HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ THỦY XÁC ĐỊNH TỶ LỆ NHIỄM VI KHUẨN MRSA (METHICILLIN RESISTANT STAPHYLOCOCCUS AUREUS) Ở LỢN NUÔI TẠI TỈNH BẮC NINH Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đặng Thị Thanh Sơn PGS. Huỳnh Thị Mỹ Lệ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong quyển luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn này đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Ngô Thị Thuỷ i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp, gia đình. Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Đặng Thị Thanh Sơn, Bộ môn Vệ sinh Thú y, Viện Thú y và PGS.TS Huỳnh Thị Mỹ Lệ, bộ môn Vi sinh vật - Truyền nhiễm, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã luôn tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và luôn tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Vi sinh vật - Truyền nhiễm, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Viện thú y, tập thể cán bộ và nhân viên công tác tại Bộ môn Vệ sinh thú y - Viện thú y đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Ngô Thị Thuỷ ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. II Mục lục.
III Danh mục chữ viết tắt. V Danh mục bảng. VI Danh mục hình, sơ đồ .VII Trích yếu luận văn. VIII Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Hiểu biết chung về vi khuẩn Staphylococcus aureus.
Giới thiêụ chung. Đặc điểm hình thái, cấu trúc. Tính chất nuôi cấy. Các yếu tố độc lực.
Đặc tính gây bệnh. Hiểu biết chung về vi khuẩn Methicillin resisstant Staphylococcus aureus (MRSA). Tính kháng kháng sinh của vi khuẩn. Thuốc kháng sinh.
Hiện tượng kháng thuốc. Sự kháng thuố c của Staphylococcus aureus. Sự kháng thuốc của Staphylococus aureus kháng Methicillin. Tình hình đề kháng kháng sinh của Staphylococcus aureus và Staphylococcus aureus kháng Methicillin trên thế giới và Việt Nam hiện nay.
Phương pháp xác định độ mẫn cảm của vi khuẩn gây bệnh đối với một số thuốc kháng sinh. Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. 25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Địa điểm nghiên cứu. Nguyên vật liệu, đối tượng sử dụng trong nghiên cứu. Đối tượng, vật liệu. Môi trường và hoá chất.
Trang thiết bị, dụng cụ phòng thí nghiệm. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Kết quả và thảo luận.
Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh cho lợn tại Bắc Ninh. Kết quả phân lập vi khuẩn Staphylococcus aureus và vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng Methicillin. Kết quả phân lập vi khuẩn Staphylococcus aureus. Kết quả phân lập vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng Methicillin.
Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn Staphylococcus aureus và Staphylococcus aureus kháng Methicillin. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn Staphylococcus aureus. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng Methicillin. Kết quả và kiến nghị.
Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh cho lợn tại Bắc Ninh. Kết quả phân lập vi khuẩn S. aureus và MRSA. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của S.
aureus và MRSA. 50 Tài liệu tham khảo. 56 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BHI Brain Heart Infuction BP Baird Parker G- vi khuẩn gram - G+ vi khuẩn gram + LTA Lypoteichoid acid MRSA Methicillin resistant Staphylococcus aureus MSA Manitol salt agar PBP Penicillin bindingprotein PBW Pepton Buffer Water PCR Polymerase Chain Reaction PGN Peptidoglycan S.aureus Staphylococcus aureus SCCmec Staphylococcus cassette chromosome mec SEB Staphylococcal enterotoxin B TE Teichoid acid VRSA Vancomycin resistant Staphylococus aureus v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Trình tự các đoạn mồi được sử dụng trong Multiplex - PCR.
Bảng đánh giá đường kính vòng vô khuẩn của một số kháng sinh dùng trong nghiên cứu. Kết quả tỷ lệ sử dụng thuốc kháng sinh trong điều trị bệnh cho lợn. Các loại kháng sinh được sử dụng trong thời gian điều tra. Sự tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng kháng sinh cho đàn lợn.
Kết quả phân lập S. aureus trên môi trường thạch Baird Parker. Kết quả kiểm tra đặc tính sinh học của một số chủng Staphylococcus spp phân lập được. Kết quả phân lập MRSA trên môi trường Chromagar MRSA.
Kết quả kiểm tra MRSA bằng kỹ thuật Multiplex PCR. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm kháng sinh của các chủng S. aureus phân lập được tại Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm kháng sinh của các chủng MRSA phân lập được tại Bắc Ninh.
47 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 2. Staphylococcus aureus dưới kính hiển vi điện tử 20,000x. Phân lập Staphylococcus aureus. Quy trình phân lập Staphylococcus aureus kháng Methicillin.
Quy trình thử nghiệm tính nhạy cảm kháng sinh bằng kỹ thuật khoanh giấy kháng sinh. Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Staphylococcus aureus ở hộ chăn nuôi tại Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra bằng phản ứng multiplex PCR một số chủng MRSA phân lập được tại tỉnh Bắc Ninh. Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn MRSA ở hộ chăn nuôi tại Bắc Ninh.
Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của các chủng S. aureus phân lập được tại Bắc Ninh. Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của các chủng MRSA phân lập được tại Bắc Ninh. 47 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Thị Thuỷ Tên luận văn: Xác định tỷ lệ nhiễm vi khuẩn MRSA (Methicillin Resistant Staphylococcus aureus) ở lợn nuôi tại tỉnh Bắc Ninh.
Chuyên ngành: Thú y Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích của nghiên cứu - Đánh giá thực trạng ô nhiễm vi khuẩn Staphylococcus aureus và Staphylococcus aureus kháng Methicillin trên lợn tại Bắc Ninh. - Từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu về kháng kháng sinh của vi khuẩn S. aureus và MRSA theo các tiêu chuẩn quốc tế về kiểm soát vi khuẩn kháng thuốc tại Việt Nam. Phƣơng pháp nghiên cứu - Khảo sát hiện trạng sử dụng thuốc kháng sinh cho lợn theo sổ ghi chép nhật kí sử dụng kháng sinh tại hộ chăn nuôi lợn.
- Phương pháp lấy mẫu theo QCVN 01-83:2011/BNNPTNT. - Phương pháp phân lập vi khuẩn Staphylococcus aureus theo tiêu chuẩn 6888-1:1999 - Phương pháp phân lập vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng Methicillin bằng nuôi cấ y cho ̣n lo ̣c trên môi trường đă ̣c hiê ̣u CHROMagar MRSA và kiể m tra xác nhâ ̣n vi khuẩ n bẳ ng kỹ thuật Multiplex PCR. - Phương pháp kiểm tra tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng Staphylococcus aureus và Staphylococcus aureus kháng Methicillin theo phương pháp khoanh giấy kháng sinh của Kirby - Bauer. - Phương pháp xử lí số liệu bằng phần mềm Microsoft excel.
Kết quả nghiên cứu 1. Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh cho lợn tại Bắc Ninh - Kết quả cho thấy trong 110 hộ được khảo sát trong thời gian điều tra thì có 85 hộ chiếm 77.3% có lợn bị ốm và trong số đó có 77 hộ chiếm 70% đã sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị cho lợn ốm. - 54,6% các hộ chăn nuôi lợn được điều tra sử dụng phối hợp nhiều loại kháng sinh để điều trị bệnh cho lợn, kháng sinh đơn được sử dụng rất ít.6% hộ chăn nuôi viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đã dùng liều theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, bên cạnh đó có 44.3% đã dùng tăng hơn so với hướng dẫn và chủ yếu là tăng từ 1 - 2 lần (86. Trong các hộ mua thuốc kháng sinh về sử dụng thì có tới 51.5% hộ không sử dụng hết lượng thuốc đã mua.
Kết quả phân lập vi khuẩn S. aureus và MRSA Vi khuẩn S. aureus được phát hiện ở 11 trong tổng số 82 mẫu thu thập được, chiếm tỷ lệ 13,41%. Vi khuẩn MRSA được phát hiện ở 5/82 mẫu, chiếm 6.
Kết quả kiểm tra khả năng mẫn cảm của S. aureus và MRSA Vi khuẩn S. aureus phân lập được mẫn cảm hoàn toàn (100%) với 3 loại kháng sinh, bao gồm: Linezolid, Rifampin, Fusidic acid. aureus kháng với 7 loại kháng sinh trong đó có tới 4 loại đã kháng tuyệt đối (100%) bao gồm: Penicillin G, Erythromycin, Clindamycin và Kanamycin.
3 loại kháng với tỷ lệ cao là Norfoxacin (54,55%), Tetracyclin (81,82%) và Trimethoprim - Sulfamethoxazole (72,73%). Vi khuẩn MRSA phân lập được mẫn cảm hoàn toàn (100%) với kháng sinh: Linezolide, Rifampin và Fusidic acid. MRSA kháng tuyệt đối với: Penicillin, Erythromycin, Clindamycin và Kanamycin. Với các kháng sinh còn lại thì tỷ lệ kháng cũng khá cao: Norflorxacin đã kháng 60%,Trimethoprim-Sulfamethoxazole kháng 60% và với Tetracyclin tỷ lệ kháng lên đến 80%.
ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS SUMMARY Master student: Ngo Thi Thuy Thesis title: Prevalence of MRSA among pigs raising in Bac Ninh province. Major: Veterinary Medicine Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research objectives - To evaluate prevalence of methicillin-resistant Staphylococcus aureus and Staphylococcus aureus among pigs raising in Bac Ninh, Vietnam. - To develop a database on antibiotic resistance of MRSA and S. aureus according to international standards for controlling drug-resistant bacteria in Vietnam.