Luận văn: Dạy học Ngữ văn phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh THCS TP. Nam Định năm 2024

Giải pháp tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh trung học cơ sở tại thành phố Nam Định hiệu quả và thiết thực.

• Tác giả: Hoàng Thị Minh Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bích Liên
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh các trường trung học cơ sở thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan dạy học Ngữ văn phát triển năng lực giao tiếp THCS

Môn Ngữ văn giữ vị trí then chốt trong chương trình giáo dục phổ thông. Môn học mang tính thẩm mỹ và tính công cụ nhân văn sâu sắc. Mục tiêu cốt lõi chuyển dịch mạnh mẽ từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực người học. Trong đó, năng lực giao tiếp đóng vai trò trung tâm đối với học sinh trung học cơ sở. Năng lực này bao gồm khả năng tiếp nhận và tạo lập văn bản qua bốn kỹ năng: đọc, viết, nói, nghe. Học sinh rèn luyện tư duy phản biện và biểu đạt cảm xúc mạch lạc. Nhà trường trung học cơ sở tại thành phố Nam Định triển khai nhiều đổi mới sư phạm. Hoạt động dạy học gắn liền với bối cảnh đời sống thực tiễn của học sinh. Giáo viên đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn và thiết kế các nhiệm vụ học tập tương tác. Môi trường lớp học kích thích nhu cầu bày tỏ ý kiến cá nhân. Học sinh chủ động trao đổi và hợp tác cùng bạn bè. Quá trình này giúp nâng cao sự tự tin và phản xạ ngôn ngữ linh hoạt. Năng lực giao tiếp tốt tạo nền tảng vững chắc cho việc tiếp thu các môn học khác.

1.1. Bản chất năng lực giao tiếp trong môn Ngữ văn cấp THCS

Năng lực giao tiếp là sự kết hợp giữa kiến thức tiếng Việt, kỹ năng ngôn ngữ và thái độ ứng xử. Ở lứa tuổi trung học cơ sở, học sinh trải qua giai đoạn biến đổi tâm sinh lý quan trọng. Nhu cầu khẳng định bản thân và giao lưu xã hội gia tăng mạnh mẽ. Môn Ngữ văn cung cấp chất liệu ngôn từ phong phú qua các văn bản nghệ thuật. Học sinh học cách tiếp nhận thông điệp, giải mã ý nghĩa và phản hồi phù hợp. Kỹ năng lắng nghe tích cực và diễn đạt chính xác được hình thành qua từng bài học. Năng lực giao tiếp phát triển toàn diện khi học sinh vận dụng thành thạo ngôn ngữ vào các tình huống thực tế đời sống.

1.2. Vai trò của việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn

Đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn là yêu cầu bắt buộc của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Cách tiếp cận truyền thống thiên về giảng giải một chiều làm hạn chế sự chủ động của học sinh. Chuyển đổi sang dạy học phát triển năng lực đặt học sinh vào vị trí trung tâm. Lớp học trở thành không gian trao đổi, tranh luận và sáng tạo. Giáo viên chuyển từ vai trò truyền đạt sang người định hướng và hỗ trợ. Sự tương tác giữa thầy và trò, trò và trò diễn ra liên tục. Phương pháp mới khuyến khích học sinh bộc lộ suy nghĩ riêng mà không sợ sai lệch. Học sinh tự tin làm chủ ngôn từ và phát triển nhân cách hài hòa.

II. Thực trạng dạy học Ngữ văn phát triển năng lực tại TP Nam Định

Thành phố Nam Định sở hữu truyền thống hiếu học với mạng lưới trường trung học cơ sở phát triển mạnh. Đội ngũ giáo viên Ngữ văn tại địa phương có trình độ chuyên môn vững vàng và tâm huyết nghề nghiệp cao. Nhiều giáo viên tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp tích cực vào bài giảng. Tuy nhiên, việc tổ chức dạy học phát triển năng lực giao tiếp vẫn đối mặt với không ít rào cản. Áp lực thi cử và kiểm tra đánh giá theo chuẩn kiến thức cũ còn tồn tại phổ biến. Một bộ phận giáo viên vẫn chú trọng phân tích tác phẩm mẫu hơn là rèn luyện kỹ năng thực hành. Thời lượng dành cho hoạt động nói và nghe trên lớp thường bị cắt giảm. Học sinh thiếu cơ hội trình bày quan điểm cá nhân trước đám đông. Không gian lớp học đông đúc gây khó khăn cho việc tổ chức thảo luận nhóm quy mô nhỏ. Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học hiện đại tại một số trường chưa đồng bộ. Thực tế này đòi hỏi các cấp quản lý cần có giải pháp điều chỉnh kịp thời.

