Tổ Chức Hoạt Động Giáo Dục STEM Trong Dạy Học Phần “Từ Trường. Cảm Ứng Điện Từ” - Vật Lý 11

Tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong dạy học từ trường cảm ứng điện từ giúp bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh lớp 11.

• Tác giả: Phan Thị Hải
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Hương Trà
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Lý luận và PPDH Bộ môn Vật lí
• Đề tài: Tổ Chức Hoạt Động Giáo Dục STEM Trong Dạy Học Vật Lý 11
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• THÔNG TIN LUẬN VĂN THẠC SĨ
• CÁC MỤC BẢNG BIỂU
• CÁC MỤC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Giả thuyết khoa học
• 1.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
• 1.7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 1.7.3. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 1.7.4. Phương pháp thống kê toán học
• 1.8. Cấu trúc luận văn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIÁO DỤC STEM NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH
• 2.1. Năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trong giáo dục STEM
• 2.1.1. Khái niệm năng lực giải quyết vấn đề
• 2.1.2. Cấu trúc năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
• 2.2. Cơ sở lý thuyết giáo dục STEM
• 2.2.1. Khái niệm về giáo dục STEM
• 2.2.2. Mục tiêu của dạy học STEM
• 2.2.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục STEM
• 2.2.4. Chủ đề giáo dục STEM
• 2.2.5. Quy trình xây dựng và tổ chức dạy học chủ đề STEM nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
• 2.2.5.1. Quy trình thiết kế chủ đề giáo dục STEM
• 2.2.5.2. Tiến trình tổ chức dạy học các môn khoa học theo phương thức giáo dục STEM
• 2.2.6. Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề trong giáo dục STEM cho học sinh
• 2.3. Thực trạng dạy học STEM tại một số trường phổ thông tại Ninh Thuận
• 2.3.1. Mục đích điều tra
• 2.3.2. Phương pháp điều tra
• 2.3.3. Kết quả điều tra
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 3. THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC MỘT SỐ CHỦ ĐỀ STEM PHẦN “TỪ TRƯỜNG. CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ” - VẬT LÍ 11 THPT NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH
• 3.1. Phân tích nội dung kiến thức chương “Từ trường” và “Cảm ứng điện từ” theo định hướng giáo dục STEM
• 3.2. Xây dựng nội dung các chủ đề dạy học trong phần “Từ trường. Cảm ứng điện từ” theo hướng giáo dục STEM nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
• 3.2.1. Chủ đề STEM “Mô hình hệ thống cầu trục sử dụng nam châm điện chế tạo từ các vật liệu phế thải”
• 3.2.2. Chủ đề STEM “Máy phát điện mini sử dụng tay quay đơn giản”
• 3.3. Tiến trình dạy học các chủ đề STEM
• 3.3.1. Chủ đề STEM “Mô hình cầu trục sử dụng nam châm điện chế tạo từ các vật liệu phế thải”
• 3.3.2. Chủ đề STEM “Máy phát điện mini sử dụng tay quay đơn giản”
• 3.4. Công cụ đánh giá
• 3.4.1. Nguyên tắc đánh giá
• 3.4.2. Các yêu cầu đánh giá kết quả học tập
• 3.4.3. Xây dựng bộ công cụ đánh giá
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 4. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 4.2. Nhiệm vụ của quá trình thực nghiệm sư phạm
• 4.3. Thời gian và địa điểm thực nghiệm sư phạm
• 4.4. Đối tượng và phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 4.4.1. Đối tượng thực nghiệm sư phạm
• 4.4.2. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 4.5. Các bước tiến hành và cách thức đánh giá
• 4.6. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm
• 4.6.1. Phân tích diễn biến thực nghiệm và đánh giá định tính
• 4.6.2. Đánh giá định lượng
• 4.6.3. Nhận xét kết quả chủ đề
• 4.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giáo Dục STEM Vật Lý 11 Tổng Quan Tại Sao Quan Trọng

Giáo dục STEM (Science, Technology, Engineering, Maths) đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. STEM trang bị cho học sinh kiến thức và kỹ năng cần thiết để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Trong chương trình Vật lý 11, việc tích hợp STEM vào giảng dạy phần "Từ trường. Cảm ứng điện từ" không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc các khái niệm mà còn phát triển năng lực giải quyết vấn đề, một kỹ năng cốt lõi cho tương lai. Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh sự cần thiết của việc thúc đẩy đào tạo STEM trong chương trình giáo dục phổ thông. Việc này giúp tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới. Dạy học STEM hướng đến phát triển năng lực cốt lõi cho học sinh nhằm chuẩn bị cho học sinh những cơ hội cũng như thách thức trong nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu của xã hội hiện đại.

1.1. Giáo Dục STEM Là Gì Khái Niệm Lợi Ích Cốt Lõi

Giáo dục STEM là một phương pháp tiếp cận liên ngành, tích hợp kiến thức và kỹ năng từ các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học. Mục tiêu chính của STEM là trang bị cho học sinh khả năng ứng dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tế một cách sáng tạo. STEM không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn phát triển các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, làm việc nhóm và giao tiếp hiệu quả. Giáo dục STEM giúp học sinh nắm được những kiến thức tổng hợp giữa các lĩnh vực và tạo nền tảng cho việc học tập ở các bậc học cao hơn cũng như cho nghề nghiệp trong tương lai của học sinh.

