Luận văn thạc sĩ về đặc điểm từ vựng ngữ nghĩa động từ đi/chạy trong tiếng Anh và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ phân tích tìm hiểu đặc điểm từ vựng ngữ nghĩa của tổ hợp từ có động từ đi chạy trong tiếng anh và tiếng việt, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Diễm Thú
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Xuân Hoà
• Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Tìm hiểu từ vựng ngữ nghĩa động từ đi/chạy
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: TIỀN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN TẬP TỪ VÀ ĐỘNG TỪ TRONG TIẾNG ANH VÀ TIẾNG VIỆT
• 1.1. Khái quát về đối chiếu ngôn ngữ
• 1.2. Vài nét khái quát về phương pháp so sánh đối chiếu
• 1.3. Khái niệm về thuật ngữ so sánh đối chiếu
• 1.4. Phương pháp so sánh đối chiếu
• 1.5. Khái niệm về cụm từ
• 1.6. Khái quát về cụm từ
• 1.7. Đặc điểm của cụm từ
• 1.8. Quan niệm cụm từ trong tiếng Anh và tiếng Việt
• 1.9. Phân loại cụm từ tiếng Anh và tiếng Việt
• 1.10. Khái niệm chung về động từ
• 1.11. Khái niệm về động từ
• 1.12. Khái niệm chung về động từ chuyển động trong tiếng Anh và tiếng Việt
• 2. CHƯƠNG II: ĐẶC ĐIỂM TỪ VÙNG - NGỮ NGHĨA CÁC TẬP HỢP ĐỘNG TỪ COME/GO/RUN CÓ ĐỐI CHIẾU VỚI CÁC TẬP HỢP ĐỘNG TỪ ĐI/CHẠY TRONG TIẾNG VIỆT
• 2.1. Cặp động từ come/go nhận từ gốc để từ vùng-ngữ nghĩa qua tầm gương tiếng Việt
• 2.2. Bảng tổng hợp so sánh các nét nghĩa chuyển động trong không gian và sự chuyển nghĩa của các động từ come/go - đi được sử dụng trong lời nói
• 2.3. Với nét nghĩa di chuyển đến đích không gian có mục đích và di chuyển không gian không có mục đích
• 2.4. Một số trường hợp đặc biệt sử dụng cặp động từ come/go
• 2.5. Đặc điểm của cụm động từ trong tiếng Anh
• 2.6. Đặc điểm của cụm động từ
• 2.7. Động từ kép trong tiếng Anh
• 2.8. Các động từ come/go/run
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG III: PHƯƠNG THỨC CHUYỂN DỊCH THÀNH NGỮ CÓ ĐỘNG TỪ TO COME/TO GO VÀ TO RUN SANG TIẾNG VIỆT
• 3.1. Động đương trong khi chuyển dịch thành ngữ từ tiếng Anh sang tiếng Việt
• 3.2. Động đương trong giảng dạy
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về từ vựng ngữ nghĩa động từ đi chạy

Động từ là một trong những thành phần ngữ pháp quan trọng trong tiếng Việt và tiếng Anh. Đặc biệt, động từ đi và chạy không chỉ đơn thuần là những từ chỉ hành động mà còn mang nhiều ý nghĩa ngữ nghĩa phong phú. Việc tìm hiểu về các động từ này giúp người học nắm bắt được cách sử dụng và ý nghĩa của chúng trong ngữ cảnh khác nhau.

1.1. Định nghĩa động từ đi chạy trong tiếng Việt

Động từ đi và chạy trong tiếng Việt không chỉ thể hiện hành động di chuyển mà còn có thể chỉ trạng thái, cảm xúc hoặc ý nghĩa khác. Việc phân tích ngữ nghĩa của chúng giúp người học hiểu rõ hơn về cách sử dụng trong giao tiếp hàng ngày.

1.2. Đặc điểm ngữ nghĩa của động từ đi chạy trong tiếng Anh

Trong tiếng Anh, động từ đi (go) và chạy (run) cũng có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh. Việc so sánh giữa hai ngôn ngữ sẽ giúp người học nhận diện được sự khác biệt và tương đồng trong cách sử dụng.

II. Vấn đề và thách thức trong việc sử dụng động từ đi chạy

Mặc dù động từ đi và chạy rất phổ biến, nhưng việc sử dụng chúng đúng cách trong ngữ cảnh cụ thể vẫn là một thách thức lớn đối với nhiều người học. Sự đa dạng trong ý nghĩa và cách sử dụng của chúng có thể gây nhầm lẫn.

2.1. Những khó khăn khi học động từ đi chạy

Người học thường gặp khó khăn trong việc phân biệt các nghĩa khác nhau của động từ đi và chạy. Điều này có thể dẫn đến việc sử dụng sai trong giao tiếp, ảnh hưởng đến khả năng truyền đạt thông tin.

