Thực trạng hoạt động kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Khóa luận thực trạng kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài 2020-2022

• Tác giả: Đinh Thị Thúy Hồng
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế Quốc tế
• Đề tài: Thực trạng hoạt động kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài là đơn vị sản xuất dệt may tiêu biểu tại Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp tập trung chế biến các dòng sợi đơn và sợi pha. Thị trường quốc tế tiếp nhận phần lớn sản lượng hàng năm. Hoạt động xuất khẩu giữ vị trí then chốt trong việc tạo doanh thu ngoại tệ. Doanh nghiệp áp dụng hình thức xuất khẩu trực tiếp qua hợp đồng ngoại thương. Điều kiện giao hàng chủ yếu dựa trên điều kiện FOB tại các cảng biển miền Trung. Phương thức này giúp đơn vị giảm thiểu rủi ro vận tải đường biển quốc tế. Thanh toán quốc tế được tiến hành chặt chẽ qua phương thức tín dụng chứng từ L/C hoặc chuyển tiền T/T. Ban lãnh đạo luôn chú trọng đầu tư công nghệ kéo sợi hiện đại. Dây chuyền thiết bị tiên tiến giúp nâng cao độ đồng đều của sợi thành phẩm. Doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe từ đối tác nước ngoài. Uy tín thương hiệu sợi Phú Bài ngày càng được khẳng định trên thị trường quốc tế. Mối quan hệ thương mại với các thị trường truyền thống luôn được duy trì bền vững.

1.1. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức xuất khẩu

Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài khởi đầu từ dự án xây dựng nhà máy kéo sợi hiện đại. Doanh nghiệp từng bước kiện toàn bộ máy nhân sự chuyên môn hóa cao. Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu đóng vai trò hạt nhân kết nối đối tác. Đội ngũ nhân viên thông thạo ngoại ngữ và tinh thông nghiệp vụ ngoại thương. Cơ cấu điều hành tinh gọn giúp luồng thông tin xử lý nhanh chóng. Mọi đơn hàng xuất khẩu đều trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa phân xưởng sản xuất và bộ phận kinh doanh tạo sức mạnh tổng hợp. Doanh nghiệp nhanh chóng giải quyết các vướng mắc phát sinh trong khâu vận hành thương mại quốc tế.

1.2. Danh mục sản phẩm sợi và thị trường xuất khẩu mục tiêu

Sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp bao gồm sợi Cotton chải thô, chải kỹ và sợi PE. Các chi số sợi đa dạng đáp ứng tiêu chuẩn dệt kim và dệt thoi. Doanh nghiệp phân bổ sản phẩm linh hoạt theo từng phân khúc khách hàng. Thị trường xuất khẩu chính tập trung tại khu vực châu Á gồm Trung Quốc, Hàn Quốc và Philippines. Thị trường Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập cũng đóng góp lượng đơn hàng đáng kể. Nhu cầu tiêu thụ sợi dệt tại các thị trường này tăng trưởng đều đặn. Doanh nghiệp thiết lập kênh phân phối trực tiếp tới các xưởng dệt quốc tế. Sự ổn định về chất lượng giúp sợi Phú Bài giữ vững hợp đồng dài hạn với đối tác nhập khẩu.

II. Phân tích thực trạng xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp ghi nhận nhiều biến động trong giai đoạn vừa qua. Doanh thu xuất khẩu chịu tác động trực tiếp từ chu kỳ dệt may toàn cầu. Giá nguyên liệu bông và xơ nhập khẩu liên tục biến động mạnh. Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận gộp của công ty. Định mức tiêu hao nguyên liệu cần được kiểm soát chặt chẽ từng ca sản xuất. Hiện tượng xơ dính bụi bông vào thiết bị làm tiêu hao tỷ lệ nguyên vật liệu. Sợi Cotton chải kỹ có định mức hao hụt lên tới ba mươi phần trăm. Tỷ lệ hao hụt của sợi chải thô dao động quanh mức mười phần trăm. Năng lực tài chính doanh nghiệp đòi hỏi nguồn vốn lưu động dồi dào để nhập khẩu bông. Chi phí logistics cảng biển và phụ phí lưu kho tăng cao làm đội giá thành. Sự cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc dệt may như Ấn Độ và Trung Quốc gây áp lực lớn. Thị trường xuất khẩu còn phụ thuộc vào một số đối tác trung gian lớn. Đơn vị cần phân tích kỹ lưỡng rủi ro tỷ giá hối đoái khi thực hiện các hợp đồng giá trị cao.

2.1. Quản lý định mức tiêu hao nguyên liệu xơ bông đầu vào

Nguồn nguyên liệu bông và xơ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí sản xuất sợi. Doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu bông nhập khẩu từ nước ngoài. Biến động giá bông trên sàn giao dịch quốc tế đe dọa trực tiếp đến tính ổn định của giá thành. Định mức tiêu hao nguyên liệu cần được theo dõi qua từng phân xưởng. Sợi chải thô tiêu hao mười phần trăm xơ bông trong quá trình chế biến. Sợi chải kỹ đòi hỏi độ tinh xảo cao nên tỷ lệ bông phế lên tới ba mươi phần trăm. Tỷ lệ hao hụt sợi PE duy trì ở mức thấp khoảng hai phần trăm. Sự chênh lệch tỷ lệ tiêu hao làm thay đổi đáng kể lợi nhuận biên của từng lô hàng xuất khẩu.

2.2. Khó khăn về thị trường và rào cản thanh toán quốc tế

Thị trường xuất khẩu sợi dệt đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt về đơn giá. Các doanh nghiệp nước ngoài liên tục đưa ra chính sách giá bán ưu đãi. Doanh nghiệp sợi Phú Bài chịu áp lực lớn trong việc giữ chân khách hàng truyền thống. Hơn nữa, việc giao hàng theo điều kiện FOB làm hạn chế quyền kiểm soát cước tàu biển. Khách hàng ngoại quốc nắm quyền chỉ định hãng vận chuyển quốc tế. Điều này đôi khi dẫn đến chậm trễ lịch trình xuất bến. Bên cạnh đó, quy trình thanh toán L/C quốc tế đòi hỏi chứng từ hoàn hảo tuyệt đối. Mọi sai sót nhỏ trong hối phiếu hoặc vận đơn đều dẫn đến rủi ro bị ngân hàng từ chối thanh toán. Chi phí xử lý sai lệch chứng từ làm tăng thêm gánh nặng tài chính.

III. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hoạt động xuất khẩu. Đầu tiên, bộ phận quản lý cần đa dạng hóa nguồn cung ứng nguyên liệu bông. Việc mở rộng đối tác nhập khẩu giúp hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp nên áp dụng các công cụ phái sinh giá cả để bảo hiểm giá bông. Tiếp theo, đơn vị cần nâng cấp hệ thống máy móc để giảm tỷ lệ hao hụt. Việc thu hồi và tái sử dụng bông phế giúp tiết kiệm chi phí sản xuất. Đội ngũ kỹ thuật viên cần bảo dưỡng thiết bị kéo sợi thường xuyên. Về mặt thị trường, công ty cần chủ động mở rộng sang các quốc gia tham gia hiệp định CPTPP và EVFTA. Các ưu đãi thuế quan sẽ tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội cho sợi xuất khẩu. Công ty cũng cần hoàn thiện quy trình lập và kiểm tra chứng từ thanh toán. Nhân viên xuất nhập khẩu phải được đào tạo chuyên sâu về quy tắc UCP 600. Việc thanh toán an toàn giúp dòng tiền quay vòng nhanh chóng và bền vững.

3.1. Tối ưu hóa chuỗi cung ứng và kiểm soát định mức sản xuất

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược mua nguyên liệu theo từng quý. Việc ký kết hợp đồng cung ứng dài hạn giúp cố định mức giá nhập khẩu bông xơ. Phân xưởng sản xuất phải kiểm tra nghiêm ngặt tỷ lệ bông phế phát sinh. Nhà máy cần lắp đặt hệ thống hút bụi và thu gom xơ tự động tại từng máy sợi. Giải pháp này giúp giảm thiểu hao hụt nguyên liệu vượt mức cho phép. Doanh nghiệp cần đào tạo công nhân dệt may tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật. Ban giám sát tiến hành cân đo đối chứng định kỳ giữa nguyên liệu nhập và sản phẩm xuất xưởng. Việc này bảo đảm định mức tiêu hao luôn nằm trong ngưỡng kỹ thuật an toàn.

3.2. Mở rộng thị trường xuất khẩu và quản trị rủi ro thanh toán

Doanh nghiệp cần chủ động tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại dệt may quốc tế. Đây là cơ hội trực tiếp gặp gỡ các nhà nhập khẩu tiềm năng. Công ty nên tìm kiếm thêm các khách hàng mới tại khu vực châu Âu và Bắc Mỹ. Đối với phương thức thanh toán L/C, bộ phận chứng từ phải rà soát thật kỹ các điều khoản. Mọi thông tin về đơn giá, số lượng và quy cách sợi cần trùng khớp hoàn toàn. Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với ngân hàng phục vụ để kiểm tra tính xác thực của thư tín dụng. Biện pháp này ngăn chặn rủi ro gian lận thương mại và tranh chấp thanh toán quốc tế.

IV. Đánh giá triển vọng xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Kinh doanh xuất khẩu đóng vai trò trụ cột trong chiến lược phát triển của đơn vị. Doanh nghiệp sở hữu nền tảng công nghệ vững chắc và vị thế thị trường ổn định. Việc chủ động thích ứng với biến động thương mại quốc tế tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn. Đơn vị cần kiên định mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm sợi. Việc ứng dụng giải pháp chuyển đổi số vào quản trị chuỗi cung ứng mang lại hiệu quả thiết thực. Hệ thống dữ liệu thời gian thực giúp giám sát chính xác nguyên vật liệu đầu vào. Doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát chi phí vận hành và hạ giá thành sản phẩm. Thị trường xuất khẩu sợi dệt toàn cầu đang dần hồi phục sau các đợt suy giảm kinh tế. Nhu cầu nhập khẩu sợi chất lượng cao từ các thị trường phát triển tiếp tục tăng mạnh. Việc kết hợp đồng bộ giữa nâng cao năng lực sản xuất và tối ưu hóa logistics mở ra dư địa tăng trưởng to lớn. Doanh nghiệp sẽ duy trì vị thế dẫn đầu trong ngành sản xuất sợi dệt may tại miền Trung.

4.1. Ứng dụng công nghệ số trong quản trị đơn hàng quốc tế

Ứng dụng công nghệ thông tin là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh thương mại số. Doanh nghiệp cần triển khai hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp ERP đồng bộ. Mọi quy trình từ mua nguyên liệu bông đến xuất kho thành phẩm đều được số hóa. Bộ phận bán hàng theo dõi tiến độ giao hàng theo thời gian thực. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn các lỗi sai sót thủ công trong chứng từ xuất khẩu. Khách hàng quốc tế có thể dễ dàng kiểm tra trạng thái vận đơn trực tuyến. Sự minh bạch trong chuỗi cung ứng tạo dựng niềm tin vững chắc đối với các đối tác toàn cầu. Quá trình xử lý đơn hàng diễn ra nhanh hơn và tiết kiệm nhiều nguồn lực.

4.2. Định hướng phát triển bền vững và mở rộng thị trường

Phát triển bền vững là xu hướng bắt buộc đối với ngành dệt may xuất khẩu. Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài chủ trương đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất xanh. Quy trình sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt các chứng nhận môi trường quốc tế. Việc sử dụng bông hữu cơ và sợi tái chế giúp sản phẩm thâm nhập vào các thị trường cao cấp. Doanh nghiệp tích cực tham gia các liên kết chuỗi giá trị dệt may trong nước. Việc đón đầu làn sóng dịch chuyển sản xuất toàn cầu tạo đà tăng trưởng doanh số vượt bậc. Doanh nghiệp kiên định lộ trình xây dựng thương hiệu sợi Việt Nam uy tín và chất lượng cao trên bản đồ thế giới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đinh Thị Thúy Hồng tập trung nghiên cứu thực trạng kinh doanh xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài – một đơn vị sản xuất và cung ứng xơ sợi đóng tại Khu công nghiệp Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ngành trồng bông và kéo sợi là phân đoạn đầu mối của chuỗi giá trị dệt may, đảm nhiệm vai trò cung ứng nguyên liệu đầu vào cho các công đoạn dệt, nhuộm và may mặc, đồng thời tạo ra công ăn việc làm cho lực lượng lao động địa phương. Nhờ lợi thế cạnh tranh về chi phí nhân công, mặt bằng, điện nước và việc Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA, EVFTA, CPTPP), ngành xơ sợi Việt Nam đã có sự phát triển nhanh chóng. Theo số liệu của Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam (VCOSA) được trích dẫn trong văn bản, tính đến 6 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu xơ sợi, dệt may và vải của Việt Nam đạt 18,73 tỷ USD (tăng 20,81% so với cùng kỳ năm trước), đưa Việt Nam vượt qua Hàn Quốc để trở thành nước xuất khẩu xơ sợi lớn thứ 6 trên thế giới, trong đó khoảng 60% kim ngạch là sợi tái chế xuất sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn cuối năm 2022, ngành kéo sợi trong nước đối mặt với nhiều khó khăn do biến động kinh tế toàn cầu, lạm phát gia tăng, sức mua tại các thị trường nhập khẩu sụt giảm, xung đột địa chính trị Nga – Ukraine làm gián đoạn chuỗi cung ứng, và việc Trung Quốc xả kho dự trữ bông khiến giá sợi giảm mạnh. Trong bối cảnh doanh nghiệp phải tự chủ hạch toán và chịu trách nhiệm độc lập về hiệu quả kinh doanh, Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài đối mặt với yêu cầu phải đánh giá lại năng lực xuất khẩu nhằm củng cố các thị trường hiện có và tìm kiếm hướng đi thích ứng.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng sợi tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài giai đoạn 2020–2022, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm thúc đẩy hiệu quả hoạt động xuất khẩu sợi của công ty trong giai đoạn tiếp theo.
2. Các mục tiêu cụ thể:

• Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng sợi.
• Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng sợi của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp cải thiện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài Huế.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các vấn đề lý luận, phân tích số liệu thực trạng kinh doanh xuất khẩu và các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu sợi.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài (Khu công nghiệp Phú Bài, phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 2020–2022; thời gian thực hiện khóa luận kéo dài từ tháng 10/2023 đến tháng 01/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tiếp cận hoạt động xuất khẩu hàng hóa dưới góc độ kinh tế thương mại quốc tế, viện dẫn trực tiếp các quy định pháp luật và tài liệu học thuật chuyên ngành:

• Khung văn bản quy phạm pháp luật: Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 (Điều 28 quy định về khái niệm xuất khẩu hàng hóa; Điều 29 quy định về tạm nhập, tái xuất; Điều 178 quy định về gia công thương mại).
• Cơ sở lý thuyết về kinh doanh xuất khẩu: Tác giả vận dụng các khái niệm và phân loại hình thức xuất khẩu (xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu tại chỗ, xuất khẩu ủy thác, gia công quốc tế, buôn bán đối lưu, tạm nhập tái xuất) từ các giáo trình của GS.TS. Võ Thanh Thu, TS. Trần Chí Thành, ThS. Lê Tuấn Lộc và ThS. Trần Huỳnh Thúy Phượng.
• Khung phân tích nhân tố ảnh hưởng: Vận dụng mô hình phân tích môi trường quản trị doanh nghiệp của PGS.TS. Nguyễn Khắc Hoàn, chia các yếu tố chi phối thành hai nhóm: môi trường vĩ mô (kinh tế, văn hóa - xã hội, tự nhiên, chính trị - pháp lý, công nghệ) và môi trường vi mô (cơ chế quản lý, năng lực tài chính, nguồn cung ứng đầu vào, cơ sở vật chất kỹ thuật, lực lượng lao động, năng lực sản xuất kinh doanh).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh xuất khẩu: Dựa trên công trình nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu của TS. Lê Thanh Cường (1994), khóa luận thiết lập hệ thống công cụ đo lường gồm:
  • Chỉ tiêu kết quả kinh tế: Doanh thu xuất khẩu ($TR = P \times Q$); Lợi nhuận xuất khẩu ($P = TR - TC$).
  • Chỉ tiêu khả năng thanh toán: Hệ số thanh toán ngắn hạn (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn); Hệ số thanh toán nhanh ([Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho] / Nợ ngắn hạn).
  • Chỉ tiêu cơ cấu vốn: Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu (Nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu); Hệ số nợ trên tổng tài sản (Nợ phải trả / Tổng tài sản).
  • Chỉ tiêu hiệu quả kinh tế: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu ($P/TR \times 100$); Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($P/TC \times 100$); Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu; Tỷ suất doanh thu trên chi phí ($TR/TC \times 100$).
  • Chỉ tiêu doanh lợi xuất khẩu ($D_x = [T_A / C_A] \times 100$) và Chỉ tiêu tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu (TSNTXK so sánh với tỷ giá hối đoái TGHĐ).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai thuần túy dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính, thống kê nhân sự, định mức tiêu hao kỹ thuật của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài (2020–2022); Báo cáo Xuất nhập khẩu Việt Nam các năm của Bộ Công Thương; số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, Cục Thống kê tỉnh Thừa Thiên Huế, Sở Công Thương Thừa Thiên Huế, và cổng thông tin điện tử của doanh nghiệp.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê mô tả nhằm hệ thống hóa biến động cơ cấu tài sản, nguồn vốn, quy mô nhân sự, kim ngạch xơ sợi; Phương pháp so sánh đối chiếu số tuyệt đối và số tương đối qua các năm (2021 so với 2020, 2022 so với 2021) nhằm phân tích xu hướng tăng giảm và tìm nguyên nhân biến động của từng chỉ tiêu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu và hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu

Chương 1 hệ thống hóa khung lý thuyết tổng quan về xuất khẩu hàng hóa, các phương thức xuất khẩu phổ biến, nội dung quy trình thực hiện hợp đồng ngoại thương và các chỉ tiêu tài chính đo lường hiệu quả xuất khẩu. Tiếp đó, tác giả phân tích cơ sở thực tiễn của ngành sợi tại Việt Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2020–2022.

Thống kê xuất khẩu xơ sợi của Việt Nam giai đoạn này ghi nhận sự biến động rõ nét về kim ngạch và cơ cấu thị trường tiếp nhận:

Năm	Trị giá kim ngạch (triệu USD)	Tăng/giảm so với năm trước (triệu USD)	Tỷ trọng trong tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước (%)
2020	3.737	-	10,57% (hoặc 10,67%)
2021	5.612	+1.875 (+50,17%)	13,91%
2022	4.714	-898 (-16,00%)	12,57%

Năm 2020, xuất khẩu xơ sợi đạt 3,7 tỷ USD, giảm 10,5% về trị giá dù tăng 1,2% về lượng so với năm 2019 do giá xuất khẩu bình quân giảm xuống khoảng 2.150 USD/tấn. Năm 2021 chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ với mức tăng trưởng hơn 50%, đạt 5,6 tỷ USD nhờ nhu cầu nhập khẩu tăng cao từ Trung Quốc và Đài Loan. Đến năm 2022, kim ngạch sụt giảm xuống còn 4,714 tỷ USD (giảm 18,4% về số lượng và 16,0% về trị giá).

Về thị trường xuất khẩu xơ sợi của Việt Nam năm 2022, Trung Quốc duy trì vị trí đối tác lớn nhất với kim ngạch đạt 2.181,01 triệu USD (chiếm 46,27% thị phần, giảm 26,93% so với năm 2021). Tiếp theo là Hàn Quốc đạt 479,94 triệu USD (chiếm 10,18%, giảm 14,75%), khối thị trường ASEAN đạt 457,17 triệu USD (chiếm 9,70%, tăng 18,08%), khối CPTPP đạt 208,08 triệu USD (chiếm 4,41%, tăng 12,43%), Bangladesh đạt 215,00 triệu USD (chiếm 4,56%), Hoa Kỳ đạt 185,58 triệu USD (chiếm 3,94%, tăng 35,58%), Đài Loan đạt 151,73 triệu USD (chiếm 3,22%), Ấn Độ đạt 121,00 triệu USD (chiếm 2,57%, tăng 81,46%), Nhật Bản đạt 112,97 triệu USD (chiếm 2,40%), và Liên minh Châu Âu (EU) đạt 71,30 triệu USD (chiếm 1,51%).

Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh tăng liên tục: từ 800 triệu USD (năm 2020) lên 1.022 triệu USD (năm 2021, tăng 222 triệu USD) và đạt 1.130 triệu USD (năm 2022, tăng 108 triệu USD). Tỉnh có 6 khu công nghiệp với hơn 50 doanh nghiệp may mặc và hơn 300 dây chuyền may. Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex) nắm cổ phần chi phối tại 3 đơn vị nòng cốt trên địa bàn gồm: Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài, Công ty Cổ phần Dệt May Huế và Nhà máy Sợi Phú Hưng.

Chương 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Chương 2 trình bày hồ sơ doanh nghiệp và kết quả khảo sát tình hình sản xuất kinh doanh tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài. Công ty được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 3300352720, chính thức hoạt động từ ngày 01/03/2003 với vốn ban đầu 6 tỷ đồng; vốn điều lệ hiện tại đăng ký và thực góp là 50 tỷ đồng. Cơ sở hạ tầng gồm 3 nhà máy với tổng năng lực 80.000 cọc sợi (Nhà máy I: 3 vạn cọc; Nhà máy II: 2 vạn cọc; Nhà máy III: 3 vạn cọc với dây chuyền tự động). Trang thiết bị phục vụ sản xuất được nhập khẩu từ Đức (Trutzschler, Volkmann), Thụy Sĩ (Rieter, SSM), Nhật Bản (Murata, Toyota) và Trung Quốc (Saurer Jintan, Qingdao Yunlong, Jiangsu Kaigong, Tianjin Hongda, Jingwei).

Quy trình kỹ thuật kéo sợi tại công ty trải qua các công đoạn liên hoàn: Cung bông/Cung PE $\rightarrow$ Bông chải $\rightarrow$ Chải thô $\rightarrow$ Ghép $\rightarrow$ Cuộn cúi $\rightarrow$ Chải kỹ $\rightarrow$ Ghép $\rightarrow$ Sợi thô $\rightarrow$ Sợi con $\rightarrow$ Ống, Đậu, Xe $\rightarrow$ Đóng gói nhập kho. Định mức tiêu hao nguyên liệu đầu vào được xác định theo tỷ lệ hao hụt: sợi Cotton chải thô tiêu hao 10%, sợi Cotton chải kỹ tiêu hao 30%, và xơ PE tiêu hao 2%. Phương thức xuất khẩu chủ đạo là xuất khẩu trực tiếp theo điều kiện giao hàng FOB tại cảng xuất, áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (L/C).

Cơ cấu lao động của công ty giai đoạn 2020–2022 có sự biến động gắn với quy mô vận hành:

Tiêu chí phân loại	Năm 2020 (Người)	Cơ cấu 2020 (%)	Năm 2021 (Người)	Cơ cấu 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Cơ cấu 2022 (%)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	660	100,00	767	100,00	757	100,00	+16,21	-1,30
Theo giới tính
- Nam	375	56,82	447	58,28	424	56,01	+19,20	-5,15
- Nữ	285	43,18	320	41,72	333	43,99	+12,28	+4,06
Theo trình độ
- Đại học	40	6,06	47	6,13	47	6,21	+17,50	0,00
- Cao đẳng - Trung cấp	119	18,03	129	16,82	129	17,04	+8,40	0,00
- Trình độ khác	501	75,91	591	77,05	581	76,75	+17,96	-1,69
Theo tính chất việc làm
- Lao động gián tiếp	33	5,00	35	4,56	35	4,62	+6,06	0,00
- Công nhân phục vụ	58	8,79	66	8,60	58	7,66	+13,79	-12,12
- Công nhân bảo trì	191	28,94	188	24,51	183	24,17	-1,57	-2,66
- Công nhân trực tiếp sản xuất	378	57,27	478	62,32	481	63,54	+26,46	+0,63

Về thực trạng tài chính và quy mô tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp qua 3 năm:

Khoản mục	Năm 2020 (Tỷ đồng)	Năm 2021 (Tỷ đồng)	Năm 2022 (Tỷ đồng)	Chênh lệch 2021/2020 (+/-)	Chênh lệch 2021/2020 (%)	Chênh lệch 2022/2021 (+/-)	Chênh lệch 2022/2021 (%)
A. Tổng tài sản	583,14	950,40	947,95	+367,26	+62,98	-2,45	-0,26
1. Tài sản ngắn hạn	342,10	505,53	525,35	+163,44	+47,78	+19,82	+3,92
- Tiền và tương đương tiền	2,69	4,69	1,87	+2,00	+74,28	-2,82	-60,13
- Phải thu ngắn hạn	168,54	201,65	132,84	+33,11	+19,64	-68,81	-34,12
- Hàng tồn kho	152,69	288,77	342,36	+136,08	+89,12	+53,59	+18,56
- Tài sản ngắn hạn khác	18,17	10,25	48,28	-7,93	-43,62	+38,04	+371,29
2. Tài sản dài hạn	241,04	444,87	422,61	+203,83	+84,56	-22,26	-5,00
- Tài sản cố định	38,26	444,80	413,83	+406,54	+1062,59	-30,97	-6,96
- Tài sản dài hạn khác	3,01	72,06	3,68	+69,05	+2297,21	-68,38	-94,90
B. Tổng nguồn vốn	583,14	950,40	947,95	+367,26	+62,98	-2,45	-0,26
1. Nợ phải trả	426,42	716,54	732,39	+290,12	+68,04	+15,85	+2,21
- Nợ ngắn hạn	241,18	382,70	408,27	+141,52	+58,68	+25,57	+6,68
- Nợ dài hạn	185,24	333,84	324,02	+148,60	+80,22	-9,82	-2,94
2. Vốn chủ sở hữu	156,72	233,86	215,56	+77,14	+49,22	-18,30	-7,83

Tổng tài sản năm 2021 tăng vọt 62,98% do công ty mở rộng đầu tư tài sản cố định và tích lũy hàng tồn kho nhằm phục vụ các đơn hàng lớn. Tuy nhiên sang năm 2022, hàng tồn kho tiếp tục tăng lên 342,36 tỷ đồng, nợ ngắn hạn tăng lên 408,27 tỷ đồng trong khi lượng tiền mặt giảm sâu xuống 1,87 tỷ đồng, tạo áp lực thanh khoản ngắn hạn cho doanh nghiệp.

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng sợi tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài

Dựa trên quan điểm, mục tiêu phát triển của ngành sợi Việt Nam đến năm 2030 và định hướng phát triển của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài, tác giả đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp quản lý và tăng cường hiệu quả sử dụng nguồn vốn: Tối ưu hóa vòng quay vốn lưu động, kiểm soát dòng tiền mặt nhằm hạn chế tình trạng ứ đọng vốn trong khâu dự trữ.
2. Tăng cường quản lý rủi ro nhằm nâng cao năng lực xuất khẩu và tối ưu hóa chi phí: Kiểm soát rủi ro biến động giá nguyên liệu bông thô nhập khẩu và rủi ro tỷ giá đối với các khoản thanh toán bằng ngoại tệ.
3. Giải pháp quản lý nợ và cải thiện hệ số thanh toán nhanh của công ty: Tái cơ cấu các khoản nợ ngắn hạn, đẩy nhanh tiến độ thu hồi các khoản phải thu khách hàng để giảm áp lực vay nợ ngân hàng.
4. Giải pháp cải thiện năng lực hoạt động sản xuất: Rà soát hiệu suất hoạt động của 3 nhà máy kéo sợi, loại bỏ thiết bị cũ hao phí năng lượng, duy trì bảo dưỡng định kỳ hệ thống máy chải, máy ghép và máy sợi con.
5. Đẩy mạnh hoạt động Marketing nhằm thu hút khách hàng nội địa và nước ngoài: Tăng cường nghiên cứu nhu cầu chi số sợi tại các thị trường trọng điểm, chủ động tiếp cận các doanh nghiệp dệt may trong chuỗi cung ứng.
6. Tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ: Duy trì nghiêm ngặt khâu kiểm nghiệm chất lượng xơ đầu vào tại Phòng Thí nghiệm – KCS nhằm giảm thiểu tỷ lệ lỗi sợi và đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của đối tác nhập khẩu.
7. Mở rộng mối quan hệ với khách hàng đối tác nước ngoài: Giảm dần sự phụ thuộc vào một thị trường truyền thống duy nhất, mở rộng giao thương sang các đối tác thuộc khu vực CPTPP, EU và Hoa Kỳ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và cơ cấu tài chính của một doanh nghiệp kéo sợi tại khu vực miền Trung trong giai đoạn nhiều biến động:

• Khái quát bức tranh ngành xơ sợi: Cung cấp chuỗi số liệu về kim ngạch xuất khẩu xơ sợi Việt Nam (đạt đỉnh 5,612 tỷ USD năm 2021 trước khi giảm về 4,714 tỷ USD năm 2022) và cơ cấu 15 thị trường nhập khẩu lớn nhất năm 2022, đứng đầu là Trung Quốc (chiếm 46,27%), Hàn Quốc (10,18%) và ASEAN (9,70%).
• Lập bảng theo dõi tài chính và lao động tại Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài: Ghi nhận sự gia tăng quy mô tài sản từ 583,14 tỷ đồng (2020) lên 947,95 tỷ đồng (2022); quy mô lao động mở rộng từ 660 người lên 757 người (đạt đỉnh 767 người năm 2021). Đồng thời, tác giả chỉ ra sự gia tăng của hàng tồn kho (từ 152,69 tỷ đồng năm 2020 lên 342,36 tỷ đồng năm 2022) và sự sụt giảm nguồn vốn chủ sở hữu trong năm 2022 (từ 233,86 tỷ đồng xuống 215,56 tỷ đồng).
• Hệ thống hóa quy trình công nghệ và định mức kỹ thuật: Ghi nhận đầy đủ thông số dây chuyền 80.000 cọc sợi với 3 nhà máy, quy trình kéo sợi 10 bước và tỷ lệ hao hụt nguyên liệu xơ cotton chải thô (10%), chải kỹ (30%) và PE (2%).
• Đóng góp thực tiễn: Hệ thống giải pháp đề xuất gắn liền với các điểm nghẽn thực tế của công ty về khả năng thanh toán nhanh, quản lý hàng tồn kho và giảm áp lực nợ ngắn hạn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và dữ liệu tiếp cận:

• Hạn chế về nguồn dữ liệu: Đề tài hoàn toàn dựa trên dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2020–2022 thu thập trong đợt thực tập tốt nghiệp (từ tháng 10/2023 đến tháng 01/2024); chưa cập nhật được số liệu báo cáo tài chính đầy đủ của năm 2023. Tác giả chưa thực hiện khảo sát sơ cấp trực tiếp đối với các khách hàng và đối tác nhập khẩu quốc tế của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Cập nhật chuỗi số liệu tài chính và kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp trong giai đoạn 2023–2025 nhằm đánh giá khả năng thích ứng của công ty sau giai đoạn suy giảm kinh tế toàn cầu.
  • Mở rộng phân tích định lượng về tác động của biến động tỷ giá USD/VND và giá bông thế giới tới biên lợi nhuận ròng của các đơn hàng xuất khẩu sợi theo điều kiện FOB.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang giá trị tư liệu thực tế đối với các nhóm đối tượng nghiên cứu:

• Sinh viên chuyên ngành Kinh tế Quốc tế, Thương mại Quốc tế và Kinh tế Đầu tư: Tài liệu cung cấp trường hợp nghiên cứu điển hình về một doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu nguyên liệu công nghiệp hỗ trợ, minh họa cụ thể cách thức áp dụng các chỉ tiêu tài chính để đánh giá hiệu quả kinh doanh xuất khẩu.
• Doanh nghiệp ngành kéo sợi và dệt may: Phần phân tích quy trình công nghệ kéo sợi gắn với định mức tiêu hao nguyên liệu bông thô (chải thô 10%, chải kỹ 30%, PE 2%) và cơ cấu thiết bị nhập khẩu từ Đức, Thụy Sĩ, Nhật Bản, Trung Quốc là tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác định mức chi phí sản xuất.
• Nghiên cứu kinh tế địa phương: Cung cấp số liệu cụ thể về cơ cấu lao động công nghiệp và giá trị đóng góp của doanh nghiệp dệt may trong Khu công nghiệp Phú Bài vào tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài có quy mô cơ sở vật chất và năng lực sản xuất như thế nào? Công ty hoạt động từ ngày 01/03/2003 với vốn điều lệ thực góp 50 tỷ đồng. Cơ sở hạ tầng gồm 3 nhà máy với tổng quy mô 80.000 cọc sợi (Nhà máy I có 3 vạn cọc, Nhà máy II có 2 vạn cọc, Nhà máy III có 3 vạn cọc với dây chuyền tự động). Hệ thống máy móc chuyên dụng nhập khẩu từ Đức (Trutzschler, Volkmann), Thụy Sĩ (Rieter, SSM), Nhật Bản (Murata, Toyota) và Trung Quốc (Saurer Jintan, Qingdao Yunlong, Jiangsu Kaigong, Tianjin Hongda, Jingwei).

2. Quy mô và cơ cấu lao động của công ty biến động ra sao trong giai đoạn 2020–2022? Lực lượng lao động tăng từ 660 người (năm 2020) lên 767 người (năm 2021, tăng 16,21%), sau đó giảm nhẹ xuống 757 người (năm 2022, giảm 1,30%). Về cơ cấu giới tính, lao động nam luôn chiếm trên 56% và lao động nữ chiếm trên 41%. Về trình độ, lao động có bằng đại học duy trì từ 40 đến 47 người (chiếm khoảng 6,06% – 6,21%), cao đẳng – trung cấp chiếm khoảng 17% – 18%, còn lại là lao động phổ thông chiếm trên 75%. Công nhân trực tiếp sản xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất, tăng từ 57,27% (378 người) năm 2020 lên 63,54% (481 người) năm 2022.

3. Cơ cấu tài sản và nguồn vốn của công ty có chuyển dịch như thế nào giữa năm 2020 và năm 2022? Tổng tài sản/nguồn vốn tăng từ 583,14 tỷ đồng (năm 2020) lên 950,40 tỷ đồng (năm 2021) và đạt 947,95 tỷ đồng (năm 2022). Trong đó, tài sản ngắn hạn tăng từ 342,10 tỷ lên 525,35 tỷ đồng (hàng tồn kho tăng mạnh từ 152,69 tỷ lên 342,36 tỷ đồng). Nợ phải trả tăng từ 426,42 tỷ lên 732,39 tỷ đồng (nợ ngắn hạn tăng từ 241,18 tỷ lên 408,27 tỷ đồng). Vốn chủ sở hữu tăng từ 156,72 tỷ đồng năm 2020 lên 233,86 tỷ đồng năm 2021, nhưng giảm xuống 215,56 tỷ đồng vào năm 2022.

4. Công ty áp dụng phương thức kinh doanh xuất khẩu và định mức hao hụt nguyên liệu nào? Công ty thực hiện xuất khẩu sợi chủ yếu theo phương thức xuất khẩu trực tiếp dưới điều kiện giao hàng FOB tại cảng xuất và áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (L/C). Về mặt kỹ thuật, định mức tiêu hao nguyên liệu xơ cotton đầu vào được xác định gồm: chải thô tiêu hao 10%, chải kỹ tiêu hao 30%, và xơ PE tiêu hao 2%.

5. Nhóm giải pháp tài chính nào được đề xuất nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho công ty ở Chương 3? Tác giả đề xuất nhóm giải pháp quản trị nợ và cải thiện hệ số thanh toán nhanh thông qua việc tái cấu trúc các khoản nợ ngắn hạn (vốn đang ở mức 408,27 tỷ đồng năm 2022), đẩy nhanh giải phóng hàng tồn kho đọng (342,36 tỷ đồng), xử lý các khoản phải thu ngắn hạn và tối ưu hóa chi phí thu mua nguyên liệu bông thô nhằm giảm thiểu rủi ro dòng tiền.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đinh Thị Thúy Hồng đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về hiệu quả xuất khẩu và phản ánh trung thực thực trạng hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Sợi Phú Bài trong giai đoạn 2020–2022. Nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù công ty duy trì được quy mô sản xuất 8 vạn cọc sợi và mở rộng tổng tài sản lên xấp xỉ 948 tỷ đồng, doanh nghiệp vẫn gặp áp lực lớn trong năm 2022 do hàng tồn kho gia tăng và chi phí nợ ngắn hạn tăng cao dưới tác động suy giảm chung của thị trường xơ sợi toàn cầu. Hệ thống 7 nhóm giải pháp được đề xuất tại Chương 3 cung cấp định hướng cụ thể giúp doanh nghiệp tăng cường quản lý nguồn vốn, cải thiện hệ số thanh khoản và tái cơ cấu thị trường xuất khẩu trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU 1. Những vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh xuất khẩu 1. Tổng quan về xuất khẩu 1. Khái niệm về xuất khẩu hàng hóa Theo điều 28, Bộ Luật Thương Mại Việt Nam (2005), khái niệm xuất khẩu được nêu ra là: “Xuất khẩu hàng hoá là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam đuọc coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật[8]”.

Theo tác giả Trần Chí Thành trong giáo trình Kinh doanh xuất khẩu, khái niệm được hiểu “Xuất khẩu là việc bán hàng hóa dịch vụ của một quốc gia này sang quốc gia khác. Đây không phải là hoạt động bán hàng đơn lẻ mà là một hệ thống bán hàng có tổ chức, có sự giám sát quản lý các cấp nhà nước cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục đích thu lợi nhuận, thúc đẩy hàng hóa phát triển, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến[6]”. Hoạt động kinh doanh xuất khẩu làm cho thúc đẩy việc sản xuất gia tăng phát triển, giải quyết tình trạng hàng tồn kho ở các nước có lợi thế cạnh tranh và nguồn cung hợp lí cho các nước nhập khẩu cần nguồn hàng để sản xuất, chuyển đổi nền cơ cấu kinh tế ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân, là yếu tố tăng cường vị thế kinh tế quốc gia và tạo ra lao động quốc tế và chuyên môn hóa sản xuất Nói tóm lại, Hoạt động kinh doanh xuất khẩu làm cho thúc đẩy việc sản xuất gia tăng phát triển, giải quyết tình trạng hàng tồn kho ở các nước có lợi thế cạnh tranh và nguồn cung hợp lí cho các nước nhập khẩu cần nguồn hàng để sản xuất, chuyển đổi nền cơ cấu kinh tế ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân, là yếu tố tăng cường vị thế kinh tế quốc gia và tạo ra lao động quốc tế và chuyên môn hóa sản xuất 1.

Đặc điểm xuất khẩu hàng hóa Hoạt động xuất khẩu là một mặt khía cạnh trong hoạt động thương mại quốc tế nên sẽ có những đặc trưng của hoạt động thương mại trong quốc tế như thanh toán quốc tế, kinh doanh quốc tế, tài chính quốc tế, kinh tế quốc tế, hợp đồng quốc tế, vận tải quốc tế… Hoạt động xuất khẩu khác hoàn toàn so với hoạt động buôn bán nội địa, nó có sự SVTH: Đinh Thị Thuý Hồng 5 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hoà hợp tác và tham gia là đối tác, khách hàng nước ngoài, hàng hóa sản phẩm dịch vụ được phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ ở phạm vi quốc tế trên thế giới. Hoạt động xuất khẩu được diễn ra trên nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng hóa tiêu dùng, máy móc, thiết bị, công nghệ cao. Mục đích của hoạt động này nhằm đem lại lợi ích to lớn cho quốc gia nói chung và doanh nghiệp nói riêng[6]. Hoạt động xuất khẩu diễn ra bao quát về cả không gian và thời gian.

Một phạm vi rất lớn và khó kiểm soát, nó có thể diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng cũng thể diễn ra trong thời gian dài nếu quốc gia hay doanh nghiệp duy trì bền vững. Hoạt động xuất khẩu có 3 đặc điểm sau: Thứ nhất, Đa số khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Nên việc thực hiện xuất khẩu hàng hóa phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu về khách hàng do có nhiều sự khác biệt đến từ ngôn ngữ, phong tục, tập quán, lối sống… Thứ hai, Thị trường xuất khẩu thường biến động và phức tạp nên phải chịu nhiều nhân tố ảnh hưởng, chứa đựng nhiều rủi ro đi kèm. Thứ ba, Hàng hóa xuất khẩu chủ yếu với số lượng lớn mới có hiệu quả kinh doanh 1.

Khái niệm thị trường xuất khẩu Nói đến thị trường ta có thể hiểu rằng đó là nơi xảy ra các hoạt động kinh doanh. Thị trường là phạm trù của kinh tế hóa ra đời. Chính vì vậy thuật ngữ “Thị trường” được các nhà nghiên cứu kinh tế nghiên cứu theo nhiều định nghĩa khác nhau và chưa có một định nghĩa nào mang tính khái quát thống nhất và trọn vẹn. Vì trong mỗi thời kì, hoàn cảnh kinh tế, trên khía cạnh, lĩnh vực thị trường sẽ định nghĩa khác nhau.

Thị trường xuất khẩu là tập hợp giữa người mua và người bán có quốc tịch khác nhau tác động qua lại lẫn nhau nhằm mục đích xác định giá cả, số lượng sản phẩm, hàng hóa, điều kiện hợp đồng, chủ yếu thanh toán bằng ngoại tệ mạnh phải làm thủ tục hải quan biên giới. Vai trò của hoạt động xuất khẩu Theo Trần Chí Thành cho rằng “Vai trò của hoạt động xuất khẩu có tác động to lớn đối với nền kinh tế quốc dân, đối với nền kinh tế toàn cầu, đối với doanh nghiệp.Qua những khía cạnh tác động đó cho thấy tầm quan trọng của xuất khẩu[6]”. Đối với nền kinh tế quốc dân SVTH: Đinh Thị Thuý Hồng 6 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hoà Trong xu hướng toàn cầu hóa của nền kinh tế thế giới hiện nay, không một quốc gia nào phát triển nền kinh tế của mình mà không tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế giữa các khu vực với nhau. Chính vì vậy, hoạt động ngoại thương chiếm vị trí quan trọng mang tính quyết định đến toàn bộ quá trình phát triển của một quốc gia.

Một quốc gia phát triển là một quốc gia không thể thiếu đi xuất khẩu hàng hóa cho các quốc gia khác vì đó chính là hình thức thu ngoại tệ khổng lồ cho quốc gia xuất khẩu[6]. Xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc khẳng định thúc đẩy mối quan hệ hợp tác phát triển với nhau và đẩy mạnh tiến trình hội nhập nền kinh tế toàn cầu vai trò đó. Theo được thực hiện qua các điểm chú ý sau: • Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu phục vụ quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa cho đất nước • Xuất khẩu đóng vai trò trực tiếp chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. • Xuất khẩu có tác động tích cực đến giải quyết việc làm và cải thiện đời sống nhân dân • Xuất khẩu là nền tảng cơ sở để mở rộng và thúc đẩy kinh tế đối ngoại.

Nói tóm lại, xuất khẩu đóng vai trò to lớn trong hoạt động phát triển nền kinh tế quốc gia. Được coi là chiến lược có ý nghĩa để thực hiện xu hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, nhất là trong điều kiện hiện nay toàn cầu hóa, khu vực hóa trên thế giới hiện nay. Đó là cơ hội cho mỗi quốc gia tham gia, hội nhập vào nền kinh tế thế giới và khu vực. Đối với nền kinh tế toàn cầu Xuất khẩu là hoạt động chính của hoạt động ngoại thương.

Nó có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của quốc gia cũng như trên thế giới hoạt động xuất khẩu nằm trong lĩnh vực lưu thông hàng hóa là một trong bốn khâu quan trọng của quá trình sản xuất mở rộng. Đó là cầu nối giao thương giữa sản xuất và tiêu dùng giữa nước ngày và nước khác. Chính là động lực phát triển chính để thúc đẩy sản xuất[6]. Xuất khẩu hàng hóa có từ rất sớm, là hoạt động buôn bán trên phạm vị giữa các quốc gia với nhau.

Nó không phải là hình thức mua bán nhỏ lẻ, đơn phương mà luôn luôn có quy trình tổ chức chặt chẽ với nhau trong tổ chức thương mại toàn cầu với mục đích là tiêu thụ sản phẩm của một doanh nghiệp nói riêng và quốc gia nói chung[8]. Đối với doanh nghiệp SVTH: Đinh Thị Thuý Hồng 7 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Trần Văn Hoà - Xuất khẩu có vai trò rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp nội địa. Đó là cơ hội để tham gia vào thị trường thế giới. Nếu doanh nghiệp biết tận dụng và khai thác hiệu quả do xuất khẩu đem lại thì đó chính là cánh cửa giúp doanh nghiệp thực hiện mục tiêu mở rộng thị trường, tăng thị phần và mở rộng khả năng sản xuất.

- Xuất khẩu bắt buộc các doanh nghiệp phải luôn tiếp cận và đổi mới tư duy, hoàn thiện công tác quản trị, giúp doanh nghiệp thu đồng ngoại tệ với giá trị khổng lồ. - Giải quyết được các vấn đề nan giải, như hàng tồn kho, mặt bằng, nhà kho, xưởng. Bán được các sản phẩm mà thị trường nội địa tiêu thụ chậm hơn so với thế giới. Tận dụng được lợi thế cạnh tranh riêng của từng doanh nghiệp.

- Ngoài ra, khi doanh nghiệp tiến hành thực hiện các đơn hàng xuất khẩu, điều đó giúp doanh nghiệp tiến bộ hơn trong việc đổi mới nền khoa học kĩ thuật hiện đại trên thế giới. Từ đó, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian, nâng cao khả năng sản xuất cùng một thời gian nhưng lại sản xuất được số lượng nhiều. - Tạo công ăn việc làm, giải quyết tình trạng thất nghiệp. Tạo nguồn thu nhập ổn định đời sống cho cán bộ, công nhân viên, và tăng thêm lợi nhuận.

Các hình thức xuất khẩu 1. Xuất khẩu trực tiếp Thông qua quá trình phân tích khái niệm của tác giả Võ Thanh Thu thì xuất khẩu trực tiếp là “Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu được tiến hành trực tiếp giữa bên bán và bên mua. Bên bán xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ do chính doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thu mua từ chính doanh nghiệp sản xuất trong nước đến khách hàng quốc tế[7]”. Trong tình huống tham gia hoạt động xuất khẩu như một số tổ chức không tự mình sản xuất sản phẩm, quá trình xuất khẩu đòi hỏi sự thực hiện qua 2 giai đoạn: Thu mua tạo nguồn hàng xuất khẩu với các đơn vị, địa phương trong nước.

Đàm phán ký kết hợp đồng giữa doanh nghiệp nước ngoài, giao hàng, và thanh toán tiền đúng thời hạn. Phương thức này có ưu điểm là: Thông qua quá trình đàm phán thảo luận trực tiếp dễ dàng đi đến quyết định và tiếng nói chung, ít gây ra sự hiểu lầm đáng tiếc qua đó tiết kiệm chi phí giao dịch và gia tăng lợi nhuận, tạo điều kiện phát huy tính độc lập của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hình thức này vẫn còn tồn tại những rủi ro do các quốc gia có vị trí địa lý xa, di chuyển khó khăn.