1.2. Tại Sao Giáo Dục STEM Quan Trọng Trong Vật Lý 11

Vật lý là một môn khoa học tự nhiên có nhiều ứng dụng trong đời sống và kỹ thuật. Tích hợp STEM vào dạy học Vật lý 11 giúp học sinh nhận thấy sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn. Phần "Từ trường. Cảm ứng điện từ" có nhiều khái niệm trừu tượng và khó hiểu, việc áp dụng STEM giúp học sinh hình dung và nắm bắt kiến thức một cách trực quan hơn. Học sinh được khuyến khích tham gia vào các dự án thực tế, thiết kế và chế tạo các mô hình, từ đó phát triển tư duy sáng tạo và khả năng ứng dụng kiến thức. Vật lí coi trọng việc rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để tìm hiểu và giải quyết ở mức độ nhất định một số vấn đề của thực tiễn cuộc sống đồng thời vừa bảo đảm phát triển các năng lực của học sinh.

II. Thách Thức Giải Pháp Triển Khai STEM Vật Lý 11 Hiệu Quả

Việc triển khai giáo dục STEM trong dạy học Vật lý 11 không phải là một quá trình đơn giản. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về nguồn lực, bao gồm cả trang thiết bị và giáo viên có đủ năng lực. Giáo viên cần được đào tạo và bồi dưỡng về phương pháp dạy học STEM, cũng như cách thiết kế các hoạt động phù hợp. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng để tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh tham gia vào các hoạt động STEM. Việc triển khai dạy học theo giáo dục STEM cho những kiến thức trong chương trình bộ môn Vật lí nói chung và triển khai vào dạy học trong môn Vật lí 11 nói riêng là hoàn toàn có cơ sở và phù hợp với định hướng đổi mới căn bản giáo dục Việt Nam theo hướng phát triển năng lực ở người học nhằm đáp ứng những đòi hỏi của xã hội hiện đại.

2.1. Vượt Qua Rào Cản Thiếu Nguồn Lực Đào Tạo Giáo Viên

Để giải quyết vấn đề thiếu nguồn lực, các trường học có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức, doanh nghiệp trong cộng đồng. Việc hợp tác với các doanh nghiệp giúp cung cấp trang thiết bị, vật liệu và cơ hội cho học sinh tham gia vào các dự án thực tế. Các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp dạy học STEM là rất cần thiết để nâng cao năng lực của đội ngũ giáo viên. Các khóa đào tạo này nên tập trung vào việc hướng dẫn giáo viên cách thiết kế các hoạt động STEM, đánh giá kết quả học tập và quản lý lớp học theo phương pháp STEM.

2.2. Xây Dựng Mối Quan Hệ Nhà Trường Gia Đình Cộng Đồng

Sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của giáo dục STEM. Phụ huynh có thể hỗ trợ con em mình bằng cách cung cấp tài liệu, trang thiết bị và khuyến khích con em tham gia vào các hoạt động STEM. Các doanh nghiệp và tổ chức trong cộng đồng có thể đóng góp bằng cách cung cấp cơ hội thực tập, tài trợ cho các dự án STEM và tham gia vào các hoạt động ngoại khóa. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng sẽ tạo ra một môi trường học tập tốt nhất cho học sinh, giúp các em phát triển toàn diện cả về kiến thức và kỹ năng.

III. Tổ Chức Hoạt Động STEM Vật Lý 11 Phương Pháp Quy Trình

Để tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong dạy học Vật lý 11 hiệu quả, cần tuân thủ theo một quy trình bài bản và khoa học. Quy trình này bao gồm các bước: xác định vấn đề, nghiên cứu kiến thức nền, đề xuất giải pháp, thiết kế và chế tạo sản phẩm, thử nghiệm và đánh giá, chia sẻ và cải tiến. Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn và hỗ trợ học sinh trong suốt quá trình này, khuyến khích học sinh tự tìm tòi, khám phá và sáng tạo. Dạy học theo STEM là phương pháp giáo dục mới đang rất được chú trọng trong các chương trình giáo dục ở các nước phát triển. Tại Việt Nam, đây cũng chính là định hướng của Bộ Giáo dục và đào tạo trong những năm gần đây.

3.1. Xác Định Vấn Đề Nghiên Cứu Kiến Thức Nền Tảng

Bước đầu tiên trong quy trình tổ chức hoạt động STEM là xác định một vấn đề thực tế liên quan đến kiến thức Vật lý 11. Vấn đề này nên gần gũi với đời sống và có tính thách thức để kích thích sự tò mò và hứng thú của học sinh. Sau khi xác định vấn đề, học sinh cần nghiên cứu kiến thức nền tảng liên quan đến vấn đề đó, bao gồm các khái niệm, định luật và công thức Vật lý. Giáo viên có thể cung cấp tài liệu tham khảo, hướng dẫn học sinh tìm kiếm thông tin và tổ chức các buổi thảo luận để học sinh chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.

3.2. Đề Xuất Giải Pháp Thiết Kế Chế Tạo Sản Phẩm Thực Tế

Sau khi nắm vững kiến thức nền tảng, học sinh sẽ đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề đã xác định. Các giải pháp này cần dựa trên kiến thức Vật lý và có tính khả thi về mặt kỹ thuật và kinh tế. Học sinh sẽ thiết kế và chế tạo sản phẩm dựa trên giải pháp đã đề xuất. Quá trình thiết kế và chế tạo sản phẩm đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức liên môn, kỹ năng làm việc nhóm và tư duy sáng tạo. Giáo viên cần cung cấp hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ học sinh sử dụng các công cụ và vật liệu, và khuyến khích học sinh thử nghiệm và cải tiến sản phẩm.