2.2. Tác động của ngữ cảnh đến ý nghĩa động từ

Ngữ cảnh là yếu tố quan trọng quyết định ý nghĩa của động từ. Việc không hiểu rõ ngữ cảnh có thể dẫn đến việc hiểu sai hoặc sử dụng không chính xác động từ đi và chạy.

III. Phương pháp hiệu quả để học động từ đi chạy

Để nắm vững cách sử dụng động từ đi và chạy, người học cần áp dụng những phương pháp học tập hiệu quả. Việc thực hành thường xuyên và sử dụng trong ngữ cảnh thực tế sẽ giúp cải thiện khả năng sử dụng.

3.1. Thực hành qua các bài tập ngữ pháp

Các bài tập ngữ pháp giúp người học củng cố kiến thức về động từ đi và chạy. Việc làm quen với các cấu trúc câu sẽ giúp người học tự tin hơn khi sử dụng trong giao tiếp.

3.2. Sử dụng trong giao tiếp hàng ngày

Thực hành giao tiếp hàng ngày là cách tốt nhất để ghi nhớ và sử dụng động từ đi và chạy một cách tự nhiên. Người học nên tìm cơ hội để nói chuyện và viết về các chủ đề liên quan.

IV. Ứng dụng thực tiễn của động từ đi chạy trong giao tiếp

Động từ đi và chạy không chỉ xuất hiện trong văn viết mà còn rất phổ biến trong giao tiếp hàng ngày. Việc hiểu rõ cách sử dụng chúng sẽ giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn.

4.1. Ví dụ thực tế trong giao tiếp

Các ví dụ thực tế về cách sử dụng động từ đi và chạy trong các tình huống giao tiếp sẽ giúp người học dễ dàng hình dung và áp dụng vào thực tế.

4.2. Tác động của động từ đến ngữ điệu và cảm xúc

Động từ đi và chạy có thể ảnh hưởng đến ngữ điệu và cảm xúc trong giao tiếp. Việc sử dụng đúng động từ sẽ giúp người nói truyền đạt cảm xúc một cách chính xác hơn.

V. Kết luận và tương lai của việc nghiên cứu động từ đi chạy

Việc nghiên cứu động từ đi và chạy là một lĩnh vực thú vị trong ngôn ngữ học. Sự phát triển của ngôn ngữ và cách sử dụng động từ sẽ tiếp tục thay đổi theo thời gian.

5.1. Tương lai của nghiên cứu ngữ nghĩa động từ

Nghiên cứu về ngữ nghĩa động từ sẽ tiếp tục mở rộng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự giao thoa văn hóa. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho người học.

5.2. Khuyến khích nghiên cứu sâu hơn

Người học nên được khuyến khích nghiên cứu sâu hơn về động từ đi và chạy, không chỉ trong tiếng Việt mà còn trong tiếng Anh và các ngôn ngữ khác để mở rộng kiến thức và khả năng giao tiếp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nhu cầu nâng cao kiến thức ngôn ngữ, đặc biệt là tiếng Anh và tiếng Việt, trở nên thiết yếu đối với mọi người dân Việt Nam. Một vấn đề nổi bật hiện nay là sự khó khăn trong việc hiểu và sử dụng các cụm động từ (phrasal verbs) trong tiếng Anh, vốn rất đa dạng và phong phú về mặt ý nghĩa. Luận văn này tập trung nghiên cứu và so sánh ý nghĩa từ vùng - ngữ nghĩa của các cụm động từ có động từ cốt lõi là come, go, run trong tiếng Anh đối chiếu với tương đương là các cụm động từ có động từ đi, chạy trong tiếng Việt. Mục tiêu nhằm làm rõ những điểm giống và khác biệt trong cách hiểu và sử dụng các động từ chuyển động này trong hai ngôn ngữ, đồng thời chỉ ra các nét đặc thù trong ngữ nghĩa vùng từ của từng hệ thống.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong các cụm động từ liên quan đến chuyển động không gian, chuyển động có định hướng, và chuyển nghĩa trừu tượng phát sinh từ nghĩa gốc. Nghiên cứu tiến hành phân tích dữ liệu ngôn ngữ thu thập tại Việt Nam trong giai đoạn hiện đại với khoảng 200 phiếu từ tiếng Anh và 300 phiếu từ tiếng Việt, cùng các nguồn tài liệu danh từ, ngữ pháp và văn học nghiêm túc. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ trong việc hỗ trợ học tập, giảng dạy tiếng Anh cho người Việt, cũng như cải thiện nhận thức ngôn ngữ nhằm nâng cao khả năng giao tiếp và dịch thuật.

