Chương 1: LICH SỬ VẤN ĐỀ Ll. NHỮNG NGHIÊN CUU VE GIA ĐÌNH NÓI CHUNG Gia đình là một trong những vấn để dã được nghiên cứu từ rất lầu trong lịch sử con người. Ngày từ thửi cổ đại, nhiều nhà tư tưởng đã đưa ra một số vấn để liên quan đến gia đình như Khong Tử với chủ trương: “ie thân, tỂ gia, trị quốc, bình thiên fee”. Stich Cluim Ngan, thuộc hộ Thánh Kinh, dành hẳn 7 ¿hương đấu nói về những điều người cha day cón,.
Tai Việt Nam, ngay từ rất xưa, cha ông ta đã lưu ý nhiều đến những vấn dé aia đình, Han dau, những vấn để này được thể hiện qua những câu chuyên cổ tích mang đậm tính gio huấn. những câu ca dao, những biển thể họ. về đả là những phát tiện gia huẩu thường nhật rất có ảnh hưởng trong đời sống nhân dân. [ưới thei phòng kiến, tương truyền Nguyễn Trãi đã viết bản Gia Hndn Ca.
một tài liệu đưa coi là cá giá tú trong giáo dục gia đình truyền thống 150,3-52I. Ngoài ta, ngày nay, qua các công trình nghiÊn cứu, người ta còn khiẩm phí những bản văn khác như: 24 điều rin dạy của vua Lê Thánh Tôn. (0 điều huãn ate của vua Minh Mang. Chúng ta có thể khám phá ra trong những giio huận đá những bài hee giúp tránh được những nguyên nhân dẫn đến những mẫu thuần nảy sinh trang đời sống gia đình, Nhưng những bài học đó chủ yếu vẫn thuộc về những văn để gio dục gia đình, 1.
TÂM LY HOC NGIHÊN CỨU VỀ GIA ĐÌNH Ded) ede độ tâm lý học, gia đình chỉ dược khảo sit nh một ngành khoa hoe tực sự mang tên tâm lý học hồn nhân gia đình vào đầu thé ky 20. - Lan đầu liên. TLHHNGD được nghiên cứu một cách có hệ thống vào cuối những nã 3d đâu những năm 30 eda thể kỹ 20 tại Mỹ [14,268]. Tam lý how hẳn nhân gia đình là “nuốt chiyền agente rửa tâm ty học.
nghi tu ulm win de hàn nhận và tt đình liều gran đến túc lĩnh tực xã hai hàn, kính te Hước, chân tee hoy, lịch oat học, luật học, dứa sử hac. Tâm lý hac hen nhân gu đình nghiên cửu những vin dé dính thang đến chát lượng lân nhậu, những phú đoan phát triển cẩu weet định, cử cửu var’ trở của wien đình, sự nhân luiu quyền lực giữa các thành view trang wie đình, giae Hếm pita vợ chẳng, sự sdu xửng xủu thếng gic đnh, gavel định chọn mgười bạn đời, chất lượng tự win hôn nhân và gitip dit khác nhún, de điểm tâm IY cư bản cu cha mẹ và can củi họ. Tâm lý hạục hận nhận gia đình rất quan tâm Hghiền cửu quá trink và hiệu quả của tự tấn hận nhân vet gia định Tim Đệ hac hon nhận gia đình là cơ xử để xây dựng hàng loat những chương trình, Khuxếm nghị tâm lý và xã hại nhằm gitip gia đình. Chúng là những cư xì chỉ những ngiyên tiếp Khoa hoe để dan tae những nhà chuyên môn làm tiệc trực tiép vei gia đình.
ta những tde động dén gia dink nội chưng tà từng thành viên ee nà nài cing” [14268]. - Sau đại chiến thử 2, do chiến tranh và nhất là do cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, mọi mặt cud cuộc sống con người ở những nước phát triển có nhiều biến đổi, cuộc sống gia đình đặt ra nhiều vấn để gay gất. Vấn để tâm lý gia đình, trong hai kỳ 1945-1900, dược đặt ra trang mối liên quan với những hiến động trong quan hé noi hộ của các gia đình, quan hệ giữa các thành viễn của các gia đình, - "Tự những măm 1970, đặc biệt ở Mỹ, tu nh hưỳng của những nhìn Kho học khác nhĩt nhân ching học, tin học, trọng tâm chuyển từ tâm lý cả nhân sang vem gia đinh wu là nhật hệ thống, một tổng thé. Theo quan điểm này những triệu ching xuất hiện đ một cá nhân đượực xem như là hệ qud của một see rồi nhiều hệ thống gua đình trở te liệu tee kín chỉ xuây quanh từng củ nhân nay trở thành trị liệu tuần wie đình, Từ thì hập tung vio nghiên cửu sit giae tiển giữa các thành tiên tới nữ tà những đặc tỉnh của tổng thể gia đình hon là cá tính của từng thành viên” (64,7).
Cũng trong thửi kỳ aay, những năm 60 - 70, người ta bất đầu thảo luận về khả năng phân chia việc nghiên cứu hồn nhần và gia đình thành một ngành khoa hoe riêng” [14,268]. TÂM LÝ HỌC GIA.ĐÌNH TẠI PHƯƠNG TAY Những năm gin đây, do những biến động của cơn khủng hoàng các gui trị pin đình ở các nước phương tây, các nhà tâm lý chú ý nhiều hơn đến các vấn dé tư vấn, trị liệu gia đình, Qua công việc này, nhiều nhà tâm lý đã cho ra đời những tác phẩm có liên quan dến những mau thuẫn trong đời sống vợ chẳng trẻ. Một số ấn bản đã dich sang tiếng Việt, Có thể kể tới một sốtác phẩm như: ~ Kathieen Fischer Hart and Thomas N. Hart, Hồn nhân trong 3 nắm dấu, hin dich khuyết danh.
Ụ - Giheraximôvich, Loi khuyên cho những đôi vợ chẳng trẻ, NXH Da Nẵng 1980, ; Khodacopxki, Sách dành cho vợ chong trẻ, Gs. Đỗ Xuân Hà thiên dich), NXHTH Đồng Tháp, 1993. - Tudor Gheghisanov, Lam vợ chống có dé không”, PTS, Lễ Thị Nguyêt (dịch), NXB Hà Nội-Liên hiệp các hiện hội KH và KT Việt Nam, 1989.Fine - TS, Ivan Kusinitz, Tình yêu - hạnh phúc và gia đình, ÄNXH Thanh Nién 1999. Stephen Galdbar Ph.D & David Wallin Ph.D, Nền tang của tinh yêu, NXH Trẻ 1999, Trong những tác phẩm này, bằng những kinh nghiệm tư vấn cho các đôi vự chong trẻ, các tác giả đã rút ra những nguyên nhân dẫn đến những miu thuẫn của các doi vợ chẳng trẻ, cách thức họ giải quyết những mẫu thuẫn đó.
Đồng thu để xuất những ý kiến đổi với các đôi vợ chẳng trẻ, 14. TÂM LÝ HỌC GIÁ ĐÌNH TẠI VIỆT NAM Tai Viet Nam, khoa học tâm lý hon nhắn và gia định cũng dã có những hước khởi đầu. Ngay từ đầu thập kỷ cuối của thé kỷ 20, bác sỹ Nguyễn Khắc Viện và các cong sự viên thuộc nhỏm nghiên cứu N-T, đã liến hành những hước dấu tiên che khoa học này ở nước ta. Theo ông, việc nghiền cứu này “kiring nghiên cứu gia đình kiểu vĩ hội hoe, không ban đến giáo duc gia đình, chỉ nghiên cửu về tâm tỷ ” [6,5].
Việc nghiên cứu này được "tiến hành xoay quanh 3 trục chính: tình itu đói, tình tổ ẩm ver tỉnh dang ta” (64,8), Sau nhóm N-T, một số các tác gid khác như: Nguyễn Đình Xuân, TS. Lite Uy, POS. Ngo Cũng Hoàn, TS. đã bất tay vào công việc biển soạn những miáo trình cho khoa học này [68,62,21,4] và đã đạt được những kết qua tốt, Tuy nhiền, các tic giả này vẫn còn phải dùng các số liệu nghiễn cứu của các nhà nghiền vu nước ngoài và của các nhà xã hội học.
Đặc biệt, trong các tài Hệu này, vác tác gia cũng ít chủ ý đến việc phân tích những mẫu thuẫn trong đời sống vd chong, Thee TS, Hi Ngọc Chính (47, 192-294], “hiến ney, ĐIỆC agiién citi ve ni iy tần alvin tả ero diel thường hip trung vào 4 vấn dé sau: — Những vấn để tầm sinh lý làm cơ sử cho đời sống hôn nhân gia đình: diy là những kiến thư ed sử cần thiết múi cho cạn người có thể có cuộc sống gia đình hạnh phúc nhự: 10 Cher rất nể sự nhát triển tâm sinh lệ can người qua cúc biter nai, Văn để tưới tác trang lần nhận giá đình, Van để tâm sinh by giải tinh. Nhutftng hiểu Hưng tâm Lý, sil IY thường này sinh trang đời sắng gic định. kiện nam sinh mã, kinh nguyệt, tấn dé tình dục, vin dé làm dep trong gia đình. = Những vấn đề tâm lỶ tình yếu nam nữ nhục: Reo chất hìm lê của tình yêu cấu trúc, quy luật nửa tình ven.
V{ trí, với trà của tình yêu trong đời sống hân nhân gia đình, trang đời XNG Can NgHỜI. Hiển hiện tình vêu ở con ngiữi, việc vậy dựng tình yêu chân thật, chân chính. = Niue vin dé tâm lý hân nhân: Ban chữt tâm i của hận nhận, của tợ chẳng và của gia định, một dụng như vữ hái tà đặc Biệt. Quy luật của đời sống ve chẳng, sự biển đẳng của giá đình.
Những vếu tả tình hiding đến hạnh phúc gia đình hoặc lâm hạnh phúc gia clirety fetes Vi, Điều kiện va phương hướng xây ding đời sống ve chẳng và gia đình hạnh pluie. * Niving tấn dé lâm lì trong việc xây dựng vie đình hụnh nhúc và những vếu tà củ tính kỹ thuật để nuôi dưỡng hạnh phúc gia đình (nghệ thuật xây dựng hunh plnie gia định), chủ vếu là những ven dé nhục Quy luật tắm (trong cứ xử vợ chẳng. Quy luật tâm lý trong quan hệ sinh lý vg chẳng, gia clint, Quy luật tâm Tỷ trang việc tổ chức cuộc sống ve chẳng. gia đình, Guy luật tầm sinh bi trong tiệc sink con, nudi con, dạy con.
Qúy luật tâm lý trong việc giải quyết mdi quan hệ gia đình và xd hật. Những vấn dễ tâm tỷ trang wide bde vệ hanh phic gia đình". Dưới gốc độ của tâm lý học, hiện nay, di có những công trình nghiên cứu bước đầu vẻ “sự xung đột tâm lý trong quan hệ vợ chống ở địa bàn tây nguyên” của tác giả Cao Huyền Nga [117,40-42]. Trong khảo sát này, lắc gid đã đi vào fim hiểu a we Nhu cầu cơ hẳn của các cấp vo chẳng trong hôn nhân, Cáy tiếp chuẩn lựa chon hạn đời, (Juan mềm cá nhân về đời sống tình dục, H Những giá trị chuẩn mực quan trọng nhất của cuộc sống lửa đôi, - Quan điểm cá nhân về vấn dé xung đột: nguyên nhân, mức độ, tắn sò, hận quả của sự xung đột, lan xảy ra xung đột đầu tiền, thời điểm thường xảy ra xung đột, cách thức xử lý xung đột.
Theo chúng tôi, xung đột là cái đến sau mẫu thuần nhằm giải quyết mau thuần. Tam lý học gia đình không thể bỏ qua việc khảo sit và nhân tích những niu thuẫn trong đời sông vợ chẳng, dưới góc độ tâm lý. Nhưng cho tới nay, vẫn chưa có một khảo sat nào về vấn để này. Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 3,1.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIEN QUAN 3. Gin đình: Hiện này, ở Việt Nam và cả trên thé giới, các tác giả dang sử dụng rải nhiều khai niệm khác nhau về gia đình tùy theo góc độ nghiên cứu của mỗi tác giả. Vẻ mặt chiết tự, chữ “gia đình” bao gồm 2 chữ “gia” và “đình”, Chữ “gia” mang ý nghĩa là nhà ở — xuất hiện khi cạn người biết chin nuôi, chữ “dinh” với ý nehia chỉ nei ban phát lệnh cho cả nước theo.