2.1. Hạn chế trong tổ chức hoạt động nói và nghe trên lớp

Kỹ năng nói và nghe đóng vai trò bản lề trong năng lực giao tiếp nhưng thường bị xem nhẹ trong thực tế giảng dạy. Nhiều tiết học Ngữ văn vẫn dành phần lớn thời lượng cho kỹ năng đọc hiểu và viết văn. Học sinh ít có cơ hội thực hành tranh biện, thuyết trình hoặc đối thoại chuyên sâu. Tâm lý rụt rè và e ngại mắc lỗi khiến nhiều em thụ động khi được mời phát biểu. Tiêu chí đánh giá hoạt động nói và nghe chưa được cụ thể hóa bằng thang đo rõ ràng. Giáo viên gặp lúng túng khi quản lý lớp học trong các hoạt động tương tác mở. Điều này làm giảm hiệu quả rèn luyện phản xạ giao tiếp tự nhiên.

2.2. Khó khăn về tài liệu bổ trợ và công tác quản lý chuyên môn

Tài liệu hướng dẫn rèn luyện kỹ năng giao tiếp chuyên biệt cho học sinh trung học cơ sở tại địa phương còn hạn chế. Nguồn học liệu đa phương tiện chưa được khai thác tối ưu phục vụ bài học Ngữ văn. Công tác sinh hoạt chuyên môn tại một số tổ bộ môn còn mang tính hình thức. Các buổi sinh hoạt chưa tập trung tháo gỡ khó khăn khi triển khai dạy học giao tiếp. Việc đánh giá giờ dạy của giáo viên đôi khi vẫn dựa vào khối lượng kiến thức truyền tải thay vì mức độ tương tác của học sinh. Công tác bồi dưỡng giáo viên cần bám sát nhu cầu thực tiễn giảng dạy.

III. Giải pháp dạy học Ngữ văn phát triển năng lực giao tiếp hiệu quả

Để nâng cao năng lực giao tiếp cho học sinh THCS thành phố Nam Định, việc triển khai đồng bộ các giải pháp sư phạm là cấp thiết. Giáo viên cần đổi mới thiết kế kế hoạch bài dạy theo hướng tích hợp bốn kỹ năng: đọc, viết, nói và nghe. Các phương pháp dạy học tích cực như đóng vai, thảo luận nhóm, giải quyết vấn đề và học qua dự án cần được áp dụng thường xuyên. Giáo viên xây dựng các tình huống giao tiếp giả định gắn liền với đời sống thực tế của học sinh. Môi trường học tập cần đảm bảo tính dân chủ, thân thiện và khuyến khích sự khác biệt trong tư duy. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và học liệu số giúp đa dạng hóa kênh tương tác. Đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực giữ vai trò quyết định. Đánh giá quá trình và đánh giá đồng đẳng cần được lồng ghép linh hoạt trong từng tiết học. Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cần tập trung vào kỹ năng điều phối lớp học tương tác. Sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình tạo môi trường rèn luyện giao tiếp liên tục.

3.1. Đổi mới phương pháp và kỹ thuật tổ chức lớp học Ngữ văn

Giáo viên cần linh hoạt kết hợp các kỹ thuật dạy học như khăn trải bàn, mảnh ghép, bể cá để tối đa hóa sự tham gia của học sinh. Việc tổ chức các buổi tọa đàm văn học, sân khấu hóa tác phẩm tạo hứng thú học tập mạnh mẽ. Học sinh được trực tiếp hóa thân vào nhân vật để trải nghiệm và thể hiện quan điểm cá nhân. Các bài tập thuyết trình nhóm giúp rèn luyện kỹ năng sử dụng ngôn ngữ cơ thể và ngữ điệu nói. Giáo viên đóng vai trò là người cố vấn, kịp thời đưa ra nhận xét mang tính xây dựng nhằm khích lệ học sinh tiến bộ.

3.2. Đổi mới kiểm tra đánh giá và nâng cao năng lực đội ngũ

Hệ thống đánh giá cần chuyển dịch từ kiểm tra ghi nhớ kiến thức sang đánh giá năng lực thực hành ngôn ngữ. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chi tiết cho từng kỹ năng nói, nghe và thảo luận nhóm. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học để giáo viên cùng thiết kế và rút kinh nghiệm các giờ dạy giao tiếp. Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa tập huấn phương pháp sư phạm hiện đại. Việc áp dụng phản hồi đa chiều từ học sinh giúp giáo viên tự điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp và hiệu quả hơn.

