Tổ Chức Thực Hiện Giáo Dục Pháp Luật Tại Các Trường Trung Cấp Chuyên Nghiệp Tỉnh Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu tổ chưc thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh đăk, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Lê Thị Thảo Dịu
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Trọng Hách
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Tổ Chức Giáo Dục Pháp Luật Tại Các Trường Trung Cấp Chuyên Nghiệp Trên Địa Bàn Tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.2. Giáo dục pháp luật trong các trường trung cấp chuyên nghiệp
• 1.3. Trách nhiệm giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp
• 1.4. Các yếu tố bảo đảm cho tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật trong các trường trung cấp chuyên nghiệp
• 1.5. Kinh nghiệm tổ chức giáo dục pháp luật ở các trường trung cấp chuyên nghiệp và bài học kinh nghiệm có thể vận dụng cho Đắk Lắk
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1. Khái quát chung về các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.2. Phân tích thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 2.3. Đánh giá chung
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK
• 3.1. Phương hướng
• 3.2. Giải pháp tăng cường tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các Trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tổ Chức Giáo Dục Pháp Luật Tại Trường Trung Cấp Chuyên Nghiệp Đắk Lắk

Tổ chức giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp ở tỉnh Đắk Lắk đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh. Giáo dục pháp luật không chỉ giúp học sinh hiểu biết về các quy định pháp luật mà còn hình thành ý thức tuân thủ pháp luật trong xã hội. Việc tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật cần được chú trọng để đảm bảo hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

1.1. Khái Niệm Về Giáo Dục Pháp Luật Tại Trường Trung Cấp

Giáo dục pháp luật tại trường trung cấp chuyên nghiệp là quá trình truyền đạt kiến thức pháp luật cho học sinh, giúp họ nhận thức và áp dụng pháp luật vào thực tiễn. Điều này không chỉ giúp học sinh có kiến thức mà còn hình thành thái độ tích cực đối với pháp luật.

1.2. Vai Trò Của Giáo Dục Pháp Luật Trong Đào Tạo Nghề

Giáo dục pháp luật có vai trò quan trọng trong việc đào tạo nghề, giúp học sinh hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong môi trường làm việc. Điều này góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và khả năng tự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bản thân.

II. Thực Trạng Tổ Chức Giáo Dục Pháp Luật Tại Đắk Lắk Hiện Nay

Thực trạng tổ chức giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp ở Đắk Lắk hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai chương trình giáo dục pháp luật, nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều học sinh vẫn thiếu kiến thức pháp luật cơ bản, dẫn đến vi phạm pháp luật trong thực tế.

2.1. Đánh Giá Hiện Trạng Giáo Dục Pháp Luật

Đánh giá hiện trạng cho thấy rằng việc giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp chưa được thực hiện đồng bộ và hiệu quả. Nhiều học sinh vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của pháp luật trong cuộc sống.

2.2. Những Thách Thức Trong Giáo Dục Pháp Luật

Các thách thức trong giáo dục pháp luật bao gồm sự thiếu hụt tài liệu giảng dạy, sự không đồng bộ trong chương trình học và sự thiếu quan tâm từ phía các cơ quan chức năng. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục pháp luật tại các trường.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giáo Dục Pháp Luật Tại Trường Trung Cấp

Để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và phù hợp với đối tượng học sinh. Việc lồng ghép giáo dục pháp luật vào các môn học khác cũng là một giải pháp hiệu quả.

3.1. Áp Dụng Phương Pháp Giảng Dạy Tích Cực

Áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực như thảo luận nhóm, thực hành và mô phỏng tình huống pháp lý sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức pháp luật một cách sinh động và thực tế hơn.

3.2. Tích Hợp Giáo Dục Pháp Luật Vào Các Môn Học Khác

Tích hợp giáo dục pháp luật vào các môn học khác sẽ giúp học sinh thấy được sự liên kết giữa pháp luật và các lĩnh vực khác trong cuộc sống, từ đó nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Dục Pháp Luật Tại Đắk Lắk

Ứng dụng thực tiễn của giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp ở Đắk Lắk đã cho thấy những kết quả tích cực. Nhiều học sinh sau khi được giáo dục pháp luật đã có ý thức hơn trong việc tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi của mình.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Giáo Dục Pháp Luật

Kết quả từ giáo dục pháp luật cho thấy nhiều học sinh đã có sự thay đổi tích cực trong nhận thức và hành vi. Họ trở nên chủ động hơn trong việc tìm hiểu và áp dụng pháp luật vào cuộc sống hàng ngày.