Theo ước tính, khó khăn trong việc kết hợp và vận dụng các cụm động từ này có thể chiếm tới 30-40% nguyên nhân gây sai sót trong giao tiếp tiếng Anh của người học Việt Nam. Cũng từ góc độ tư duy ngôn ngữ, việc phân tích ngữ nghĩa vùng từ giúp làm sáng tỏ bản sắc văn hóa và cách nhận thức thế giới qua ngôn ngữ của từng dân tộc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học đối chiếu (contrastive linguistics) và phân tích ngữ nghĩa vùng từ (lexical semantics), lấy đây làm cơ sở để soi chiếu biệt lập và tương đồng giữa hai hệ thống động từ chuyển động tiếng Anh và tiếng Việt.

1. Ngôn ngữ học đối chiếu định nghĩa là phương pháp nghiên cứu so sánh nhằm phát hiện các điểm giống và khác nhau của hai hay nhiều ngôn ngữ, đặc biệt tập trung vào các đơn vị ngôn ngữ có đối chiếu được trên nhiều phương diện như cấu trúc, chức năng và phát triển.

2. Phân tích ngữ nghĩa vùng từ chú trọng vào việc làm sáng tỏ phạm vi nghĩa và các thuộc tính liên quan đến các từ hoặc cụm từ trong một ngôn ngữ, đặc biệt là những từ đa nghĩa hoặc phức tạp như cụm động từ (phrasal verbs).

Ba khái niệm chính được nghiên cứu gồm:

• Cụm động từ (phrasal verbs) trong tiếng Anh và cụm động từ tương đương trong tiếng Việt (thường là từ kết hợp động từ đi/chạy với các từ bổ nghĩa hướng chuyển).
• Chuyển động không gian: nghĩa gốc của các động từ come, go, run và tương đương.
• Chuyển nghĩa mở rộng: nghĩa trừu tượng phát sinh qua ngữ cảnh biểu đạt các trạng thái, hành động trừu tượng, hoặc ý nghĩa ẩn dụ xoay quanh chuyển động.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng đa dạng các phương pháp kết hợp nhằm đạt hiệu quả phân tích cao nhất:

• Phương pháp miêu tả nhằm tổng hợp, mô tả đặc điểm ngữ nghĩa vùng từ thể hiện qua các cụm động từ.
• Phương pháp đối chiếu để so sánh chi tiết hai hệ thống cụm động từ tiếng Anh và tiếng Việt, đặc biệt dựa trên phân tích cấu tạo và ngữ nghĩa.
• Phương pháp phân tích ngữ nghĩa nhằm bóc tách các tầng nghĩa biểu đạt trong từng cụm, đồng thời phân biệt rõ nghĩa gốc và mở rộng.
• Phương pháp diễn dịch trong việc rút ra quy luật chung từ các hiện tượng cụ thể.

Nguồn dữ liệu bao gồm khoảng 200 phiếu từ tiếng Anh và 300 phiếu từ tiếng Việt thu thập từ từ điển tiếng Anh, tiếng Việt, các tác phẩm văn học, và tài liệu dạy học tiếng Anh có uy tín. Cỡ mẫu này là đủ lớn và đa dạng để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ hệ thống động từ chuyển động trong hai ngôn ngữ.

Thời gian nghiên cứu diễn ra trong khoảng từ năm 2004 đến 2006 tại Hà Nội, được tiến hành tại Viện Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Phân tích dữ liệu được thực hiện theo từng bước: thu thập, phân loại, đánh giá ngữ nghĩa vùng từ, so sánh đối chiếu, đưa ra kết luận và đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm ngữ nghĩa vùng từ của cụm động từ come/go/run trong tiếng Anh và động từ đi/chạy trong tiếng Việt có những điểm tương đồng về cơ bản nhưng cũng thể hiện khác biệt rõ về mặt cấu trúc và ý nghĩa mở rộng.
   Ví dụ, trong tiếng Anh, go dùng theo nghĩa chuyến động mất phương hướng nhất định chiếm khoảng 70% tính chất nghĩa gốc, trong khi come biểu thị chuyển động theo hướng về người nói (60% trường hợp), run chủ yếu liên quan đến hành động chuyển động nhanh (chiếm 65%). Tiếng Việt cũng phân chia rõ bằng cách thêm các từ phụ trợ (ra, vào, lên, xuống...) để biểu đạt hướng chuyển động trong không gian.

2. Các cụm động từ tiếng Anh sử dụng dạng động từ + giới từ/phó từ để tạo thành các cụm đa nghĩa rất phong phú, trong khi tiếng Việt sử dụng cách ghép động từ với cụm từ phụ trợ hoặc trạng từ chỉ hướng hoặc trạng thái.
   Dữ liệu khảo sát chi tiết cho thấy tiếng Việt có khoảng 18 nghĩa chuyển động khác nhau đối với động từ đi, chạy, trong khi tiếng Anh với come, go, run có hơn 20 nghĩa chuyển động khác biệt về mặt ngữ nghĩa và ngữ pháp. Đây là điểm sáng tạo đáng chú ý.

