP áp dụng từ ngày 01/07/1999 đến ngày 31/12/2001, hàng hóa được chia thành 4 nhóm rõ rệt: Nhóm rất nhạy cảm (nông - thủy sản, thuốc lá) chịu thuế bằng 85% mức MFN thông thường; Nhóm nhạy cảm (thực phẩm, hóa chất, điện tử gia dụng) chịu mức 70% MFN; Nhóm bán nhạy cảm (cá, điều hòa, máy giặt) chịu mức 35% MFN; và Nhóm không nhạy cảm (hạt điều, cao su, đồ chơi) được hưởng thuế suất 0% hoặc miễn thuế hoàn toàn.

3. Vì sao có tới 10% - 45% hàng dệt may và giày dép Việt Nam phải xuất khẩu qua trung gian sang EU? Nguyên nhân chủ yếu do các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 1990 - 2000 còn non trẻ, thiếu kinh phí dành cho hoạt động nghiên cứu thị trường quốc tế và thiếu vốn lưu động để chủ động nhập khẩu nguyên phụ liệu đạt chuẩn. Do đó, doanh nghiệp buộc phải nhận các đơn hàng gia công qua các nhà buôn trung gian tại Hồng Kông, Đài Loan, Hàn Quốc, chấp nhận chia sẻ phần lớn giá trị gia tăng của sản phẩm.

4. Quốc gia nào trong khối EU là bạn hàng thương mại lớn nhất của Việt Nam trong thập niên 1990? Cộng hòa Liên bang Đức là đối tác số một, chiếm tới 28,5% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với EU. Kim ngạch song phương Việt - Đức đã tăng từ 159,9 triệu USD năm 1990 lên 925,1 triệu USD năm 1999 và đạt 1,033 tỷ USD vào năm 2000. Trong đó, Việt Nam liên tục duy trì trạng thái xuất siêu ấn tượng sang Đức, đạt mức thặng dư 700 triệu USD vào năm 1999 với các mặt hàng chủ lực là dệt may (40%) và da giày (22%).

5. Việc Ủy ban châu Âu nâng bậc Việt Nam lên Nhóm I về thủy sản vào tháng 11/1999 có ý nghĩa gì? Việc nâng hạng từ Nhóm II lên Nhóm I khẳng định các doanh nghiệp chế biến thủy sản Việt Nam đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn vệ sinh và kiểm soát mầm bệnh của EU. Quyết định này giúp hàng thủy sản đông lạnh của Việt Nam được thông quan thuận lợi, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang EU tăng vọt từ 75,2 triệu USD năm 1997 lên 105,3 triệu USD năm 1999 và đạt 220 triệu USD trong năm 2000.

Kết luận

• Tăng trưởng kim ngạch vượt bậc: Tốc độ tăng trưởng thương mại hai chiều đạt bình quân 40%/năm trong giai đoạn 1991 - 2000, đưa kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU năm 1999 đạt 2,499 tỷ USD, tăng 17 lần so với năm 1990.
• Chuyển dịch cán cân thương mại bền vững: Việt Nam đã chuyển hóa thành công vị thế từ nhập siêu sang xuất siêu vững chắc từ năm 1997, duy trì thặng dư mậu dịch trên 1,1 tỷ USD mỗi năm, góp phần kéo giảm mức nhập siêu toàn quốc xuống chỉ còn 0,2 tỷ USD năm 1999.
• Định hình 3 trụ cột ngành hàng xuất khẩu mũi nhọn: Mặt hàng giày dép (chiếm 30% kim ngạch xuất khẩu sang EU), dệt may (chiếm 25%) và thủy sản (đạt 105,3 triệu USD năm 1999) đã xác lập vị thế vững chắc tại các thị trường đầu tàu như Đức, Pháp, Anh và Hà Lan.
• Tận dụng hiệu quả khuôn khổ pháp lý quốc tế: Thực thi thành công Hiệp định hợp tác khung năm 1995, các hiệp định chuyên ngành dệt may và khai thác tối đa các ưu đãi từ chế độ MFN cùng biểu thuế GSP của EU.
• Nhận diện thẳng thắn các rủi ro nội tại: Luận văn đã vạch rõ những điểm nghẽn về tỷ lệ gia công trung gian cao (10 - 45%), năng lực marketing quốc tế còn yếu và các nguy cơ bị áp thuế cao đối với nông sản chế biến (gạo 100%, đường gần 200%).