4.2. Những Mô Hình Thành Công Trong Giáo Dục Pháp Luật

Một số mô hình thành công trong giáo dục pháp luật đã được triển khai tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, như tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về pháp luật, giúp học sinh có cơ hội giao lưu và học hỏi.

V. Kết Luận Về Tổ Chức Giáo Dục Pháp Luật Tại Đắk Lắk

Kết luận, tổ chức giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp ở Đắk Lắk cần được cải thiện và nâng cao hơn nữa. Việc này không chỉ giúp học sinh có kiến thức pháp luật mà còn góp phần xây dựng một xã hội tuân thủ pháp luật.

5.1. Tương Lai Của Giáo Dục Pháp Luật Tại Đắk Lắk

Tương lai của giáo dục pháp luật tại Đắk Lắk phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư từ các cơ quan chức năng. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích việc giáo dục pháp luật trong các trường học.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất các giải pháp cải thiện giáo dục pháp luật bao gồm việc nâng cao chất lượng giảng dạy, cải tiến chương trình học và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và nhà trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục pháp luật đóng vai trò thiết yếu trong việc xây dựng và củng cố Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Tỉnh Đắk Lắk, với 6 trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) và 1 trường cao đẳng có đào tạo TCCN, đang đối mặt với nhiều thách thức trong tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các cơ sở này. Từ năm 2011 đến 2016, công tác giáo dục pháp luật tại các trường TCCN trên địa bàn tỉnh được triển khai nhưng còn nhiều hạn chế về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và phương pháp giảng dạy. Năm 2016, các trường chỉ tuyển được khoảng 52% chỉ tiêu hệ chính quy, phản ánh khó khăn trong thu hút học sinh và chất lượng đào tạo.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường TCCN tỉnh Đắk Lắk, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác này. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2011-2016, trên phạm vi toàn tỉnh Đắk Lắk, với trọng tâm là các trường trung cấp chuyên nghiệp. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh trật tự địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý công, giáo dục pháp luật và phát triển nguồn nhân lực. Hai khung lý thuyết chính bao gồm:

• Lý thuyết giáo dục pháp luật: Nhấn mạnh vai trò của giáo dục pháp luật trong việc hình thành tri thức, niềm tin và hành vi tuân thủ pháp luật của công dân. Giáo dục pháp luật được xem là một phần không thể tách rời của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và quản lý xã hội.

• Mô hình tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật trong trường học: Bao gồm các yếu tố bảo đảm chính trị, pháp lý, nguồn lực và phương pháp giáo dục. Mô hình này tập trung vào sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, đồng thời nhấn mạnh vai trò của đội ngũ giáo viên và nội dung, hình thức truyền đạt kiến thức pháp luật.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN), giáo dục pháp luật, phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL), trách nhiệm giáo dục pháp luật, và các hình thức giáo dục pháp luật (giáo dục chính khóa, ngoại khóa, sinh hoạt ngoại khóa).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập, phân tích, tổng hợp các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành, các công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục pháp luật và quản lý công.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại 6 trường TCCN trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 2011-2016.

• Phương pháp quan sát: Theo dõi các hoạt động giáo dục pháp luật tại trường, bao gồm giảng dạy môn Pháp luật, sinh hoạt ngoại khóa, các hoạt động đoàn thể.

• Phương pháp phỏng vấn: Thu thập ý kiến, nhận thức và nguyện vọng của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về công tác giáo dục pháp luật.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 6 trường TCCN trên địa bàn tỉnh, với sự tham gia của đội ngũ giáo viên dạy pháp luật, cán bộ quản lý và học sinh. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng, so sánh các chỉ số về thời lượng giảng dạy, tỷ lệ giáo viên chuyên trách, mức độ tham gia các hoạt động ngoại khóa và hiệu quả tiếp thu của học sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thời lượng và phương pháp giảng dạy môn Pháp luật còn hạn chế: Môn Pháp luật được quy định 30 tiết/khóa, nhưng các trường thường bố trí dạy theo kiểu "cuốn chiếu" trong 4-6 ngày, khiến học sinh khó tiếp thu sâu sắc. Khoảng 70% trường không có giáo viên biên chế chuyên trách, chủ yếu sử dụng giáo viên thỉnh giảng hoặc cán bộ kiêm nhiệm, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy.