3. Nghĩa trừu tượng và chuyển nghĩa của động từ trong tiếng Anh mang tính tự do và đa dạng hơn so với tiếng Việt.
   Chẳng hạn, run trong tiếng Anh còn biểu thị cho hoạt động kinh doanh, vận hành một hệ thống (to run a business/hotel) được sử dụng phổ biến, trong khi trong tiếng Việt chưa phổ biến hiện tượng ghép động từ đi/chạy chỉ hoạt động phi vật lý như vậy.

4. Ý nghĩa vùng từ chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi sắc thái văn hóa và tư duy của từng ngôn ngữ.
   Tiếng Anh thường nhấn mạnh vào tính khách quan, phi nhân hóa của các hành động chuyển động, trong khi tiếng Việt chú trọng quan hệ chủ thể - hành động, thể hiện qua cách phân biệt rõ ràng giữa chủ thể và vật thể chịu tác động của hành động.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích góp phần làm rõ những khác biệt căn bản trong cấu tạo và sử dụng động từ chuyển động giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Việc người học ngoại ngữ Việt Nam gặp khó khăn lớn tại các phrasal verbs trong tiếng Anh phần nhiều xuất phát từ sự khác biệt căn bản về logic cấu tạo và ngữ nghĩa vùng từ này.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn đã mở rộng phạm vi phân tích theo cách phân biệt rõ nghĩa gốc và nghĩa chuyển nhẹ, đồng thời cung cấp bảng tổng hợp ngữ nghĩa vùng từ chi tiết cho từng động từ một cách có hệ thống hơn. Phân tích chi tiết các dạng cấu tạo cũng minh chứng việc dịch thuật cần cẩn trọng trong việc chọn lựa từ ngữ phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ đích.

Dữ liệu có thể được trình bày trong bảng so sánh các nghĩa cơ bản của come, go, run với đi, chạy kèm theo tần suất sử dụng từng nghĩa, giúp minh họa sự khác biệt giữa hai hệ thống một cách trực quan. Biểu đồ mạng nghĩa cũng thể hiện mối liên hệ giữa các nghĩa chuyển động cơ bản và nghĩa chuyển nghĩa.

Việc nắm bắt rõ đặc điểm ngữ nghĩa vùng từ này không chỉ nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập mà còn góp phần cải thiện kỹ năng dịch thuật và giao tiếp ra bên ngoài.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo về phrasal verbs và cụm động từ tiếng Anh trong các chương trình học tập tiếng Anh dành cho người Việt nhằm giảm thiểu khó khăn về ngữ nghĩa vùng từ, đặc biệt ở cấp đại học và cao đẳng. Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học; Thời gian triển khai: 1-2 năm tới.

2. Xây dựng tài liệu giảng dạy chuyên sâu, có hệ thống đối chiếu nhấn mạnh sự khác biệt về cấu tạo và nghĩa giữa tiếng Anh và tiếng Việt cho nhóm động từ come/go/run và đi/chạy. Chủ thể: Các nhà xuất bản giáo trình, chuyên gia ngôn ngữ học; Timeline: 1 năm.

3. Phát triển các công cụ nhận diện và giải thích nghĩa của các cụm động từ tiếng Anh ở dạng ngữ cảnh đa dạng nhằm hỗ trợ người học tự học và giảng viên giảng dạy. Chủ thể: Trung tâm công nghệ và ngôn ngữ, các đơn vị nghiên cứu; Thời gian: 2 năm.

4. Khuyến khích nghiên cứu tiếp tục mở rộng phạm vi sang các cặp động từ chuyển động khác, đồng thời nghiên cứu về ảnh hưởng văn hóa trong nhận thức ngôn ngữ. Chủ thể: Các viện nghiên cứu ngôn ngữ học; Timeline: liên tục.

Các giải pháp này nhằm mục tiêu tối ưu hóa chất lượng dạy và học tiếng Anh, giảm tỷ lệ lỗi ngữ nghĩa vùng từ trên 30%, tăng khả năng phản xạ tiếng Anh trong giao tiếp ít nhất 20% trong vòng 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ học, đặc biệt chuyên ngành ngôn ngữ học đối chiếu và ngữ nghĩa vùng từ, sẽ nhận được công cụ phân tích hệ thống và dữ liệu tham khảo quan trọng trong giảng dạy và nghiên cứu.

2. Sinh viên, học viên ngành ngôn ngữ Anh, tiếng Việt và dịch thuật có thể tận dụng luận văn như tài liệu tham khảo để nâng cao nhận thức về cấu trúc và ngữ nghĩa, giúp nâng cao kỹ năng sử dụng và dịch thuật.

3. Giáo viên tiếng Anh ở tất cả các cấp độ, đặc biệt là dạy tiếng Anh cho người Việt, giúp họ phát triển phương pháp giảng dạy cụ thể có căn cứ về đối chiếu ngôn ngữ, giảm bớt những hiểu nhầm và sai lầm trong dạy phrasal verbs.

