Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu Chương 2: Lý luận chung về tổ chức kế toán tại Trường Đại họcTư thục 7 Chương 3: Thực trạng tổ chức kế toán tại Trường Đại học FPT Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán tại Trường Đại học FPT 8 CHƯƠNG 2 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TƯ THỤC 2.1 Tổng quan chung về Trường Đại họcTư thục 2.1 Đại học Tư thục và đặc điểm của Đại học Tư thục 2.1 Khái niệm Đại học Tư thục Tư thục là trường tư, tức là một trường học do tư nhân thành lập và điều hành. Có thể là Đại học Tư thục hay trung học Tư thục. Trường tư nhân, còn được gọi là trường Dân Lập, không thuộc quản lý của chính quyền, cơ quan địa phương hay nhà nước, các trường này hoạt động theo luật Doanh nghiệp. Toàn bộ chi phí của trường Tư thục được trang trải bằng cách thu học phí của sinh viên vì các trường này không nhận được tài trợ ngân sách từ ngân sách nhà nước như các trường Công Lập.
Trường Đại học Tư thục hay Đại học Dân Lập là một cơ sở giáo dục Đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, về tuyển sinh, đào tạo thì tuân theo quy chế của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, văn bằng có giá trị tương đương như văn bằng của các trường ĐH Công Lập. Là trường tư do cá nhân hoặc tổ chức trong một nước xin phép thành lập và tự đầu tư. Không giống những trường Đại học công lập, Đại học Tư thục không nhận được sự hỗ trợ về vốn của Nhà nước, nguồn tài chính để hoạt động của các Trường này là từ học phí của sinh viên học tại trường, khách hàng và các khoản hiến tặng. Học phí tại Trường này có xu hướng lớn hơn nhiều so với trường ĐH Công Lập.
Hiện nay mô hình Trường ĐH Tư thục ngày càng phổ biến tại Việt Nam, với sự xuất hiện của nhiều trường có đầu tư lớn về mặt cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và chương trình đào tạo như trường ĐH FPT, trường ĐH Đại Nam, trường ĐH Thăng Long, trường ĐH Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội….Các trường này ngày càng nhận được sự quan tâm của xã hội, số lượng sinh viên theo học ngày càng tăng 9 qua các năm và uy tín đào tạo dần được khẳng định.2 Đặc điểm của Trường Đại học Tư thục Trường ĐH Tư thục được phép hoạt động trong nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và với tính chất, đặc điểm, quy mô hoạt động khác nhau. Nhưng cho dù đơn vị đó có thuộc ngành nào, loại hình nào thì chúng đều có một số đặc điểm chung nhất định như sau: Đại học Tư thục không nhận được sự hỗ trợ về vốn của Nhà nước, nguồn tài chính để hoạt động của họ là từ học phí của sinh viên học tại trường, khách hàng và các khoản hiến tặng. Hoạt động tuyển sinh và đào tạo thì tuân theo quy chế của Bộ GD&ĐT, văn bằng do Trường Tư thục cấp có giá trị tương đương như văn bằng do Trường ĐH công lập cấp. Về tổ chức nhân sự: Trường ĐH Tư thục được chủ động sử dụng nhân sự theo nhu cầu và đảm bảo tuân theo Luật Lao Động.
Đồng thời đơn vị cũng được chủ động ký hợp đồng thuê, khoán công việc đối với những công việc không cần thiết bố trí lao động thường xuyên; ký hợp đồng và các hình thức hợp tác khác với chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước để đáp ứng yêu cầu chuyên môn của đơn vị. Về huy động vốn và vay vốn tín dụng: Trường ĐH Tư thục được vay vốn của các tổ chức tín dụng, được huy động vốn của cán bộ, nhân viên trong đơn vị để đầu tư mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động, tổ chức hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo quy định của pháp luật. Về quản lý và sử dụng tài sản: Đơn vị thực hiện đầu tư, mua sắm, quản lý, sử dụng tài sản theo nhu cầu của đơn vị. Đối với tài sản cố định sử dụng vào hoạt động dịch vụ phải thực hiện trích khấu hao thu hồi vốn theo quy định hiện hành.
Về việc mở tài khoản giao dịch: Trường ĐH Tư thục được mở tài khoản tại các ngân hàng Thương Mại chứ không phải tại ngân hàng nhà nước như Trường ĐH Công Lập. 10 Về chế độ tiền lương, tiền công và thu nhập: Trường ĐH Tư thục được xác định tổng quỹ lương để trả cho người lao động trên cơ sở tiền lương tối thiểu của Nhà nước quy định áp dụng với các Doanh nghiệp. Được phép trả lương theo năng suất lao động, theo thời gian hoặc theo hiệu quả công việc. Về sử dụng kết quả tài chính trong năm: Hàng năm căn cứ vào kết quả tài chính, Trường ĐH Tư thục phải lập Báo Cáo Tài Chính như các Doanh nghiệp khác hoạt động theo luật Doanh nghiệp.
