Tiểu luận về nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI tại tỉnh Bắc Ninh

Tài liệu nghiên cứu Tiểu luận cải thiện kết quả sử dụng vốn fdi trên địa bàn tỉnh bắc ninh trong thời gian tới, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Người hướng dẫn: Ths. Cao Phương Thảo
• Trường học: Trung tâm Xúc tiến Đầu tư Phía Bắc
• Đề tài: Tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment – FDI)
• 1.1.2. Phân loại Đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.1.3. Đặc điểm của nguồn vốn FDI
• 1.1.4. Vai trò của FDI với nền kinh tế của các nước nhận đầu tư
• 1.1.5. Vai trò của FDI đối với nước đi đầu tư

Tóm tắt

I. Giới thiệu về vốn FDI

Vốn FDI (Đầu tư trực tiếp nước ngoài) đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế tại Bắc Ninh. Từ khi tái lập tỉnh năm 1997, đầu tư nước ngoài đã góp phần đáng kể vào sự phát triển công nghiệp và kinh tế xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn FDI vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có những chính sách tối ưu hóa để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn này. Theo Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), FDI không chỉ là nguồn vốn mà còn là cơ hội để chuyển giao công nghệ và quản lý. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Bắc Ninh đang hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015.

1.1. Khái niệm và phân loại vốn FDI

Khái niệm về FDI được định nghĩa là hoạt động đầu tư nhằm đạt được lợi ích lâu dài tại một doanh nghiệp ở nước khác. FDI có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí như hình thức đầu tư, bản chất đầu tư và động cơ của nhà đầu tư. Các hình thức đầu tư bao gồm hợp đồng hợp tác kinh doanh, công ty liên doanh và công ty 100% vốn nước ngoài. Mỗi hình thức có những đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến cách thức hoạt động và hiệu quả đầu tư. Việc hiểu rõ các hình thức này giúp Bắc Ninh xây dựng chính sách thu hút đầu tư nước ngoài hiệu quả hơn.

II. Thực trạng thu hút và sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh

Thực trạng thu hút đầu tư nước ngoài tại Bắc Ninh cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn FDI vẫn chưa đạt yêu cầu. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hiệu quả đầu tư còn thấp, với nhiều dự án chưa phát huy hết tiềm năng. Chính sách thu hút đầu tư cần được cải cách để nâng cao chất lượng và hiệu quả. Cần chú trọng đến việc cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các doanh nghiệp FDI. Việc này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả đầu tư mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

2.1. Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn FDI

Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh cho thấy nhiều dự án chưa đạt được mục tiêu đề ra. Một số nguyên nhân chính bao gồm thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp, cũng như sự thiếu hụt về nguồn nhân lực chất lượng cao. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc cải cách chính sách đầu tư và tăng cường hợp tác quốc tế sẽ là những yếu tố quyết định trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI, Bắc Ninh cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Đầu tiên, cần cải cách chính sách đầu tư để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp FDI. Thứ hai, cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, nhằm đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp nước ngoài. Cuối cùng, việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch và ổn định sẽ thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Bắc Ninh.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI. Cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng, minh bạch để thu hút các nhà đầu tư. Đồng thời, cần có các chính sách ưu đãi hợp lý để khuyến khích các doanh nghiệp FDI đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên của tỉnh. Việc này sẽ tạo ra một môi trường đầu tư hấp dẫn, giúp Bắc Ninh thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc thu hút và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Tỉnh Bắc Ninh, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển công nghiệp, đã thu hút được lượng vốn FDI đáng kể kể từ khi tái lập tỉnh năm 1997. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu nổi bật, hoạt động thu hút và sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư và sự phát triển bền vững của tỉnh. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng huy động và hiệu quả sử dụng vốn FDI trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2011-2020, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu tập trung vào phân tích các chỉ số kinh tế như GDP, tỷ trọng vốn FDI trong tổng vốn đầu tư, số lượng việc làm tạo ra, cũng như các chính sách hỗ trợ và môi trường đầu tư tại Bắc Ninh. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách trong việc tối ưu hóa nguồn vốn FDI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư. Khái niệm FDI được định nghĩa theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là hoạt động đầu tư nhằm đạt lợi ích lâu dài và quyền quản lý doanh nghiệp tại nước nhận đầu tư. Luật Đầu tư Việt Nam 2005 cũng quy định rõ về hình thức và bản chất của FDI, phân biệt với đầu tư gián tiếp. Các mô hình phân loại FDI theo hình thức đầu tư (hợp đồng hợp tác kinh doanh, công ty liên doanh, công ty 100% vốn nước ngoài), bản chất dòng vốn (vốn chứng khoán, vốn tái đầu tư, vốn vay nội bộ) và động cơ đầu tư (tìm kiếm tài nguyên, hiệu quả, thị trường) được áp dụng để phân tích đa chiều. Các khái niệm chính bao gồm: hiệu quả kinh tế và xã hội của FDI, tác động của FDI đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và phát triển nguồn nhân lực, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn FDI như môi trường quốc tế, chính sách trong nước và năng lực cạnh tranh địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ các báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh, các báo cáo PCI và các tài liệu pháp luật liên quan đến đầu tư. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các dự án FDI và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2010-2020. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, lựa chọn các dự án tiêu biểu và số liệu tổng hợp có tính đại diện. Phân tích thống kê được thực hiện để đánh giá các chỉ số kinh tế như tỷ trọng vốn FDI trong GDP, số lượng việc làm, đóng góp vào ngân sách và xuất khẩu. Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu hiệu quả sử dụng vốn FDI của Bắc Ninh với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2020, nhằm đánh giá xu hướng và hiệu quả sử dụng vốn FDI trong giai đoạn phát triển công nghiệp và hội nhập kinh tế quốc tế của tỉnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn FDI và đóng góp vào GDP: Từ năm 2006 đến 2010, vốn FDI vào Bắc Ninh tăng mạnh, góp phần nâng tổng GDP của tỉnh lên khoảng 3.039.799 triệu đồng năm 2010. Tỷ trọng khu vực FDI trong GDP tỉnh tăng lên đáng kể, chiếm hơn 30% tổng sản lượng công nghiệp và đóng vai trò đầu tàu trong tăng trưởng kinh tế địa phương.

