Trách Nhiệm Xã Hội Của Ngành Ngân Hàng Đối Với Sự Gắn Kết Của Người Lao Động Tại BIDV Bình Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng đối với sự gắn kết của người lao động tại ngân hàng thương, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Song Hảo
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồng Thu
• Trường học: Trường Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Trách nhiệm xã hội ngành ngân hàng và sự gắn kết người lao động tại BIDV Bình Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Sự cần thiết của nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp định tính
• 1.5.2. Phương pháp định lượng
• 1.5.3. Thiết kế bảng câu hỏi
• 1.5.4. Các công cụ định lượng
• 1.5.5. Kiểm định mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
• 1.5.6. Quy trình nghiên cứu
• 1.5.7. Chọn mẫu điều tra
• 1.6. Tổng quan nghiên cứu trước
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng
• 2.1.1. Trách nhiệm xã hội
• 2.1.2. Các khía cạnh của trách nhiệm xã hội
• 2.1.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới trách nhiệm xã hội doanh nghiệp và tác dụng của thực hiện trách nhiệm xã hội doanh nghiệp
• 2.1.4. Trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng
• 2.2. Cơ sở lý luận về sự cam kết gắn bó với tổ chức
• 2.3. Mối quan hệ giữa trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng với sự cam kết gắn bó của người lao động với tổ chức
• 2.4. Lý thuyết về trách nhiệm xã hội và sự gắn kết tổ chức
• 2.5. Đề xuất giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
• 2.5.1. Đề xuất giả thuyết nghiên cứu
• 2.5.2. Mô hình nghiên cứu
• 3. THỰC TRẠNG VỀ SỰ GẮN KẾT CỦA NHÂN VIÊN TẠI BIDV BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Giới thiệu về BIDV Bình Dương
• 3.1.1. Lịch sử hình thành, phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức của BIDV Bình Dương
• 3.1.3. Lĩnh vực hoạt động
• 3.2. Thực trạng về sự gắn kết của người lao động tại BIDV Bình Dương
• 3.2.1. Công tác nhân sự và đào tạo tại Chi nhánh trong năm 2020
• 3.2.2. Các chính sách lương, thưởng đối với người lao động
• 3.2.3. Thực trạng về gắn kết của người lao động
• 3.3. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 3.3.1. Thống kê mô tả
• 3.3.2. Kiểm định độ tin cậy
• 3.3.3. Phân tích nhân tố khám phá
• 3.3.4. Phân tích tương quan
• 3.3.5. Phân tích hồi quy
• 3.3.6. Kiểm định sau hồi quy
• 3.3.7. Kiểm định sự khác biệt về cam kết gắn bó của nhân viên
• 3.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4. GIẢI PHÁP NÂNG CAO SỰ GẮN KẾT CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI BIDV BÌNH DƯƠNG
• 4.1. Cơ sở đề xuất các giải pháp
• 4.2. Một số giải pháp nâng cao sự gắn kết của người lao động tại BIDV Bình Dương
• 4.2.1. Nâng cao trách nhiệm với người lao động
• 4.2.2. Lấy trách nhiệm với khách hàng là trung tâm
• 4.2.3. Tiếp tục thực hiện tốt trách nhiệm với các bên liên quan xã hội
• 4.2.4. Thực hiện trách nhiệm với cơ quan công quyền
• 4.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Trách Nhiệm Xã Hội Ngành Ngân Hàng Tại BIDV Bình Dương

Trách nhiệm xã hội (TNXH) trong ngành ngân hàng ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt là tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bình Dương (BIDV Bình Dương). TNXH không chỉ là một xu hướng mà còn là một yếu tố quyết định trong việc xây dựng hình ảnh và uy tín của ngân hàng. BIDV Bình Dương đã thực hiện nhiều chương trình nhằm nâng cao trách nhiệm xã hội, từ đó tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng và khách hàng.

1.1. Khái niệm Trách Nhiệm Xã Hội trong Ngành Ngân Hàng

Trách nhiệm xã hội trong ngành ngân hàng được hiểu là nghĩa vụ của ngân hàng trong việc đóng góp vào sự phát triển bền vững của xã hội. Điều này bao gồm việc cung cấp dịch vụ tài chính một cách công bằng, minh bạch và có trách nhiệm với cộng đồng.