Đóng góp khoa học cốt lõi của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện bức tranh thực tiễn 10 năm đầu Đổi mới của quan hệ thương mại Việt Nam - EU, cung cấp cơ sở dữ liệu chuỗi thời gian chuẩn xác và luận chứng khoa học làm tiền đề hoạch định chính sách ngoại thương. Trong giai đoạn tiếp theo (2001 - 2005), việc tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính hải quan, hoàn thiện khung pháp lý tương thích với WTO và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp tiêu chuẩn ISO/HACCP sẽ là chìa khóa then chốt để Việt Nam nâng cao chuỗi giá trị trên thị trường quốc tế. Hãy tiếp tục nghiên cứu và ứng dụng toàn diện các giải pháp thực tiễn từ luận văn để mở rộng cánh cửa thâm nhập thị trường châu Âu một cách hiệu quả và bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. Më ®Çu Vµo nh÷ng n¨m cuèi cïng cña thÕ kû XX, cïng víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc c«ng nghÖ vµ sù chÊm døt chiÕn tranh l¹nh, toµn cÇu ho¸ ®· trë thµnh mét xu thÕ chÝnh trong ®êi sèng chÝnh trÞ thÕ giíi. Xu thÕ tù do ho¸ toµn cÇu ph¸ tan xu h­íng khÐp kÝn cña mçi quèc gia trªn hµnh tinh ®ång thêi t¨ng c­êng sù tuú thuéc vÒ lîi Ých kinh tÕ gi÷a c¸c quèc gia. §Ó héi nhËp mét c¸ch cã hiÖu qu¶, t¹i §¹i héi §¶ng lÇn thø VII-6/1991, §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· ®­a ra ®­êng lèi ®èi ngo¹i më réng nh»m ®a d¹ng ho¸, ®a ph­¬ng ho¸ c¸c quan hÖ quèc tÕ trªn tinh thÇn ViÖt Nam muèn lµ b¹n víi tÊt c¶ c¸c n­íc trªn thÕ giíi phÊn ®Êu v× hoµ b×nh ®éc lËp vµ ph¸t triÓn.

Thùc tiÔn trong h¬n thËp niªn qua, ViÖt Nam ®· t¨ng c­êng më réng quan hÖ víi thÕ giíi, trong ®ã næi lªn mèi quan hÖ hîp t¸c ngµy cµng cã hiÖu qu¶ gi÷a ViÖt Nam vµ EU. Hai bªn ®· lÊy viÖc b×nh th­êng ho¸ quan hÖ (10/1990) vµ cao h¬n n÷a lµ HiÖp ®Þnh khung ®­îc ký kÕt ngµy 17/7/1995 lµ mét nÒn t¶ng, c¬ së ph¸p lý cho viÖc thóc ®Èy quan hÖ vÒ mäi mÆt. §Æc biÖt quan hÖ th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam - EU ®· cã mét vÞ trÝ xøng ®¸ng. Quan hÖ ViÖt Nam-EU thÓ hiÖn sù ®óng ®¾n cña ®­êng lèi chÝnh s¸ch cña ViÖt Nam tõ lý luËn tíi thùc tiÔn.

ChÝnh s¸ch më cöa ®· n©ng cao vÞ thÕ cña ViÖt Nam trªn tr­êng quèc tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cña ®Êt n­íc ta trong nh÷ng n¨m tíi. Quan hÖ hîp t¸c gi÷a ViÖt Nam-EU gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña n­íc ta trong thêi gian qua. ë ®©y t¸c gi¶ tËp trung ®i s©u vµo quan hÖ th­¬ng m¹i gi÷a ViÖt Nam vµ EU trong 10 n¨m qua (1990 - 2000) vµ ®Ò ra triÓn väng vµ nh÷ng gi¶i ph¸p cho viÖc thóc ®Èy quan hÖ th­¬ng m¹i hai bªn. LuËn v¨n ®­îc chia lµm 3 ch­¬ng: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.

