Chương 1 của Luật báo chí được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa X thông qua ngày 05 – 4 – 2016, báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử.2 Đặc điểm của báo điện tử Điểm mạnh BĐT có tác dụng và tiện ích hơn hẳn các loại hình báo chí truyền thống, dung lượng thông tin rất lớn, tương tác thông tin nhanh, phát hành không bị trở ngại về thời gian, không gian, biên giới quốc gia. Từ khi ra đời, BĐT nước ta đã góp phần quan trọng trong việc phổ biến, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; mở rộng hiệu quả thông tin đối ngoại; nâng cao dân trí và thỏa mãn nhu cầu thông tin, hưởng thụ văn hóa của nhân dân… Có thể nói rằng, BĐT - kết quả của sự tích hợp giữa công nghệ và truyền thông, dựa trên nền của internet và sự tích hợp ưu thế của các loại hình báo chí 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com truyền thống đã đem lại những giá trị rất lớn cho xã hội, cho người dân. BĐT đã tạo ra bước ngoặt làm thay đổi cách truyền tin và tiếp nhận thông tin Về truyền tin, sự thay đổi thể hiện ở những góc độ sau: Thứ nhất, BĐT có những lợi thế về dung lượng truyền tải mà báo in, phát thanh, truyền hình không thể có được. BĐT không bị giới hạn bởi khuôn khổ, số trang nên có khả năng truyền tải thông tin không giới hạn.
Vì vậy, nó có thể cung cấp một lượng thông tin lớn , phong phú và chi tiết. Ngoài ra, những thông tin này còn được BĐT xâu chuỗi lại với nhau theo các chủ đề thông qua siêu liên kết, tạo điều kiện thuận lợi trong việc tiếp cận thông tin của độc giả. Không những thế, thông tin trên BĐT còn được lưu trữ lâu dài và khoa học theo ngày tháng, chủ đề, chuyên mục…tạo thành cơ sở dữ liệu để bạn đọc có thể tìm kiếm nhanh chóng và hiệu quả. Thứ hai, BĐT không bị phụ thuộc vào khoảng cách đại lý nên thông tin được truyền tải khắp toàn cầu.
Nó tiếp cận với độc giả khắp mọi nơi, dù đó là thành thị, nông thôn, vùng sâu, vùng xa miễn nơi đó có đường dây điện thoại, có di động hay phủ sóng vệ tinh. Ở các nước phát triển, với hạ tầng viễn thông đã rất phát triển, người dân chỉ cần một sợi cáp nối đến nhà là họ có tất cả các dịch vụ trong đó, từ điện thoại, truy cập internet bằng thông cộng và xem truyền hình (truyền hình trực tuyến và cả truyền hình thuê bao cáp). Vì thế, BĐT là một phương tiện truyền tải thông tin dễ dàng, sinh động và trực tiếp. Thứ ba, BĐT đã tạo ra bước ngoặt về quy trình sản xuất thông tin.
Thông tin từ thu nhận đến khi phát hành đều được diễn ra rất nhanh chóng với những thao tác hết sức đơn giản. Về lý thuyết, một người có thể làm được tất cả các bước trong một công đoạn và tất cả các công đoạn trong cả quy trình sản xuất BĐT. Vì vậy, xét về chi phí cho cả người sản xuất và công chúng đều ít tốn kém hơn các loại hình báo chí khác. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ tư, BĐT là sự tổng hợp của công nghệ đa phương tiện, nghĩa là nó không chỉ truyền tải văn bản, hình ảnh như báo in mà cả âm thanh, video như phát thanh, truyền hình và các chương trình tương tác.
Tính năng ba trong một của BĐT đang và sẽ tạo dựng một sức mạnh truyền thông mới. Thứ năm, BĐT là nhà vô địch về tần xuất và tôc độ truyền tin. Không cần phải chờ đến giờ ra báo, phát sóng, cứ khi nào có thông tin mới là BĐT đưa lên. Vì vậy, thông tin trên BĐT liên tục được cập nhật từng giờ, từng phút có thể tức thời và ngay lập tức.
Do đó, BĐT luôn sống 24h/ngày và 7 ngày/tuần. Thứ sáu, xét về tiềm năng tài chính thì với mật độ sử dụng internet và BĐT tăng lên hằng ngày, BĐT sẽ nhanh chóng chiếm một thị phần không nhỏ về quảng cáo. Theo một tính toán thì trong tương lai, quảng cáo trên BĐT sẽ không chỉ cạnh tranh với báo in mà với cả truyền hình. BĐT ngày càng có vị trí quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội.
Bây giờ, vào mỗi buổi sáng, hình ảnh các nhân viên văn phòng đến cơ quan, bật máy tính, truy cập vào các trang BĐT sau đó mới làm việc đã trở nên quen thuộc. Điều này diễn ra ở nhiều nơi: công sở, gia đình, quán cà phê…BĐT đã được chấp nhận không chỉ ở góc độ đối tượng tiếp nhận là khán giả, độc giả mà ngay cả bản thân những người làm báo. Về sự tiếp nhận thông tin của công chúng cũng thay đổi rất nhiều. giờ đây, công chúng trở thành trung tâm, hoàn toàn chủ động lựa chọn thông tin, thời gian, không gian trình tự tiếp nhận cũng như cách tiếp cận thông tin cho phù hợp với nhu cầu và sở thích của mình.