1.2. Vai trò của BIDV Bình Dương trong Trách Nhiệm Xã Hội

BIDV Bình Dương đã tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng như hỗ trợ giáo dục, y tế và phát triển kinh tế địa phương. Những hoạt động này không chỉ giúp nâng cao hình ảnh của ngân hàng mà còn tạo ra sự gắn kết với người lao động và khách hàng.

II. Thách Thức Đối Với Trách Nhiệm Xã Hội Tại BIDV Bình Dương

Mặc dù BIDV Bình Dương đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện trách nhiệm xã hội, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng ngày càng gay gắt, đòi hỏi ngân hàng không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn phải chú trọng đến trách nhiệm xã hội.

2.1. Cạnh Tranh Trong Ngành Ngân Hàng

Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam ngày càng gia tăng, dẫn đến áp lực phải cải thiện dịch vụ và trách nhiệm xã hội. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chương trình TNXH của BIDV Bình Dương.

2.2. Nhận Thức Của Người Lao Động Về Trách Nhiệm Xã Hội

Nhận thức của người lao động về trách nhiệm xã hội có thể ảnh hưởng đến sự gắn kết của họ với tổ chức. Nếu nhân viên không thấy được giá trị của TNXH, họ có thể không cảm thấy gắn bó với ngân hàng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Trách Nhiệm Xã Hội Tại BIDV Bình Dương

Để nâng cao trách nhiệm xã hội, BIDV Bình Dương cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng chính sách rõ ràng và thực hiện các chương trình TNXH có thể giúp ngân hàng tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.

3.1. Xây Dựng Chính Sách TNXH Rõ Ràng

BIDV Bình Dương cần xây dựng một chính sách TNXH rõ ràng, xác định các mục tiêu cụ thể và cách thức thực hiện. Điều này sẽ giúp ngân hàng có định hướng rõ ràng trong các hoạt động TNXH.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Viên Về TNXH

Đào tạo nhân viên về trách nhiệm xã hội sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của TNXH và cách thức thực hiện. Điều này không chỉ nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ hơn giữa nhân viên và ngân hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Trách Nhiệm Xã Hội Tại BIDV Bình Dương

Các chương trình TNXH tại BIDV Bình Dương đã mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng và ngân hàng. Những hoạt động này không chỉ giúp cải thiện hình ảnh của ngân hàng mà còn tạo ra sự gắn kết với người lao động.

4.1. Kết Quả Từ Các Chương Trình TNXH

Các chương trình TNXH đã giúp BIDV Bình Dương xây dựng được lòng tin từ phía khách hàng và cộng đồng. Những hoạt động này đã tạo ra giá trị bền vững cho ngân hàng và xã hội.

4.2. Tác Động Đến Sự Gắn Kết Của Người Lao Động

Sự tham gia của nhân viên vào các hoạt động TNXH không chỉ nâng cao tinh thần làm việc mà còn tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ hơn với tổ chức. Nhân viên cảm thấy tự hào khi làm việc cho một ngân hàng có trách nhiệm với xã hội.

V. Kết Luận Về Trách Nhiệm Xã Hội Tại BIDV Bình Dương

Trách nhiệm xã hội là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển bền vững của BIDV Bình Dương. Việc thực hiện TNXH không chỉ mang lại lợi ích cho cộng đồng mà còn giúp ngân hàng giữ chân nhân viên và nâng cao hình ảnh.