Ch­¬ng 1: Kh¸i qu¸t chung vÒ quan hÖ ViÖt Nam-EU. Ch­¬ng 2: Quan hÖ Th­¬ng m¹i ViÖt Nam-EU. Ch­¬ng 3: TriÓn väng vµ nh÷ng gi¶i ph¸p thóc ®Èy th­¬ng m¹i ViÖt Nam- EU. Nh©n dÞp nµy em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù gióp ®ì tõ phÝa c¸c thÇy c« trong khoa Quan hÖ Quèc tÕ, ®Æc biÖt sù h­íng dÉn cña thÇy Ng« Duy Ngä gióp cho em hoµn thµnh kho¸ luËn tèt nghiÖp.

2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. Ch­¬ng 1: kh¸i qu¸t chung vÒ quan hÖ ViÖt Nam -EU 1- Kh¸i qu¸t vÒ Liªn minh ch©u ¢u(EU). ChiÕn tranh thÕ giíi lÇn 2 kÕt thóc ®Ó l¹i mét nÒn kinh tÕ kiÖt quÖ cho c¸c n­íc T©y ¢u. Hä cÇn thÊy sù cÇn thiÕt ph¶i hîp t¸c chÆt chÏ h¬n n÷a gi÷a c¸c n­íc trong khu vùc víi nhau ®Ó x©y dùng vµ ng¨n chÆn chiÕn tranh ®Æc biÖt chó träng vµo ph¸t triÓn kinh tÕ.

Còng vµo thêi ®iÓm nµy bé mÆt nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®· cã nh÷ng thay ®æi to lín. §ã lµ do sù ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, sù ph¸t triÓn vò b·o cña c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt. Sau chiÕn tranh Mü ®· thùc sù trë thµnh siªu c­êng vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ víi ý ®å lµm b¸ chñ thÕ giíi. Do vËy, c¸c n­íc T©y ¢u kh«ng thÓ kh«ng hîp t¸c ph¸t triÓn kinh tÕ vµ th«ng qua viÖc t¨ng c­êng kinh tÕ gi÷a hä víi nhau vµ viÖc thiÕt lËp mét tæ chøc siªu quèc gia nh»m ®iÒu hµnh phèi hîp ho¹t ®éng kinh tÕ khu vùc.

ý t­ëng thèng nhÊt ch©u ¢u ®· cã tõ l©u vµo thêi ®iÓm nµy ®· dÇn trë thµnh hiÖn thùc. Tõ n¨m 1923, B¸ t­íc ng­êi ¸o, «ng Con-denhove-Kalerg ®· s¸ng lËp ra Phong trµo Liªn minh ch©u ¢u. §Õn n¨m 1929, Bé tr­ëng Ngo¹i giao Ph¸p «ng A.Briand ®· ®­a ra ®Ò ¸n Liªn minh ch©u ¢u th× ®Õn sau ChiÕn tranh thÕ giíi lÇn 2 nh÷ng ý t­ëng ®ã míi dÉn tíi c¸c s¸ng kiÕn cô thÓ (1). Cã 2 h­íng vËn ®éng cho viÖc thèng nhÊt ch©u ¢u, ®ã lµ: Hîp t¸c gi÷a c¸c quèc gia vµ bªn c¹nh viÖc b¶o ®¶m chñ quyÒn d©n téc.

Hoµ nhËp hay lµ “nhÊt thÓ ho¸”: C¸c quèc gia ®Òu chÊp nhËn vµ tu©n thñ theo mét c¬ quan quyÒn lùc chung siªu quèc gia. XuÊt ph¸t tõ hai h­íng vËn ®éng trªn, ngµy 09/05/1950, Bé tr­ëng Ngo¹i giao Ph¸p «ng Robert Schuman ®Ò nghÞ ®Æt toµn bé nÒn s¶n xuÊt than, thÐp cña Céng hoµ Liªn bang §øc vµ Ph¸p d­íi mét c¬ quan quyÒn lùc chung trong mét tæ 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. chøc “më” ®Ó c¸c n­íc ch©u ¢u kh¸c cïng tham gia. §©y ®­îc coi lµ nÒn mãng ®Çu tiªn cho mét “ Liªn minh ch©u ¢u” ®Ó g×n gi÷ hoµ b×nh.