3.3. Thử Nghiệm Đánh Giá Chia Sẻ Cải Tiến Sản Phẩm STEM

Sau khi chế tạo xong sản phẩm, học sinh sẽ tiến hành thử nghiệm để đánh giá hiệu quả của sản phẩm trong việc giải quyết vấn đề. Kết quả thử nghiệm sẽ được sử dụng để cải tiến sản phẩm, làm cho sản phẩm hoạt động tốt hơn. Học sinh sẽ chia sẻ sản phẩm và kết quả nghiên cứu của mình với các bạn trong lớp và với cộng đồng. Quá trình chia sẻ và cải tiến sản phẩm giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện và khả năng học hỏi từ kinh nghiệm.

IV. Ứng Dụng STEM Trong Từ Trường

Phần "Từ trường. Cảm ứng điện từ" trong chương trình Vật lý 11 có nhiều ứng dụng thực tế, tạo cơ hội cho việc tích hợp STEM vào giảng dạy. Học sinh có thể tham gia vào các dự án thiết kế và chế tạo các mô hình như máy phát điện mini, hệ thống cầu trục sử dụng nam châm điện, hoặc các thiết bị cảm biến từ trường. Các dự án này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc các khái niệm Vật lý mà còn phát triển kỹ năng thực hành và tư duy sáng tạo.Qua quá trình nghiên cứu và giảng dạy môn Vật lí 11 tại trường PTDTNT Pi Năng Tắc, chúng tôi thấy nội dung kiến thức trong phần “Từ trường. Cảm ứng điện từ” có nhiều ứng dụng trong đời sống và kĩ thuật nhưng tương đối trừu tượng và khó đối với nhiều học sinh.

4.1. Dự Án 1 Chế Tạo Mô Hình Máy Phát Điện Mini Đơn Giản

Học sinh sẽ nghiên cứu về nguyên lý hoạt động của máy phát điện, bao gồm hiện tượng cảm ứng điện từ và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu điện thế và dòng điện tạo ra. Học sinh sẽ sử dụng các vật liệu tái chế như nam châm, dây đồng, và các bộ phận cơ khí để chế tạo một mô hình máy phát điện mini đơn giản. Học sinh sẽ thử nghiệm mô hình và đánh giá hiệu quả của mô hình trong việc tạo ra điện năng. Dự án này giúp học sinh hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động của máy phát điện và cách ứng dụng hiện tượng cảm ứng điện từ trong thực tế.

4.2. Dự Án 2 Thiết Kế Hệ Thống Cầu Trục Sử Dụng Nam Châm Điện

Học sinh sẽ nghiên cứu về nguyên lý hoạt động của nam châm điện và cách điều khiển lực từ của nam châm điện. Học sinh sẽ sử dụng các vật liệu như sắt, thép, dây điện và các bộ phận cơ khí để thiết kế và chế tạo một hệ thống cầu trục có khả năng nâng hạ vật nặng bằng nam châm điện. Học sinh sẽ thử nghiệm hệ thống cầu trục và đánh giá khả năng nâng hạ vật nặng, độ chính xác và tính ổn định của hệ thống. Dự án này giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách ứng dụng nam châm điện trong các thiết bị nâng hạ và vận chuyển vật liệu.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Giáo Dục STEM Trong Dạy Học Vật Lý 11

Để đánh giá hiệu quả của giáo dục STEM trong dạy học Vật lý 11, cần sử dụng các công cụ đánh giá phù hợp, bao gồm cả đánh giá định tính và định lượng. Đánh giá định tính tập trung vào việc quan sát và ghi nhận sự tiến bộ của học sinh trong quá trình tham gia vào các hoạt động STEM, bao gồm sự sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề. Đánh giá định lượng sử dụng các bài kiểm tra, bài tập và dự án để đánh giá kiến thức và kỹ năng của học sinh trong các lĩnh vực STEM. Thông qua chủ đề, học sinh phát huy được một số năng lực giải quyết vấn đề, đối chiếu với mục tiêu và giả thuyết khoa học của đề tài thì kết quả thực nghiệm cho thấy đã đạt được năng lực giải quyết vấn đề và nâng cao hiệu quả dạy học Vật lí THPT.

5.1. Đánh Giá Định Tính Quan Sát Ghi Nhận Sự Tiến Bộ

Giáo viên sẽ quan sát và ghi nhận sự tiến bộ của học sinh trong các hoạt động STEM, tập trung vào các tiêu chí như sự sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giao tiếp, tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề. Giáo viên có thể sử dụng các bảng kiểm, phiếu quan sát và nhật ký để ghi lại các thông tin quan trọng. Thông tin này sẽ được sử dụng để cung cấp phản hồi cho học sinh và điều chỉnh phương pháp dạy học.

5.2. Đánh Giá Định Lượng Bài Kiểm Tra Bài Tập Dự Án

Giáo viên sẽ sử dụng các bài kiểm tra, bài tập và dự án để đánh giá kiến thức và kỹ năng của học sinh trong các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học. Các bài kiểm tra và bài tập nên tập trung vào việc đánh giá khả năng ứng dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tế. Các dự án nên được thiết kế để đánh giá khả năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hành của học sinh. Kết quả kiểm tra và đánh giá sẽ được sử dụng để xếp loại học sinh và cung cấp thông tin cho phụ huynh.

VI. Kết Luận Triển Vọng Giáo Dục STEM Vật Lý 11 Tương Lai

Giáo dục STEM trong dạy học Vật lý 11 mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp các em phát triển toàn diện cả về kiến thức và kỹ năng. Tuy nhiên, việc triển khai giáo dục STEM đòi hỏi sự đầu tư về nguồn lực, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của giáo viên và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng. Trong tương lai, giáo dục STEM sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong chương trình giáo dục phổ thông.Chúng tôi tiếp tục thử nghiệm trên diện rộng hơn để hoàn thiện tiến trình dạy học của mình.

6.1. Tóm Tắt Lợi Ích Thách Thức Của Giáo Dục STEM

Lợi ích của giáo dục STEM bao gồm việc phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng giải quyết vấn đề và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tế. Thách thức của giáo dục STEM bao gồm việc thiếu nguồn lực, sự thiếu chuẩn bị của giáo viên và sự khó khăn trong việc đánh giá kết quả học tập.

6.2. Định Hướng Phát Triển Giáo Dục STEM Vật Lý 11 Trong Tương Lai

Trong tương lai, giáo dục STEM sẽ được tích hợp sâu rộng hơn vào chương trình Vật lý 11, với nhiều dự án thực tế và hoạt động ngoại khóa hấp dẫn. Giáo viên sẽ được đào tạo và bồi dưỡng về phương pháp dạy học STEM một cách bài bản. Sự hợp tác giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng sẽ được tăng cường để tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh tham gia vào các hoạt động STEM. Các mô hình giáo dục STEM cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với điều kiện và đặc điểm của từng địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đặc biệt là phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh, trở thành yêu cầu cấp thiết. Theo báo cáo của ngành giáo dục, việc áp dụng giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) đã được nhiều quốc gia phát triển triển khai nhằm trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết để thích ứng với nền kinh tế tri thức. Tại Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã định hướng đổi mới giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học, trong đó giáo dục STEM được xem là giải pháp trọng tâm.

Luận văn tập trung nghiên cứu tổ chức hoạt động giáo dục STEM trong dạy học phần “Từ trường. Cảm ứng điện từ” thuộc môn Vật lí lớp 11 tại trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Pi Năng Tắc, tỉnh Ninh Thuận, nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 02/2022 đến tháng 05/2023, với đối tượng là học sinh lớp 11A2 và giáo viên bộ môn Vật lí tại trường. Mục tiêu cụ thể là thiết kế và tổ chức các chủ đề dạy học STEM phù hợp với nội dung chương trình, đồng thời đánh giá hiệu quả bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề của học sinh thông qua các hoạt động thực nghiệm sư phạm.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện ở việc góp phần nâng cao chất lượng dạy học Vật lí THPT, phát triển năng lực giải quyết vấn đề – một năng lực cốt lõi trong chương trình giáo dục phổ thông mới, đồng thời tạo cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc áp dụng giáo dục STEM trong các môn khoa học tự nhiên tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cũng mở ra hướng phát triển tiếp theo với việc nhân rộng và hoàn thiện tiến trình dạy học STEM trên diện rộng hơn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về năng lực giải quyết vấn đề (NLGQVĐ) và cơ sở giáo dục STEM.

1. Năng lực giải quyết vấn đề (NLGQVĐ):
   NLGQVĐ được hiểu là khả năng của cá nhân trong việc nhận biết, phân tích và xử lý các tình huống có vấn đề mà không có giải pháp sẵn có. Theo OECD (2012), năng lực này bao gồm bốn thành tố chính:

   • Tìm hiểu vấn đề: nhận diện và phân tích thông tin liên quan.
   • Đề xuất giải pháp: xây dựng và lựa chọn phương án giải quyết.
   • Thực hiện giải pháp: vận dụng kiến thức và kỹ năng để giải quyết vấn đề.
   • Đánh giá và phản ánh: kiểm tra hiệu quả và rút ra bài học.
     Mỗi thành tố được thể hiện qua các hành vi cụ thể như quan sát, phân tích, lập kế hoạch, thực hành và đánh giá.

2. Giáo dục STEM:
   STEM là phương pháp giáo dục tích hợp bốn lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học nhằm phát triển năng lực tổng hợp cho học sinh. Giáo dục STEM nhấn mạnh việc học tập qua trải nghiệm, giải quyết các vấn đề thực tiễn, phát triển kỹ năng tư duy phản biện, sáng tạo và hợp tác.
   Ba quy trình tổ chức dạy học STEM được áp dụng phổ biến:

   • Quy trình 5E (Engagement, Exploration, Explanation, Elaboration, Evaluation) giúp học sinh xây dựng kiến thức qua trải nghiệm.
   • Quy trình nghiên cứu khoa học, trong đó học sinh học theo cách của nhà khoa học qua thu thập dữ liệu, xây dựng và kiểm chứng giả thuyết.
   • Quy trình thiết kế kỹ thuật, tập trung vào vòng lặp thiết kế để giải quyết các vấn đề kỹ thuật thực tiễn.
     Các chủ đề STEM được thiết kế dựa trên các vấn đề thực tiễn, tích hợp kiến thức liên môn, định hướng thực hành và làm việc nhóm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp nghiên cứu lý luận:
  Tổng hợp, phân tích các tài liệu, nghiên cứu trước về giáo dục STEM, năng lực giải quyết vấn đề và phương pháp dạy học tích cực.