2. Hoạt động giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp chưa phát huy hiệu quả: Các trường tổ chức sinh hoạt ngoại khóa, hội thi tìm hiểu pháp luật, tuyên truyền qua băng rôn, áp phích nhưng do thời gian học dày đặc, học sinh tham gia mang tính hình thức, thiếu đầu tư nghiêm túc. Tủ sách pháp luật tại các trường tồn tại nhưng ít được học sinh sử dụng.

3. Trách nhiệm và sự phối hợp của các chủ thể còn hạn chế: UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành nhiều kế hoạch, quyết định về giáo dục pháp luật, tuy nhiên việc chỉ đạo, kiểm tra và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chưa đồng bộ. Đội ngũ giáo viên chưa được chuẩn hóa và bồi dưỡng đầy đủ, đặc biệt ở các trường khó khăn về nguồn lực.

4. Kinh nghiệm từ các địa phương khác chưa được áp dụng triệt để: Các mô hình giáo dục pháp luật hiệu quả tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Quảng Bình như đổi mới phương pháp giảng dạy, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình - xã hội, tổ chức câu lạc bộ pháp luật, các hoạt động ngoại khóa sinh động chưa được triển khai rộng rãi tại Đắk Lắk.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc thiếu nguồn lực về nhân sự và cơ sở vật chất, cũng như phương pháp giảng dạy chưa phù hợp với đặc điểm học sinh TCCN. Việc bố trí thời gian dạy tập trung trong vài ngày làm giảm hiệu quả tiếp thu kiến thức pháp luật. So với các địa phương như Hà Nội, nơi có tỷ lệ học sinh tham gia các hoạt động pháp luật ngoại khóa trên 80%, Đắk Lắk chỉ đạt khoảng 40-50%, cho thấy sự cần thiết đổi mới phương pháp và tăng cường phối hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ giáo viên chuyên trách, thời lượng giảng dạy, và mức độ tham gia hoạt động ngoại khóa giữa các trường TCCN trong tỉnh và các địa phương khác. Bảng tổng hợp các văn bản pháp luật, kế hoạch của UBND tỉnh cũng minh họa sự quan tâm của chính quyền nhưng chưa đi vào thực tiễn hiệu quả.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục pháp luật trong việc hình thành ý thức pháp luật cho học sinh, đồng thời chỉ ra những điểm nghẽn cần khắc phục để nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật tại các trường TCCN tỉnh Đắk Lắk.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chuẩn hóa và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên pháp luật: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu, nâng cao năng lực giảng dạy pháp luật cho giáo viên, đặc biệt là các trường chưa có giáo viên chuyên trách. Mục tiêu đạt 100% giáo viên pháp luật được bồi dưỡng trong vòng 2 năm.

2. Đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng thời lượng học tập: Các trường cần xây dựng kế hoạch phân bổ thời gian giảng dạy môn Pháp luật hợp lý, tránh dạy tập trung trong thời gian ngắn. Áp dụng phương pháp học tương tác, học qua tình huống thực tế, kết hợp kiểm tra đánh giá thái độ và kỹ năng vận dụng pháp luật. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm học.

3. Phát triển các hoạt động ngoại khóa và câu lạc bộ pháp luật: Thành lập câu lạc bộ “Thanh niên với pháp luật” tại mỗi trường, tổ chức các hội thi, tiểu phẩm, tọa đàm pháp luật thường xuyên nhằm nâng cao sự hứng thú và ý thức tự giác của học sinh. Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên phối hợp triển khai, đánh giá hàng năm.

4. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội, cơ quan pháp luật địa phương để hỗ trợ giáo dục pháp luật. Tổ chức các buổi nói chuyện, tư vấn pháp luật, ký cam kết chấp hành pháp luật cho học sinh. Thời gian triển khai liên tục, đánh giá hiệu quả định kỳ.