Với các đặc điểm nêu trên của Trường ĐH Tư thục đòi hỏi tổ chức công tác kế toán của các đơn vị này phải được sắp xếp khoa học để các đơn vị có thể phát huy được quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy, tình hình tài chính, theo dõi toàn bộ vòng luân chuyển nguồn tài chính trong đơn vị. Chính vì vậy tuỳ thuộc vào từng đơn vị để bố trí các nhân viên kế toán theo dõi các phần công việc như tiền gửi ngân hàng, tiền lương, tài sản cố định, doanh thu, chi phí.2 Cơ chế quản lý tài chính của Trường Đại học Tư thục Trường Đại học Tư thục hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện góp vốn, tự chủ về tài chính, tự cân đối thu - chi, thực hiện các quy định của pháp luật về chế độ kế toán, thống kê, thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước và các quy định hiện hành khác (quy định tại Điều 65, 66 mục 4 Luật giáo dục ban hành ngày 14/07/ 2005 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ tài chính của trường Đại học dân lập, Tư thục). Theo quy định tại Nghị định 53/2006/NĐ-CP ngày 25/05/2006 của Chính Phủ về chính sách khuyến khích phát triển các cơ sở ngoài công lập, theo Quyết định số 61/2009/QĐ-TTg ngày 17/04/2009 của Thủ tướng Chính Phủ về Quy chế tổ chức và hoạt động của trường Đại học Tư thục, công tác quản lý tài chính của các trường Đại học theo mô hình ngoài công lập bao gồm các công việc sau: - Lập dự toán thu, chi kinh phí hoạt động hàng năm theo khả năng tài chính của mỗi trường do Hiệu trưởng trình, Hội đồng quản trị phê chuẩn. Nếu có kinh phí của nhà nước cấp phải lập dự toán thu, chi theo dõi và sử dụng nguồn kinh phí của Ngân sách nhà nước cấp.
Căn cứ vào chế độ chi tiêu tài chính, căn cứ vào kết quả 11 hoạt động, tình hình thu, chi tài chính của năm trước liền kề; các đơn vị lập dự toán thu, chi năm kế hoạch. - Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi tài chính hàng năm theo chế độ, chính sách của đơn vị: Các đơn vị ngoài công lập được tự chủ về tài chính, chế độ chi tiêu tài chính và sử dụng tài sản do Hội đồng Quản trị quy định. Trong quá trình thực hiện, các đơn vị được điều chỉnh nội dung chi, các khoản mục chi trong dự toán do Hội đồng Quản trị quyết định phù hợp với tình hình thực tế. - Báo cáo hàng năm: Các cơ sở ngoài công lập phải đăng ký với cơ quan thuế khi hoạt động.
Định kỳ hàng quý và hàng năm lập báo cáo hoạt động nghiệp vụ chuyên môn gửi cơ quan quản lý ngành (cơ quan cấp phép hoạt động). Cuối quý, cuối năm các đơn vị lập Báo cáo tài chính thực hiện theo Chế độ kế toán hiện hành áp dụng cho các đơn vị ngoài công lập gửi cơ quan quản lý cấp trên, cơ quan quản lý ngành và cơ quan tài chính ở địa phương. * Nguồn tài chính của trường Đại học Tư thục gồm: - Vốn góp của các cổ đông và nguồn tài chính bổ sung từ kết quả hoạt động hàng năm của nhà trường. - Các nguồn tài chính khác gồm: + Học phí, lệ phí của người học theo quy định của Pháp luật; + Thu từ các hoạt động liên kết hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, sản xuất thử và các hoạt động sản xuất dịch vụ khác; + Lãi tiền gửi tại Ngân hàng và các tổ chức tín dụng; + Thu về thanh lý tài sản thuộc nguồn vốn của trường; + Các hoạt động dịch vụ (nếu có); + Các khoản đầu tư, tài trợ, viện trợ, ủng hộ, quà tặng của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước (bằng tiền, bằng hiện vật); + Nguồn vốn vay của các ngân hàng, tổ chức tín dụng, cá nhân; + Các khoản thu hợp pháp khác.
Trong đó, nguồn thu hoạt động chính của các trường Đại học Tư thục là thu 12 từ học phí, lệ phí của người học. * Các khoản chi của trường Đại học theo mô hình ngoài công lập gồm: - Chi thường xuyên: + Chi tiền lương, phụ cấp lương, tiền công, tiền thưởng và các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động; các khoản chi phí đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên của trường; + Chi cho bộ máy quản lý hành chính; + Chi cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học của trường; + Các khoản chi cho người học, học bổng, khen thưởng; + Chi cho các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao; + Đầu tư phát triển cơ sở vật chất: Chi trả tiền thuê cơ sở vật chất, mua sắm tài sản, sửa chữa thường xuyên cơ sở vật chất, tài sản, trang thiết bị đồ dùng dạy học; + Chi trích khấu hao tài sản cố định; + Trả lãi vốn vay, vốn góp; + Chi cho các hoạt động nhân đạo, từ thiện; + Các chi phí khác theo quy định của trường (theo quy chế chi tiêu nội bộ), không trái với quy định của pháp luật. * Chế độ quản lý tài chính: Chế độ quản lý tài chính tại các trường Đại học Tư thục căn cứ theo Nghị định 53/2006/NĐ-CP ngày 25/5/2006 của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển các trường Đại học Tư thục. Các trường Đại học Tư thục hoạt động theo nguyên tắc tự chủ tài chính, thu đảm bảo toàn bộ chi phí của đơn vị và bảo toàn, phát triển nguồn tài chính.