• Phương pháp điều tra thực tiễn:
  Khảo sát ý kiến của 35 giáo viên và 158 học sinh tại các trường phổ thông ở Ninh Thuận về thực trạng dạy học STEM, phương pháp tổ chức và khó khăn gặp phải. Phương pháp này sử dụng phiếu điều tra trực tuyến (Google Form), quan sát và phân tích kết quả học tập.

• Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
  Thực hiện thử nghiệm dạy học STEM với hai chủ đề: “Mô hình hệ thống cầu trục sử dụng nam châm điện chế tạo từ vật liệu phế thải” và “Máy phát điện mini sử dụng tay quay đơn giản” tại lớp 11A2 trường PT DTNT Pi Năng Tắc. Cỡ mẫu gồm toàn bộ học sinh lớp 11A2 (khoảng 30 học sinh). Các bước thực nghiệm gồm thiết kế bài học, tổ chức dạy học, thu thập dữ liệu đánh giá năng lực giải quyết vấn đề qua các tiêu chí đã xây dựng.

• Phương pháp thống kê toán học:
  Xử lý số liệu thu thập được từ khảo sát và thực nghiệm bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích định lượng để đánh giá mức độ phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trước và sau thực nghiệm.

• Timeline nghiên cứu:
  Nghiên cứu được tiến hành từ tháng 02/2022 đến tháng 05/2023, trong đó giai đoạn thiết kế và xây dựng chủ đề STEM diễn ra trong 6 tháng đầu, thực nghiệm sư phạm và thu thập dữ liệu trong 6 tháng tiếp theo, cuối cùng là phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiểu biết và thực trạng dạy học STEM của giáo viên:

   • 52% giáo viên khảo sát có hiểu biết khá hoặc sâu về STEM, trong khi 48% đã vận dụng dạy STEM nhưng chưa thực sự hiểu rõ.
   • 70% giáo viên chọn phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, 90% chọn dạy học theo dự án là phù hợp với giáo dục STEM.
   • 96% giáo viên cho rằng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu dạy học STEM.

2. Thực trạng tổ chức dạy học STEM tại các trường phổ thông ở Ninh Thuận:

   • 58% giáo viên đã vận dụng STEM vào bài dạy một số môn học, 34% tổ chức chuyên đề, ngoại khóa theo khối, lớp.
   • Các hình thức dạy học phổ biến gồm thí nghiệm thực hành (60%), đàm thoại + quan sát (54%), thí nghiệm mô phỏng (78%).
   • Nội dung chương trình hiện hành khó thực hiện chủ đề STEM được 90% giáo viên phản ánh.

3. Hiệu quả thực nghiệm sư phạm:

   • Qua hai chủ đề STEM được thiết kế và thực nghiệm, học sinh lớp 11A2 đã phát huy năng lực giải quyết vấn đề với mức độ biểu hiện tăng trung bình 25% so với trước thực nghiệm.
   • Các thành tố năng lực như tìm hiểu vấn đề, đề xuất giải pháp, thực hiện và đánh giá giải pháp đều có sự cải thiện rõ rệt, trong đó năng lực đề xuất giải pháp tăng 30%, năng lực thực hiện giải pháp tăng 28%.
   • Học sinh thể hiện sự tích cực, chủ động trong các hoạt động nhóm, khả năng vận dụng kiến thức liên môn và kỹ năng thực hành được nâng cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát và thực nghiệm cho thấy giáo dục STEM có tác động tích cực đến việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh. Việc tổ chức các chủ đề STEM gắn với thực tiễn, sử dụng các phương pháp dạy học tích cực như dự án, thí nghiệm mô phỏng đã giúp học sinh hiểu sâu kiến thức, đồng thời phát triển kỹ năng tư duy phản biện và sáng tạo. Tuy nhiên, khó khăn về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học vẫn là rào cản lớn, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai STEM tại các trường phổ thông ở Ninh Thuận.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng chung về lợi ích của giáo dục STEM trong phát triển năng lực học sinh. Việc áp dụng quy trình 5E kết hợp với vòng lặp thiết kế kỹ thuật đã tạo điều kiện cho học sinh trải nghiệm thực tế và phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết. Các biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng năng lực qua từng giai đoạn học tập sẽ minh họa rõ nét hiệu quả của phương pháp.

Nghiên cứu cũng khẳng định vai trò quan trọng của giáo viên trong việc thiết kế bài học STEM phù hợp, hướng dẫn và hỗ trợ học sinh vận dụng tư duy tích hợp để giải quyết các thách thức thực tiễn. Đây là cơ sở để đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực giáo viên và cải thiện điều kiện dạy học STEM trong tương lai.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và nhân rộng các chủ đề dạy học STEM gắn với thực tiễn địa phương:
   Thiết kế thêm các chủ đề STEM phù hợp với đặc điểm vùng miền, sử dụng nguyên vật liệu sẵn có để tăng tính thực tiễn và hấp dẫn cho học sinh. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Sở Giáo dục, các trường THPT.

2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực giáo viên về giáo dục STEM và phương pháp dạy học tích cực:
   Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về thiết kế bài học STEM, kỹ thuật hướng dẫn học sinh phát triển năng lực giải quyết vấn đề. Thời gian: hàng năm. Chủ thể: Trung tâm bồi dưỡng giáo viên, trường đại học sư phạm.

3. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học STEM hiện đại:
   Trang bị phòng STEM, thiết bị thí nghiệm, công nghệ hỗ trợ như máy in 3D, phần mềm mô phỏng để tạo môi trường học tập đa dạng, sinh động. Thời gian: 3 năm. Chủ thể: Nhà trường, Sở Giáo dục, các nguồn xã hội hóa.

4. Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực giải quyết vấn đề trong giáo dục STEM:
   Phát triển các tiêu chí, rubric đánh giá phù hợp với từng chủ đề STEM, đảm bảo đánh giá toàn diện kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: Bộ môn Vật lí, các chuyên gia giáo dục.

5. Khuyến khích tổ chức các hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ STEM và hội thi khoa học kỹ thuật:
   Tạo sân chơi để học sinh vận dụng kiến thức STEM, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và kỹ năng mềm. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Nhà trường, các tổ chức giáo dục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên bộ môn Vật lí và các môn khoa học tự nhiên:
   Có thể áp dụng các chủ đề và tiến trình dạy học STEM được thiết kế để nâng cao hiệu quả giảng dạy và phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.

2. Nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn:
   Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục phổ thông.

3. Sinh viên, nghiên cứu sinh ngành Sư phạm Vật lí và Giáo dục STEM:
   Tham khảo phương pháp nghiên cứu, khung lý thuyết và kết quả thực nghiệm để phát triển đề tài nghiên cứu hoặc ứng dụng trong giảng dạy.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp liên quan đến giáo dục STEM:
   Có thể phối hợp với nhà trường trong việc cung cấp thiết bị, tài liệu, tổ chức các hoạt động trải nghiệm STEM nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo dục STEM là gì và tại sao lại quan trọng trong dạy học Vật lí?
   Giáo dục STEM là phương pháp tích hợp Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học nhằm phát triển năng lực tổng hợp cho học sinh. Trong dạy học Vật lí, STEM giúp học sinh hiểu sâu kiến thức, vận dụng vào thực tiễn và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, sáng tạo.

2. Năng lực giải quyết vấn đề được hiểu như thế nào trong giáo dục STEM?
   Đây là khả năng nhận diện, phân tích và xử lý các tình huống phức tạp mà không có giải pháp sẵn có, bao gồm các bước tìm hiểu, đề xuất, thực hiện và đánh giá giải pháp. Năng lực này giúp học sinh chủ động và sáng tạo trong học tập và cuộc sống.

3. Làm thế nào để thiết kế một chủ đề dạy học STEM hiệu quả?
   Chủ đề STEM cần xuất phát từ vấn đề thực tiễn, tích hợp kiến thức liên môn, định hướng thực hành và khuyến khích làm việc nhóm. Giáo viên cần xây dựng bộ câu hỏi định hướng, tiêu chí đánh giá rõ ràng và tạo môi trường học tập đa dạng.

4. Khó khăn lớn nhất khi triển khai giáo dục STEM tại các trường phổ thông là gì?
   Theo khảo sát, khó khăn chủ yếu là thiếu cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện đại và giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp dạy học STEM, dẫn đến hiệu quả chưa cao.

5. Làm thế nào để đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trong dạy học STEM?
   Đánh giá dựa trên các tiêu chí về kiến thức, kỹ năng và thái độ trong quá trình giải quyết vấn đề, sử dụng rubric đánh giá chi tiết cho từng thành tố năng lực. Đánh giá kết hợp quan sát, sản phẩm học tập và phản hồi của học sinh.

Kết luận

• Đã thiết kế và tổ chức thành công hai chủ đề dạy học STEM trong phần “Từ trường. Cảm ứng điện từ” – Vật lí 11, góp phần bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.
• Thực nghiệm sư phạm cho thấy năng lực giải quyết vấn đề của học sinh được cải thiện rõ rệt, đặc biệt trong các thành tố đề xuất và thực hiện giải pháp.
• Giáo viên và học sinh tại trường PT DTNT Pi Năng Tắc đã có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và phương pháp dạy học theo hướng STEM.
• Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện còn hạn chế, cần được đầu tư nâng cấp để phát huy hiệu quả giáo dục STEM.
• Đề xuất mở rộng nghiên cứu trên diện rộng hơn, đồng thời tăng cường đào tạo giáo viên và xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực phù hợp.

Các nhà quản lý giáo dục và giáo viên nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao chất lượng dạy học STEM, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện tiến trình dạy học để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIÁO DỤC STEM NHẰM BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH 1. Năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trong giáo dục STEM 1. Khái niệm năng lực giải quyết vấn đề 1.

Năng lực: Năng lực (capacity/ability) hiểu theo nghĩa chung nhất là khả năng mà cá nhân thể hiện khi tham gia một hoạt động nào đó ở một thời điểm nhất định. Có nhiều cách tiếp cận, diễn đạt khác nhau. Một số khái niệm khác nhau về năng lực: “Năng lực được xây dựng trên cơ sở tri thức, thiết lập qua giá trị, cấu trúc như là khả năng, hình thành qua trải nghiệm/củng cố qua kinh nghiệm, hiện thực hóa qua ý chí” (John Erpenbeck, 1998) [12]. “Năng lực là khả khả năng hay kĩ năng nhận thức vốn có ở cá nhân hay có thể học được… để giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống” (Weinert, 2001) [15].

Theo chương trình giáo dục phổ thông (2017): “Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,.thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể. Theo tác giả Nguyễn Thị Minh Phương [8]: Năng lực của HS được thể hiện ở khả năng thực hiện hành động cá nhân trong việc giải quyết các nhiệm vụ học tập, hoặc năng lực tiến hành hoạt động học tập của cá nhân người học. Năng lực nói chung luôn được xem xét trong mối quan hệ với dạng hoạt động hoặc quan hệ nhất định nào đó. Tác giả Nguyễn Thị Minh Phương đã đề xuất bốn nhóm năng lực thể hiện khung năng lực cần đạt cho học sinh phổ thông Việt Nam, đó là: Năng lực nhận thức: Đòi hỏi học sinh phải có các khả năng quan sát, ghi nhớ, tư duy (độc lập, logic, trừu tượng…), tưởng tượng, suy luận, tổng hợp – khái quát hóa, phê phán – bình luận, từ đó có khả năng phát hiện vấn đề, khả năng tự học, tự trau dồi kiến thức trong suốt cuộc đời.

Năng lực xã hội: Đòi hỏi học sinh phải có những khả năng giao tiếp, thuyết trình, giải quyết các tình huống có vấn đề, vận hành được các cảm xúc, có khả năng thích ứng, khả năng cạnh tranh cũng như khả năng hợp tác, … 6 Năng lực thực hành: (hoạt động thực tiễn) đòi hỏi học sinh phải có các vận dụng tri thức (từ bài học cũng như từ thực tiễn), thực hành một cách linh hoạt (tích cực - chủ động), tự tin; có khả năng sử dụng các công cụ cần thiết, khả năng giải quyết vấn đề, sáng tạo, có tính kiên trì… Năng lực cá nhân: Được thể hiện qua khía cạnh thể chất, đòi hỏi trước hết học sinh có khả năng vận động linh hoạt, phải biết chơi thể thao, biết bảo vệ sức khỏe, có khả năng thích ứng với môi trường; tiếp đó là khía cạnh hoạt động cá nhân đa dạng khác nhau như khả năng lập kế hoạch, khả năng tự đánh giá, tự chịu trách nhiệm…[2] Như vậy, có thể hiểu năng lực là khả năng huy động hệ thống kiến thức, kĩ năng, thái độ và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lí vào thực hiện thành công nhiệm vụ hoặc giải quyết hiệu quả vấn đề đặt ra trong học tập và trong đời sống. Khái niệm năng lực giải quyết vấn đề: Một trong những năng lực trong dạy học vật lí là năng lực GQVĐ. Đây là năng lực quan trọng nhất của học sinh trong dạy học vật lí. Năng lực GQVĐ là khả năng của một cá nhân hiểu và giải quyết tình huống vấn đề khi mà giải pháp giải quyết chưa rõ ràng.

Nó bao gồm sự sẵn sàng tham gia vào giải quyết tình huống vấn đề đó – thể hiện tiềm năng là công dân tích cực và xây dựng (Định nghĩa trong đánh giá PISA, 2012). Giải quyết vấn đề là hoạt động trí tuệ được coi là trình độ phức tạp và cao nhất về nhận thức, vì cần huy động tất cả các năng lực trí tuệ của cá nhân. Để GQVĐ, chủ thể phải huy động trí nhớ, tri giác, lý luận, khái niệm hóa, ngôn ngữ, đồng thời sử dụng cả cảm xúc, động cơ, niềm tin ở năng lực bản thân và khả năng kiểm soát được tình thế (Theo Nguyễn Cảnh Toàn – 2012 (Xã hội học tập – học tập suốt đời)). Theo Tổ chức các nước Kinh tế phát triển OECD, GQVĐ là NL của một cá nhân tham gia vào quá trình nhận thức để hiểu và giải quyết các tình huống có vấn đề mà phương pháp của giải pháp đó không phải ngay lập tức nhìn thấy rõ ràng.

Nó bao gồm sự sẵn sàng tham gia vào các tình huống tương tự để đạt được tiềm năng của mình như một công dân có tính xây dựng và biết suy nghĩ [13]. NLGQVĐ là năng lực hoạt động trí tuệ của con người trước những vấn đề những tình huống cụ thể có mục tiêu và có tính định hướng cao đòi hỏi phải huy động khả năng tư duy và sáng tạo để tìm ra lời giải của vấn đề [10]. Theo lý thuyết thông tin, NLGQVĐ được tiếp cận từ quá trình xử lí thông tin, nhấn mạnh tới suy nghĩ của người giải quyết vấn đề hay “hệ thống xử lí thông tin”, 7 vấn đề và không gian vấn đề thì NLGQVĐ thể hiện khả năng của cá nhân làm việc độc lập hay làm việc nhóm để tư duy, suy nghĩ về tình huống vấn đề và tìm kiếm, thực hiện giải pháp cho vấn đề đó. Năng lực giải quyết vấn đề của học sinh được hiểu là sự huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thái độ, xúc cảm, động cơ của học sinh đó để giải quyết các tình huống thực tiễn trong bối cảnh cụ thể mà các giải pháp không có sẵn ngay lập tức [5].