Không những thế, công chúng còn được khuyến khích và tạo cơ hội để tích cực tham gia vào quá trình sản xuất thông tin và truyền tin. Vị trí của người truyền tin và tiếp nhận thông tin đôi khi được hoán đổi cho nhau. Ngoài ra, nhờ những ưu điểm như khả năng đa phương tiện và tính tương tác cao, BĐT đã giúp cho mối quan hệ giữa nhà báo và công chúng chặt chẽ hơn thông qua việc mở các diễn đàn trao đổi, giao lưu trực tuyến, tổ chức hội nghị trực tuyến… 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cùng với các phương tiện thông tin đại chúng khác, BĐT ngày càng phát triển, đem lại hiệu quả xã hội to lớn. Hơn thế, BĐT còn chắp cánh cho các loại hình báo chí khác bay xa hơn, giúp khuếch trương hình ảnh mọi nơi, mọi lúc.
BĐT đã và đang có một vị trí xứng đáng, trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống người dân bởi sức mạnh thực sự của nó. Xu hướng phát triển của BĐT sẽ như vũ bão trong thời gian tới, số lượng người truy cập ngày càng tăng lên nhanh chóng khi cước phí internet rẻ tới mức bất cứ ai cũng có thể đăng ký được. Tuy nhiên sự tồn tại và phát triển của BĐT tử sẽ tạo nên sự cạnh tranh lành mạnh giữa các loại hình truyền thông. Điểm yếu Như các loại hình báo chí khác, BĐT cũng có những hạn chế nhất định Thứ nhất, độ chính xác của thông tin.
Thông tin được BĐT đưa rất nhanh, nhiều khi phải chạy đua với thời gian. Do vậy, nhanh thì dễ ẩu. Các loại hình báo chí khác tránh xu hướng này bằng hàng rào các biên tập viên giỏi nghiệp vụ.nhưng đối với BĐT, trong nhiều tình huống phóng viên kiêm luôn tổng biên tập, tức là vừa viết bài vừa đăng tin lên mạng. Biên tập viên lúc này không có vai trò.
Thêm nữa, dù đã phát hành, thông tin trên BĐT vẫn có thể chỉnh sửa được tạo nên tâm lý thiếu cẩn thận ở một bộ phận nhà báo.Vì vậy, độ chính xác của thông tin trên BĐT nhiều khi không cao bằng thông tin trên các loại hình báo chí khác. Thứ hai, độ an toàn của thông tin trên báo điện tử. Nó bị phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ, toàn bộ nội dung thông tin gần như phụ thuộc vào sự ổn định của hệ thống máy móc. Vì BĐT chỉ phát hành một bản duy nhất nên khi gặp các sự cố như cháy, hỏng virút phá hoại, tin tặc tấn công…nội dung lưu trữ có thể bị chỉnh sửa, làm sai lệch hoặc bí phá hoại hoàn toàn và khó khôi phục lại.
14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mỗi ngày có hàng chục nghìn lượt người truy cập vào địa chỉ của các tờ BĐT, mỗi người để lại dấu vết trên hệ thống gọi là địa chỉ IP, dấu hiệu đó xác định họ là ai, ở đâu (trong nước hay nước ngoài, thậm chí thông qua vùng địa chỉ của nhà cung cấp còn biết ở tỉnh nào…). Trong hàng vạn người truy cập vào tờ báo có kẻ thay vì đọ báo lại lục lọi, thâm nhập vào hệ thống, cài đặt lên đó những con Backdoor (phần mềm cho phép điều khiển từ xa nhằm mục đích phá hoại). Và không phải công cuộc dò tìm, lục lọi trái phép nào các quản trị mạng của tờ báo cũng có thể kiểm soát. Vì vậy, nếu các tin tặc chiếm được quyền điều khiển, có quyền ngang hàng với các quản trị mạng thì khi họ tấn công, tờ báo khó có thể chống đỡ nổi.
Một kiểu tấn công khác cũng rất đấng sợ, đó là tấn công từ chối dịch vụ DDoS (Distributed Denis of Service) và Flood. Khi đó các tin tặc lợi dụng băng thông lớn của những hệ thống mạng trên thế giới như Yahoo, Google… để gửi những gói tin và yêu cầu truy cập ồ ạt tới hệ thống của tờ báo gây ra hiện tượng nghẽn mạng, bạn đọc kết nối tờ báo nhưng không thể xem được tin tức gì. Những cuộc tấn công kiểu nghẽ mạng DDoS hay Flood để ngắt bạn đọc với tờ báo diễn ra thường xuyên. VnExpress đã từng bị ít nhất 4 lần deface (xóa sạch trang chủ), còn VietNamNet thì rất nhiều lần.
Thứ ba, vì BĐT đưa ra rất nhiều thông tin nên người đọc nhiều khi bị nhiễu, choáng ngợp, mất tập trung và đôi khi không có khả năng lựa chọn thông tin nào tốt, đáng tin cậy cho mình. Thêm nữa, rất nhiều thông tin trên BĐT quá chi tiết, tủn mủn, sa đà vào giật gân, câu khách. Có thể thấy nhiều tờ BĐT có những kiểu giật tít “bệnh hoạn” khi nhân vật của câu chuyện là bất kỳ ai, không phân biệt già trẻ, giới tính , tuổi tác miễn là thông tin đó có thể “câu wiew”. Thứ tư, tâm lý không thư giãn, thoải mái khi tiếp nhận thông tin từ BĐT.
Vì phải sử dụng máy tính có kết nối mạng internet hoặc trong vùng phủ sóng đối với internet không dây nên không dễ dàng đọc BĐT mọi lúc, mọi nơi. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ năm, BĐT mang tính cá nhân hóa nên khó có thể chia sẻ cho người khác cùng xem, cùng đọc. BĐT không có khả năng tập hợp quần chúng như phát thanh hay truyền hình. Thứ sáu, quản lý thông tin trên BĐT cũng khó khăn hơn các loại hình báo chí khác.
Các diễn đàn nếu tổ chức không tốt rất dễ rất đến sa đà vào những vấn đề mang tính giật gân, câu khách.