cố ene“ enn an enn enrrenranrrenrr nnn. ^A+&—BÀKGSLEO*kTRx eRBoTbDSlkicO2sdht)gn BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HỒ CHÍ MINH KHOA VẬT LÍ tc -$:9) LUAN VAN TOT NGHIEP ĐỀTAL TO CHUC HOAT DONG HOC TAP TU LUC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HOC CHƯƠNG “THUYET ĐỘNG HỌC PHÂN TỬ VÀ CHẤT KHÍ LÍ TƯỞNG” VẬT LÍ 10 THPT. 4 GVHD: Thay NGUYEN MANH HUNG. ˆ SVTH: NGUYEN THỤC UYÊN.
I THU vo ÊM | ˆ Trường Bai-H - Prom ˆ TP. H6-cH MA}, 4 Niên khóa: 2001 - 2005 i PAG NG cD DE el cr NO o9 1G cD ete GO i AO A gree cr DO SO 09D) SD ee ea el vB sce Dee BO in Bint? a en i i it in i in i Nin, ei iin i Hilla iin Vin iin beets, Win Hin, Winn Milt, ch SGa de. ek ee ee. ee,cen, ee, eek, aeSmoLtOnT ainMtreWPvAchBSsRm LOFT OAM ON Fai win chan thank edm ou thấu Wguyén Manh Wang đã tan tình huténg dan nà gitip dé tái hoàn thank tất lugn oan tất nghiệp của minh.
Téi xin chan thanh eam dn Quy Thay, Cd đã tin tinh giúp dé oa diu ddt tôi nén người ngay hém nay. Giài xin chan thank chm oa C6 Hguyén Thanh Quang, gido ovién trườua FIOPT Wing Ong dé cho phép tái tiến hank te nghigm dé tai ải xin chan thanh eam on gia dink tôi đà động niên nà tao điêu kiệm thugu lei để tải hoàn thành: tất luận odn tết nghiệp của minh. QGIÀi cũng xin châm thanh cảm on bạn tôi đã động niên, giúp đề oa góp tý cho luận năn tất nghiệp ena tdi. Oa cuấi cùng tôi xin cam on các em hee sinh ở ba lớp: f0cŸ#;„, 10A2; 04 1042, trường 2272720 Hang Ouong da tao diéu kiện giúp tỏi hodu thauh dé tai cia minh, SG Ri Del tN A BAD Mh eth A hah alle Mt S 88-9 Me tA tet tet Ont 6 Oe MUC LUC Lời cảm ơn Mục lục Š.SN ĐẨ TỪ ee ee eee ate eee 24/0/00 1 1.
LÝ DO CHỌN DE TÀI. TONG QUAN VE NHỮNG VẤN ĐỀ LIEN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. 3 IIL, MỤC TIÊU CUA ĐỀ TAL .cccscssssssssssssssssssssossssesssnnennssesessnnsenssosesenonenesoneseeeneees 4 viwitWýòXấmx'. PHƯƠNG PHAP TIẾN HANH NGHIÊN CỨU DE TÀI.
GIỚI HAN DE TÀI NGHIÊN CUU. THỰC TRANG DAY HỌC HIỆN NAY - NHUNG HAN CHE CUA PHƯƠNG PHAP DAY HỌC TRUYEN THỐNG. Mô hình day học truyền thống. Đặc trưng của phương pháp dạy học truyền thống.
Đặc trưng của phương pháp dạy học truyền thống. Thực trang day hoc ở trường phổ thông hiện nay.- 10 Bh [ND EN Liiiceiiicitiocciooiiioiivdatidaiietuaiiaaiiaal 11 1. QUAN ĐIỂM VỀ SỰ NHẬN THUC VAT LÍ TRONG KHOA HỌC LUẬN HIẾN UA aise ct ahead ata lacs aa ae 11 1. Quan điểm quy nap chủ nghĩa trong dạy học Vật Lí.
Quan điểm của nhận thức luận hiện đại - Con đường nhận thức Vật EX tong KHoR (HQ á610014101060006A0i0100000120801480624a,910002á: l4 II. PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHAP DAY HỌC. CƠ SỞ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHAP DAY VA HỌC HIỆN ĐẠI. Tư duy và tư duy sắng 120.csccsccessenssssssessseseessssncssssnssersnssdsnnensserens 22 SD Tel duy,sẽng: LẠOi166c2ï56614(00G06/560/0G400920i86600668 24 2.
Bản chất của hoạt động dạy và học hiện đại.1 Khái niệm chung về hoạt động.2 Bản chất của dạy học hiện đại.3 Bản chất của hoạt động day Vật Lí.4 Bản chất của hoạt động học Vật LÍ. Tình huống học tập và tổ chức tình huống học tập trong day học một Loa 1): |.1 Khái niệm tình huống .cc°ec6scccscce.2 Tình huống học tập trong dạy học .3 Tổ chức tình huống học tập trong dạy học một kiến thức NO Lg ta 6480006000142040101661106013504)Q30(GG19821106 nai 40 4. Tình huống có vấn dé trong dạy học.1 Vấn để và tính vấn để trong dạy học. 40 4:11: Khái nh VN đ he keteieaasooeseeodeeeosee 40 4.2 Tính vấn để trong day học .2 Tình huống có vấn để trong day học.
Các kiểu định hướng hành động và các pha của tiến trình dạy học giãi Quyết VEO ĐỀ: 1.1260 2C2(Ạcc06004G4162646SXAiSGd 45 IV. TIẾN TRÌNH DẠY HOC THEO HƯỚNG MỚI. Giao cho học sinh nhiệm vụ cẩn tìm hiểu trước ở nhà. 48 2: Để xuất vấn đề cần nhận Cha sei 1á 0660022221402 00iAG21A0GGd0 48 3.
Tổ chức, định hướng, dẫn đắt học sinh giải quyết vấn để. Kết luận và vận dụng kiến thức mới .=â CHẤT KHÍ LÍ TƯỞNG 7. SƠ LƯỢC NỘI DUNG KIẾN THỨC CƠ BẢN CUA CHƯƠNG “THUYET ĐỘNG HỌC PHAN TỬ VÀ CHẤT KHÍ LÝ TƯỞNG ". Thuyết động học phân tử về cấu tạo chất.-cc<55 54 2: Cáp trạng Giải cấu tao ChẤ scsi cesses ecco sacs Sei ceed eae peed 59 3.
Các định luật thực nghiệm về nhiệt. XÂY DỰNG TIẾN TRÌNH DẠY HỌC MỘT SỐ BAI CUA CHƯƠNG * THUYẾT DONG HỌC PHAN TỬ VÀ CHẤT KHÍ LÍ TƯỞNG”". 62 Bài 1: Phân tử và một số thuộc tính của phân tư.- 5 «-65 Bãi 2: Các trạng thái:cấu tạo chất.22-2-—— 6c c2cẰŸÝ83 Bài 3: Hệ thức giữa thể tích và áp suất của chất khí khi nhiệt độ không đổi. Định luật Boyle-MariottC.
NỘI DUNG THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.25si ca 110 Us MỤC BIC eos RES GG6G ees, 110 II. ĐẶC DIEM ĐỐI TƯỢNG THỰC NGHIEM SU PHẠM.ĐỊNH HƯỚNG CÔNG VIR Gi isissssicissscasssscacsscsaatisesiivoniva sstans neisssa-e 111 VI. KET QUA THỰC NGHIEM SU PHẠM. 252556 re 112 Bài 1: Phân tử và một số thuộc tính của phân tư.
112 Bãi 2: Các tụng tái cầu tạo GhẤT cassis tisccceicasssascscsiscancesacstn winaacasies inde 121 Bài 3: Hệ thức giữa thể tích và áp suất của chất khí khi nhiệt độ không đổi. Định luật Boyle-Mariotte. 55-5 sec sex ve 125 THĂY LÔPKETUIN: eo ne eee 132 TALLIEU THẤM KH G2101 G0Q050052060s9003)/2S/0462sg,88 134 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KHÓA 2001-2005 = GVHD: Thay Nguyễn Mạnh Hùng 2 s A. MO DAU: Thế ky XXI mở ra, chúng ta trở thành thế hệ dau tiên sống trong một kỷ nguyên mới, một thời đại mới: thời đại của trí tué sáng tạo, của tri thức, của thông tin và khoa học - kỷ nguyên của tri thức.