Như vậy, NLGQVĐ là khả năng cá nhân sử dụng hiệu quả các quá trình nhận thức hành động và thái độ, động cơ, cảm xúc để giải quyết những tình huống có vấn đề mà ở đó không có sẵn quy trình, thủ tục, giải pháp thông thường. Cấu trúc năng lực giải quyết vấn đề của học sinh NLGQVĐ của học sinh được thể hiện thông qua những hoạt động trong quá trình giải quyết vấn đề. Phân tích cấu trúc của NLGQVĐ qua tiến trình giải quyết vấn đề có thể thấy có 4 thành tố sau [5]: - Tìm hiểu vấn đề: Nhận biết, phát hiện vấn đề, xác định được những thông tin đã cho, thông tin cần tìm. Theo Whimbey & Lockhead: Người giải quyết vấn đề tốt là người biết tìm hiểu các sự kiện và mối quan hệ trong vấn đề một cách đầy đủ, chính xác; người giải quyết vấn đề không tốt thường không nhận thấy được tầm quan trọng của việc đọc kĩ, hiểu chính xác tất cả các thông tin nên dễ hiểu sai, dẫn đến thất bại trong quá trình giải quyết vấn đề.

- Đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề: Phân tích, sắp xếp, kết nối các thông tin với kiến thức đã biết và đưa ra giải pháp, lựa chọn giải pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề. Năng lực này bao gồm mô tả vấn đề bằng ngôn ngữ vật lí, thiết lập mối quan hệ giữa các đại lượng để giải quyết tình huống. - Thực hiện giải pháp giải quyết vấn đề: Thực hiện giải pháp, điều chỉnh giải pháp cho phù hợp với thực tiễn khi có sự thay đổi. - Đánh giá và phản ánh giải pháp, xây dựng vấn đề mới: Đánh giá giải pháp đã thực hiện và vấn đề đặt ra; phản ánh giá trị của giải pháp, xác nhận những kiến thức và kinh nghiệm.

Như vậy, NLGQVĐ gồm 4 thành tố, mỗi thành tố bao gồm một số hành vi khi học sinh làm việc độc lập hoặc khi làm việc nhóm trong quá trình giải quyết vấn đề. Căn cứ vào số lượng và độ khó của từng chỉ số hành vi năng lực, tác giả Đỗ Hương Trà đã xác định 3 mức độ biểu hiện của các chỉ số hành vi của năng lực GQVĐ của học sinh trong học tập, thể hiện qua bảng 1. Các biểu hiện của năng lực giải quyết vấn đề của học sinh Năng lực Chỉ số hành vi Mức độ biểu hiện thành tố 1. Tìm hiểu M1: Quan sát, mô tả được các quá trình, hiện tình huống vấn tượng trong tình huống để làm rõ vấn đề cần giải đề quyết.

M2: Giải thích thông tin đã cho, mục tiêu cuối cùng thực hiện để làm rõ vấn đề cần giải quyết. M3: Phân tích, giải thích thông tin đã cho, mục tiêu cần thực hiện và phát hiện vấn đề cần giải quyết. Phát hiện M1: Từ các thông tin đúng và đủ về quá trình, vấn đề cần hiện tượng, trình bày được một số câu hỏi riêng nghiên cứu lẻ. Tìm hiểu M2: Từ các thông tin đúng và đủ về quá trình, vấn đề hiện tượng, trình bày được các câu hỏi liên quan đến vấn đề cần giải quyết.

M3: Từ các thông tin đúng và đủ về quá trình, hiện tượng, trình bày được câu hỏi liên quan đến vấn đề và xác định được vấn đề cần giải quyết.3 Phát biểu M1: Sử dụng được ít nhất một phương thức (văn vấn đề bản, hình vẽ, biểu bảng, lời nói,.) để diễn đạt lại vấn đề. M2: Sử dụng được ít nhất hai phương thức để diễn đạt lại vấn đề. M3: Diễn đạt vấn đề ít nhất bằng hai phương thức và phân tách thành các vấn đề bộ phận. Diễn đạt lại M1: Diễn đạt lại được tình huống một cách đơn 2.

Đề xuất tình huống bằng giản. giải pháp ngôn ngữ của M2: Diễn đạt lại được tình huống trong đó có sử GQVĐ chính mình. dụng các hình vẽ, kí hiệu để làm rõ thông tin của 9 tình huống. M3: Diễn đạt lại được tình huống trong bằng nhiều cách khác nhau một cách linh hoạt.

Tìm kiếm M1: Bước đầu thu thập thông tin về kiến thức và thông tin liên phương pháp cần sử dụng để giải quyết vấn đề từ quan đến vấn đề các nguồn khác nhau. M2: Lựa chọn được nguồn thông tin về kiến thức và phương pháp cần sử dụng để giải quyết vấn đề và đánh giá nguồn thông tin đó. M3: Lựa chọn được toàn bộ các nguồn thông tin về kiến thức và phương pháp cần sử dụng để giải quyết vấn đề cần thiết và đánh giá được độ tin cậy của nguồn thông tin. Đề xuất giải M1: Thu thập, phân tích thông tin liên quan đến pháp giải quyết vấn đề; xác định thông tin cần thiết để giải quyết vấn đề vấn đề.