Víi nç lùc chung, Ph¸p vµ §øc ®· ph¸ ®i hµng rµo ng¨n c¸ch gi÷a hai quèc gia ®­îc coi lµ ¶nh h­ëng to lín tíi tiÕn tr×nh nhÊt thÓ ho¸ ch©u ¢u. B»ng sù cè g¾ng dµn xÕp “cïng nhau g¸nh v¸c träng tr¸ch chung th× ®ã sÏ lµ mét b­íc tiÕn quan träng vÒ phÝa tr­íc” ( Ph¸t biÓu Thñ t­íng §øc Konist Adanauer). Ngµy 13/07/1952, HiÖp ­íc thiÕt lËp Céng ®ång than thÐp ch©u ¢u (CECA) do s¸u n­íc Ph¸p, BØ, Céng hoµ Liªn bang §øc, Italia, Hµ Lan, Lucx¨mbua ký kÕt. Trªn c¬ së kÕt qu¶ cña CECA mang l¹i vÒ mÆt kinh tÕ còng nh­ chÝnh trÞ.

ChÝnh phñ c¸c n­íc thµnh viªn thÊy cÇn thiÕt ph¶i tiÕp tôc con ®­êng ®· chän ®Ó sím ®¹t ®­îc “thùc thÓ ch©u ¢u míi”. Do ®ã, ngµy 25/03/1957, HiÖp ­íc thiÕt lËp Céng ®ång kinh tÕ ch©u ¢u (EEC) vµ Céng ®ång N¨ng l­îng nguyªn tö ch©u ¢u (CEEA) ®· ®­îc ký kÕt t¹i Rome. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña qu¸ tr×nh liªn kÕt, n¨m 1967 c¶ CECA, CEEA vµ EEC chÝnh thøc hîp thµnh mét tæ chøc chung gäi lµ “Céng ®ång ch©u ¢u ” (EC). Trong khi c¸c n­íc ch©u ¢u tiÕn gÇn tíi mét tæ chøc cã tÝnh liªn kÕt cao, th× chÝnh phñ Anh ®ãn nhËn Tuyªn bè Schuman mét c¸ch l¹nh nh¹t, chØ trÝch viÖc thµnh lËp CECA v× nã ®ông ch¹m tíi chñ quyÒn d©n téc.

Nh­ng sù ra ®êi tiÕp theo cña EEC vµ CEEA l¹i lµm hä lóng tóng. Do vËy, Anh chñ tr­¬ng thµnh lËp “Khu vùc mËu dÞch Tù do ch©u ¢u hÑp” vµ EFTA ra ®êi gåm cã Anh, Nauy, Thuþ §iÓn, §an M¹ch, ¸o, Bå §µo Nha, Thuþ Sü, PhÇn Lan vµ Ailen. Tuy nhiªn, do môc tiªu ®¬n thuÇn vÒ kinh tÕ nªn EFTA ®· kh«ng gióp cho n­íc Anh n©ng cao vÞ trÝ ë T©y ¢u , trªn tr­êng quèc tÕ vµ bÞ c« lËp. Trong khi ®ã, EC ®· Ýt nhiÒu ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh qu¶ nhÊt ®Þnh c¶ trªn lÜnh vùc kinh tÕ lÉn chÝnh trÞ.

Do vËy, Anh cïng víi 3 n­íc §an M¹ch, Ailen vµ Na Uy xin gia nhËp EU vµ ngµy 01/01/1973, EU cã thªm 3 thµnh viªn míi lµ Anh, Ailen, §an M¹ch, riªng Na Uy kh«ng gia nhËp v× ®a sè nh©n d©n kh«ng ñng hé. (1) Nguån: ViÖn kinh tÕ thÕ giíi- C¸c khèi kinh tÕ vµ mËu dÞch trªn thÕ giíi. Nxb chÝnh tÞ quèc gia. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.