5.1. Tương Lai Của Trách Nhiệm Xã Hội Tại BIDV Bình Dương

Trong tương lai, BIDV Bình Dương cần tiếp tục phát triển các chương trình TNXH để đáp ứng nhu cầu của cộng đồng và nâng cao sự gắn kết của người lao động.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp cải thiện trách nhiệm xã hội sẽ giúp BIDV Bình Dương không ngừng phát triển và tạo ra giá trị bền vững cho cả ngân hàng và cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tài chính - ngân hàng ngày càng cạnh tranh khốc liệt, việc thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành bài toán chiến lược sống còn đối với mọi tổ chức tín dụng. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility - CSR) không đơn thuần là hoạt động thiện nguyện mà đã trở thành công cụ quản trị hiện đại, tác động trực tiếp đến tâm lý và thái độ của nhân viên. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bình Dương (BIDV Bình Dương), mặc dù luôn nằm trong nhóm đơn vị dẫn đầu về hiệu quả kinh doanh toàn hệ thống và đạt quy mô 220 cán bộ nhân viên vào năm 2020, đơn vị vẫn phải đối mặt với áp lực biến động nhân sự. Thống kê giai đoạn 2018 - 2020 cho thấy số lượng lao động nghỉ việc trung bình mỗi năm là 11 người, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải củng cố các chính sách duy trì nguồn nhân lực gắn bó lâu dài.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm nhận diện, đo lường mức độ tác động của các khía cạnh trách nhiệm xã hội ngành ngân hàng đến sự gắn kết của người lao động tại BIDV Bình Dương, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp quản trị khả thi. Về phạm vi nghiên cứu, đề tài khai thác chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2018 - 2020 kết hợp dữ liệu sơ cấp thu thập vào tháng 4/2021 trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Cơ cấu nhân sự tại chi nhánh ghi nhận tỷ lệ lao động nữ chiếm ưu thế với 66,82% và độ tuổi bình quân trẻ trung là 32 tuổi. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc lượng hóa mối liên hệ giữa chính sách CSR và hành vi nhân sự bằng các chỉ số thống kê rõ ràng, giúp ngân hàng tối ưu hóa chi phí thay thế nhân sự (ước tính có thể lên tới 100% - 150% tiền lương) và nâng cao hiệu suất làm việc bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết quản trị và hành vi tổ chức kinh điển. Trước hết, Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory) khẳng định doanh nghiệp có nghĩa vụ đạo đức và kinh tế với nhiều nhóm chủ thể, trong đó người lao động, khách hàng và cơ quan công quyền giữ vị trí then chốt. Tiếp theo, Lý thuyết định vị xã hội (Social Identity Theory) và Lý thuyết trao đổi xã hội (Social Exchange Theory) giải thích rằng khi nhân viên cảm nhận ngân hàng thực hiện tốt chuẩn mực đạo đức và vì cộng đồng, lòng tự hào nghề nghiệp sẽ gia tăng, thúc đẩy hành vi đáp lại bằng sự cống hiến tận tâm.

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 4 nhóm yếu tố trách nhiệm xã hội độc lập kế thừa từ nghiên cứu của Turker (2009) và Carroll (2016):

• Trách nhiệm đối với các bên liên quan xã hội: Bao gồm nghĩa vụ bảo vệ môi trường, tài trợ cộng đồng và thúc đẩy an sinh xã hội bền vững.
• Trách nhiệm đối với người lao động: Thể hiện qua chính sách tiền lương công bằng, cơ hội đào tạo thăng tiến, an toàn lao động và chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
• Trách nhiệm đối với khách hàng: Đảm bảo chất lượng sản phẩm dịch vụ minh bạch, bảo mật thông tin tài chính và chăm sóc sau bán hàng chuyên nghiệp.
• Trách nhiệm đối với cơ quan công quyền: Tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế và chấp hành quy định pháp luật của Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước.

Biến phụ thuộc là sự cam kết gắn bó của người lao động, được đo lường qua 3 khía cạnh tâm lý theo khung đánh giá của Meyer và Allen (1990): cam kết tình cảm (tự nguyện gắn bó vì yêu mến tổ chức), cam kết tính toán (ở lại vì chi phí rời bỏ cao) và cam kết chuẩn mực (ở lại vì tinh thần trách nhiệm).

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa hai phương pháp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành thông qua phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm với 5 chuyên gia là cán bộ quản lý cấp cao tại BIDV Bình Dương nhằm điều chỉnh nội dung 23 biến quan sát, hoàn thiện bảng khảo sát thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu sơ cấp từ 180 cán bộ nhân viên đang làm việc tại 8 phòng ban nghiệp vụ và 3 phòng giao dịch trực thuộc (PGD Nam Tân Uyên, PGD Tân Uyên, PGD Hòa Phú) trong tháng 4/2021. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất được lựa chọn để tối ưu hóa thời gian và chi phí tiếp cận. Cỡ mẫu 180 người hoàn toàn thỏa mãn điều kiện kiểm định EFA với tỷ lệ tối thiểu 5 mẫu trên 1 biến quan sát (tổng số tham số yêu cầu tối thiểu là 23 biến nhân 5 bằng 115 mẫu).

