Tổng quan về công tác dân vận của Hồ Chí Minh

Công tác dân vận của Hồ Chí Minh là một phần quan trọng trong tư tưởng và chính sách của Đảng. 147 trang · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
• Đề tài: Tổng Quan Về Công Tác Dân Vận Của Hồ Chí Minh Trong Giai Đoạn Đầu Thế Kỷ XXI
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Quảng Bình

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN VẬN
• 1.1. Quan niệm về dân, dân chủ, dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh
• 1.2. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC DÂN VẬN Ở TỈNH QUẢNG BÌNH TRONG NHỮNG NĂM ĐẦU THẾ KỶ XXI
• 2.1. Thực trạng công tác dân vận ở tỉnh Quảng Bình
• 2.2. Nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC DÂN VẬN Ở TỈNH QUẢNG BÌNH TRONG NHỮNG NĂM TỚI
• 3.1. Phương hướng nâng cao chất lượng công tác dân vận
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng công tác dân vận

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác dân vận của Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI

Công tác dân vận của Hồ Chí Minh là một phần quan trọng trong tư tưởng và chính sách của Đảng. Trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI, công tác này đã được triển khai mạnh mẽ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Công tác dân vận không chỉ là cầu nối giữa Đảng và nhân dân mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách xã hội, phát huy sức mạnh của toàn dân tộc.

1.1. Ý nghĩa của công tác dân vận trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Công tác dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh mang ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự quan tâm đến đời sống nhân dân. Nó không chỉ là trách nhiệm của Đảng mà còn là quyền lợi của mỗi công dân trong việc tham gia vào các hoạt động xã hội.

1.2. Các nguyên tắc cơ bản trong công tác dân vận

Các nguyên tắc cơ bản trong công tác dân vận bao gồm: dân chủ, công khai, minh bạch và sự tham gia của nhân dân. Những nguyên tắc này giúp xây dựng lòng tin giữa Đảng và nhân dân, tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong công tác dân vận hiện nay

Trong bối cảnh hiện nay, công tác dân vận đối mặt với nhiều thách thức. Sự phát triển nhanh chóng của xã hội và kinh tế đã tạo ra những vấn đề mới cần giải quyết. Các thách thức này bao gồm sự phân hóa xã hội, sự thiếu đồng bộ trong chính sách và sự thiếu gắn kết giữa các tầng lớp nhân dân.

2.1. Sự phân hóa xã hội và tác động đến công tác dân vận

Sự phân hóa xã hội đang gia tăng, dẫn đến những khó khăn trong việc tiếp cận và thực hiện công tác dân vận. Điều này đòi hỏi các chính sách phải linh hoạt và phù hợp với từng nhóm đối tượng.

2.2. Thiếu đồng bộ trong chính sách dân vận

Thiếu đồng bộ trong các chính sách dân vận có thể gây ra sự chồng chéo và lãng phí nguồn lực. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả của công tác dân vận.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả công tác dân vận

Để nâng cao hiệu quả của công tác dân vận, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành sẽ giúp cải thiện quy trình làm việc và tăng cường sự tham gia của nhân dân.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác dân vận

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để thu thập ý kiến của nhân dân, từ đó điều chỉnh các chính sách cho phù hợp. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao tính minh bạch trong công tác dân vận.

3.2. Tăng cường sự tham gia của nhân dân

Khuyến khích sự tham gia của nhân dân vào các hoạt động xã hội sẽ tạo ra sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa Đảng và nhân dân. Điều này cũng giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc xây dựng cộng đồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của công tác dân vận trong giai đoạn hiện nay

Công tác dân vận đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ phát triển kinh tế đến bảo vệ môi trường. Những ứng dụng này không chỉ mang lại lợi ích cho cộng đồng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

4.1. Công tác dân vận trong phát triển kinh tế

Công tác dân vận đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế. Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa là một ví dụ điển hình cho sự thành công của công tác dân vận.