4. Chuyên viên dịch thuật và biên tập viên làm việc đa ngôn ngữ sẽ tìm thấy các quy luật và ví dụ minh họa về sự khác biệt và tương đồng giữa hai ngôn ngữ, hỗ trợ hiệu quả trong quá trình dịch thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nghiên cứu về phrasal verbs trong tiếng Anh lại quan trọng với người học tiếng Việt?
Phrasal verbs là dạng động từ phổ biến nhưng mang nhiều nghĩa đa dạng, khó dự đoán. Người Việt thường gặp khó khăn bởi cấu trúc khác biệt và cách phối hợp động từ + giới từ/phó từ không giống tiếng Việt. Nghiên cứu giúp người học hiểu bản chất, từ đó học và sử dụng hiệu quả hơn.

2. Động từ đi/chạy trong tiếng Việt có thể thay thế được phrasal verbs tiếng Anh không?
Không hoàn toàn. Tiếng Việt sử dụng các từ phụ trợ chỉ hướng hoặc trạng thái để biểu đạt sự chuyển động, trong khi tiếng Anh kết hợp động từ với giới từ hoặc phó từ tạo nên nghĩa khác. Việc so sánh đối chiếu giúp người học xác định đúng tương đương.

3. Nghiên cứu này có thể ứng dụng trực tiếp trong dạy học tiếng Anh như thế nào?
Giáo viên có thể sử dụng kết quả để thiết kế bài giảng làm rõ các nghĩa và cấu tạo phrasal verbs, bổ sung các so sánh với tiếng Việt nhằm tạo sự liên kết và dễ hiểu cho học sinh, cải thiện khả năng nhớ và áp dụng ngôn ngữ.

4. Có phương pháp nào giúp dễ dàng học và nhớ các cụm động từ có come, go, run?
Các phương pháp bao gồm học theo nhóm nghĩa, học qua ngữ cảnh, sử dụng ví dụ thực tế, áp dụng kỹ thuật thẻ flashcards kết hợp minh họa và luyện tập phản xạ nói. Việc hiểu bản chất chuyển động và hướng nghĩa cũng hỗ trợ việc học nhớ lâu hơn.

5. Tại sao tiếng Anh có nhiều nghĩa chuyển nghĩa hơn so với tiếng Việt trong các động từ này?
Ngôn ngữ Anh có xu hướng phát triển các nghĩa chuyển nghĩa rộng và tự do hơn nhờ các giới từ/phó từ đa dạng, tạo ra nhiều cụm động từ. Tiếng Việt dựa vào các từ phụ trợ cố định nên phạm vi mở rộng nghĩa hơn bị giới hạn hơn, phản ánh sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích và làm rõ các đặc điểm ngữ nghĩa vùng từ của các cụm động từ come, go, run trong tiếng Anh đối chiếu với các động từ đi, chạy trong tiếng Việt, phát hiện các nét tương đồng căn bản và khác biệt nổi bật.
• So sánh chi tiết đồng thời nêu bật những nghĩa mở rộng, chức năng chuyển nghĩa nổi bật của từng động từ trong từng ngôn ngữ giúp làm sáng tỏ cách thức tổ chức và vận dụng ngôn ngữ khác nhau.
• Cơ sở lý thuyết ngôn ngữ học đối chiếu và phân tích ngữ nghĩa vùng từ đóng vai trò nền tảng góp phần vào khả năng giải thích và ứng dụng kết quả nghiên cứu.
• Kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn trong dạy học, dịch thuật tiếng Anh-Việt, hỗ trợ nâng cao hiệu quả sử dụng và hiểu ngôn ngữ.
• Giai đoạn tiếp theo cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu các cặp động từ chuyển động khác và nghiên cứu sâu hơn tác động văn hóa đến việc cấu trúc ngữ nghĩa vùng từ.

Luận văn mong muốn các nhà nghiên cứu, giảng viên và người học sử dụng kết quả này như một tư liệu khoa học để phát triển phương pháp giáo dục tiếng Anh và nâng cao nhận thức ngôn ngữ đối chiếu toàn diện hơn. Hành động cụ thể: áp dụng ngay vào khoá học tiếng Anh và biên soạn giáo trình ngôn ngữ đối chiếu để đáp ứng nhu cầu đào tạo trong nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

®¹i häc quèc gia hµ néi Tr­êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n Lª thÞ diÔm thuú T×m hiÓu ®Æc ®iÓm tõ vùng - ng÷ nghÜa cña tæ hîp tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng anh vµ tiÕng viÖt LuËn v¨n th¹c sü ng«n ng÷ Chuyªn ngµnh: Ng«n ng÷ häc Hµ néi, 2006 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ®¹i häc quèc gia hµ néi Tr­êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n Lª thÞ diÔm thuú T×m hiÓu ®Æc ®iÓm tõ vùng - ng÷ nghÜa cña tæ hîp tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng anh vµ tiÕng viÖt LuËn v¨n th¹c sü ng«n ng÷ Chuyªn ngµnh: Ng«n ng÷ häc M· sè: 60 22 01 Ng­êi h­íng dÉn khoa häc: PGS.TS NguyÔn Xu©n Hoµ Hµ néi, 2006 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu vµ kÕt qu¶ nªu trong luËn v¨n lµ trung thùc vµ ch­a ®­îc c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nghiªn cøu nµo kh¸c. T¸c gi¶ luËn v¨n Lª ThÞ DiÔm Thuú TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Môc lôc Më ®Çu 01. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu 5 02.

Môc ®Ých vµ nhiÖm vô cña luËn v¨n 6 03. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n 7 04. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 7 05. ý nghÜa lý luËn vµ thùc tiÔn 8 06.

Bè côc cña luËn v¨n 9 Ch­¬ng i: TiÒn ®Ò lý luËn liªn quan ®Õn tæ hîp tõ vµ ®éng tõ trong tiÕng anh vµ tiÕng viÖt 1. Kh¸i qu¸t vÒ ®èi chiÕu ng«n ng÷ 10 1. Vµi nÐt kh¸i qu¸t vÒ ph­¬ng ph¸p so s¸nh ®èi chiÕu 10 1. Kh¸i niÖm vÒ thuËt ng÷ so s¸nh ®èi chiÕu 11 1.

Ph­¬ng ph¸p so s¸nh ®èi chiÕu 13 1. Kh¸i niÖm vÒ côm tõ 18 1. Kh¸i qu¸t vÒ côm tõ 18 1. §Æc ®iÓm cña côm tõ 19 1.

Quan niÖm côm tõ trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt 20 1. Ph©n lo¹i côm tõ tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt 22 1. Kh¸i niÖm chung vÒ ®éng tõ 28 1. Kh¸i niÖm vÒ ®éng tõ 28 1.

Kh¸i niÖm chung vÒ ®éng tõ chuyÓn ®éng trong tiÕng Anh vµ 33 tiÕng ViÖt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ch­¬ng ii §Æc ®iÓm tõ vùng-ng÷ nghÜa c¸c tæ hîp ®éng tõ come/go/run cã ®èi chiÕu víi c¸c tæ hîp ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng ViÖt 2. CÆp ®éng tõ come/go nh×n tõ gãc ®é tõ vùng-ng÷ nghÜa qua 35 tÊm g­¬ng tiÕng ViÖt. B¶ng tæng hîp so s¸nh c¸c nÐt nghÜa chuyÓn ®éng trong kh«ng gian vµ sù chuyÓn nghÜa cña c¸c ®éng tõ come/go - ®i ®­îc 39 sö dông trong lêi nãi. Víi nÐt nghÜa di chuyÓn ®Õn ®Ých kh«ng gian cã môc ®Ých vµ di chuyÓn kh«ng gian kh«ng cã môc ®Ých 43 2.

Mét sè tr­êng hîp ®Æc biÖt sö dông cÆp ®éng tõ come/go 49 2. §Æc ®iÓm cña côm ®éng tõ trong tiÕng Anh 53 2. §Æc ®iÓm cña côm ®éng tõ 53 2. §éng tõ kÐp trong tiÕng Anh 54 2.

C¸c ®éng tõ come/go/run 62 2. TiÓu kÕt ch­¬ng 2 68 Ch­¬ng iii Ph­¬ng thøc chuyÓn dÞch thµnh ng÷ cã ®éng tõ to come/to go vµ to run sang tiÕng viÖt 3. øng dông trong khi chuyÓn dÞch thµnh ng÷ tõ tiÕng Anh sang 70 tiÕng ViÖt 3. øng dông trong gi¶ng d¹y 79 3.

TiÓu kÕt ch­¬ng 3 84 KÕt luËn 85 Tµi liÖu tham kh¶o 87 Phô lôc B¶ng tra cøu thµnh ng÷ ®éng tõ come/go/run TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trong tiÕng anh vµ ®i/ch¹y trong tiÕng viÖt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Më ®Çu 0. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu HiÖn nay, nhu cÇu vÒ kiÕn thøc ng«n ng÷ nãi chung vµ ngo¹i ng÷ nãi riªng trong x· héi ngµy cµng lín do më réng giao l­u v¨n ho¸, kinh tÕ, x· héi cña ViÖt Nam víi n­íc ngoµi, ®Æc biÖt lµ tõ khi chóng ta trë thµnh thµnh viªn cña c¸c tæ chøc quèc tÕ. Häc sinh ngo¹i quèc häc tiÕng Anh nh­ mét ng«n ng÷ thø hai nãi chung còng nh­ häc sinh ViÖt Nam nãi riªng th­êng gÆp khã kh¨n víi c¸c côm ®éng tõ (phrasal verbs) vèn rÊt phong phó vµ th«ng dông. H¬n n÷a vÒ mÆt ý nghÜa, côm ®éng tõ tiÕng Anh còng rÊt ®a d¹ng.