Dữ liệu sau khi làm sạch được phân tích qua phần mềm SPSS với các công cụ: Thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha (chấp nhận khi hệ số lớn hơn 0,6 và tương quan biến tổng lớn hơn 0,3), phân tích nhân tố khám phá EFA (điều kiện KMO nằm trong khoảng 0,5 đến 1,0; kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa Sig nhỏ hơn 0,05; hệ số tải nhân tố Factor Loading lớn hơn 0,5), phân tích tương quan Pearson, hồi quy tuyến tính OLS và kiểm định sai biệt One-way ANOVA/T-test. Lý do lựa chọn hồi quy OLS là nhằm lượng hóa chính xác mức độ tác động của từng chiều kích CSR đến mức độ gắn bó của nhân viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng trên mẫu khảo sát 180 nhân viên tại BIDV Bình Dương mang lại những phát hiện quan trọng:

• Đánh giá độ tin cậy thang đo: Tất cả 23 biến quan sát thuộc 4 thang đo biến độc lập và 1 thang đo biến phụ thuộc đều đạt chuẩn với hệ số Cronbach's Alpha dao động từ 0,768 đến 0,892, hệ số tương quan biến tổng đều vượt ngưỡng 0,30.
• Kết quả EFA: Trích xuất thành công 4 nhân tố độc lập và 1 nhân tố phụ thuộc tại giá trị Eigenvalue lớn hơn 1,0; tổng phương sai trích đạt trên 58,4%, kiểm định KMO đạt 0,845 với mức ý nghĩa Sig bằng 0,000, khẳng định tính hội tụ và phân biệt vượt trội của dữ liệu.
• Kết quả hồi quy tuyến tính: Cả 4 giả thuyết H1, H2, H3, H4 đều được chấp nhận với mức ý nghĩa Sig nhỏ hơn 0,05. Hệ số xác định R bình phương hiệu chỉnh đạt mức cao, chứng minh các khía cạnh CSR giải thích phần lớn sự biến thiên trong mức độ gắn kết của nhân viên. Trong đó, hai nhân tố có tác động mạnh nhất lần lượt là Trách nhiệm đối với người lao động (hệ số Beta chuẩn hóa cao nhất) và Trách nhiệm đối với khách hàng, tiếp theo là Trách nhiệm đối với các bên liên quan xã hội và Trách nhiệm với cơ quan công quyền.
• Kiểm định khác biệt nhân khẩu học: Phân tích One-way ANOVA cho thấy có sự khác biệt rõ rệt về mức độ cam kết gắn bó theo thâm niên công tác và bộ phận làm việc (Sig nhỏ hơn 0,05), trong khi nhóm nhân sự có thâm niên trên 5 năm thể hiện mức độ gắn kết cao hơn đáng kể so với nhóm dưới 2 năm. Cơ cấu mẫu ghi nhận 66,82% nhân sự nữ có mức độ gắn kết tình cảm cao hơn nam giới.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích hoàn toàn tương thích với các công bố khoa học quốc tế và trong nước. Mức độ giải thích của mô hình tại BIDV Bình Dương tương đồng với nghiên cứu của Mensah và cộng sự (2017) tại Ghana với R bình phương đạt 54,1%, cũng như củng cố kết luận của Kweyama và cộng sự (2015) trên 380 nhân viên tại Nam Phi về vai trò của CSR như một công cụ giữ chân nhân tài. Việc Trách nhiệm đối với người lao động giữ vai trò chi phối phản ánh đúng thực tế rằng chính sách tiền lương, thưởng minh bạch và cơ hội đào tạo chuyên môn là nhu cầu thiết yếu hàng đầu tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, củng cố nhận định của Trần Thị Nhinh (2020) khi khảo sát 480 nhân viên ngân hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Để kiểm tra các khuyết tật của mô hình, đồ thị phân tán phần dư chuẩn hóa (Scatter Plot) và biểu đồ tần số Histogram đã được sử dụng. Phân phối phần dư chuẩn hóa thể hiện đường cong phân phối chuẩn hình chuông với giá trị trung bình Mean xấp xỉ 0 và độ lệch chuẩn Std. Dev đạt 0,989, chứng minh giả định liên hệ tuyến tính và phương sai phần dư đồng nhất không bị vi phạm. Khi so sánh giữa 8 phòng ban và 3 phòng giao dịch, khối Quan hệ khách hàng và Giao dịch viên chịu áp lực doanh số lớn hơn nên nhận thức về trách nhiệm nội bộ có ảnh hưởng quyết định đến quyết định gắn bó lâu dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, ngân hàng cần thực hiện 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa sự gắn kết của người lao động trong giai đoạn 2022 - 2025:

• Nâng cao trách nhiệm nội bộ đối với người lao động: Ban Giám đốc phối hợp cùng Phòng Tổ chức - Hành chính thiết lập lộ trình đào tạo tối thiểu 40 giờ/năm cho mỗi nhân viên, rà soát chính sách lương thưởng theo KPI minh bạch, đảm bảo mức tăng thu nhập bình quân từ 5% đến 8%/năm. Mục tiêu giảm tỷ lệ biến động nhân sự từ mức 11 người/năm xuống dưới 5 người/năm trong vòng 12 tháng tới.
• Lấy trách nhiệm với khách hàng làm trung tâm hoạt động: Khối Quan hệ khách hàng và Phòng Giao dịch khách hàng triển khai quy trình thẩm định tín dụng rút ngắn 15% thời gian xử lý hồ sơ, số hóa 100% biểu mẫu giao dịch trực tuyến và cam kết bảo mật thông tin tài khoản tuyệt đối. Thời gian hoàn thiện các chuẩn mực dịch vụ mới là quý 3 năm 2022.
• Thực hiện trách nhiệm xã hội và môi trường bền vững: Công đoàn và Đoàn thanh niên chi nhánh chủ động trích lập tối thiểu 2% lợi nhuận sau thuế cho các chương trình học bổng hiếu học tại tỉnh Bình Dương, đồng thời tài trợ xây dựng 3 đến 5 căn nhà tình nghĩa mỗi năm. Triển khai sáng kiến văn phòng xanh không rác thải nhựa tại tất cả 3 phòng giao dịch trực thuộc trước quý 4 năm 2022.
• Tuân thủ nghiêm ngặt trách nhiệm với cơ quan công quyền: Phòng Kế toán tài chính và Phòng Quản trị tín dụng bảo đảm 100% nghĩa vụ thuế và báo cáo tài chính được nộp chính xác, đúng hạn trước ngày 20 hàng tháng, duy trì chỉ số tín nhiệm pháp lý và quản trị rủi ro đạt loại A theo chuẩn mực của Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và chuyên viên nhân sự ngành ngân hàng: Giúp nhà quản trị tại các chi nhánh ngân hàng thương mại nhận diện chính xác 4 trụ cột CSR tác động đến tâm lý giữ chân nhân tài, từ đó xây dựng chính sách đãi ngộ giảm thiểu chi phí tuyển dụng thay thế.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản trị kinh doanh: Cung cấp khung tham chiếu phương pháp luận mẫu mực, kết hợp thang đo Likert 23 biến quan sát và quy trình xử lý dữ liệu SPSS từ kiểm định Cronbach's Alpha, EFA đến phân tích hồi quy OLS.
• Chuyên viên phụ trách truyền thông và CSR doanh nghiệp: Nắm bắt các phương thức triển khai hoạt động an sinh xã hội gắn liền với chiến lược nâng cao niềm tự hào nội bộ của đội ngũ hơn 200 nhân sự.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu tại các trường đại học: Làm tư liệu giảng dạy thực chứng về hành vi tổ chức và quản trị nguồn nhân lực tại thị trường tài chính Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

• Trách nhiệm xã hội nào ảnh hưởng mạnh nhất đến lòng trung thành của nhân viên ngân hàng? Kết quả kiểm định hồi quy khẳng định Trách nhiệm đối với người lao động có hệ số tác động lớn nhất. Một môi trường làm việc an toàn, chế độ đãi ngộ công bằng và cơ hội thăng tiến rõ ràng tại 8 phòng ban giúp giảm tỷ lệ nhảy việc trung bình 11 người mỗi năm.

• Vì sao nghiên cứu lại chọn quy mô mẫu 180 người lao động tại BIDV Bình Dương? Quy mô mẫu 180 nhân sự hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn nghiên cứu định lượng với 23 biến quan sát, vượt xa ngưỡng tối thiểu 115 mẫu theo quy tắc 5 mẫu trên 1 biến, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ 220 cán bộ nhân viên toàn chi nhánh.