Nhê cã ®­îc nh÷ng thµnh c«ng ®· ®¹t ®­îc vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ, EU kh«ng ngõng viÖc më réng qu¸ tr×nh liªn kÕt réng r·i gi÷a c¸c n­íc, ®Õn ngµy 01/01/1986, EU ®· t¨ng lªn 12 thµnh viªn. §Ønh cao cña qu¸ tr×nh thèng nhÊt ch©u ¢u ®­îc thÓ hiÖn qua cuéc häp th­îng ®Ønh cña c¸c n­íc EU tæ chøc t¹i Maastricht (Hµ Lan) tõ ngµy 09 ®Õn 10/12/1991. T¹i Héi nghÞ nµy c¸c n­íc thµnh viªn ®· ®i ®Õn quyÕt ®Þnh thµnh lËp Liªn minh kinh tÕ vµ tiÒn tÖ EMU vµ Liªn minh chÝnh trÞ (EPU) nh»m lµm ch©u ¢u thay ®æi mét c¸ch c¬ b¶n vµo n¨m 2000 víi mét sù liªn kÕt kinh tÕ s©u réng h¬n sau khi ®ù¬c c¸c quèc gia phª chuÈn ngµy 01/01/1993, HiÖp ­íc Maastricht cã hiÖu lùc. Môc tiªu cña viÖc h×nh thµnh EU ®­îc thÓ hiÖn ngay trong c¸c hiÖp ­íc ë R«mma vÒ thµnh lËp Céng ®ång kinh tÕ ch©u ¢u n¨m 1957.

§ã lµ t¨ng c­êng sù liªn kÕt vÒ mÆt kinh tÕ, tËp hîp søc m¹nh cña c¸c quèc gia, gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ n¶y sinh trong tõng n­íc vµ c¶ céng ®ång trong tõng giai ®o¹n lÞch sö nhÊt ®Þnh. Th«ng qua sù liªn kÕt ngµy cµng chÆt chÏ néi bé céng ®ång ®Ó thiÕt lËp mét khu vùc tiÒn tÖ æn ®Þnh ë T©y ¢u nh»m c¹nh tranh víi ®ång ®«la Mü, vÒ l©u dµi ®Ó h×nh thµnh mét Liªn minh tiÒn tÖ vµ kinh tÕ thèng nhÊt vµ tiÕn tíi t¨ng c­êng liªn kÕt vÒ mÆt chÝnh trÞ. TriÓn väng s¸ng sña cña EU lµ sù hÊp dÉn kh«ng nh÷ng ®èi víi c¸c n­íc ch©u ¢u mµ cßn ®èi víi c¸c n­íc kh¸c trong khu vùc. Sau lÇn më réng lÇn thø 3 (01/01/1995), EU b­íc vµo thêi kú míi gåm 15 n­íc thµnh viªn.

§iÒu nµy cho thÊy râ b­íc tiÕn quan träng trong tiÕn tr×nh hoµ nhËp ch©u ¢u vµ ¶nh h­ëng cña EU kh«ng chØ ®Õn t×nh h×nh kinh tÕ, chÝnh trÞ cña tõng n­íc trong EU mµ cßn c¶ ®Õn ch©u ¢u theo h­íng “h­íng t©m” mµ h¹t nh©n chÝnh lµ EU. HiÖn nay, EU còng ®ang t¹o nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c §«ng ¢u cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó gia nhËp EU ®Ó t¨ng c­êng søc m¹nh kinh tÕ, më réng thÞ tr­êng. Nh÷ng n¨m cuèi cña thÕ kû 20, EU lµ mét trong ba trung t©m kinh tÕ thÕ giíi nh­ dÉn ®Çu thÕ giíi vÒ th­¬ng m¹i vµ ®Çu t­. Víi 370 triÖu d©n, tæng s¶n l­îng quèc 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.074 tû USD, nhËp khÈu hµng ho¸ ®¹t gi¸ trÞ 646.

ChiÕm 1/3 s¶n l­îng c«ng nghiÖp thÕ giíi TBCN, gÇn 50% xuÊt khÈu vµ h¬n 50% c¸c nguån t­ b¶n. Vµ ®Æc biÖt viÖc EU thèng nhÊt thÞ tr­êng tiÒn tÖ, ra mét ®ång tiÒn chung (01/01/1999) ®· ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn vÒ chÊt cña EU. 2 - Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn quan hÖ ViÖt Nam-EU. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh kinh tÕ ViÖt Nam.