IV. Định hướng ứng dụng dạy học Ngữ văn phát triển năng lực tại Nam Định

Tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực giao tiếp là xu thế tất yếu trong đổi mới giáo dục hiện đại. Mô hình này giúp học sinh THCS thành phố Nam Định không chỉ nắm vững tri thức văn học mà còn thành thạo kỹ năng sống quan trọng. Năng lực giao tiếp tốt tạo tiền đề vững chắc cho việc học tập suốt đời và hội nhập xã hội. Các trường trung học cơ sở trên địa bàn cần chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường linh hoạt và sáng tạo. Việc đầu tư không gian học tập mở như thư viện thông minh, câu lạc bộ văn học góp phần mở rộng môi trường thực hành ngôn ngữ. Đội ngũ cán bộ quản lý cần tăng cường kiểm tra, hỗ trợ và nhân rộng các điển hình dạy học tích cực. Sự đồng thuận giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng tạo nên sức mạnh tổng hợp thúc đẩy chất lượng giáo dục toàn diện. Đổi mới dạy học Ngữ văn chính là chìa khóa bồi dưỡng nhân cách, tâm hồn và kỹ năng thế kỷ 21 cho thế hệ trẻ.

4.1. Xây dựng môi trường giao tiếp văn hóa trong nhà trường

Môi trường giao tiếp chuẩn mực trong nhà trường là điều kiện thuận lợi để rèn luyện năng lực ngôn ngữ cho học sinh. Các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ sách, diễn đàn học đường, cuộc thi hùng biện cần được duy trì thường xuyên. Không gian lớp học và khuôn viên trường học được thiết kế nhằm khuyến khích sự trao đổi văn minh, lịch sự. Thầy cô giáo luôn là tấm gương mẫu mực về văn hóa ứng xử và giao tiếp ngôn từ. Học sinh được tạo cơ hội cất lên tiếng nói đối với các vấn đề học đường và đời sống xã hội.

4.2. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường gia đình và xã hội

Sự phát triển năng lực giao tiếp của học sinh cần có sự tương tác liên tục giữa các môi trường giáo dục. Phụ huynh tạo thói quen trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ cùng con cái trong sinh hoạt gia đình hàng ngày. Nhà trường định kỳ tổ chức các buổi hội thảo hướng dẫn phụ huynh phương pháp đồng hành cùng con rèn luyện kỹ năng đọc và nói. Địa phương tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động thiện nguyện, văn hóa cộng đồng. Mạng lưới liên kết chặt chẽ này giúp học sinh hoàn thiện kỹ năng giao tiếp thực tế một cách tự nhiên và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIAO TIẾP CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực cho học sinh Những công trình nghiên cứu về dạy học theo định hướng phát triển năng lực nói chung và năng lực giao tiếp nói riêng xuất hiện rất sớm trong lịch sử giáo dục. Các Triết gia cổ đại như Aristote, Lão Tử, Khổng Tử, Mạnh Tử đến nhiều nhà khoa hộc Trung cổ Châu Âu như Pettalotsy, Comemsky, Decarter hay J.

Rutso… cũng xem xét vấn đề dạy học theo định hướng năng lực giao tiếp. Ngày nay, dạy học theo định hướng năng lực nói chung và năng lực giao tiếp nói riêng là vấn đề khoa học có phạm vi rất lớn và tiêu biểu cho giáo dục hiện đại. Lý thuyết giáo dục đó được các nhà khoa học trên thế giới thảo luận trên nhiều phương diện khác nhau. Tiểu biểu là các công trình sau: Năm 1938, Louise Roénblatt - một trong những tác giả nổi tiếng và có ảnh hưởng trong lĩnh vực tổ chức dạy học ngoại ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực giao tiếp đã viết “Literature as Exploration”.

Cuốn sách “Literature as Exploration” của Louise Roénblatt đã đưa ra một quan điểm mới về cách tiếp cận ngữ văn trong giảng dạy, tập trung vào việc hiểu và trải nghiệm văn học thay vì chỉ tập trung vào việc phân tích văn bản. Cuốn sách này đã có tác động sâu sắc đến lĩnh vực dạy học ngữ văn để phát triển năng lực giao tiếp.Fountas và Gay Su Pinnell đã viết cuốn sách “Teaching for Comprehending and Fluency: Thinking, Talking, and Writing About Reading, K-8”. Cuốn sách được xuất bản cùng năm và là một tài liệu nổi bật trong lĩnh vực giáo dục, giảng dạy đọc và viết. Cuốn sách tập trung vào việc giảng dạy kỹ năng đọc và hiểu cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp 8.