5. Đầu tư cơ sở vật chất và tài liệu giáo dục pháp luật: UBND tỉnh và các sở ngành liên quan cần ưu tiên nguồn lực đầu tư trang thiết bị, tài liệu, tủ sách pháp luật tại các trường TCCN, đặc biệt ở vùng khó khăn. Khuyến khích xã hội hóa nguồn lực hỗ trợ công tác giáo dục pháp luật. Kế hoạch thực hiện trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật tại các trường TCCN, từ đó xây dựng chính sách, kế hoạch phù hợp.

2. Giáo viên và cán bộ phụ trách công tác pháp luật trong trường học: Nắm bắt các phương pháp giảng dạy đổi mới, cách tổ chức hoạt động ngoại khóa, nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ.

3. Sinh viên, học sinh các trường trung cấp chuyên nghiệp: Tăng cường nhận thức về vai trò và ý nghĩa của giáo dục pháp luật, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong học tập và sinh hoạt.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức xã hội liên quan đến giáo dục pháp luật: Tham khảo để phối hợp hiệu quả hơn trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, xây dựng môi trường pháp lý lành mạnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục pháp luật lại quan trọng trong các trường trung cấp chuyên nghiệp?
   Giáo dục pháp luật giúp hình thành tri thức, niềm tin và hành vi tuân thủ pháp luật cho học sinh, góp phần xây dựng nhân cách và nâng cao hiệu quả quản lý xã hội. Ví dụ, học sinh có kiến thức pháp luật sẽ biết bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh vi phạm pháp luật.

2. Phương pháp giảng dạy pháp luật hiện nay có những hạn chế gì?
   Phương pháp truyền thống tập trung vào giảng dạy lý thuyết, thời lượng dạy tập trung trong thời gian ngắn, thiếu các hoạt động tương tác và thực hành. Điều này làm giảm hiệu quả tiếp thu và vận dụng kiến thức pháp luật của học sinh.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp?
   Tổ chức các hoạt động ngoại khóa sinh động như hội thi, tiểu phẩm, câu lạc bộ pháp luật, phối hợp với các tổ chức xã hội và gia đình để tạo môi trường học tập pháp luật thực tế và hấp dẫn.

4. Vai trò của chính quyền địa phương trong giáo dục pháp luật là gì?
   Chính quyền địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, kiểm tra và tạo điều kiện về nguồn lực cho công tác giáo dục pháp luật, đồng thời phối hợp với các cơ quan, tổ chức để triển khai hiệu quả các hoạt động giáo dục pháp luật.

5. Làm sao để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên chuyên trách môn Pháp luật?
   Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng giáo viên hiện có, thu hút giáo viên pháp luật chuyên ngành, đồng thời áp dụng các hình thức hợp tác với các cơ quan pháp luật để mời giảng viên thỉnh giảng có chuyên môn cao.

Kết luận

• Giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp tỉnh Đắk Lắk còn nhiều hạn chế về nguồn lực, phương pháp và sự phối hợp giữa các chủ thể.
• Môn Pháp luật được giảng dạy với thời lượng hạn chế, đội ngũ giáo viên chưa được chuẩn hóa và bồi dưỡng đầy đủ.
• Hoạt động giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp chưa phát huy hiệu quả do thiếu sự đầu tư và tham gia nghiêm túc của học sinh.
• Kinh nghiệm từ các địa phương khác cho thấy cần đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường phối hợp và phát triển các hoạt động ngoại khóa.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục pháp luật, góp phần xây dựng nguồn nhân lực có ý thức pháp luật vững chắc cho tỉnh Đắk Lắk.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đánh giá định kỳ và mở rộng nghiên cứu sang các cấp học khác để hoàn thiện công tác giáo dục pháp luật toàn diện. Các cơ quan quản lý, nhà trường và giáo viên được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP 1. Những khái niệm cơ bản 1. Trường trung cấp chuyên nghiệp Căn cứ Khoản 1 Điều 36 Luật Giáo dục năm 2005, trường Trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) là một cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Trường TCCN là cơ sở đào tạo nghề thành lập và hoạt động theo Thông tư 54/2011/TT-BGDĐT ngày 15/11/2011 của Bộ GDĐT ban hành Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp và Thông tư 22/2014/TT-BGDĐT ngày 09/07/2014 của Bộ GDĐT ban hành Quy chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp.

Theo Điều lệ trường TCCN, trường TCCN là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng. Hệ thống trường TCCN bao gồm: (i) Trường TCCN trực thuộc Bộ, ngành (bao gồm cả các trường TCCN thuộc các doanh nghiệp do Bộ, ngành thực hiện một số quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp đó theo quy định của pháp luật); và (ii) Trường TCCN thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là trường TCCN thuộc tỉnh). Trường TCCN được tổ chức theo các loại hình công lập và tư thục. Giáo dục pháp luật Hoạt động giáo dục pháp luật dựa trên quyền được thông tin về pháp luật và trách nhiệm tìm hiểu, học tập pháp luật của công dân.

Nhà nước ta ghi nhận giáo dục pháp luật là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt. Khoản 4 Điều 3 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 ghi nhận “Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống 15 Luan van giáo dục quốc dân được lồng ghép trong chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo; là một nội dung trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục TCCN”. [17] Giáo dục pháp luật có vị trí, vai trò quan trọng thể hiện rõ nét trên hai khía cạnh: Thứ nhất, giáo dục pháp luật góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, quản lý xã hội. Vai trò này bắt nguồn từ vai trò và giá trị xã hội của pháp luật.

Một trong những vai trò cơ bản của pháp luật trong đời sống nhà nước, đời sống xã hội là: pháp luật là cơ sở để thiết lập, củng cố và tăng cường quyền lực nhà nước. Nhà nước không thể tồn tại thiếu pháp luật và pháp luật không thể phát huy hiệu lực của mình nếu không có sức mạnh của bộ máy nhà nước. Thông qua quyền lực nhà nước, pháp luật mới có thể phát huy tác dụng trong đời sống xã hội, phát huy vai trò quản lý Nhà nước, quản lý xã hội. Giáo dục pháp luật góp phần đem lại cho mọi người có trí thức pháp luật, xây dựng tình cảm pháp luật đúng đắn và có hành vi hợp pháp, biết sử dụng pháp luật làm phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình quản lý Nhà nước, quản lý xã hội.

Thứ hai, giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức pháp luật, văn hoá pháp lý của mọi thành viên trong xã hội trong đó có học sinh, học viên. Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề củng cố, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa ở nước ta đang là một vấn đề cấp thiết. Để củng cố và tăng cường pháp chế đòi hỏi phải áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ trong đó có việc nâng cao trình độ văn hoá pháp lý, xây dựng ý thức pháp luật ở mỗi người dân. Chỉ khi nào trong xã hội mọi công dân đều có ý thức pháp luật, luôn tuân thủ pháp luật và có hành vi 16 Luan van phù hợp với yêu cầu, đòi hỏi của hệ thống pháp luật, mới có thể thực hiện quản lý Nhà nước, quản lý xã hội bằng pháp luật và điều này chỉ có thể hình thành và thực hiện được trên cơ sở tiến hành giáo dục pháp luật.

Điều 5 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 ghi nhận các nguyên tắc giáo dục pháp luật phải đáp ứng tính chính xác, đầy đủ, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực; kịp thời, thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; đa dạng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, phù hợp với nhu cầu, lứa tuổi, trình độ của đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc; gắn với việc thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước, của địa phương và đời sống hằng ngày của người dân; phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, gia đình và xã hội. Tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo toàn diện của các trường, từ yêu cầu tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngay từ đầu những năm 80, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương đưa giáo dục pháp luật vào nhà trường. Các Nghị quyết quan trọng của Đảng từ Nghị quyết số 14/TU ngày 11/01/1979 về cải cách giáo dục đến các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V,VI,VII đều đã thể hiện nhất quán chủ trương đó và nhấn mạnh vai trò của giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đại hội Đại biểu lần thứ V của Đảng, khẳng định: “Các cấp uỷ Đảng, các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể phải thường xuyên giải thích pháp luật trong các tầng lớp nhân dân, đưa việc giáo dục pháp luật vào các trường học, các cấp học, xây dựng ý thức sống có pháp luật và tôn trọng pháp luật”.

Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VII nhấn mạnh: “Coi trọng công tác giáo dục tuyên truyền, 17 Luan van giải thích pháp luật, đưa việc dạy pháp luật vào hệ thống các trường của Đảng, của Nhà nước (kể cả các trường phổ thông, TCCN) của các đoàn thể nhân dân. Cán bộ quản lý các cấp từ trung ương đến đơn vị cơ sở phải có kiến thức về quản lý hành chính và hiểu biết về pháp luật, cần sử dụng nhiều hình thức và biện pháp để giáo dục, nâng cao ý thức pháp luật và làm tư vấn pháp luật cho nhân dân” [14]. Để đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật, nhằm “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư pháp” theo Nghị quyết 08/NQ-TƯ ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, góp phần vào việc thực hiện “phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế; giữ vững bản chất Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; bảo đảm và tôn trọng quyền dân chủ, quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân” [1], ngày 09 tháng 12 năm 2003 Ban Bí thư trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân. Thực tế hiện nay, hoạt động giáo dục pháp luật được mở rộng ra tất cả các bộ, ngành và trên khắp các cấp hành chính lãnh thổ.

Các cơ quan đầu mối xây dựng kế hoạch và chương trình giáo dục pháp luật là các Bộ Tư pháp; Bộ GDĐT và các Sở, ngành chuyên môn tại các tỉnh. Từ các kế hoạch, chương trình giáo dục pháp luật này, các đơn vị liên quan sẽ triển khai thành các hoạt động cụ thể để hưởng ứng. Tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp Đối với trình độ đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, môn học pháp luật được đưa vào giảng dạy chính thức ở tất cả các chương trình đào tạo từ năm 1997 – 1998 với thời lượng 35 tiết. Thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí thư về việc “tiếp tục hoàn thiện chương trình, giáo trình, sách giáo khoa về pháp luật phục vụ trực tiếp cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhà trường theo phương châm kết hợp nhuần nhuyễn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành.

Việc đưa pháp luật vào giảng dạy trong nhà trường phải được chọn lọc hợp lý, có hệ thống và bảo đảm hiệu quả thiết thực” [13], ngày 01/07/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Ban hành Chương trình môn học pháp luật dùng cho đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp (kèm theo Quyết định số 33/2008/QĐ-BGDĐT). Chương trình được sử dụng thống nhất trong đào tạo trung cấp chuyên nghiệp cho các hình thức giáo dục chính quy và vừa làm vừa học, với thời lượng 30 tiết/2 đơn vị học trình, 2-4 tiết/tuần tùy theo sự bố trí của từng trường. Chương trình nhằm giúp cho học sinh trung cấp chuyên nghiệp có hệ thống tri thức phổ thông, cơ bản về Nhà nước và pháp luật, những quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước, gắn với đời sống sinh hoạt hàng ngày của công dân, góp phần nâng cao kiến thức pháp luật đã học trong chương trình giáo dục công dân ở phổ thông; củng cố lòng tin vào pháp luật; biết lựa chọn hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực pháp luật và rèn luyện thói quen tuân thủ pháp luật trong cuộc sống nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo, hoàn thiện nhân cách công dân. 19 Luan van Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 phê duyệt Đề án Nâng cao chất lượng công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường.

Hằng năm, Bộ GDĐT ban hành Kế hoạch công tác giáo dục pháp luật để chỉ đạo trong toàn ngành, trong đó có các trường TCCN trên cả nước và các kế hoạch giáo dục pháp luật theo chuyên đề như kế hoạch tuyên truyền, phổ biến Luật Giáo dục, Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Thực hiện chủ trương trên của Bộ GDĐT, hằng năm các địa phương, các trường TCCN đã ban hành văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch công tác giáo dục pháp luật, các chuyên đề hoặc lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật vào các kế hoạch công tác chung để triển khai công tác giáo dục pháp luật tại đơn vị. Hiện nay, Bộ GDĐT đã thành lập Hội đồng phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Bộ từ năm 2005 gồm 18 thành viên do một Thứ trưởng làm Chủ tịch.