4.2. Công tác dân vận trong bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ quan trọng hiện nay. Công tác dân vận giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường, từ đó tạo ra những hành động thiết thực trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của công tác dân vận

Công tác dân vận của Hồ Chí Minh đã và đang đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Trong tương lai, cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được và khắc phục những hạn chế còn tồn tại để nâng cao hiệu quả của công tác dân vận.

5.1. Định hướng phát triển công tác dân vận trong tương lai

Định hướng phát triển công tác dân vận trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Cần có sự đổi mới trong phương pháp và cách tiếp cận để phù hợp với tình hình mới.

5.2. Vai trò của công tác dân vận trong xây dựng xã hội công bằng

Công tác dân vận sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội công bằng và văn minh. Sự tham gia của nhân dân vào các hoạt động xã hội sẽ góp phần tạo ra một môi trường sống tốt đẹp hơn cho mọi người.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới từ năm 1986 đến năm 2006, công tác dân vận của Đảng đã tạo nên những động lực to lớn thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Tuy nhiên, bước vào thế kỷ XXI, trước những tác động phức tạp của nền kinh tế thị trường và tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, công tác dân vận nói chung và vận động nông dân nói riêng đang đứng trước nhiều thử thách gay gắt. Tại một số địa phương, ước tính có khoảng 15% đến 20% tổ chức cơ sở đảng và chính quyền còn biểu hiện xem nhẹ công tác vận động quần chúng, tình trạng cán bộ quan liêu, xa rời cơ sở dẫn đến các vụ việc khiếu kiện vượt cấp, làm suy giảm niềm tin của nhân dân.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm sáng tỏ hệ thống quan điểm lý luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân vận, từ đó đánh giá toàn diện thực trạng công tác nông vận tại tỉnh Quảng Bình trong những năm đầu thế kỷ XXI. Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm việc phân tích nguồn gốc hình thành tư tưởng dân vận, khảo sát các phong trào thi đua sản xuất của nông dân Quảng Bình giai đoạn 2001 - 2006, đồng thời xác lập phương hướng và hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả công tác nông vận đến năm 2010. Nghiên cứu mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi vận dụng sáng tạo 3 nghị quyết chuyên đề về công tác quần chúng tại Hội nghị Trung ương 7 khóa IX, góp phần định lượng hóa mục tiêu nâng cao trên 85% tỷ lệ đồng thuận của nhân dân trong các chương trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp với hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh. Khung lý thuyết tập trung vào nguyên lý kinh điển: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân. Nghiên cứu vận dụng đồng thời 2 lý thuyết nền tảng gồm lý thuyết về liên minh công - nông trong thời kỳ quá độ và lý thuyết về xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân. Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tương tác hữu cơ giữa sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của chính quyền và quyền làm chủ của giai cấp nông dân với trên 90% lực lượng lao động tại nông thôn.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm trung tâm:

• Khái niệm "Dân": Hồ Chí Minh mở rộng nội hàm đến tất cả những người con đất Việt, lấy liên minh công nhân, nông dân và trí thức làm nền tảng nòng cốt.
• Khái niệm "Dân chủ": Được khẳng định qua mệnh đề cốt tử là dân là chủ và dân làm chủ, xác định vị thế tối thượng của nhân dân trong mọi hoạt động chính trị.
• Khái niệm "Dân vận": Bản chất là sự giác ngộ, tập hợp lực lượng toàn dân nhằm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chung của đất nước.
• Khái niệm "Nông vận": Hoạt động vận động, tổ chức giai cấp nông dân tham gia phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Công trình thu thập nguồn dữ liệu thứ cấp đồ sộ từ 15 tác phẩm kinh điển của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tiêu biểu như Đường Kách mệnh năm 1927, Sửa đổi lối làm việc năm 1947, bài báo Dân vận ngày 15 tháng 10 năm 1949, cùng các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc và báo cáo tổng kết của Tỉnh ủy Quảng Bình giai đoạn 2001 - 2006. Nguồn dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua phương pháp điều tra xã hội học với cỡ mẫu 120 cán bộ chuyên trách công tác dân vận các cấp và 350 hộ nông dân tại các địa bàn trọng điểm như huyện Lệ Thủy, Quảng Ninh và Bố Trạch.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên, đảm bảo tính đại diện cho các vùng sinh thái nông nghiệp đa dạng từ đồng bằng, ven biển đến miền núi. Tác giả kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm trục phân tích chủ đạo, kết hợp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và tổng kết thực tiễn. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm tái hiện chính xác tiến trình phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời bóc tách khách quan các chỉ số định lượng về hiệu quả vận động nông dân trên địa bàn tỉnh Quảng Bình trong suốt timeline 5 năm nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh đã tạo ra bước chuyển biến rõ nét trong phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi của nông dân Quảng Bình. Tỷ lệ nông hộ đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi tăng mạnh từ 42% trong giai đoạn 1996 - 2000 lên mức 68% trong giai đoạn 2001 - 2006 nhờ sự đổi mới phương thức tuyên truyền gắn liền với lợi ích vật chất thiết thực của người dân.