Cuốn sách này chia sẻ các phương pháp và chiến lược giảng dạy để giúp học sinh phát triển khả năng đọc hiểu một cách tự động và trôi chảy. Nó tập trung vào việc xây dựng sự hiểu biết về văn bản, khả năng nói và viết về những 7 gì họ đọc, khả năng đọc một cách trơn tru và tự nhiên. Cuốn sách cũng cung cấp các ví dụ cụ thể, kế hoạch bào học và các phương pháp đánh giá để giúp giáo viên hiểu rõ cách giảng dạy và đánh giá kỹ năng đọc của học sinh một cách hiệu quả. [4] Năm 2007, Bộ Giáo dục bang California khẳng định: “Nếu không có khả năng đọc viết và giao tiếp với năng lựcvà sự tự tin, người học sẽ bị hạn chế cơ hội cho sự thành công trong học tập và phát triển nghề nghiệp.

Đọc, viết, nghe và nói là nền tảng cho việc học tập”. [5] Năm 2015, Jennifer Seravallo đã viết và xuất bản cuốn sách “The Reading Strategies Book: Your Everythng Guide to Developing Skilled Reader”. Đây là một tài liệu quý cho giáo viên và người làm trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt là trong việc phát triển kỹ năng đọc cho học sinh. Nội dung chính của cuốn sách này cung cấp hàng trăm chiến lược và kỹ thuật đọc khác nhau để phát triển kỹ năng đọc của học sinh, cung cấp phương pháp và gợi ý cụ thể cho việc giảng dạy đọc, từ việc xác định mức độ đọc của học sinh đến việc giúp họ hiểu và phân tích văn bản một cách hiệu quả.

Jennifer Seravallo đã chia sẻ các chiến lược dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế của mình, giúp giáo viên xác định tuỳ chỉnh dạy cho từng học sinh để họ phát triển thành độc giả giỏi. Ví dụ như “Khuyến khích học sinh tương tác tích cực với văn bản bằng cách đặt câu hỏi, làm bài tập và thảo luận về nội dung” hay “Chiến lược này nhấn mạnh việc phát triển từ vựng thông qua việc sử dụng từ điển, ghi chú từ vựng và áp dụng từ vựng mới vào đọc và viết”. [17] Năm 2016, trong bài viết Giáo dục vì con người và hành tinh của UNESCO nhấn mạnh các NL: “Những kĩ năng và năng lực được hình thành thông qua giáo dục phổ thông toàn diện: tư duy phản biện, làm việc theo nhóm và theo dự án, kiến thức vững chắc, kỹ năng thuyết trình và giao tiếp - vẫn được coi trọng trong thị trường lao động”. [45] Trần Thị Minh Thu (2022); Dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh: Trình bày quan điểm về dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh, bao gồm các năng lực chung và năng lực đặc thù.

Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp để thực hiện hiệu quả phương pháp dạy học này. Tạp chí Giáo dục, 11/2022. [35] Nguyễn Minh Thuyết (2021); Phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh trong dạy học môn Ngữ văn: Tập trung vào việc phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh 8 thông qua các hoạt động dạy học môn Ngữ văn. Cuốn sách cung cấp cho giáo viên các phương pháp và kỹ thuật dạy học hiệu quả để giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. [36] Đỗ Ngọc Thống (2020); Dạy học Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực - Một số vấn đề cần lưu ý: Phân tích một số vấn đề cần lưu ý khi dạy học Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực. Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp để khắc phục những khó khăn trong quá trình thực hiện phương pháp dạy học này. Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 4/2020.

[32] Lê Thị Thu Hiền (2019); Dạy học phát triển năng lực học sinh qua môn Ngữ văn: Giới thiệu các phương pháp và kỹ thuật dạy học phát triển năng lực học sinh qua môn Ngữ văn. Cuốn sách cung cấp cho giáo viên các bài giảng mẫu và các hoạt động học tập giúp học sinh rèn luyện các năng lực cần thiết Nhà xuất bản Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh. [11] Nguyễn Ngọc Ký (2018); Dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực - Giáo viên cần làm gì?: Chia sẻ kinh nghiệm của tác giả trong việc dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực.

Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp để giúp giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy học. Tạp chí Giáo dục và Thời đại, 12/2018. [18] Nguyễn Khắc Phi (2014); Dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực - Một số lưu ý: Chia sẻ một số lưu ý khi dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực. Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp để giúp giáo viên thực hiện hiệu quả phương pháp dạy học này.

Tạp chí Giáo dục và Thời đại, 8/2014. Những nghiên cứu về tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh Năm 2013, trong cuốn “Kỹ năng dạy học và tiêu chí đánh giá” Đặng Thành Hưng đã dẫn: “để tổ chức hiệu quả hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực cần chú ý đến phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, tạo điều kiện tốt nhất cho người học thực hành, vận dụng kiến thức trong những tình huống đa dạng”. [14] Năm 2014, các tác giả Đặng Quốc Bảo và Nguyễn Sỹ Thu , tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh là giúp người đọc thấu hiểu “Học để làm gì? 9 học cái gì để có năng lực đích thực; đồng thời bồi dưỡng cho học sinh cách “Học hiệu quả” để có năng lực bền vững. [2] Tự sách giáo khoa đến học sinh: Mô hình giảng dạy và tác động đối với năng lực giao tiếp.

Nghiên cứu về cách GV sử dụng sách giáo khoa để phát triển năng lực giao tiếp cho HS. [12] Tổ chức học tập hiệu quả trong lớp học Ngữ văn: Ứng dụng phương pháp học tập hợp tác nghiên cứu về cách tổ chức học tập hợp tác có thể cải thiện khả năng giao tiếp và học tập của học sinh. Sử dụng văn bản và tác phẩm văn học để phát triển năng lực giao tiếp ở học sinh trung học Phát triển kỹ năng viết trong giảng dạy Ngữ văn: Mô hình đào tạo và đánh giá nghiên cứu về cách đào tạo và đánh giá kỹ năng viết trong môn Ngữ văn để nâng cao năng lực giao tiếp của học sinh. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy Ngữ văn và phát triển năng lực giao tiếp ở học sinh trung học nghiên cứu về cách sử dụng công nghệ và các công cụ số trong giảng dạy Ngữ văn để phát triển khả năng giao tiếp của học sinh.

Ngoài ra, có nhiều tác giả, nhà nghiên cứu khác đã quan tâm nghiên cứu đề tài này như: Vũ Công Tô: Tác giả của cuốn "Giáo dục Ngữ văn ở trường trung học cơ sở và trung học phổ thông: Lý thuyết và phương pháp" đã viết về phương pháp giảng dạy Ngữ văn để phát triển kỹ năng giao tiếp của học sinh. Ông cho rằng “cần chú trọng vai trò của xây dựng vốn từ vựng trong năng lực giao tiếp đời sống của học sinh chính từ các tác phẩm”. [39] Phan Hữu Anh Vũ: Tác giả của nhiều cuốn sách giáo trình về môn Ngữ văn dành cho trường trung học, trong đó, anh đã bàn về cách tổ chức dạy học để phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh. Trong đó tác giả đề cao “vai trò của then chốt của giáo viên trong tổ chức dạy học để phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh”.

[47] Nguyễn Thị Hồng Vân: Tác giả của nghiên cứu "Nâng cao năng lực giao tiếp cho học sinh thông qua môn học Ngữ văn ở trường trung học cơ sở" đã trình bày về cách thức phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh. Một gợi ý sáng tạo mà tác giả đề cập là 10 “tăng cường sự tham gia của học sinh như những nhân vật chủ thể để phát triển dẫn dắt chính trong môn học”. [46] Nguyễn Văn Hoá - tác giả của "Nâng cao năng lực giao tiếp qua việc sử dụng giảng dạy môn Ngữ văn tại trường trung học cơ sở" đã trình bày cách áp dụng phương pháp giảng dạy Ngữ văn để thúc đẩy kỹ năng giao tiếp cho học sinh. Trong đó, tác giả đưa ra hàng loạt các phương pháp giảng dạy và nhấn mạnh “lấy học sinh làm trung tâm cho mọi phương pháp vì đặc thù của trẻ vị thành niên cần sự công nhận”.

[13] Hoàng Văn Phúc: Tác giả đã viết về "Phương pháp giảng dạy Ngữ văn tích hợp" trong đó bàn về việc tích hợp môn Ngữ văn với các môn khác để phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh.