Chương 1: Cơ Sở Lí Luận về Quản trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM 1. Các nguyên tắc của Basel II về quản trị rủi ro tác nghiệp Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng cũng đã tổng kết 4 vấn đề chính bao hàm 10 nguyên tắc vàng trong quản trị RRTN và khuyến nghị các ngân hàng cân thực hiện như sau: Vấn đề thứ nhất: Tạo ra môi trường quản trị rai ro phi hop, gầm 3 nguyên tắc - Nguyên tắc I: Hội đồng quản trị nên được biết rõ các khía cạnh chính của ngân hàng. RRTN là loại rủi ro cần được quản lý, đánh giá xem xét định kỳ dựa trên khung quản lý RRTN. Khung này cần phải cung cấp một định nghĩa tổng thể cho toàn ngân hàng về RRTN, cũng như các nguyên tắc, cách xác định, đánh giá, giám sát, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro.
-Nguyên tắc 2: Hội đồng quản trị phải bảo đảm rằng khung quản trị RRTN của ngân hàng là tùy thuộc vào hiệu quả và toàn diện của kiểm toán nội bộ bởi nhân viên thành thạo. được đào tạo và hoạt động độc lập. Kiểm toán nội bộ không nên trực tiếp chịu trách nhiệm về quản lý RRTN. - Nguyên tắc 3: Quản lý cấp cao phải có trách nhiệm triển khai thực hiện các khung quản lý RRTN được phê duyệt của Hội đồng quản trị.
Khung phải được triển khai thực hiện nhất quán trong toàn bộ hệ thống ngân hàng và tất cả các nhân viên nên hiểu rõ trách nhiệm của mình với việc quản lý RRTN. Lãnh đạo cấp cao cũng nên chịu trách nhiệm về việc phát triển các chính sách, quy trình và thủ tục để quản lý RRTN trong tất cả các sản phẩm, các hoạt động, quy trình và hệ thống ngân hàng. Vấn đề thứ hai: Quân trị rủi ro: xác định, đánh giá, giám sát, kiểm soát, gồm 4 nguyên tắc: - Nguyên tắc 4: Các ngân hàng cần xác định và đánh giá RRTN trong tất ca các rủi ro hiện có trong tất cả sán phẩm, hoạt động, quy trình và hệ thống của ngân hàng. Cần phải tuân thủ đầy đủ các thủ tục thẩm định trước khi giới thiệu sản phẩm mới, thực hiện các hoạt động, quy trình và hệ thống.
SVTH: Hồ Phạm Minh Thúy GVHD: TS. Vñ Thị Thúy Nga 20 Chương 1: Cơ Sở Lí Luận vê Quản trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM - Nguyên tắc 5: Các ngân hàng nên thực hiện một quy trình để thường xuyên giám sát mức độ ảnh hưởng và tổn thất do RRTN gây ra. Cần có báo cáo thường xuyên cho lãnh đạo cấp cao và Hội đồng quản trị để hỗ trợ chủ động quản lý RRTN. - Nguyên tắc 6: Các ngân hàng nên có chính sách, quy trình và thủ tục để kiểm soát và đưa ra chương trình giảm thiểu rủi ro.
Các ngân hàng nên xem xét lại theo định kỳ các ngưỡng rủi ro và chiến lược kiểm soát và nên điều chỉnh hồ sơ RRTN cho phù hợp bằng cách sử dụng các chiến lược thích hợp với rủi ro tổng thể và rủi ro đặc trưng. - Nguyên tắc 7: Ngân hàng cần phải có kế hoạch duy trì kinh doanh đảm bảo khả năng hoạt động liên tục, hạn chế tồn thất trong trường hợp rủi ro xảy ra bất ngờ. Vấn đề thứ ba: Vai trò của cơ quan giám sát, được thực hiện thông qua hai nguyén tac: - Nguyén tac 8: Co quan giám sát ngân hàng nên yêu cầu tất cả các ngân hàng phải có một khung quản trị RRTN hiệu quả để xác định, đánh giá, giám sát và kiểm soát/giảm thiểu RRTN như là một phần của phương pháp tiếp cận tổng thé dé quản lý rủi ro. - Nguyên tắc 9: Cơ giám giám sát phải chỉ đạo trực tiếp hoặc gián tiếp thường xuyên, độc lập đánh giá chính sách, thủ tục và thực tiễn liên quan đến những RRTN của ngân hàng.
Người giám sát phải đảm bảo rằng có những cơ chế thích hợp cho phép họ biết được sự phát triển của ngân hàng. Vấn đề thứ tư: Vai trò của việc công bố thông tin, gồm một nguyên tắc: - Nguyên tắc 10: Các ngân hàng cần phải thực hiện công bố đầy đủ và kịp thời thông tin để cho phép những người tham gia thị trường đánh giá cách tiếp cận của họ để quản lý RRTN. SVTH: Hà Phạm Minh Thúy GVHD: TS. Vũ Thị Thúy Nga 21 Chương 1: Cơ Sở LÍ Luận về Quân trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM Nếu thực hiện đúng và đủ các nguyên tắc trên, phù hợp với điều kiện thực tế của ngân hàng, công tác quản trị RRTN của ngân hàng sẽ đi theo chuẩn mực và thực hiện được mục tiêu mà ngân hàng dự kiến.
⁄⁄<% Cc ột tr ot tr u II Lon ⁄N Quán lý RRTN: Xác Công khai Go) Công khai thực hành QLRR. Định kì đánh giá các chính sách, thủ tục và thực hành Vai trò của cơ quan giám sát - Đảm bảo hiệu quả khung đặt đúng chỗ Các kế hoạch đối phó sự cố bất ngờ và tiếp tục hoạt động kinh doanh định, đánh giá,giám sát và Các chính sách,quy trình và thủ tục giảm thiguRR kiểm soát Giám sát cấu trúc rủi ro và tổn thất Xác định và đánh giá các RR trong các sản phẩm,hoạt động, quy trình,hệ thống Trách nhiệm của quản lý cấp cao về việc triển khai khung QLRR. Môi trường quản yeep ly RRTN tương xứng Kiểm toán nội bộ hiểu quả và tính minh bạch của khung QLRR Chứng thực và xem xét chiến lược và khung rủi ro tác nghiệp Hình 1.5 : Các nguyên tắc quản lý rủi ro theo Công ước Basel II 1. Khung quản trị rủi ro tác nghiệp: Hoạt động Quản trị RRTN bao gồm rất nhiều vấn đề: e Chiến lược QTRRTN rõ ràng (tức là xác định RRTN quan tâm) SVTH: Hồ Phạm Minh Thúy GVHD: TS.
Vũ Thị Thúy Nga 22 Chương 1: Cơ Sở Lí Luận về Quản trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM e Cấu trúc tổ chức QTRRTN, trong đó đảm bảo sự giám sát của HĐQT và Ban quản lý cấp cao e Văn hóa RRTN và văn hóa kiểm soát nội bộ tốt e Chế độ báo cáo nội bộ hiệu quả Bốn yếu tố trên tạo nên môi trường QTRRTN tương xứng, đảm bảo tính hiệu quả cho toàn bộ quá trình QTRRTN của ngân hàng. Bên cạnh đó là các yếu tổ như hệ thống đo lường RRTN: nhận dạng và đánh giá „ đo lường, quản lý và giảm thiểu, giám sát và kiểm soát RRTN; nền tang CNTT ma cu thé la phan mém trién khai hé théng QTRRIN ; ké hoach du phong kinh doanh. KINH NGHIEM VE QTRRTN TAI MOT SO NH NUGC NGOAI - BAI HOC KINH NGHIEM CHO NHTMVN Rất nhiều ngân hàng trên thế giới đã áp dụng các biện pháp quản trị RRTN ngay sau khi Basel II có hiệu lực. Nhiều ngân hàng ở Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản, Australia đã áp dụng cách tiếp cận đo lường hiện đại AMA (Advanced Measurement Approach).
