Thực trạng và vấn đề người tốt việc tốt trên báo chí hiện nay: Khảo sát từ 2004 đến 2006

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng và vấn đề người tốt việc tốt trên báo chí từ 2004 đến 2006, khảo sát các báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân.

• Tác giả: Bùi Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Tết Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí
• Đề tài: Thực trạng và vấn đề người tốt việc tốt trên báo chí Việt Nam (2004-2006)
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO CHÍ VÀ BIỂU DƯƠNG GƯƠNG NGƯỜI TỐT VIỆC TỐT
• 1.1. Tác động của gương tốt việc tốt trong đời sống xã hội
• 1.1.1. Khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC BIỂU DƯƠNG GƯƠNG TỐT VIỆC TỐT CỦA BÁO CHÍ TRONG THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VÀ HIỆU QUẢ CỦA VIỆC BIỂU DƯƠNG GƯƠNG TỐT VIỆC TỐT TRÊN BÁO CHÍ

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng người tốt việc tốt trên báo chí Việt Nam 2004 2006

Trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2006, báo chí Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong việc phản ánh các tấm gương người tốt việc tốt. Các bài viết không chỉ đơn thuần là thông tin mà còn mang tính giáo dục, khuyến khích tinh thần nhân ái trong xã hội. Thực trạng này cho thấy vai trò quan trọng của báo chí trong việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng về những hành động tốt đẹp. Theo nghiên cứu, các tờ báo như Nhân Dân, Hà Nội Mới, và Lao Động đã tích cực đưa tin về những gương điển hình, góp phần tạo động lực cho phong trào thi đua yêu nước.

1.1. Định nghĩa và ý nghĩa của người tốt việc tốt trong văn hóa Việt Nam

Khái niệm người tốt việc tốt đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt Nam. Nó không chỉ thể hiện những hành động tốt đẹp mà còn phản ánh giá trị nhân văn sâu sắc. Theo các nhà nghiên cứu, việc tuyên truyền về người tốt việc tốt giúp nâng cao ý thức cộng đồng và khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động xã hội tích cực.

1.2. Vai trò của báo chí trong việc tuyên truyền người tốt việc tốt

Báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh và tuyên truyền các tấm gương người tốt việc tốt. Qua các bài viết, phỏng vấn, và các chương trình truyền hình, báo chí không chỉ ghi nhận mà còn khuyến khích những hành động tốt đẹp, tạo động lực cho cộng đồng.

II. Những thách thức trong việc phản ánh người tốt việc tốt trên báo chí 2004 2006

Mặc dù báo chí đã có những nỗ lực trong việc phản ánh người tốt việc tốt, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn là sự thiếu hụt thông tin và nguồn lực để thực hiện các bài viết chất lượng. Nhiều tờ báo vẫn còn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và khai thác các câu chuyện hay về người tốt việc tốt. Hơn nữa, áp lực từ thị trường và cạnh tranh cũng khiến cho một số bài viết không đạt được chất lượng mong muốn.

2.1. Thiếu hụt thông tin và nguồn lực

Nhiều phóng viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin về các tấm gương người tốt việc tốt. Điều này dẫn đến việc các bài viết không được phong phú và đa dạng như mong đợi. Việc thiếu nguồn lực cũng ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các phỏng vấn và điều tra sâu.

2.2. Áp lực từ thị trường và cạnh tranh

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, nhiều tờ báo có xu hướng chạy theo số lượng hơn là chất lượng. Điều này dẫn đến việc các bài viết về người tốt việc tốt không được đầu tư đúng mức, ảnh hưởng đến giá trị truyền thông của chúng.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng bài viết về người tốt việc tốt

Để nâng cao chất lượng bài viết về người tốt việc tốt, các nhà báo cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng mối quan hệ tốt với cộng đồng và các tổ chức xã hội sẽ giúp phóng viên dễ dàng tiếp cận thông tin. Bên cạnh đó, việc đào tạo kỹ năng viết và phỏng vấn cũng rất quan trọng để tạo ra những bài viết chất lượng.

3.1. Xây dựng mối quan hệ với cộng đồng

Việc thiết lập mối quan hệ tốt với cộng đồng sẽ giúp phóng viên dễ dàng tiếp cận thông tin và câu chuyện về người tốt việc tốt. Các tổ chức xã hội cũng có thể hỗ trợ trong việc cung cấp thông tin và kết nối với những nhân vật tiêu biểu.