Trong kỷ nguyên ấy, một hệ thống giáo dục của một quốc gia không chỉ đơn giản dựa trên việc nhớ lại một lượng thông tin hạn chế, mà nền giáo dục ấy phải làm thế nào đào tạo ra những con người có đầy đủ phẩm chất, năng lực sáng tạo và tư duy khoa học; có khả nang hòa nhập, thích ứng, bắt kịp và đón đầu sự phát triển của thời đại. Nhóm tư vấn Arthur Anderson đã nói rằng: "Hệ thống giáo dục truyền thống đã lỗi thời. Chúng ta cần thay thế sự giáo duc theo kiểu đường thẳng ngày nay bằng phương pháp học tập tự định hướng dựa trên nguyên tắc hiện đại về tri thức khoa học, bao gồm khám phá, tìm ra sự say mê và tự đánh giá cùng với sự yêu thích học tập từ trước” [1, trang 85]. Trước sự khập khiéng giữa sự phát triển rất chóng vánh của thời đại và sự “lỗi thời" của hệ thống giáo dục, diéu này đã được DR.Willard Daggett so sánh như sau: “Thế giới mà con em chúng ta sẽ sống đang thay đổi nhanh gấp bốn lần so với các trường học hiện nay” [1, trang 97], rất nhiều nước trên thế giới đang đi tìm con đường cải cách giáo dục và Việt Nam cũng không ngoại lệ.
Việt Nam là một nước đang phát triển, vì vậy đổi mới phương pháp dạy học là một nhu cầu rất cấp bách, là vấn dé được toàn xã hội, Đảng và Nhà nước quan tâm. Với yêu cầu cấp thiết ấy. nghị quyết Đại Hội Đảng VIII và Trung Ương 2 khóa VII đã đòi hỏi Giáo dục và Đào tạo phải: “Tập trung sức nâng cao chất lượng dạy và học, tạo ra nang lực tự học sáng tạo của học sinh”; * Rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học; nâng cao năng lực tự học và thực hành SOTH: Uguyén Thue Uyen. Frang 1 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KHOA 2001 ~ 2005 GVHD: Thay Nguyễn Mạnh Hùng cho học sinh; bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu; phát triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân”.
Như vậy, * Khoi dậy và phát huy tối da năng lực tự học sáng tao của học sinh” là tư tưởng chỉ đạo chiến lược cơ bản của Đảng; là mục tiêu, là con đường phát triển Giáo dục-Đào tạo tối ưu của Việt Nam.[2] Quán triệt mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước, là một giáo viên Vật Lí tương lai, nhiệm vụ đặt ra là làm thế nào hình thành cho học sinh động cơ, kích thích học sinh tự lực hoạt động. tự chiếm lĩnh kiến thức một cách khoa học và sáng tao; trang bị cho học sinh day đủ phẩm chất và năng lực can thiết để các em tự đáp ứng và thích nghỉ với yêu cầu và sự phát triển của xã hội hiện đại. Và dé tài làm luận văn tốt nghiệp về phương pháp giảng dạy Vật Lí là một cơ hội rất tốt để tôi tiếp cận, tìm hiểu và nghiên cứu sâu hơn các phương pháp dạy học, từ đó giúp tôi có những định hướng sâu sắc hơn về phương pháp giảng dạy sau này. Bên cạnh đó, theo phân phối chương trình Vật Lí THPT, ở chương trình Vật Lí 10, học sinh được học hai học phan: Cơ học (80 tiết) và Nhiệt học (19 tiết) [14].
Với việc phân phối chương trình như trên đã đưa đến những khó khăn sau: - Học sinh, thậm chí ngay cả giáo viên, có tâm lí xem nhẹ nội dung kiến thức về Nhiệt học. Vì vậy, kiến thức mà học sinh tiếp nhận được sẻ không sâu sắc, kém bền vững và rất dé quên. - Khi chuyển việc học các kiến thức về Cơ sang học các kiến thức vé Nhiệt, tức là chuyển sự vật, hiện tượng từ thế giới vĩ mô sang thế giới vi mô, học sinh sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc nhận thức. Nguyên nhân là đo: trong quá trình học Cơ học, học sinh đã quen với việc nghiên cứu và những phương pháp tư duy trên các sự vật, hiện tượng mà các em có thể trực tiếp quan sát và tác động lên được (sự vật, hiện tượng thực).
Tuy nhiên, khi chuyển sang học học SOTH: Hguyin Thue (Nên. Frang 2 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP KHÓA 2001 ~ 2005 GVHD: Thầy Nguyễn Mạnh Hùng phan " Vật lí phân tử và Nhiệt học”, học sinh không còn làm việc trên các sự vật, hiện tượng có thật nữa, mà các em phải làm việc và tư duy trên mô hình, đây là những hình ảnh mà con người tưởng tượng ra trên cơ sở khoa học và gắn cho những sự vật, hiện tượng đang nghiên cứu. Điều này đòi hỏi các em có trí tưởng tượng rất phong phú, nếu học sinh hình dung sai mô hình thì các em sẽ cảm thấy khó khăn khi tiếp nhận kiến thức tiếp theo; hoặc nếu giáo viên không chú ý, có thể học sinh sẽ bị nhầm lẫn giữa mô hình và thực tại.