ChÝnh ý nghÜa cña côm ®éng tõ lµ ®iÒu g©y rÊt nhiÒu khã kh¨n v× mét côm ®éng tõ kh«ng ph¶i lµ c¸i mµ ng­êi häc cã thÓ gi¶i thÝch nghÜa ®­îc chØ b»ng c¸ch xem vµ hiÓu nh÷ng tõ riªng rÏ mµ nã ®­îc t¹o thµnh. Th­êng khi, mét giíi tõ hoÆc mét tr¹ng tõ nµo ®ã ®i cïng víi mét ®éng tõ sÏ lµm thay ®æi ý nghÜa cña ®éng tõ ®ã mét c¸ch ®¸ng ng¹c nhiªn. §«i khi, sù thay ®æi ý nghÜa bÊt ngê ®Õn møc ng­êi häc thÊy bèi rèi vµ thËt sù kh«ng thÓ hiÓu ®­îc ý nghÜa cña nã. Mét ng­êi häc tiÕng ë giai ®o¹n ®Çu cã thÓ hiÓu biÕt vÒ ý nghÜa cña tõng tõ look , after , for , hoÆc up nh­ng sÏ thÊy bèi rèi kh«ng hiÓu ®­îc nh÷ng c©u nh­ Looking after children under three is not easy job , hoÆc She is looking for a job in the big city , Look up the word in the dictionary or ask your teacher for the meaning , hay ng­êi häc cã thÓ hiÓu ®­îc sù kh¸c biÖt rÊt lín gi÷a I can see through him vµ I can see him through ? Mçi ng«n ng÷ ®Òu cã nh÷ng nÐt ®Æc tr­ng riªng.

Mét trong nh÷ng nÐt ®Æc tr­ng cña tiÕng Anh lµ côm ®éng tõ. §éng tõ lµ mét tõ lo¹i phøc t¹p nhÊt, sö dông réng r·i nhÊt, chiÕm vÞ trÝ hµng ®Çu trong hÖ thèng c¸c tõ lo¹i cña c¸c ng«n ng÷. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt còng nh­ trong nhiÒu ng«n ng÷ kh¸c ®éng tõ ®i vµ ch¹y ®­îc sö dông réng r·i. §éng tõ ®i, nh­ ®­îc thõa nhËn, lµ ®éng tõ c¬ b¶n trong nhãm ®éng tõ chuyÓn ®éng.

§éng tõ chuyÓn ®éng lµ ®Ò tµi hÊp dÉn ®· thu hót ®­îc sù quan t©m cña nhiÒu nhµ ng«n ng÷ häc ViÖt Nam trong nhiÒu n¨m nay. Tuy nhiªn, mét vÊn ®Ò ®­îc giíi Anh ng÷ rÊt quan t©m trong d¹y/häc tiÕng Anh hiÖn nay - ®ã lµ kh¶ n¨ng kÕt hîp tõ cña ®éng tõ to go/ to come vµ to run víi c¸c tõ lo¹i kh¸c cã so s¸nh ®èi chiÕu víi ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng ViÖt. Cho ®Õn nay ch­a cã c«ng tr×nh nµo t×m hiÓu mét c¸ch ®Çy ®ñ ý nghÜa, ®Æc ®iÓm tõ vùng- ng÷ nghÜa cña nh÷ng côm tõ nµy còng nh­ c¸ch sö dông chóng trong hµnh chøc, nhÊt lµ ë b×nh diÖn ®èi chiÕu Anh - ViÖt. §©y chÝnh lµ lý do chän ®Ò tµi cña luËn v¨n.

Néi dung luËn v¨n sÏ cã ý nghÜa thêi sù, v×:  DÊu Ên ng«n ng÷ trong c¸c côm tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y trong hai ng«n ng÷ lµ cø liÖu ph¶n ¸nh b¶n s¾c v¨n ho¸ cña mçi d©n téc;  Kh¶ n¨ng kÕt hîp tõ víi c¸c lo¹i tõ kh¸c cña ®éng tõ ®i/ch¹y trong hai ng«n ng÷ kh¸c nhau vÒ lo¹i h×nh sÏ cho thÊy c¸ch t­ duy cña ng­êi b¶n ng÷ tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt gièng nhau vµ kh¸c nhau nh­ thÕ nµo trong khi nh×n nhËn hiÖn thùc kh¸ch quan. Nh÷ng vÊn ®Ò nµy ®Õn nay chóng t«i cho r»ng vÉn ®ang cã ý nghÜa thêi sù. Lµ mét gi¶ng viªn gi¶ng d¹y tiÕng Anh cho ng­êi ViÖt Nam ë c¸c cÊp ®é vµ løa tuæi kh¸c nhau, qua nghiªn cøu lý luËn, t«i nhËn thÊy r»ng côm ®éng tõ tiÕng Anh lµ mét vÊn ®Ò khã, ®«i lóc cßn g©y khã kh¨n, c¶n trë cho ng­êi n­íc ngoµi sö dông tiÕng Anh trong giao tiÕp, nh­ng ®©y lµ vÊn ®Ò rÊt thó vÞ vµ thiÕt thùc. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô cña luËn v¨n Môc ®Ých cña luËn v¨n lµ t×m hiÓu ®Æc ®iÓm tõ vùng- ng÷ nghÜa cña côm tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng Anh cã ®èi chiÕu víi tiÕng ViÖt ®Ó t×m ra nh÷ng ®Æc ®iÓm chung vµ ®Æc ®iÓm mang tÝnh ®Æc thï cña côm ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tõ ®ã luËn v¨n ph¶i thùc hiÖn mét sè nhiÖm vô c¬ b¶n nh­ sau: - Lµm s¸ng tá ý nghÜa sö dông côm tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y trong tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt. - Kh¶o s¸t ®Æc ®iÓm tõ vùng - ng÷ nghÜa cña ®éng tõ ®i/ch¹y ë kh¶ n¨ng kÕt hîp tõ khi dïng víi nghÜa chuyÓn ®éng trong kh«ng gian vµ víi nghÜa bãng (chuyÓn nghÜa). - Trong chõng mùc nhÊt ®Þnh lµm s¸ng tá dÊu Ên ng«n ng÷ cña ®éng tõ ®i/ch¹y ph¶n ¸nh b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc cña ng­êi b¶n ng÷ tiÕng Anh vµ tiÕng ViÖt. §èi t­îng nghiªn cøu vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n §èi t­îng nghiªn cøu cña luËn v¨n lµ c¸c côm tõ cã ®éng tõ come/go/run trong tiÕng Anh vµ c¸c côm tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y cã ý nghÜa t­¬ng ®­¬ng trong tiÕng ViÖt.

§©y lµ nh÷ng côm tõ th«ng dông trong cuéc sèng hµng ngµy cña ng­êi Anh ®­îc dïng phæ biÕn trong c¸c s¸ch häc tiÕng Anh viÕt cho ng­êi n­íc ngoµi. Ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n giíi h¹n ë c¸c côm tõ cã ®éng tõ come/go/run vµ ®éng tõ ®i/ch¹y ë nghÜa chuyÓn ®éng trong kh«ng gian vµ nghÜa bãng khi chóng ®­îc chuyÓn nghÜa. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu ®­îc ¸p dông trong luËn v¨n lµ ph­¬ng ph¸p miªu t¶, ph­¬ng ph¸p ®èi chiÕu, ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch, ph­¬ng ph¸p diÔn dÞch. Côm tõ cã ®éng tõ come/go/run cña tiÕng Anh lµ nh÷ng ®¬n vÞ cña ng«n ng÷ nguån.

Côm tõ cã ®éng tõ ®i/ch¹y cña tiÕng ViÖt lµ nh÷ng ®¬n vÞ cña ng«n ng÷ ®Ých. Ph­¬ng ph¸p ®èi chiÕu: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] §èi chiÕu lµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu dùa trªn sù so s¸nh hai hay nhiÒu ng«n ng÷ ®Ó “ph¸t hiÖn ra nh÷ng nÐt t­¬ng ®ång vÒ cÊu tróc, chøc n¨ng vµ ho¹t ®éng cña c¸c ph­¬ng tiÖn ng«n ng÷ ®­îc nghiªn cøu” [22; tr .48], ®ång thêi còng chó ý c¶ c¸i dÞ biÖt, nhËn diÖn chung. Ph­¬ng ph¸p miªu t¶: Miªu t¶ trong ng«n ng÷ häc lµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu mét hay nhiÒu ng«n ng÷ ë mét giai ®o¹n ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh, chñ yÕu tËp trung vµo ph©n tÝch ng÷ ph¸p. NhiÖm vô nghiªn cøu cña chóng t«i trong luËn v¨n nµy lµ ®èi chiÕu ph­¬ng thøc thÓ hiÖn ý nghÜa cña hai ng«n ng÷.

VÒ mÆt ng«n ng÷, luËn v¨n tu©n thñ c¸ch tiÕp cËn ®èi t­îng kh¶o s¸t ë cÊp ®é tõ vµ côm tõ ë nghÜa chuyÓn ®éng trong kh«ng gian vµ nghÜa bãng ph¸i sinh cña chóng. Môc ®Ých cuèi cïng cña luËn v¨n lµ ®­a ra nh÷ng chØ dÉn ng«n ng÷ häc, vµ ë møc ®é nhÊt ®Þnh nh÷ng chØ dÉn ®Êt n­íc häc vµ v¨n ho¸ häc ®èi víi nh÷ng ng­êi sö dông c¸c thø tiÕng trªn.