2. Tạo việc làm và phát triển nguồn nhân lực: Số lao động làm việc trong các doanh nghiệp FDI tăng từ 7.699 người năm 2006 lên hơn 83.000 người năm 2012, chiếm hơn 30,9% tổng số lao động toàn tỉnh. Tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật đạt 45,01%, cao hơn mức trung bình cả nước, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

3. Chuyển giao công nghệ và đổi mới cơ cấu kinh tế: Các dự án FDI tập trung vào công nghệ cao với sự tham gia của các tập đoàn đa quốc gia như Canon, Samsung, Nokia, thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến và phát triển các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Tỷ trọng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 69,9% tổng vốn đăng ký FDI năm 2012.

4. Môi trường đầu tư và năng lực cạnh tranh: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Bắc Ninh cải thiện rõ rệt, từ vị trí thứ 20 năm 2007 lên thứ 2 năm 2011 và giữ vị trí trong top 10 năm 2012 với điểm số 62,26. Các chỉ số thành phần như chi phí gia nhập thị trường, tính minh bạch và đào tạo lao động đều có xu hướng tăng điểm.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh được đánh giá tích cực nhờ sự tăng trưởng mạnh mẽ của vốn đầu tư và đóng góp rõ rệt vào GDP, việc làm và chuyển giao công nghệ. Sự gia tăng số lượng lao động và tỷ lệ lao động qua đào tạo phản ánh tác động tích cực của FDI đến phát triển nguồn nhân lực. So với các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Bắc Ninh có môi trường đầu tư cải thiện nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi cho thu hút FDI. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế như sự tập trung FDI chủ yếu vào các khu công nghiệp và lĩnh vực công nghiệp chế biến, chưa đa dạng hóa mạnh mẽ sang các ngành dịch vụ giá trị cao. Ngoài ra, hiệu quả chuyển giao công nghệ còn phụ thuộc vào năng lực hấp thụ của doanh nghiệp trong nước. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn FDI, bảng phân tích cơ cấu lao động và biểu đồ PCI qua các năm để minh họa xu hướng và hiệu quả sử dụng vốn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư: Cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai và hỗ trợ đào tạo lao động nhằm thu hút các dự án FDI có công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn. Mục tiêu nâng tỷ lệ vốn FDI vào lĩnh vực công nghệ cao lên trên 50% trong vòng 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh và Sở Kế hoạch và Đầu tư.

2. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Đẩy mạnh đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng cho lao động địa phương, phối hợp với các doanh nghiệp FDI để tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật lên 60% vào năm 2025. Chủ thể thực hiện là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cùng các trường đại học, cao đẳng.

3. Đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và liên kết doanh nghiệp: Khuyến khích các doanh nghiệp FDI hợp tác với doanh nghiệp trong nước để chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và quản lý. Thiết lập các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban quản lý các khu công nghiệp và các tổ chức xúc tiến đầu tư.

4. Cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh: Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng cường minh bạch thông tin và giảm chi phí gia nhập thị trường. Mục tiêu duy trì vị trí trong top 5 tỉnh có chỉ số PCI cao nhất cả nước trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách địa phương: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút và sử dụng vốn FDI hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Thông tin về môi trường đầu tư, chính sách ưu đãi và tiềm năng phát triển của tỉnh Bắc Ninh giúp các nhà đầu tư đánh giá cơ hội và rủi ro khi quyết định đầu tư.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn đầu tư trực tiếp nước ngoài, phương pháp nghiên cứu và phân tích hiệu quả sử dụng vốn FDI tại địa phương.

4. Các tổ chức xúc tiến đầu tư và phát triển kinh tế: Cung cấp dữ liệu và phân tích giúp các tổ chức này xây dựng chiến lược xúc tiến đầu tư phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và hỗ trợ doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn FDI có vai trò như thế nào trong phát triển kinh tế Bắc Ninh?
   Vốn FDI đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng GDP, tạo việc làm và chuyển giao công nghệ, góp phần hiện đại hóa cơ cấu kinh tế tỉnh.

2. Những ngành nào tại Bắc Ninh thu hút nhiều vốn FDI nhất?
   Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 70% tổng vốn đăng ký FDI, tiếp theo là lĩnh vực dịch vụ, đặc biệt là bất động sản và công nghệ cao.

3. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) ảnh hưởng thế nào đến thu hút FDI?
   PCI phản ánh môi trường đầu tư và kinh doanh, chỉ số PCI cao giúp tăng niềm tin của nhà đầu tư, giảm chi phí gia nhập thị trường và thúc đẩy thu hút vốn FDI hiệu quả hơn.

4. Những hạn chế chính trong sử dụng vốn FDI tại Bắc Ninh là gì?
   Hạn chế gồm sự tập trung FDI vào một số ngành nhất định, hiệu quả chuyển giao công nghệ chưa cao, chưa đa dạng hóa lĩnh vực đầu tư và một số dự án chậm triển khai gây lãng phí.

5. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn FDI được đề xuất là gì?
   Bao gồm hoàn thiện chính sách ưu đãi, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và cải thiện môi trường đầu tư nhằm duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết luận

• Vốn FDI đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu và phát triển nguồn nhân lực tại Bắc Ninh trong giai đoạn 2010-2020.
• Số lượng việc làm và tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng mạnh, phản ánh tác động tích cực của FDI đến chất lượng nguồn nhân lực.
• Môi trường đầu tư được cải thiện rõ rệt, chỉ số PCI của tỉnh duy trì vị trí cao trong cả nước, tạo thuận lợi cho thu hút vốn FDI.
• Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các hạn chế về đa dạng hóa ngành nghề, hiệu quả chuyển giao công nghệ và quản lý dự án đầu tư.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực đào tạo, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư để phát huy tối đa hiệu quả vốn FDI.

Kêu gọi hành động: Các nhà quản lý, nhà đầu tư và các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, nhằm phát huy tối đa tiềm năng vốn FDI, góp phần đưa Bắc Ninh trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai gần.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1. Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment – FDI) - Theo nguồn quốc tế: Khái niệm của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) : “FDI là một hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm đạt được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế của nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là giành quyền quản lý doanh nghiệp”. Khái niệm của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) : “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở nước khác (nước thu hút đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó”.

Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác. Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư thường hay gọi là “công ty mẹ” và các tài sản được gọi là “công ty con” hay “chi nhánh công ty”. - Theo nguồn Việt Nam: Luật Đầu tư 2005 của Việt Nam đã đưa ra định nghĩa như sau về Đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI) nhằm phân biệt với Đầu tư gián tiếp (FII): “Đầu tư trực tiếp FDI là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư”.2 Luật Đầu tư) 10 Tieu luan Theo luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là việc tổ chức cá nhân người nước ngoài đưa vốn vào Việt Nam bằng tiền hoặc bất kỳ tài sản nào được Chính phủ Việt Nam chấp thuận để hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hóa hoặc thành lập xí nghiệp liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài theo quy định của luật này”.