Kết quả nghiên cứu do Ủy ban Basel thực hiện đối với 121 ngân hàng tại 17 quốc gia cho đến hết năm 2008 đã kết luận rằng vốn RRTN của các ngân hàng sử dụng AMA thấp hơn các ngân hàng không sử dụng AMA (10. Hơn 50% ngân hàng Tây Ban Nha đã thực hiện đổi mới hoạt động và tổ chức nhằm mục tiêu quản trị RRTN như: thành lập một bộ phận riêng biệt chuyên về RRTN, đổi mới hệ thống báo cáo và áp dụng công nghệ hiện đại. Citibank thực hiện quản tri RRTN theo các tiêu chuẩn và chính sách rủi ro và kiểm soát trên cơ sở tự đánh giá SVTH: Hà Phạm Minh Thúy GVHD: TS. Vũ Thị Thúy Nga 23 Chương I: Cơ Sở Lí Luận về Quản trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM rủi ro.
Hoạt động của các phòng ban, đơn vị kinh doanh được xác định, đánh giá thường xuyên; từ đó các quyết định điều chỉnh và sửa đổi hoạt động để giảm thiểu RRTN được đưa ra. Các hoạt động này được tài liệu hóa và công bố trong ngân hàng. Các chỉ số đo lường rủi ro chính được xác định kỹ lưỡng va cu thé - va day là điều kiện để Citibank thực hiện quản tri RRTN. Khung quản trị RRTN cũng được vận dụng một cách linh hoạt cho phù hợp với điều kiện của từng quốc gia, từng ngân hàng.
Quy trình quản trị rủi ro tác nghiệp tại ngân hàng HSBC Brunei được minh họa qua sơ đỗ sau: SƯTH: Hỗ Phạm Minh Thúy GVHD: TS. Vai Thị Thúy Nga 24 Chương 1: Cơ Sở Lí Luận về Quân trị rủi ro tac nghiép tai NHTM “Trước khi bắt tay vào thực hiện QTRRTN, nhất thiết phải xác định rõ rang các định hướng và mục tiêu Các phương pháp đánh giá RR tiêu chuẩn tập trung đưa ra yêu cầu cho việc thực hiện QTRR một cách hiệu quả và bền vững KHUNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÁC NGHIỆP Chương trình QTRR "ác mục tiêu/tình hình nhiệm vụ -RRTN quan tâm -Xác nhận giá trị -Văn hóa QLRR Các phương pháp luận Đề báo cáo quản lý dễ dàng, hệ thống QTRRTN cung cấp và tích hợp môi trường, cho việc tập hợp đữ liệu, phân tích đo lường và mô hình hóa RRTN Các công cụ và kỹ ật Hệ thống thông tin quần li (MIS) QLRRTN | Aen trúc hệ thống LRRTN Các danh mục rủi r và định nghĩa RR Cấu trúc tố chức -CAu trúc tổng quát -Các vai trò và trách nhiệm Tập hợp các tiêu chuẩn -Các chỉ dẫn và chính sách QTRRTN -Các tiêu chuẩn của ngành -Các tiêu chuẩn điệ hành Quy trình QLRRTN OTRR Một định nghĩa RR phổ biến cung cấp nhận thức rõ rang về các yếu tố cầu thành RRTN và một ngôn ngữ chung trong toàn nhóm Cầu trúc tông quát rõ ràng xác định rõ vai trò và trách nhiệm là cơ sỡ đề tạo quyền sở hữu và trách nhiệm trong quản lý RRTN Các chính sách và hướng dẫn đưa ra các tiêu chuẩn so sánh bên trong và bên ngoài so với những đánh dẫu chuẩn từ các phân tích và đo lường Một quy trình lặp đi lặp lại và liên tục cải thiện để đạt được mức độ tiến bộ tốt hơn về (Nguồn: Tham kháo từ Ngân hàng HSBC Brunei) Hình 1.6 : Khung Quản trị rủi ro tác nghiệp Ngân hàng DBS (Singapore) cũng đã cụ thể hóa khung quản trị tại NH mình như san: SVTH: Hà Phạm Minh Thúy 25 GVHD: TS. Va Thi Thay Nga Chương 1: Cơ Sở Lí Luận về Quản trị rủi ro tác nghiệp tại NHTM $Â Hệ thang le Sự kiện Bên sướni Kod seat ade bd Chương tránh beo hides quite 12 2 Chương trình pass thiếu t nn ' 1y Mỹ kink down Quan Ty Hình 1.7: Khung quán trị rủi ro hoạt động của ngân hang DBS Nguôn: www.sg Các RRTN được phân tích trên hai giác độ: tần suất xuất hiện và mức độ tác động.