• Tỷ lệ giới tính và độ tuổi có ảnh hưởng đến mức độ gắn kết tại ngân hàng không? Kiểm định ANOVA cho thấy nhân sự nữ chiếm 66,82% và độ tuổi trung bình 32 tuổi có xu hướng gắn kết tình cảm cao hơn nam giới. Nhóm nhân viên có thâm niên trên 5 năm thể hiện mức độ trung thành vượt trội so với nhân sự mới.

• Làm thế nào để đo lường trách nhiệm đối với khách hàng trong mô hình CSR? Thang đo trách nhiệm với khách hàng gồm các chỉ báo về cung cấp dịch vụ minh bạch, bảo mật thông tin số dư, lãi suất cạnh tranh và thái độ tận tâm, được khảo sát trên thang đo Likert 5 mức độ đạt Cronbach's Alpha trên 0,75.

• Doanh nghiệp ngân hàng cần bao nhiêu thời gian để hiện thực hóa các giải pháp CSR? Lộ trình thực hiện khuyến nghị kéo dài từ 12 đến 24 tháng, phân kỳ theo từng quý từ việc chuẩn hóa KPI nhân sự nội bộ đến mở rộng các gói tài trợ an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và kiểm định thành công mô hình 4 nhân tố CSR tác động đến sự gắn kết của người lao động tại BIDV Bình Dương.
• Phân tích định lượng trên 180 mẫu khảo sát khẳng định trách nhiệm với người lao động và trách nhiệm với khách hàng giữ vai trò tiên quyết trong việc củng cố lòng trung thành tổ chức.
• Cung cấp bức tranh thực trạng biến động nhân sự giai đoạn 2018 - 2020 với bình quân 11 lượt nghỉ việc/năm, làm căn cứ thực tiễn vững chắc cho các đề xuất cải tiến.
• Đưa ra 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với mục tiêu giảm 50% tỷ lệ luân chuyển lao động và nâng cao năng suất toàn diện cho 220 cán bộ nhân viên.
• Mở ra hướng nghiên cứu mở rộng sang mô hình cấu trúc tuyến tính SEM hoặc khảo sát so sánh đa chi nhánh ngân hàng trong giai đoạn tiếp theo; các cấp lãnh đạo ngân hàng nên áp dụng ngay bộ chỉ số đánh giá CSR nội bộ này để nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 giới thiệu cơ sở lý thuyết về trách nhiệm xã hội, trách nhiệm xã hội ngành ngân hàng, sự gắn kết của người lao động và đề xuất mô hình nghiên cứu. THỰC TRẠNG Trong chương này, tác giả trình bày thực trạng về sự gắn kết của người lao động tại BIDV Bình Dương, kết quả nghiên cứu định lượng gồm thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố khám phá, phân tích tương quan, hồi quy. GIẢI PHÁP Nội dung phần này tập trung vào kết luận chung của đề tài nghiên cứu. Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao sự gắn kết của người lao động tại đơn vị.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở lý luận về trách nhiệm xã hội của ngành ngân hàng 1.1 Trách nhiệm xã hội Hiện nay, các nhà nghiên cứu trên thế giới đã đưa ra một số khái niệm khác nhau về trách nhiệm xã hội của một tổ chức. Trách nhiệm xã hội của tổ chức (Corporate Social Responsibility hay CSR) chính là cam kết của các tổ chức trong việc thực hiện các chuẩn mực về bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn lao động, quyền lợi chính đáng của người lao động, chính sách lương, phúc lợi đảm bảo được tính công bằng, vì lợi ích của các bên liên quan của các tổ chức, trong đó có mục tiêu phục vụ cộng đồng nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội. Hiện nay, tình hình ô nhiễm môi trường và hiệu ứng nhà kính gia tăng đã đặt ra nhiều thách thức đối với Chính phủ các nước trong việc áp đặt các chuẩn mực, tiêu chí phù hợp để đảm bảo các tổ chức thực hiện đúng cam kết về trách nhiệm với xã hội song song với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững. Việc thực hiện cam kết trách nhiệm với xã hội không chỉ cần thực hiện đối với các tổ chức lợi nhuận mà còn cả các tổ chức phi lợi nhuận, các doanh nghiệp sản xuất lẫn doanh nghiệp dịch vụ (Abd-Elmotaleb và cộng sự, 2015).

Theo Abd-Elmotaleb và cộng sự (2015), trách nhiệm xã hội đề cập đến các hoạt động tự nguyện của tổ chức nhằm đảm bảo sự phát triển thịnh vượng của xã hội. Trong khi đó Albdour và Altarawneh (2012) cho rằng trách nhiệm xã hội chính là các quyết định và hành động của nhà kinh doanh nhằm mục đích phát triển xã hội, phục vụ cộng đồng bên cạnh các mục tiêu kinh doanh mà doanh nghiệp đặt ra. Các doanh nghiệp rõ ràng đã nhận ra những ảnh hưởng tích cực của trách nhiệm xã hội đối với không chỉ đảm bảo phát triển xã hội thịnh vượng, vì cộng đồng mà còn giúp các doanh nghiệp phát triển bền vững, thực hiện các mục tiêu chiến lược đề ra. Đảm bảo trách nhiệm đối với xã hội giúp các tổ chức giữ chân người lao động vì họ tự hào được làm việc trong một môi trường không chỉ đảm bảo tốt mục tiêu tổ chức mà còn phục vụ cộng đồng.

Ngày nay, không chỉ các doanh nghiệp mà các ngân hàng cũng quan tâm -16- đến các hoạt động phục vụ cộng đồng, đảm bảo thực hiện trách nhiệm xã hội nhằm phát triển bền vững hơn. Ngày nay, một số chứng chỉ quốc tế quy định những bộ quy tắt ứng xử (Code of Conduct – COC) mà các doanh nghiệp có thể dựa vào đó thực hiện cam kết với trách nhiệm xã hội. Trách nhiệm xã hội có ý nghĩa bắt buộc thực hiện đối với bất kỳ tổ chức nào, thông qua sự điều tiết về chính sách của các Chính phủ các nước. Việc thực hiện cam kết trách nhiệm với xã hội giúp doanh nghiệp tăng tác động tích cực đối với xã hội và giảm thiểu các hậu quả tiêu cực trong suốt quá trình hoạt động của mình.

Trách nhiệm xã hội là đề tài nghiên cứu thu hút sự quan tâm của nhiều học giả, nhà nghiên cứu trên thế giới. Theo Turker (2009), việc đo lường trách nhiệm xã hội có thể dựa vào thang đo trách nhiệm với các bên liên quan trong một tổ chức đó, các bên liên quan này có thể là bên ngoài hoặc bên trong của một tổ chức. Trách nhiệm xã hội nhấn mạnh các trách nhiệm liên quan đến các bên liên quan và cộng đồng trong quá trình hoạt động của các tổ chức. Ngày nay, các tổ chức cần cam kết thực hiện các trách nhiệm đối với xã hội vì những hoạt động của các tổ chức có thể ảnh hưởng tích cực lẫn tiêu cực đối với xã hội và môi trường tự nhiên.

Từ đó, các tổ chức phải xem xét cẩn thận liệu các hoạt động của mình có ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đến môi trường, cộng đồng hay không. Một khái niệm phổ biến về trách nhiệm xã hội được trình bày bởi Ngân hàng thế giới. Theo đó, Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp là sự cam kết của doanh nghiệp đóng góp vào việc phát triển kinh tế bền vững thông qua các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động và thành viên gia đình họ, cho cộng đồng và toàn xã hội theo cách có lợi nhất cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”. Như vậy, mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về trách nhiệm xã hội nhưng các khái niệm đều có một điều chung là sự cam kết thực hiện các trách nhiệm của tổ chức đối với cộng đồng, xã hội song song với các mục tiêu khác của tổ chức.

Trách -17- nhiệm xã hội thực sự là một mô hình kinh doanh có cơ chế tự điều chỉnh giúp các tổ chức thể hiện trách nhiệm đối với xã hội, với bản thân tổ chức và đối với các bên liên quan trong quá trình hoạt động. Thông qua thực hiện cam kết về trách nhiệm với xã hội, các tổ chức có thể nhận ra những tác động trong hoạt động của mình đối với các khía cạnh của xã hội, cộng đồng và môi trường sống. Một trong những tiêu chí để xây dựng thương hiệu doanh nghiệp chính là việc cam kết thực hiện trách nhiệm xã hội cũng như những đóng góp với sự phát triển của xã hội.2 Các khía cạnh của trách nhiệm xã hội Thực tế, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không chỉ là việc cam kết thực hiện các nghĩa vụ tham gia chương trình xã hội (Turker, 2009). Việc tham gia các chương trình xã hội như hỗ trợ các hộ nghèo, các cá nhân có điều kiện khó khăn,… chính là các hoạt động vì cộng đồng nhưng trách nhiệm xã hội ở đây có ý nghĩa rộng hơn.

Theo đó, doanh nghiệp phải có trách nhiệm với cả những bên liên quan đối với hoạt động của mình. Các doanh nghiệp cần phải dự đoán những tác động về hoạt động của mình với môi trường và xã hội, từ đó giảm thiểu những tác động tiêu cực và gia tăng những tác động tích cực đến xã hội. Trách nhiệm xã hội của tổ chức thể hiện trách nhiệm cả đối với sự phát triển bền vững về kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động, thực hiện tốt các chính sách về phúc lợi, lương, thưởng,… cho người lao động. Ngoài ra, các tổ chức cũng có trách nhiệm bảo vệ môi trường trong quá trình hoạt động.

Ngày nay, các doanh nghiệp tại Trung Quốc cũng như Việt Nam tham gia sản xuất nhưng chưa chú trọng nhiều vào bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp này sử dụng dây chuyền sản xuất, công nghệ cũ nên khả năng gây ô nhiễm môi trường rất cao. Vì vậy, thời gian gần đây nước ta chỉ khuyến khích các doanh nghiệp có nguy cơ ít ô nhiễm môi trường, doanh nghiệp đầu tư công nghệ để bảo vệ môi trường. Do đó, trách nhiệm xã hội thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Theo Abd-Elmotaleb và cộng sự (2015), trách nhiệm xã hội gồm các khía cạnh như kinh tế, pháp lý và đạo đức.

-18- Khía cạnh kinh tế được hiểu là việc các doanh nghiệp sản xuất cũng như cung cấp hàng hóa và dịch vụ sao cho đảm bảo vừa làm hài lòng khách hàng, vừa thực hiện tốt các nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với những nhà đầu tư, cổ đông, phát triển khoa học công nghệ và tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm phát triển sản phẩm, phân phối các sản phẩm và dịch vụ đến người tiêu dùng một cách hợp lý với chi phí tối ưu. Một khi các doanh nghiệp đảm bảo khía cạnh kinh tế trong thực hiện trách nhiệm với xã hội, các doanh nghiệp có thể đóng góp vào tăng cường phúc lợi cho xã hội, đảm bảo phát triển doanh nghiệp một cách bền vững. Một khi doanh nghiệp phát triển bền vững, doanh nghiệp mới tạo ra việc làm cho người lao động, tham gia vào các hoạt động cộng đồng hay thỏa mãn yêu cầu của các bên có liên quan của doanh nghiệp (Turker, 2009). Khía cạnh kinh tế trong trách nhiệm xã hội được thể hiện qua việc tạo công ăn việc làm cho người lao động với việc doanh nghiệp đảm bảo tốt chính sách thu nhập, phúc lợi cho người lao động.

Từ các chính sách lương, phúc lợi hợp lý, doanh nghiệp đã đóng góp cho xã hội trong việc tạo thu nhập ổn định cho người lao động và công ăn việc làm. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể tạo điều kiện cho người lao động phát triển nghề nghiệp, thụ hưởng môi trường lao động an toàn và vệ sinh, đảm bảo tốt quyền riêng tư nơi làm việc (Glavas và cộng sự, 2014). Ngoài ra, khía cạnh kinh tế trong trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp còn thể hiện ở chỗ trách nhiệm với người tiêu dùng được đảm bảo. Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ nhằm tạo sự hài lòng cho khách hàng.

Các doanh nghiệp có nghĩa vụ không chỉ trong quá trình sản xuất, cung ứng dịch vụ mà còn đảm bảo quyền lợi khách hàng ở giai đoạn sau bán hàng, phải duy trì thường xuyên chất lượng dịch vụ tốt nhằm giữ chân khách hàng, duy trì và phát triển thị phần. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cần có nghĩa vụ pháp lý khi đề cập đến trách nhiệm xã hội. Các nghĩa vụ kinh tế trong quá trình hoạt động của mình được thể chế hóa thông qua các nghĩa vụ pháp lý được quy định bởi nhà nước. -19- Khía cạnh pháp lý thể hiện những nghĩa vụ, trách nhiệm mà doanh nghiệp phải thực hiện một cách đầy đủ các quy định về pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động cũng như quy định về pháp luật bảo vệ các bên liên quan.