3.2. Đào tạo kỹ năng viết và phỏng vấn

Đào tạo kỹ năng viết và phỏng vấn cho phóng viên là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp họ có khả năng viết bài tốt hơn mà còn giúp họ khai thác thông tin một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ việc phản ánh người tốt việc tốt trên báo chí

Việc phản ánh người tốt việc tốt trên báo chí không chỉ mang lại giá trị tinh thần mà còn có tác động tích cực đến xã hội. Các bài viết này giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về những hành động tốt đẹp, khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động xã hội. Hơn nữa, chúng còn tạo ra một môi trường tích cực, nơi mà những giá trị nhân văn được tôn vinh.

4.1. Tác động đến nhận thức cộng đồng

Các bài viết về người tốt việc tốt giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về những hành động tích cực. Điều này không chỉ khuyến khích mọi người tham gia vào các hoạt động xã hội mà còn tạo ra một môi trường sống tốt đẹp hơn.

4.2. Khuyến khích phong trào thi đua yêu nước

Việc phản ánh người tốt việc tốt trên báo chí còn góp phần khuyến khích phong trào thi đua yêu nước. Những tấm gương điển hình sẽ là động lực cho nhiều người khác cùng tham gia vào các hoạt động xã hội, từ đó tạo ra những giá trị tích cực cho xã hội.

V. Kết luận và tương lai của người tốt việc tốt trên báo chí Việt Nam

Trong tương lai, việc phản ánh người tốt việc tốt trên báo chí Việt Nam cần được chú trọng hơn nữa. Các tờ báo cần có những chiến lược rõ ràng để nâng cao chất lượng bài viết, đồng thời tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc phát hiện và tuyên truyền những tấm gương điển hình. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị của báo chí mà còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

5.1. Chiến lược nâng cao chất lượng bài viết

Các tờ báo cần xây dựng chiến lược rõ ràng để nâng cao chất lượng bài viết về người tốt việc tốt. Điều này bao gồm việc đào tạo phóng viên, cải thiện quy trình làm việc và tăng cường mối quan hệ với cộng đồng.

5.2. Tạo môi trường thuận lợi cho việc phát hiện tấm gương điển hình

Cần tạo ra một môi trường thuận lợi để phát hiện và tuyên truyền những tấm gương điển hình. Điều này có thể thông qua việc tổ chức các cuộc thi, chương trình truyền hình hoặc các hoạt động cộng đồng nhằm tôn vinh những người tốt việc tốt.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong dòng chảy truyền thông hiện đại, báo chí cách mạng luôn giữ vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng và văn hóa. Một khảo sát thực tế tại 4 cơ quan báo chí chủ lực bao gồm Báo Nhân Dân, Báo Quân đội Nhân dân, Báo Hà Nội mới và Báo Lao Động trong giai đoạn 2004 - 2006 với tổng lượng phát hành hàng trăm nghìn bản mỗi ngày (riêng Báo Nhân Dân đạt khoảng 180.000 bản/ngày) đã phản ánh rõ nét diện mạo của chuyên mục biểu dương gương sáng trong đời sống. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng thương mại hóa báo chí, khi nhiều ấn phẩm vì chạy theo lợi nhuận và thị hiếu giật gân đã gia tăng phản ánh mặt trái tiêu cực, khiến diện tích dành cho mảng đề tài người tốt việc tốt bị thu hẹp đáng kể.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ hệ thống cơ sở lý luận về chức năng biểu dương của báo chí cách mạng; khảo sát toàn diện thực trạng tổ chức, nội dung và hình thức thể hiện của các bài viết về điển hình tiên tiến trên 4 tờ báo hàng ngày trong giai đoạn 3 năm từ 2004 đến 2006; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả tuyên truyền. Về phạm vi nghiên cứu, đề tài tập trung khảo sát các chuyên mục người tốt việc tốt trên các báo in trung ương và địa phương tiêu biểu xuất bản tại Hà Nội và phát hành trên toàn quốc. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc hệ thống hóa tư liệu lịch sử, lượng hóa các chỉ số tần suất xuất hiện và tác động xã hội, góp phần nâng cao chỉ số niềm tin công chúng, định hình các chuẩn mực đạo đức mới và thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết cốt lõi trong khoa học báo chí truyền thông: Thuyết chức năng báo chí cách mạng theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, kết hợp với Lý thuyết thiết lập chương trình nghị sự (Agenda Setting Theory). Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, báo chí không chỉ là người tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể mà còn là người tổ chức tập thể, có nhiệm vụ khai thác và biểu dương các nhân tố mới từ đời sống thường nhật của quần chúng nhân dân. Tư tưởng Hồ Chí Minh xác định rõ phương châm lấy gương người tốt việc tốt hàng ngày để giáo dục lẫn nhau, xem mỗi người tốt, việc tốt là một bông hoa đẹp tạo nên rừng hoa đẹp của cả dân tộc.

Trong khung lý thuyết này, 4 khái niệm chính được định nghĩa và vận dụng xuyên suốt:

1. "Người tốt việc tốt": Những cá nhân, tập thể có hành động, việc làm tích cực, tiến bộ, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và phù hợp với quy luật phát triển xã hội.
2. "Biểu dương báo chí": Hoạt động phát hiện, ca ngợi, khẳng định, bảo vệ và nhân rộng các điển hình tiên tiến nhằm định hướng tư tưởng và hành vi xã hội.
3. "Điển hình tiên tiến": Những hình mẫu tiêu biểu trong lao động, chiến đấu và công tác, đại diện cho xu hướng vận động đi lên của hiện thực khách quan.
4. "Dư luận xã hội lành mạnh": Trạng thái nhận thức và thái độ đồng thuận của cộng đồng đối với các giá trị chân, thiện, mỹ do truyền thông định hướng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ toàn bộ các số báo in xuất bản hàng ngày của 4 tờ báo: Nhân Dân, Quân đội Nhân dân, Hà Nội mới và Lao Động trong khung thời gian 36 tháng (từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2006). Cỡ mẫu khảo sát bao gồm 4.380 số báo phát hành, qua đó trích xuất và phân tích chuyên sâu 850 tác phẩm báo chí thuộc các chuyên mục chuyên biệt như "Người tốt việc tốt", "Nét đẹp trong cuộc sống hàng ngày", "Nét đẹp cuộc sống". Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả báo chí của tổ chức Đảng, lực lượng vũ trang, tổ chức công đoàn và cơ quan báo chí địa phương.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích nội dung định lượng kết hợp định tính là nhằm đo lường chính xác các biến số như: vị trí trang in, dung lượng dòng chữ, thể loại báo chí, tần suất xuất hiện theo tuần/tháng, cơ cấu ngành nghề và giới tính của nhân vật. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng phương pháp so sánh lịch sử, tổng hợp tài liệu văn kiện pháp luật (trọng tâm là Luật Báo chí năm 1990 với Điều 6 quy định về nhiệm vụ biểu dương nhân tố mới) và phương pháp phỏng vấn sâu các nhà báo trực tiếp phụ trách chuyên mục cùng đại diện bạn đọc để kiểm chứng tác động xã hội thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế trên 850 tác phẩm báo chí thuộc 4 cơ quan ngôn luận trong giai đoạn 2004 - 2006 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự suy giảm rõ rệt về tần suất xuất hiện của chuyên mục người tốt việc tốt trên các tờ báo trung ương. Tại Báo Nhân Dân, chuyên mục vốn được duy trì hàng ngày ở trang 1 trước đây đã giảm mạnh xuống chỉ còn 2 đến 3 bài mỗi tuần trong giai đoạn 2004 - 2006, tương đương mức giảm khoảng 55% tần suất đăng tải. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Báo Hà Nội mới khi từ mức duy trì 6 kỳ/tuần giai đoạn 2001 - 2005 đã sụt giảm xuống còn 3 kỳ/tuần vào cuối năm 2006 (giảm đúng 50%).

Thứ hai, Báo Quân đội Nhân dân thể hiện sự vượt trội về tính ổn định và tổ chức chuyên mục. Chuyên mục "Nét đẹp cuộc sống" trên Báo Quân đội Nhân dân đạt tỷ lệ phủ sóng đều đặn nhất với tần suất xuất hiện trên 85% các số báo, nhiều nhân vật tiêu biểu được đầu tư thành các tuyến bài chuyên đề kéo dài liên tục từ 4 đến 5 số báo.

Thứ ba, sự mất cân đối về dung lượng và thể loại báo chí. Có đến 78% bài viết khảo sát thuộc dạng tin ngắn hoặc ghi chép nhỏ với dung lượng dao động từ 400 đến 600 từ; các thể loại báo chí có chiều sâu như phóng sự, bút ký nhân vật chỉ chiếm khoảng 12% đến 15% tổng dung lượng mảng bài biểu dương.

Thứ tư, sự thiên lệch trong việc lựa chọn mảng đề tài và chủ thể phản ánh. Các tấm gương trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và hoạt động tình nghĩa xã hội chiếm tỷ trọng vượt trội lên tới 68%, trong khi nhân tố mới trong quản lý kinh tế thị trường, đổi mới khoa học kỹ thuật và cải cách hành chính chỉ chiếm khoảng 22% đến 32%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến sự thu hẹp chuyên mục bắt nguồn từ áp lực tự chủ tài chính và cạnh tranh thông tin trong cơ chế thị trường. Hơn 65% áp lực từ việc tăng lượng phát hành đã khiến các tòa soạn dồn dung lượng trang nhất cho tin tức thời sự kinh tế, chính trị quốc tế và các vụ việc tiêu cực giật gân. Thêm vào đó, nhân sự phụ trách chuyên mục thường kiêm nhiệm trực đường dây nóng (như trường hợp của Báo Nhân Dân) và chế độ nhuận bút cho tin bài gương sáng còn thấp, chưa tương xứng với công sức thâm nhập thực tế tại các vùng sâu, vùng xa.

Dữ liệu khảo sát có thể được mô tả trực quan qua Bảng tổng hợp tần suất xuất hiện bài viết theo từng năm và Biểu đồ cột phân bố tỷ trọng thể loại báo chí, trong đó thể hiện rõ nét sự chênh lệch giữa thể loại tin ngắn chiếm 55%, ghi chép ngắn chiếm 30% và phóng sự chuyên sâu chỉ chiếm 15%. So với các nghiên cứu trước đây vốn chỉ xem xét trong phạm vi hẹp tại một đơn vị tòa soạn, nghiên cứu này chứng minh tính hệ thống của sự chuyển biến nhận thức trong toàn ngành báo chí: Gương người tốt việc tốt trong thời kỳ đổi mới đã dịch chuyển từ các chuẩn mực hy sinh thời chiến sang hình mẫu người dám nghĩ, dám làm, làm giàu chính đáng và làm chủ công nghệ cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm khôi phục và nâng cao chất lượng công tác biểu dương nhân tố mới trên báo chí hiện nay, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

1. Quy hoạch lại kết cấu trang mục và nâng cao tỷ trọng xuất bản: Ban Biên tập các cơ quan báo chí cần tái lập vị trí trang trọng cho chuyên mục người tốt việc tốt, cam kết duy trì tần suất tối thiểu từ 4 đến 5 số mỗi tuần, nâng tỷ lệ diện tích mặt báo dành cho mảng đề tài tích cực lên mức 15% đến 20% tổng diện tích nội dung, triển khai ngay trong kế hoạch xuất bản định kỳ 12 tháng tới.
2. Cải tổ cơ chế chi trả nhuận bút và chính sách đãi ngộ phóng viên: Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với các tòa soạn ban hành khung định mức nhuận bút đặc thù, tăng mức chi trả từ 30% đến 50% đối với các bài viết điều tra phát hiện nhân tố mới ở vùng sâu, biên giới, hải đảo; thời gian thực hiện áp dụng từ quý I năm 2008.
3. Kiện toàn mạng lưới thông tín viên và tổ chức tập huấn chuyên sâu: Phòng Bạn đọc và Ban Thư ký tòa soạn chủ động xây dựng mạng lưới hơn 200 cộng tác viên tại các tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên, hội nông dân cơ sở; tổ chức định kỳ 4 đợt tập huấn nghiệp vụ phóng sự chân dung mỗi năm nhằm nâng cao kỹ năng phát hiện vấn đề chân thực, sống động.
4. Đa dạng hóa thể loại và hiện đại hóa ngôn ngữ thể hiện: Đội ngũ phóng viên cần chuyển dịch mạnh mẽ từ tin ngắn đơn thuần sang các thể loại chính luận nghệ thuật, phóng sự nhiều kỳ, ảnh báo chí; phấn đấu đưa tỷ lệ các bài viết có chiều sâu phân tích phương pháp làm ăn mới đạt trên 40% trong lộ trình giai đoạn 2008 - 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Lãnh đạo cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí và Ban Biên tập các tòa soạn: Cung cấp bức tranh thực chứng về thực trạng tuyên truyền gương sáng, giúp các nhà quản lý hoạch định chính sách phân bổ ngân sách thông tin và điều chỉnh quy hoạch trang mục hợp lý.
2. Đội ngũ phóng viên, biên tập viên chuyên trách mảng văn hóa - xã hội: Trang bị phương pháp luận tiếp cận nhân vật, kỹ năng phân tích biện chứng giữa mặt tốt và mặt chưa hoàn thiện, khắc phục triệt để bệnh công thức hóa hoặc tô hồng thành tích.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông: Tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao với nguồn số liệu khảo sát phong phú, phục vụ trực tiếp cho các học phần Lý thuyết truyền thông đại chúng, Tác phẩm báo chí và Đạo đức nghề nghiệp báo chí.
4. Cán bộ phụ trách công tác Tuyên giáo và Thi đua - Khen thưởng các cấp: Hiểu rõ cơ chế phối hợp thông tin giữa địa phương và các cơ quan truyền thông, giúp tối ưu hóa quy trình phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các nhân tố mới tại cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao chuyên mục "Người tốt việc tốt" lại suy giảm tần suất trên các báo lớn giai đoạn 2004 - 2006? Nguyên nhân chủ yếu do sức ép thương mại hóa thông tin, áp lực gia tăng doanh số phát hành khiến tòa soạn ưu tiên phản ánh các mảng đề tài giật gân, tiêu cực. Đồng thời, nguồn tin tức xã hội bùng nổ nhưng cơ chế đãi ngộ nhuận bút cho phóng viên viết gương sáng chưa thỏa đáng, dẫn tới tình trạng nhân sự kiêm nhiệm và giảm sút số lượng bài viết từ 50% đến 55%.

2. Khái niệm "Người tốt việc tốt" trong thời kỳ đổi mới khác thời kỳ chiến tranh như thế nào? Trong chiến tranh, người tốt việc tốt gắn liền với đức hy sinh, xả thân nơi chiến hào hoặc tinh thần hậu phương làm việc bằng hai. Bước sang thời kỳ đổi mới và hội nhập, hình mẫu người tốt việc tốt mở rộng tới những cá nhân có tri thức, tư duy kinh tế năng động, dám nghĩ dám làm, ứng dụng khoa học kỹ thuật để làm giàu chính đáng và đóng góp cho an sinh cộng đồng.

3. Luật Báo chí quy định nghĩa vụ của cơ quan báo chí đối với việc biểu dương ra sao? Căn cứ Điều 6, Mục 4 Luật Báo chí năm 1990, việc phát hiện và biểu dương gương người tốt, việc tốt, nhân tố mới là nhiệm vụ và quyền hạn có tính pháp lý bắt buộc của mọi cơ quan truyền thông, không đơn thuần là sở thích nghiệp vụ tự phát của từng phóng viên hay tòa soạn.

4. Báo Quân đội Nhân dân đã áp dụng kinh nghiệm gì để duy trì hiệu quả chuyên mục? Báo Quân đội Nhân dân đã giao quyền chủ trì chuyên mục "Nét đẹp cuộc sống" cho Ban Bạn đọc, xây dựng kế hoạch xuất bản dài hơi kết hợp bồi dưỡng thường xuyên mạng lưới cộng tác viên rộng khắp trong toàn quân và các địa phương, duy trì tần suất bài viết trên 85% các số báo phát hành.

5. Làm thế nào để bài viết biểu dương tránh được lối viết sáo rỗng, tô hồng một chiều? Nhà báo cần bám sát thực tiễn đời sống thường nhật, tiếp cận nhân vật dưới góc nhìn đa chiều, phản ánh chân thực cả những khó khăn, trở ngại mà nhân vật phải vượt qua. Tác phẩm cần tập trung mô tả chi tiết phương pháp làm việc sáng tạo thay vì dùng các tính từ ca ngợi chung chung.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về chức năng giáo dục, định hướng và cổ vũ của báo chí cách mạng thông qua phương pháp nêu gương.
• Công trình đã lượng hóa chi tiết thực trạng tuyên truyền trên 4.380 số báo in của 4 cơ quan báo chí chủ lực giai đoạn 2004 - 2006, chỉ rõ sự sụt giảm 50% tần suất xuất hiện của chuyên mục người tốt việc tốt trên các báo lớn.
• Nghiên cứu đã làm rõ nguyên nhân sâu xa của tình trạng thiếu vắng bài viết hay là do tác động kép từ cơ chế thị trường và sự hạn chế trong khâu tổ chức nhân sự, chính sách nhuận bút tại các tòa soạn.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch mặt báo, cải cách kinh tế báo chí, đào tạo mạng lưới thông tín viên và hiện đại hóa phương pháp thể hiện tác phẩm báo chí.
• Thiết lập lộ trình ứng dụng giải pháp từ năm 2008 đến năm 2010 nhằm đưa mảng đề tài biểu dương trở thành động lực tinh thần thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Các cơ quan báo chí và người làm báo cần khẩn trương đổi mới tư duy, nâng cao bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội, chủ động khai thác mạch nguồn nhân văn bất tận trong đời sống nhân dân để xây dựng những tác phẩm báo chí biểu dương giàu sức thuyết phục và lay động lòng người.

Trích đoạn nội dung tài liệu

§¹I HäC QUèC GIA Hµ NéI TR¦êNG §¹I HäC KHOA HäC X· HéI Vµ NH¢N V¡N --------------------------------- BïI THÞ THU TRANG “NG¦êI TèT VIÖC TèT” TR£N B¸O CHÝ HIÖN NAY THùC TR¹NG Vµ VÊN §Ò §ÆT RA (KH¶O S¸T TR£N C¸C B¸O: NH¢N D¢N, QU¢N §éI NH¢N D¢N, Hµ NéI MíI, LAO §éNG Tõ N¡M 2004- 2006) LUËN V¡N TH¹C SÜ KHOA HäC B¸O CHÝ Hµ NéI- 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] §¹I HäC QUèC GIA Hµ NéI TR¦êNG §¹I HäC KHOA HäC X· HéI Vµ NH¢N V¡N --------------------------------- BïI THÞ THU TRANG “NG¦êI TèT VIÖC TèT” TR£N B¸O CHÝ HIÖN NAY THùC TR¹NG Vµ VÊN §Ò §ÆT RA (KH¶O S¸T TR£N C¸C B¸O: NH¢N D¢N, QU¢N §éI NH¢N D¢N, Hµ NéI MíI, LAO §éNG Tõ N¡M 2004- 2006) CHUY£N NGµNH : B¸O CHÝ HäC M· Sè : 60.01 LUËN V¡N TH¹C SÜ KHOA HäC B¸O CHÝ Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS. PH¹M TÊT TH¾NG Hµ NéI- 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến TS. Ph¹m TÊt Th¾ng, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện Luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến: Ban Chủ nhiệm khoa Báo chí, các thầy cô giáo trong khoa, phòng Quản lý khoa học, trường Đại học khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Và người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu Luận văn. Hà Nội, tháng 11 năm 2007 Bïi ThÞ Thu Trang LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỘT SỐ TỪ VIẾT TẮT VÀ THUẬT NGỮ ĐƢỢC SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN I. Một số từ viết tắt: KT-XH : Kinh tế xã hội VH-XH : Văn hoá xã hội QĐND : Quân đội nhân dân THCS : Trung học cơ sở II. Một số thuật ngữ 1.

Truyền thông đại chúng: Từ gốc tiếng Anh là Mass Communication, được hiểu là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kỹ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức. Các phƣơng tiện truyền thông đại chúng: Từ gốc tiếng Anh là Mass Media, được hiểu là bao gồm báo in, đài phát thanh, đài truyền hình, điện ảnh, internet, tờ bướm, panô, áp phích, và các hoạt động truyền thông khác. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö loµi ng-êi, bÊt kú chÕ ®é x· héi nµo, giai cÊp nµo còng ®Òu quan t©m ®Õn viÖc ph¸t triÓn, båi d-ìng, nh©n réng nh÷ng tÊm g-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt theo nh÷ng tiªu chÝ nhÊt ®Þnh, kh«ng ngoµi môc ®Ých gãp phÇn ph¸t triÓn x· héi Êy.

B¸o chÝ chÝnh lµ mét c«ng cô ®¾c lùc ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc nµy. VÊn ®Ò biÓu d-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt ë n-íc ta ®-îc ®Æt ra tõ rÊt sím. Sinh thêi B¸c Hå cña chóng ta rÊt quan t©m tíi vÊn ®Ò nµy. Ng-êi ®· kh¼ng ®Þnh “ Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi, tr-íc hÕt cÇn cã nh÷ng con ng-êi x· héi chñ nghÜa”.

Trong thùc tiÔn cuéc sèng, trªn bÊt kú mäi mÆt ®êi sèng lu«n xuÊt hiÖn nhiÒu nh÷ng tæ chøc, c¸ nh©n cã nh÷ng ®ãng gãp tÝch cùc cho c«ng cuéc x©y dùng vµ ph¸t triÓn ®Êt n-íc. Nh÷ng tÊm g-¬ng ®ã cÇn ph¶i ®-îc ph¸t hiÖn, cæ vò, giíi thiÖu kÞp thêi ®Ó häc tËp, noi theo, dÊy lªn phong trµo thi ®ua yªu n-íc réng kh¾p… t¹o thµnh ®éng lùc to lín thóc ®Èy x· héi ph¸t triÓn. §Êt n-íc ta ®ang trªn con ®-êng x©y dùng x· héi chñ nghÜa, thùc hiÖn tèt viÖc biÓu du¬ng ng-êi tèt viÖc tèt còng chÝnh lµ gãp phÇn lµm ®Ñp cho ®êi, gãp phÇn x©y dùng con ng-êi, x©y dùng ®Êt n-íc giµu ®Ñp h¬n. Tuy nhiªn, trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan b¸o chÝ, bªn c¹nh nh÷ng thµnh tÝch ®¸ng ®-îc biÓu d-¬ng th× cßn kh«ng Ýt c¬ quan b¸o chÝ vÉn coi nhÑ hoÆc ch-a lµm tèt nhiÖm vô nµy.

Mét biÓu hiÖn kh¸ râ nÐt, trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng còng xuÊt hiÖn nh÷ng khuynh h-íng ch¹y theo lîi nhuËn nªn c¹nh tranh thiÕu lµnh m¹nh, ch¹y theo thÞ hiÕu cña c«ng chóng. Cã nhiÒu tê b¸o nÆng vÒ phª ph¸n, nÆng vÒ ph¶n ¸nh nh÷ng mÆt tiªu cùc, mÆt tr¸i trong x· héi mµ xa rêi t«n chØ môc ®Ých, kh«ng coi träng tuyªn truyÒn chñ tr-¬ng, ®-êng lèi cña §¶ng vµ chÝnh s¸ch ph¸p luËt c¶ Nhµ n-íc nãi chung còng nh- viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt ng-êi tèt trong x· héi nãi riªng. Nh- vËy dÔ dÉn ®Õn nhËn thøc lÖch l¹c trong quÇn chóng nh©n d©n, ®ång thêi t¹o c¬ héi cho thÕ lùc ph¶n ®éng dùa vµo ®ã ®Ó b«i nhä chÕ ®é ta. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MÆt kh¸c, vÒ mÆt lý luËn cßn cã nhiÒu ý kiÕn ch-a thèng nhÊt.

Cã quan niÖm cho r»ng, b¸o chÝ th«ng tin nh÷ng mÆt tr¸i, mÆt tiªu cùc sÏ dÔ viÕt hay, hÊp hÉn, thu hót ®-îc ®«ng ®¶o ®éc gi¶, nh- thÕ sÏ b¸n ®-îc nhiÒu b¸o. Cã ý kiÕn kh¸c cho r»ng, b¸o chÝ tuyªn truyÒn vÒ ng-êi tèt viÖc tèt kh«ng mang tÝnh chiÕn ®Êu, dÔ viÕt, viÕt nhanh, kh«ng vÊt v¶ thu thËp t- liÖu, còng kh«ng ®ái hái tÝnh tr¸ch nhiÖm ë nhµ b¸o… ChÝnh v× nh÷ng lý do trªn, t¸c gi¶ luËn v¨n ®· chän vÊn ®Ò biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ lµm ®Ò tµi luËn v¨n nh»m gãp phÇn vµo nhiÖm vô rÊt lín lao vµ v« cïng cÇn thiÕt cña b¸o chÝ hiÖn nay. T×nh h×nh nghiªn cøu Tõ tr-íc tíi nay, vÊn ®Ò biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ lµ mét vÊn ®Ò lu«n ®-îc §¶ng vµ Nhµ n-íc ta quan t©m. §· cã mét sè luËn v¨n cö nh©n nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy nh- LuËn v¨n cña TrÇn Ngäc B¶o Linh (K40) vµ NguyÔn ThÞ Thu Hµ (K43).

Tuy nhiªn, nh÷ng luËn v¨n nµy chØ nghiªn cøu trong ph¹m vi hÑp, ®èi t-îng nghiªn cøu ch-a s©u réng. §Ó thÊy ®-îc bøc tranh réng lín h¬n vÒ viÖc biÓu d-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ, luËn v¨n lùa chän ®èi t-îng kh¶o s¸t lµ 4 tê b¸o tiªu biÓu: b¸o Nh©n D©n, b¸o Hµ Néi míi, b¸o Lao §éng, B¸o Qu©n ®éi nh©n d©n. §©y lµ nh÷ng tê b¸o lín, tiªu biÓu trong nh÷ng lÜnh vùc kh¸c nhau ®Ó thÊy ®-îc mét c¸ch toµn diÖn nhÊt vÒ c«ng viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô cña luËn v¨n  Môc ®Ých cña luËn v¨n lµ trªn c¬ së x¸c ®Þnh râ vai trß cña b¸o chÝ víi viÖc tuyªn truyÒn vµ biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt; ®¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng, thùc hiÖn nhiÖm vô ®ã cña b¸o chÝ trong thêi gian qua; tõ ®ã, ®-a ra nh÷ng ®Þnh h-íng vµ gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ cña viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ trong thêi gian tíi.

 NhiÖm vô cña luËn v¨n: - Lµm râ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Qua viÖc kh¶o s¸t viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn 4 tê b¸o Nh©n D©n, Hµ Néi míi, Lao §éng, Qu©n ®éi nh©n d©n, luËn v¨n kh¸i qu¸t nh÷ng mÆt ®-îc vµ ch-a ®-îc, nh÷ng vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra, cÇn gi¶i quyÕt. - §Ò xuÊt mét sè ®Þnh h-íng vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó n©ng cao chÊt l-îng lo¹i bµi biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu - §èi t-îng nghiªn cøu cña luËn v¨n lµ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ nh÷ng bµi b¸o viÕt vÒ biÓu d-¬ng g-¬ng tèt.

- Ph¹m vi nghiªn cøu lµ kh¶o s¸t trªn 4 tê b¸o hµng ngµy: Nh©n D©n, Hµ Néi míi, Lao §éng, Qu©n §éi Nh©n D©n. - Thêi gian kh¶o s¸t tõ n¨m 2004 ®Õn n¨m 2006. §ãng gãp cña luËn v¨n - VÒ nhËn thøc: gãp phÇn lµm râ h¬n vai trß cña b¸o chÝ víi viÖc nªu g-¬ng tèt viÖc tèt trong ®êi sèng x· héi, nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc cña nh÷ng g-¬ng tèt viÖc tèt tíi nhËn thøc vµ hµnh ®éng cña con ng-êi, t¹o dùng niÒm tin cho con ng-êi, gióp hä tù v-ît lªn chÝnh m×nh. - VÒ t- liÖu: LuËn v¨n hÖ thèng ho¸ nh÷ng t- liÖu, v¨n kiÖn, nh÷ng ®¸nh gi¸, nh÷ng bµi viÕt vÒ g-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt theo mét tr×nh tù l« gÝc.

- LuËn v¨n ph¸c häa ho¹t ®éng cña b¸o chÝ ®èi víi viÖc biÓu d-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt, ®ång thêi ®-a ra nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu ®Ó ho¹t ®éng nµy ngµy cµng cã hiÖu qu¶ h¬n. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn v¨n sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu nh-: thèng kª, tæng hîp, so s¸nh, ph©n tÝch kh¶o s¸t, ®¸nh gi¸, ®Ò xuÊt gi¶i quyÕt vÊn ®Ò… Ng-êi viÕt tiÕn hµnh c¸c b-íc sau: - TËp hîp c¸c tµi liÖu, c¸c chñ tr-¬ng, ®-êng lèi, c¸c v¨n kiÖn, s¸ch, b¸o…liªn quan ®Õn vÊn ®Ò biÓu d-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt. - Kh¶o s¸t c¸c lo¹i bµi biÓu d-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt trªn mét sè b¸o tiªu biÓu. Qua ®ã lËp c¸c b¶ng biÓu so s¸nh ®Ó thÊy ®-îc sù ph¸t triÓn, hiÖu qu¶ cña viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ.

3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - LÊy ý kiÕn cña nh÷ng nhµ b¸o chuyªn viÕt vÒ g-¬ng tèt viÖc tèt hay nh÷ng ng-êi trùc tiÕp qu¶n lý nh÷ng chuyªn môc vÒ biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt cõng víi ®iÒu tra b¹n ®äc. Môc ®Ých lµ nh»m ®¸nh gi¸, xem xÐt t¸c ®éng x· héi cña lo¹i bµi nµy. KÕt cÊu cña luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, tµi liÖu tham kh¶o, phô lôc, luËn v¨n gåm cã 3 ch-¬ng: - Ch-¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ b¸o chÝ vµ viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt. - Ch-¬ng 2: Thùc tr¹ng viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt cña b¸o chÝ trong thêi gian qua.

- Ch-¬ng 3: Mét sè ®Þnh h-íng vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó n©ng cao chÊt l-îng vµ hiÖu qu¶ cña viÖc biÓu d-¬ng g-¬ng tèt viÖc tèt trªn b¸o chÝ. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ch-¬ng 1 Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ b¸o chÝ vµ biÓu d-¬ng g-¬ng ng-êi tèt viÖc tèt 1. T¸c ®éng cña g-¬ng tèt viÖc tèt trong ®êi sèng x· héi 1. Kh¸i niÖm Tõ x-a ®Õn nay, b¶n chÊt con ng-êi lµ lu«n lu«n h-íng thiÖn, con ng-êi trong bÊt kú x· héi nµo, mét thêi kú lÞch sö hay mét ®Þa ®iÓm nµo còng ®Òu ®-îc ®¸nh gi¸, nhËn xÐt ë 2 mÆt: tèt hoÆc xÊu, tiÕn bé hay l¹c hËu, cã lîi hay kh«ng cã lîi.

ChÝnh v× vËy, ngay tõ khi khai sinh ra con ng-êi vµ x· héi loµi ng-êi, ng-êi ta ®· quan niÖm vÒ ng-êi tèt vµ kÎ xÊu, ®¸nh gi¸ viÖc tèt vµ viÖc kh«ng tèt. VËy, thÕ nµo lµ ng-êi tèt? thÕ nµo lµ ng-êi xÊu? Hµnh ®éng nh- thÕ nµo lµ hµnh ®éng tèt vµ hµnh ®éng thÕ nµo bÞ coi lµ xÊu?