Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO CÔNG NHÂN KHU CÔNG NGHIỆP BÌNH HÒA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH AN GIANG 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm chính sách công, thực hiện chính sách công Từ điển bách khoa Việt Nam học viện Hàn Lâm Khoa học xã hội biên soạn [35] khái niệm như sau: “Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó. Bản chất nội dung và phương hướng của chính sách phụ thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội”.
Khái niệm chính sách, là chương trình hành động do các chủ thể, thể quyền lực, hoặc chủ thể quản lý đưa ra để giải quyết một hoặc một số các vấn đề có liên quan nào đó thuộc thẩm quyền quản lý của họ. - Khái niệm chính sách công: GS. TSKH Võ Khánh Vinh cho rằng: “Chính sách công là những hướng ứng xử cơ bản của Nhà nước đối với những vấn đề về chính sách phát sinh trong đời sống xã hội, nhằm thúc đẩy phát triển xã hội và quản lý xã hội” [18]. Tác giả Lê Chí Mai cho rằng: “Chính sách công vẫn là một chủ đề để các tác giả bàn bạc và khó đạt đến sự nhất trí thống nhất” và “chính sách công có những đặc trưng cơ bản nhất định như: chủ thể ban hành chính sách công là Nhà nước; chính sách công không chỉ là các quyết định (thể hiện trên văn bản) mà còn là những hành động, hành vi thực tiễn (thực hiện chính sách); chính sách công tập chung giải quyết các vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu xác định; chính sách công gồm nhiều quyết định chính sách có liên quan lẫn nhau trong giải quyết một vấn đề nào đó” [20].
11 Nghiên cứu về chính sách công, có thế thấy chính sách công được nhận diện dựa trên một số nội dung cơ bản: Chủ thể ban hành chính sách công là Nhà nước, hình thức thể hiện chính sách công không chỉ là các quyết định (bằng văn bản) mà còn là những hành động, hành vi thực tiễn (thực hiện chính sách công), nội dung chính sách công tập trung giải quyết các vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu đã được xác định. Trên thực tế, hiệu quả của chính sách công là căn cứ đo lường, là minh chứng thực tiễn của năng lực hoạch định chính sách, việc xác định mục tiêu, căn cứ để kiểm tra, đánh giá, xác định trách nhiệm trong việc sử dụng nguồn lực công như ngân sách nhà nước, tài sản công, tài nguyên đất nước của các chủ thể ban hành cũng như đối tượng thực hiện. Vì vậy, chính sách công thực chất là công cụ để Nhà nước thực hiện các hoạt động liên quan đến công dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội trong quá trình phát triển. Trên cơ sở nghiên cứu và kế thừa những nội dung cốt lõi để hiểu về chính sách công của các nhà khoa học, tác giả xác định chính sách công được hiểu là hệ thống các quyết định có vai trò là công cụ, giải pháp để Nhà nước giải quyết các vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu đã được xác định.
Khái niệm chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân khu tại công nghiệp Cách tiếp cận về công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật như đã nêu trên, có thể hiểu khái niệm chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật đối với người lao động cũng như người sử dụng lao động tại các công nghiêp trên địa bàn tỉnh như: “Chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật đối với công nhân lao động tại các khu công nghiệp là cả hệ thống các quyết định có mối quan hệ với nhau của Đảng và Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề về phổ biến, giáo dục pháp luật đối với công nhân tại các khu công nghiệp theo các mục tiêu, kế hoạch, đề án chương và trình hoạt động đã được xác định”. Quan điểm của Đảng, chính sách công của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân tại khu công nghiệp 1. Quan điểm của Đảng về phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân tại khu công nghiệp Quá trình xây dựng phát triển đất nước, Đảng Cộng và Nhà nước xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trong đó vấn đề giáo dục chính sách pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay là nhiệm vụ rất cần thiết. Thực tiễn cho thấy công tác phổ biến, giáo dục pháp từng bước mở rộng hệ thống tri thức; hình thành tình cảm và lòng tin đối với pháp luật; hình thành động cơ, hành vi và thói quen xử sự theo pháp luật đối với cán bộ công chức, viên chức và người lao động trên địa bàn huyện Châu Thành nói chung.