Như vậy có thể tóm lại: Đầu tư quốc tế trực tiếp là việc nhà đầu tư chuyển tiền, các nguồn nhân lực cần thiết đến các không gian kinh tế khác không thuộc nền kinh tế của quốc gia nhà đầu tư, trực tiếp tham gia tổ chức, quản lý, điều hành. việc chuyển hóa chúng thành vốn sản xuất, kinh doanh. nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận tối đa. Phân loại Đầu tư trực tiếp nước ngoài tồn tại dưới các dạng sau: - Phân theo hình thức đầu tư: * Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh: Đây là một văn bản được ký kết giữa một chủ đầu tư nước ngoài và một chủ đầu tư trong nước (nước nhận đầu tư) để tiến hành một hay nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh ở nước chủ nhà trên cơ sở quy định về trách nhiệm và phân phối kết quả kinh doanh mà không thành lập một công ty, xí nghiệp hay không ra đời một tư cách pháp nhân mới nào.

Hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài này có đặc điểm: + Cả hai bên cùng hợp tác kinh doanh trên cơ sở văn bản hợp đồng đã ký kết giữa các bên về sự phân định trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ. + Không thành lập một pháp nhân mới, tức là không cho ra đời một công ty mới. 11 Tieu luan + Thời hạn của hợp đồng hợp tác kinh doanh do hai bên thoả thuận, phù hợp với tính chất hoạt động kinh doanh và sự cần thiết để hoàn thành mục tiêu của hợp đồng. Vấn đề vốn kinh doanh không nhất thiết phải được đề cập trong văn bản hợp đồng hợp tác kinh doanh.

* Hình thức công ty hay xí nghiệp liên doanh: Xí nghiệp hay công ty liên doanh được thành lập giữa một bên là một thành viên của nước nhận đầy tư và một bên là các chủ đầu tư ở nước khác tham gia. một xí nghiệp liên doanh có thể gồm hai hoặc nhiều bên tham gia liên doanh. Đặc điểm của hình thức liên doanh này là: + Cho ra đời một công ty hay một xí nghiệp mới, với tư cách pháp nhân mới và được thành lập dưới dạng công ty trách nhiệm hữu hạn. + Thời gian hoạt động, cơ cấu tổ chức quản lý của công ty, xí nghiệp liên doanh được quy định tùy thuộc vào luật pháp cụ thể của mỗi nước.

+ Các bên tham gia liên doanh phải có trách nhiệm góp vốn liên doanh, đồng thời phân chia lợi nhuận và rủi ra theo tỉ lệ góp vốn. * Hình thức công ty hay xí nghiệp 100%vốn từ nước ngoài: Đây là hình thức các công ty hay xí nghiệp hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của tổ chức cá nhân nước ngoài và do bên nước ngoài tự thành lập, tự quản lý và hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả kinh doanh. Đặc điểm của các công ty này là: + Được thành lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn và là một pháp nhân mới ở nước nhận đầu tư. + Hoạt động dưới sự chi phối của Luật pháp nước nhận đầu tư.

12 Tieu luan * Các hình thức khác: Đầu tư vào các khu chế xuất, khu phát triển kinh tế, thực hiện những hợp đồng xây dựng - vận hành - chuyển giao (B.T thường được chính phủ các nước đang phát triển tạo mọi điều kiện thuận lợi để thực hiện việc nâng cấp cơ sở hạ tầng kinh tế. Phân theo bản chất đầu tư * Đầu tư phương tiện hoạt động: là hình thức FDI trong đó công ty mẹ đầu tư mua sắm và thiết lập các phương tiện kinh doanh mới ở nước nhận đầu tư. Hình thức này làm tăng khối lượng đầu tư vào. * Mua lại và sáp nhập: là hình thức FDI trong đó hai hay nhiều doanh nghiệp có vốn FDI đang hoạt động sáp nhập vào nhau hoặc một doanh nghiệp này (có thể đang hoạt động ở nước nhận đầu tư hay ở nước ngoài) mua lại một doanh nghiệp có vốn FDI ở nước nhận đầu tư.

Hình thức này không nhất thiết dẫn tới tăng khối lượng đầu tư vào. Phân theo tính chất dòng vốn * Vốn chứng khoán: Nhà đầu tư nước ngoài có thể mua cổ phần do một công ty trong nước phát hành ở một mức đủ lớn để có quyền tham gia vào các quyết định quản lý của công ty. * Vốn tái đầu tư:Doanh nghiệp có vốn FDI có thể dùng lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh trong quá khứ để đầu tư thêm. * Vốn vay nội bộ hay giao dịch nợ nội bộ: Giữa các chi nhánh hay công ty con trong cùng một công ty đa quốc gia có thể cho nhau vay để đầu tư hay mua cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp của nhau.

Phân theo động cơ nhà đầu tư 13 Tieu luan * Vốn tìm kiếm tài nguyên: Đây là các dòng vốn nhằm khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên rẻ và dồi dào ở nước tiếp nhận, khai thác nguồn lao động có thể kém về kỹ năng nhưng giá thấp hoặc khai thác nguồn lao động kỹ năng dồi dào. Nguồn vốn loại này còn nhằm mục đích khai thác các tài sản sẵn có thương hiệu ở nước tiếp nhận (như các điểm du lịch nổi tiếng). Nó cũng còn nhằm khai thác các tài sản trí tuệ của nước tiếp nhận. Ngoài ra, hình thức vốn này còn nhằm tranh giành các nguồn tài nguyên chiến lược để khỏi lọt vào tay đối thủ cạnh tranh.

* Vốn tìm kiếm hiệu quả: Đây là nguồn vốn nhằm tận dụng giá thành đầu vào kinh doanh thấp ở nước tiếp nhận như giá nguyên liệu rẻ, giá nhân công rẻ, giá các yếu tố sản xuất như điện nước, chi phí thông tin liên lạc, giao thông vận tải, mặt bằng sản xuất kinh doanh rẻ, thuế suất ưu đãi, v. * Vốn tìm kiếm thị trường: Đây là hình thức đầu tư nhằm mở rộng thị trường hoặc giữ thị trường khỏi bị đối thủ cạnh tranh giành mất. Ngoài ra, hình thức đầu tư này còn nhằm tận dụng các hiệp định hợp tác kinh tế giữa nước tiếp nhận với các nước và khu vực khác, lấy nước tiếp nhận làm bàn đạp để thâm nhập vào các thị trường khu vực và toàn cầu. Đặc điểm của nguồn vốn FDI Tìm kiếm lợi nhuận, FDI chủ yếu là đầu tư tư nhân với mục đích hàng đầu là tìm kiếm lợi nhuận.

Các nước nhận đầu tư đặc biệt là các nước đang phát triển cần lưu ý điều này khi tiến hành thu hút FDI, phải xây dựng cho mình một hành lang pháp lý đủ mạnh và các chính sách thu hút FDI hợp lý để hướng FDI vào phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của nước mình, tránh tình trạng FDI chỉ phục vụ cho mục đích tìm kiếm lợi nhuận của các chủ đầu tư. 14 Tieu luan Các chủ đầu tư nước ngoài phải đóng góp một tỉ lệ vốn tối thiểu trong vốn pháp định hoặc vốn điều lệ tùy theo quy đinh của luật pháp từng nước để giành quyền kiểm soát hoặc tham gia kiểm soát doanh nghiệp nhận đầu tư. Luật các nước thường không quy định giống nhau về vấn đề này. Tỷ lệ đóng góp của các bên trong vốn điều lệ hoặc vốn pháp định sẽ quy định quyền và nghĩa vụ của mỗi bên, đồng thời lợi nhuận và rủi ro cũng được phân chia theo tỷ lệ này.

Thu nhập mà chủ đầu tư thu được phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mà họ bỏ vốn đầu tư, nó mang tính chất thu nhập kinh doanh chứ không phải lợi tức. Chủ đầu tư tự quyết định đầu tư, quyết định sản xuất kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về lỗ lãi. Nhà đầu tư được quyền chọn lĩnh vực đầu tư, hình thức đầu tư, thị trường đầu tư, quy mô đầu tư cững như công nghệ cho mình, do đó sẽ tự đưa ra quyết định có lợi nhất cho họ. FDI thường kèm theo chuyển giao công nghệ cho các nước tiếp nhận đầu tư thông qua hoạt động FDI, nước chủ nhà có thể tiếp nhận được công nghệ, kỹ thuật tiên tiến, học hỏi kinh nghiệm quản lý.

Vai trò của FDI với nền kinh tế của các nước nhận đầu tư - Bổ sung nguồn vốn trong nước Trong các lý luận về tăng trưởng kinh tế, nhân tố vốn luôn được đề cập. Khi một nền kinh tế muốn tăng trưởng nhanh hơn, nó cần nhiều vốn hơn nữa. Nếu vốn trong nước không đủ, nền kinh tế này sẽ muốn có vốn từ nước ngoài, trong đó có vốn FDI. FDI mở rộng các nguồn thu thuế ở nước chủ nhà và đóng góp cho nguồn thu của chính phủ.