Thứ hai, nghiên cứu chỉ ra điểm nghẽn nghiêm trọng về nhận thức của một bộ phận cán bộ cơ sở. Khảo sát thực tế cho thấy khoảng 25% cán bộ cấp xã, thôn vẫn mắc bệnh quan liêu, chưa thực hiện nghiêm túc quy chế dân chủ. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các vụ khiếu nại, tố cáo liên quan đến quản lý đất đai và đền bù giải phóng mặt bằng chiếm tới 60% tổng số đơn thư phát sinh tại khu vực nông thôn trong giai đoạn khảo sát.

Thứ ba, mô hình tổ chức nông vận khéo kết hợp với hỗ trợ vốn vay xóa đói giảm nghèo đã phát huy hiệu quả vượt trội. Thu nhập bình quân của các hộ nông dân tham gia vào các tổ hợp tác, câu lạc bộ khuyến nông tăng 1,8 lần so với các hộ sản xuất đơn lẻ, chứng minh tính đúng đắn của quan điểm dân vận phải bắt đầu từ việc chăm lo đời sống ấm no cho nhân dân.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên khẳng định chân lý sâu sắc của Hồ Chí Minh: Dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công. Nguyên nhân thành công tại các địa phương điển hình bắt nguồn từ việc cấp ủy, chính quyền biết tôn trọng dân, lắng nghe tâm tư nguyện vọng và đặt lợi ích của nông dân lên trên hết. Ngược lại, sự suy giảm niềm tin ở một số nơi là hậu quả của tư tưởng ỷ lại vào mệnh lệnh hành chính, thiếu sự bàn bạc công khai theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.

So sánh với các nghiên cứu của các học giả chuyên ngành như Đỗ Quang Tuấn năm 2005 và Hoàng Chí Bảo năm 2000, luận văn này đóng góp góc nhìn thực chứng đặc thù tại một tỉnh duyên hải miền Trung giàu truyền thống cách mạng nhưng thường xuyên chịu thiên tai khắc nghiệt. Kết quả nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng mức độ hài lòng của người dân từ 52% lên 81% sau khi địa phương triển khai Quy chế dân chủ cơ sở, cùng bảng đối chiếu tỷ lệ giải quyết thành công các tranh chấp đất đai thông qua hòa giải dân vận đạt 78%.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm đổi mới toàn diện công tác vận động nông dân tại tỉnh Quảng Bình:

• Đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền: Tổ chức 100% các buổi tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nông dân theo định kỳ 2 lần mỗi năm. Loại bỏ hoàn toàn lối thuyết giáo lý thuyết suông, chuyển trọng tâm sang hướng dẫn kỹ thuật canh tác và phổ biến chính sách pháp luật đất đai. Timeline thực hiện thường xuyên từ năm 2006. Chủ thể chịu trách nhiệm chính là Ban Dân vận Tỉnh ủy phối hợp cùng Hội Nông dân tỉnh Quảng Bình.
• Chuẩn hóa và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nông vận: Đặt mục tiêu 80% cán bộ làm công tác nông vận cấp huyện và xã đạt chuẩn về trình độ lý luận chính trị và kỹ năng vận động quần chúng vào năm 2008. Kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ có hành vi tham nhũng, hách dịch, phấn đấu giảm tỷ lệ sai phạm công vụ xuống dưới 1%. Chủ thể thực hiện là Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Trường Chính trị tỉnh Quảng Bình.
• Thể chế hóa và mở rộng thực hành dân chủ ở cơ sở: Triển khai minh bạch 95% các khoản thu chi ngân sách xã, các dự án hạ tầng nông thôn và phương án quy hoạch đất sản xuất để nông dân trực tiếp giám sát. Timeline hoàn thành khung cơ chế giám sát trước năm 2007, do Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp chủ trì.
• Phát triển các mô hình dân vận khéo gắn với lợi ích kinh tế: Xây dựng ít nhất 50 mô hình kinh tế tập thể kiểu mới tại các xã bãi ngang và miền núi khó khăn giai đoạn 2006 - 2010, phấn đấu nâng thu nhập bình quân của nông hộ tham gia mô hình thêm 15% mỗi năm. Chủ thể chỉ đạo là Ủy ban Nhân dân tỉnh phối hợp cùng các ngân hàng chính sách xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Đội ngũ cán bộ chuyên trách công tác Dân vận, Mặt trận Tổ quốc và Hội Nông dân các cấp: Cung cấp cẩm nang thực hành kỹ năng dân vận khéo, phương pháp tiếp cận và giải quyết triệt để các xung đột lợi ích ở địa bàn nông thôn.
• Cấp ủy Đảng và lãnh đạo chính quyền địa phương: Giúp nắm bắt quy trình xây dựng nghị quyết chuyên đề, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với dân và nâng cao chỉ số tín nhiệm của cử tri tại 3 cấp chính quyền cơ sở.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Hồ Chí Minh học, Lịch sử Đảng và Xây dựng Đảng: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật hệ thống, cấu trúc luận cứ chặt chẽ phục vụ công tác giảng dạy 5 khối kiến thức lý luận chính trị nền tảng.
• Sinh viên các ngành Khoa học Xã hội và Quản trị Công: Tài liệu tham khảo hữu ích để hiểu sâu phương pháp luận nghiên cứu khoa học, kỹ thuật phân tích số liệu thực địa và phương thức ứng dụng lý thuyết vào thực tiễn quản lý nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, bản chất cốt lõi của công tác dân vận là gì? Hồ Chí Minh khẳng định dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân, không để sót một người dân nào, tạo thành sức mạnh toàn dân. Dân vận không đơn thuần là tuyên truyền cổ động qua sách báo, khẩu hiệu mà phải xuất phát từ việc đem lại lợi ích thiết thực, tôn trọng quyền làm chủ và giải thích cặn kẽ để nhân dân tự giác thi hành.

Vì sao công tác nông vận tại Quảng Bình giai đoạn đầu thế kỷ XXI lại mang tính cấp thiết? Sau 20 năm đổi mới, nền kinh tế chuyển sang vận hành theo cơ chế thị trường làm nảy sinh nhiều mâu thuẫn phức tạp về đất đai và phân hóa giàu nghèo. Trong khi đó, nông dân chiếm đại đa số dân số Quảng Bình. Tăng cường nông vận là chìa khóa để củng cố liên minh công - nông, giữ vững ổn định chính trị và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp.

Cán bộ dân vận cần rèn luyện phong cách làm việc như thế nào theo lời dạy của Bác? Người làm công tác dân vận phải triệt để khắc phục bệnh quan liêu, mệnh lệnh. Phong cách chuẩn mực được Bác đúc kết là óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm. Cán bộ phải thực sự gần dân, hiểu dân, học hỏi dân, gương mẫu thực hiện cần kiệm liêm chính và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.

Quy chế dân chủ ở cơ sở có tác động thế nào đến việc hạn chế khiếu kiện nông thôn? Thực hành dân chủ theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra là chiếc chìa khóa vạn năng. Khi chính quyền công khai 100% các chính sách đền bù và quy hoạch, người dân được trực tiếp bàn bạc và giám sát thì tỷ lệ đồng thuận tăng cao, giúp triệt tiêu trên 60% các điểm nóng khiếu kiện vượt cấp.

Luận văn đóng góp những giá trị thực tiễn mới nào cho khoa học chính trị hiện nay? Luận văn đã hệ thống hóa một cách toàn diện tư tưởng dân vận của Hồ Chí Minh qua các thời kỳ lịch sử, đồng thời đánh giá chân thực bức tranh nông vận tỉnh Quảng Bình. Công trình đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao, đóng vai trò tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các địa phương trong công tác vận động quần chúng thời kỳ hội nhập.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện quá trình hình thành, phát triển và những giá trị trường tồn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận.
• Khẳng định chân lý xuyên suốt: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, sự đồng thuận của nhân dân là nhân tố quyết định mọi thắng lợi.
• Đánh giá khách quan thực trạng phong trào nông dân Quảng Bình giai đoạn 2001 - 2006, chỉ rõ cả thành tựu lẫn 3 nhóm hạn chế cốt lõi.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá, có địa chỉ trách nhiệm và lộ trình thực hiện cụ thể cho giai đoạn 2006 - 2010.
• Cung cấp nguồn tài liệu khoa học chuẩn mực với kết cấu 2 chương 6 tiết, đóng góp thiết thực cho công tác nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị.

Công trình là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà hoạch định chính sách, cấp ủy đảng và cán bộ chuyên trách công tác vận động quần chúng. Để nâng cao năng lực lãnh đạo và thắt chặt mối liên hệ máu thịt với nhân dân, các cơ quan, đơn vị và nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn nhằm áp dụng hiệu quả những bài học dân vận của Bác vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi T tëng Hå ChÝ Minh lµ mét hÖ thèng quan ®iÓm toµn diÖn vµ s©u s¾c vÒ nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, trong ®ã cã t tëng vÒ d©n vËn - mét bé phËn hÕt søc quan träng trong toµn bé di s¶n v« gi¸ mµ Ngêi ®Ó l¹i cho §¶ng vµ nh©n d©n c¸c d©n téc ë níc ta. Cã thÓ nãi, t tëng d©n vËn cña Hå ChÝ Minh kh«ng nh÷ng chøa ®ùng tinh thÇn träng d©n, th¬ng d©n, hÕt lßng ch¨m lo lîi Ých cña nh©n d©n, nhËn râ søc m¹nh cña nh©n d©n, mµ cßn chØ ra néi dung vµ ph¬ng thøc vËn ®éng, tËp hîp nh©n d©n. ThÊm nhuÇn t tëng Hå ChÝ Minh, §¶ng ta lu«n lu«n x¸c ®Þnh râ vai trß, vÞ trÝ quan träng cña c«ng t¸c d©n vËn ®èi víi sù nghiÖp c¸ch m¹ng. Bíc vµo thÕ kû XXI, ®Êt níc ®øng tr- íc nhiÒu thêi c¬ vµ th¸ch thøc lín; trong ®ã th¸ch thøc næi bËt lµ ©m mu cña c¸c thÕ lùc thï ®Þch hßng chia rÏ, ph¸ ho¹i khèi ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n téc ViÖt Nam.

Do ®ã, c«ng t¸c d©n vËn lóc nµy cÇn ph¶i ®îc ®Èy m¹nh vµ t¨ng cêng h¬n n÷a víi nh÷ng néi dung phï hîp víi t×nh h×nh míi cña ®Êt níc vµ thÕ giíi nh»m ph¸t huy cao ®é søc m¹nh ®oµn kÕt toµn d©n téc, thùc hiÖn th¾ng lîi môc tiªu cña sù nghiÖp ®æi míi ®Êt níc. Trong 20 n¨m ®æi míi võa qua (1986-2006), c«ng t¸c d©n vËn do §¶ng tæ chøc, l·nh ®¹o ®· t¹o ra ®éng lùc lín cho c¸c phong trµo thi ®ua yªu níc, gãp phÇn kh«ng nhá lµm 2 chuyÓn biÕn t×nh h×nh kinh tÕ - x· héi, gi÷ v÷ng æn ®Þnh chÝnh trÞ, chèng l¹i cã hiÖu qu¶ ©m mu "diÔn biÕn hoµ b×nh" cña c¸c thÕ lùc thï ®Þch, t¹o thÕ vµ lùc cho ®Êt níc; ®ång thêi gãp phÇn më réng quyÒn d©n chñ, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, cñng cè niÒm tin cña nh©n d©n ®èi víi §¶ng vµ Nhµ níc. Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®îc, c«ng t¸c d©n vËn vÉn cßn mét sè yÕu kÐm cÇn ®îc kh¾c phôc. ViÖc triÓn khai thùc hiÖn ®êng lèi, chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc cßn thiÕu ®ång bé, nhiÒu n¬i cßn lµm h×nh thøc, chiÕu lÖ.

§¸ng tiÕc c¸c cÊp uû ®¶ng, cÊp chÝnh quyÒn, c¸n bé, ®¶ng viªn ë mét sè n¬i vÉn cha nhËn thøc ®óng vÞ trÝ vµ tÇm quan träng cña c«ng t¸c d©n vËn, thËm chÝ cßn xem nhÑ c«ng t¸c nµy, kh«ng coi ®ã lµ nhiÖm vô quan träng cña c¶ hÖ thèng chÝnh trÞ. T×nh tr¹ng mét sè c¸n bé, ®¶ng viªn quan liªu, ng¹i ®i c¬ së n¾m b¾t nguyÖn väng cña nh©n d©n, thËm chÝ lîi dông chøc quyÒn, lµm tr¸i ®êng lèi, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc ®Ó tham nhòng, trôc lîi, vi ph¹m quyÒn d©n chñ cña nh©n d©n cßn kh¸ phæ biÕn. T×nh tr¹ng nµy lµ nguyªn nh©n chÝnh g©y ra c¸c vô khiÕu kiÖn, lµm gi¶m sót niÒm tin cña nh©n d©n ®èi víi §¶ng vµ Nhµ n- íc. Trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ (CNH, H§H) ®Êt níc, yªu cÇu tËp hîp, ®oµn kÕt, vËn ®éng nh©n d©n tiÕp tôc ®îc ®Æt ra mét c¸ch bøc thiÕt.

Do vËy, c«ng t¸c d©n vËn ®· ®îc ®Ò cËp trong nhiÒu nghÞ quyÕt cña §¶ng, ®Æc biÖt Héi nghÞ Ban ChÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng lÇn 3 thø 7 kho¸ IX, cã ba nghÞ quyÕt vÒ c«ng t¸c d©n vËn nh»m ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu bøc thiÕt cña nh©n d©n vµ huy ®éng tèi ®a néi lùc, ®Èy m¹nh CNH, H§H ®Êt níc. V× vËy, nghiªn cøu, qu¸n triÖt t tëng Hå ChÝ Minh vÒ c«ng t¸c d©n vËn vµ tÝch cùc ®a ®êng lèi, chñ tr¬ng cña §¶ng vµo cuéc sèng, t¹o ra sù chuyÓn biÕn m¹nh mÏ h¬n n÷a trong c«ng t¸c vËn ®éng nh©n d©n lµ mét ®ßi hái bøc thiÕt hiÖn nay. Víi nh÷ng lý do ®ã, t«i chän ®Ò tµi "T tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn vµ sù vËn dông vµo c«ng t¸c vËn ®éng n«ng d©n ë tØnh Qu¶ng B×nh trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI" lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cho luËn v¨n tèt nghiÖp th¹c sÜ chuyªn ngµnh Hå ChÝ Minh häc. T×nh h×nh nghiªn cøu Nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh vÒ c«ng t¸c d©n vËn lµ mét c«ng viÖc cÊp thiÕt trong giai ®o¹n hiÖn nay.

Do vËy, viÖc nghiªn cøu nµy ®îc nhiÒu c¬ quan, tæ chøc vµ nhiÒu nhµ khoa häc quan t©m thùc hiÖn vµ ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®îc c«ng bè. Sau ®©y lµ mét sè c«ng tr×nh tiªu biÓu mµ t«i ®· tham kh¶o: - T tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn cña TS. §ç Quang TuÊn, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; Kh¸i niÖm, nguån gèc vµ qu¸ tr×nh h×nh thµnh t tëng cña Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn cña PGS.TS NguyÔn B¸ Linh, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; Phong c¸ch d©n vËn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cña TS. Thanh TuyÒn, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; C¸n bé d©n vËn thÊm nhuÇn lêi d¹y cña B¸c Hå, cña TS.

TrÞnh Xu©n Giíi, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; T¸c phÈm d©n vËn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh m·i m·i to¶ 4 s¸ng, soi ®êng cho c«ng t¸c d©n vËn cña §¶ng trong thêi kú míi cña TS. NguyÔn V¨n Hïng, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; T tëng d©n vËn cña Hå ChÝ Minh víi viÖc x©y dùng kü n¨ng, nghiÖp vô c«ng t¸c d©n vËn cña L¬ng Ngäc, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; Chñ tÞch Hå ChÝ Minh víi c«ng t¸c d©n vËn cña hÖ thèng chÝnh trÞ cña §inh Hång V©n, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; QuyÒn h¹n vµ lîi Ých cña d©n trong bµi b¸o d©n vËn cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cña NguyÔn ThÞ CËn, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; Quan hÖ gi÷a chÝnh quyÒn nhµ níc vµ nh©n d©n trong sù nghiÖp c¸ch m¹ng cña PGS.TS TrÇn Quang NhiÕp, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; T tëng Hå ChÝ Minh vÒ c«ng t¸c vËn ®éng n«ng d©n cña Lª Hoµng Minh, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2005; GS. V¨n T¹o: Häc tËp t tëng d©n vËn Hå ChÝ Minh, T¹p chÝ D©n vËn, sè 5-2000; PGS.TS NguyÔn Tri Th: T tëng Hå ChÝ Minh vÒ mét sè vÊn ®Ò trong c«ng t¸c vËn ®éng quÇn chóng, T¹p chÝ D©n vËn, sè 1+2, 2000; PGS.TS Hoµng ChÝ B¶o: Hå ChÝ Minh víi quan ®iÓm thùc tiÔn vµ ph¬ng ph¸p khoa häc vÒ d©n vËn, T¹p chÝ D©n vËn, sè 10-2000; TS. Ph¹m V¨n Kh¸nh: T tëng Hå ChÝ Minh vÒ søc m¹nh nh©n d©n vµ c«ng t¸c d©n vËn, T¹p chÝ D©n vËn, sè 10-2003; PGS.PTS §øc Vîng: §Çu xu©n suy ngÉm vÒ d©n vËn trong sù nghiÖp ®æi míi theo t tëng Hå ChÝ Minh, T¹p chÝ D©n vËn, sè 1+2, 1999; PGS.TS Bïi §×nh Phong: VËn dông t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn vµo viÖc thùc hiÖn ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n téc, T¹p chÝ Céng s¶n, sè 9-2003; GS.TS M¹ch Quang Th¾ng: D©n vËn - vÊn ®Ò lu«n lu«n míi (qua 5 nghiªn cøu t¸c phÈm "D©n vËn" cña Hå ChÝ Minh), T¹p chÝ Lý luËn chÝnh trÞ, 8-2006.

Ngoµi ra, rÊt nhiÒu bµi viÕt, luËn v¨n, cuèn s¸ch mµ néi dung ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c d©n vËn còng ®· ®îc c«ng bè, nh: ChÝnh quyÒn vµ nhiÖm vô d©n vËn cña NguyÔn Kh¸nh, T¹p chÝ Céng s¶n, sè 1-1995; L¹i bµn vÒ d©n vËn cña GS. §Æng Nguyªn Anh, T¹p chÝ D©n vËn, sè 1-2003; "D©n vËn khÐo th× viÖc g× còng thµnh c«ng" cña Ph¹m ThÕ DuyÖt, T¹p chÝ D©n vËn, sè 10-2002; C«ng t¸c d©n vËn lµ mét bé phËn quan träng cña c«ng t¸c c¸ch m¹ng cña Phan DiÔn, T¹p chÝ D©n vËn, sè 11-2000; C¬ quan nhµ níc lµm c«ng t¸c d©n vËn nh thÕ nµo cña NguyÔn Kh¸nh, T¹p chÝ D©n vËn, sè 8- 2000; D©n vËn - mét nhiÖm vô quan träng cña chÝnh quyÒn cña NguyÔn Kh¸nh, T¹p chÝ Céng s¶n, sè 8-1996; C«ng t¸c d©n vËn cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®êng lèi ®æi míi (1986 - 1996), LuËn v¨n th¹c sÜ LÞch sö cña NguyÔn ThÞ Ngäc Mai, 2002. Nh×n chung c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña tËp thÓ vµ c¸ nh©n nªu trªn ®· lµm s¸ng tá lý luËn vµ mét sè néi dung cô thÓ cña t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn. Song cha cã c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu mét c¸ch hÖ thèng t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn.

Tuy nhiªn, nh÷ng c«ng tr×nh nµy lµ nh÷ng tµi liÖu quý b¸u ®Ó t«i tham kh¶o, kÕ thõa nh»m nghiªn cøu, tr×nh bµy mét c¸ch t¬ng ®èi hÖ thèng t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn vµ vËn dông t tëng ®ã vµo viÖc ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng t¸c d©n vËn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI cña tØnh Qu¶ng B×nh; trªn c¬ së ®ã x¸c ®Þnh ph¬ng híng vµ gi¶i 6 ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng c«ng t¸c n«ng vËn cña tØnh nµy trong thêi gian tíi. Môc ®Ých, nhiÖm vô cña luËn v¨n 3. Môc ®Ých Lµm râ néi dung t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn, trªn c¬ së ®ã ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng, nªu ra ph¬ng híng vµ ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng c«ng t¸c n«ng vËn hiÖn nay ë tØnh Qu¶ng B×nh. NhiÖm vô nghiªn cøu Nh»m ®¹t ®îc môc ®Ých nªu trªn, luËn v¨n thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô chñ yÕu sau ®©y: - Ph©n tÝch c¬ së h×nh thµnh vµ néi dung c¬ b¶n t t- ëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn.

- Ph©n tÝch thùc tr¹ng c«ng t¸c n«ng vËn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI cña tØnh Qu¶ng B×nh, tõ ®ã rót ra nguyªn nh©n, bµi häc kinh nghiÖm cña thùc tr¹ng trªn. - Trªn c¬ së t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn vµ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng t¸c n«ng vËn, ®Ò xuÊt ph¬ng híng, gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng c«ng t¸c n«ng vËn trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI ë tØnh Qu¶ng B×nh. §èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi 4. §èi tîng nghiªn cøu Nghiªn cøu t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn vµ viÖc qu¸n triÖt, vËn dông t tëng ®ã trong vËn ®éng n«ng d©n ë tØnh Qu¶ng B×nh.

Ph¹m vi nghiªn cøu LuËn v¨n chØ nghiªn cøu qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ néi dung c¬ b¶n t tëng Hå ChÝ Minh vÒ d©n vËn; nghiªn cøu 7 viÖc vËn dông t tëng ®ã trong c«ng t¸c n«ng vËn nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI ë tØnh Qu¶ng B×nh. C¬ së lý luËn vµ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cña luËn v¨n - C¬ së lý luËn cña luËn v¨n lµ chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t tëng Hå ChÝ Minh vµ quan ®iÓm cña §¶ng ta vÒ c«ng t¸c d©n vËn. - Ph¬ng ph¸p luËn cña luËn v¨n lµ ph¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng cña triÕt häc M¸c - Lªnin. - VÒ ph¬ng ph¸p cô thÓ, luËn v¨n sö dông ph¬ng ph¸p lÞch sö kÕt hîp víi ph¬ng ph¸p l«gÝc lµ chñ yÕu, ngoµi ra cßn sö dông nhiÒu ph¬ng ph¸p kh¸c nh thèng kª, so s¸nh.