Để đạt được những nội dung trên, đòi hỏi phải có cơ chế chính sách phù hợp với từng đối tượng đặc thù và các công nhân trong khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh An Giang nói riêng. Tăng cường, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật trong xã hội, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW, ngày 09 tháng 12 năm 2003 [2] “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân”. - Kết luận số 04-KL/TW ngày 19 tháng 4 năm 2011 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về kết quả thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW (Kết luận số 04-KL/TW) [1]; Kết luận số 80-KL/TW ngày 20 tháng 6 năm 2020 của Ban chấp hành Trung Ương [5] về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW của Ban Bí Thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân. 13 Việc củng cố, về nâng cao nhận thức chấp hành Hiến pháp và pháp luật; tăng cường sự lãnh chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật đến cán bô, công chức, viên chức và người dân trên địa bàn tỉnh An Giang nói chung; cho người lao động cũng như người sử dụng lao động trên địa bàn huyện Châu Thành nói riêng.
Nghiên cứu để được hoàn thiện chính sách pháp luật về các cơ chế chính sách trong công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật; và xây dựng cơ chế việc thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước để xã hội hóa, và huy động sức mạnh tổng hợp xã hội tham gia vào công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật trên địa phương các cấp. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật; các chủ trương, nghị quyết của đại hội đảng bộ các cấp và nghị quyết đại hội Đảng bộ toàn quốc lần thứ XI với việc xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật. Được tăng cường trong lãnh chỉ đạo của các cấp chính quyền địa phương; có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành với sự chỉ đạo của Đảng và quản lý thống nhất của Nhà nước về công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật tại địa phương quản lý. Trong các hoạt động công tác tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật được đổi mới, đa dạng hóa, phù hợp với những đặc điểm, tình hình và nhu cầu thực tế của từng miền, từng vùng và từng nhóm đối tượng; các điều kiện cụ thể của các cơ quan, đơn vị và địa phương các cấp trên địa bàn.
Để được đổi mới tiếp tục các chương trình, các giáo trình, các sách giáo khoa giảng dạy về chính sách pháp luật, tăng cường đào tạo và bồi dưỡng từng bước cũng được chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, cán bộ làm công tác giảng dạy chính sách pháp luật, giáo dục công dân trong tất cả các cấp học có trình độ đào tạo nhất định, để đáp ứng được các nhu cầu dạy và học tập các kiến thức chính sách pháp luật trong tất cả các trường cả nước nói chung; trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh An Giang nói riêng. Công tác phối kết hợp chặt chẽ 14 giữa tuyên truyền phổ biến, chính sách giáo dục pháp luật, với việc tổ chức thi hành pháp luật; được thường xuyên tổ chức, thực hiện và triển khai các đề án, kế hoạch, chương trình hoạt động về công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật tại các cơ quan, đơn vị và tổ chức, cá nhân các cáp trên địa bàn quản lý. Chính sách công của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật cho công nhân tại khu công nghiệp Triển khai các chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước; Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 31/2009/QĐ-TTg ngày 24 tháng 2 năm 2009 về việc phê duyệt Đề án tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp từ năm 2009 đến năm 2012 (Đề án 31 kèm theo) [27]; Bộ lao động Thương binh và Xã hội đã ban hành Quyết định số 1318/QĐ-LĐTBXH ngày 22 tháng 8 năm 2017 [9], về việc ban hành kế hoạch tiếp tục triển khai thực hiện Đề án “Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp” đến năm 2021. Hiến pháp ngày 28 tháng 11 năm 2013 của nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [25.
Luật số 14/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012 của Quốc hội [27] về Phổ biến, giáo dục pháp luật. Nghị định số 28/2013/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2013 của Chính Phủ [15] quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật phổ biến, giáo dục pháp luật. Thông tư liên tịch số 14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 27 tháng 01 năm 2014 của Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp [11] quy định về lập dự toán, quản lý sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở. Thông tư số 10/2016/TT- BTP ngày 22 tháng 7 năm 2016 của Bộ Tư pháp [11] quy định về báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật.