Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam

Khóa luận kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Winna Việt Nam

• Tác giả: Đoàn Thị Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Lê Viết Giáp
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Winna

Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh giữ vai trò then chốt trong điều hành tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Vật liệu Chịu lửa Winna Việt Nam, công tác này cung cấp bức tranh chuẩn xác về hiệu quả sản xuất. Quy trình ghi nhận doanh thu dựa trên nguyên tắc dồn tích và phù hợp. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh đều được chứng từ hóa đầy đủ. Kế toán phản ánh kịp thời các chỉ tiêu bán hàng, chi phí cấu thành và lợi nhuận ròng. Đơn vị hiện áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Hệ thống tài khoản sử dụng đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và minh bạch. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được theo dõi chi tiết trên tài khoản 511. Các khoản giảm trừ doanh thu được kiểm soát chặt chẽ qua tài khoản 521. Việc tính toán chính xác giá vốn hàng bán giúp xác định lợi nhuận gộp rõ ràng. Hoạt động này tạo tiền đề vững chắc cho việc quản trị chi phí hoạt động. Dữ liệu kế toán phục vụ trực tiếp cho việc lập báo cáo tài chính định kỳ. Ban giám đốc dựa vào báo cáo để đánh giá năng lực cạnh tranh trên thị trường vật liệu chịu lửa. Đồng thời, doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế.

1.1. Bản chất và nhiệm vụ của kế toán doanh thu

Kế toán doanh thu theo dõi toàn bộ dòng lợi ích kinh tế thu được trong kỳ. Nghiệp vụ này phát sinh từ việc bán thành phẩm vật liệu chịu lửa hoặc cung ứng dịch vụ. Nhiệm vụ cơ bản gồm việc kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn và chứng từ giao nhận. Kế toán phải hạch toán đầy đủ các khoản chiết khấu thương mại và hàng bán trả lại. Thông tin kế toán giúp kiểm soát công nợ phải thu của từng khách hàng. Nhân viên kế toán lập bảng kê chi tiết để quản lý doanh thu theo từng mặt hàng. Dữ liệu ghi nhận kịp thời ngăn chặn tình trạng thất thoát tài sản. Việc này cũng bảo đảm tuân thủ đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành. Đơn vị nắm vững biến động dòng tiền.

1.2. Vai trò của việc xác định kết quả kinh doanh

Xác định kết quả kinh doanh phản ánh thành quả tài chính cuối cùng của chu kỳ sản xuất. Quy trình so sánh tổng doanh thu thuần với tổng chi phí hợp lý phát sinh. Chỉ tiêu lợi nhuận đo lường mức độ sinh lời của nguồn vốn chủ sở hữu. Doanh nghiệp phân định rõ kết quả từ hoạt động sản xuất kinh doanh và tài chính. Kết quả hoạt động khác cũng được kết chuyển riêng biệt về tài khoản 911. Báo cáo kết quả giúp nhà quản lý nhận diện các khâu gây lãng phí nguồn lực. Doanh nghiệp dễ dàng hoạch định chính sách phân phối lợi nhuận và tái đầu tư. Cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra căn cứ tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc xác định chính xác bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

II. Thực trạng kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Winna

Tại Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Vật liệu Chịu lửa Winna Việt Nam, công tác kế toán bám sát quy định pháp luật. Bộ máy kế toán áp dụng mô hình tập trung nhằm xử lý số liệu thống nhất. Chứng từ bán hàng gồm hợp đồng kinh tế, biên bản bàn giao và hóa đơn điện tử. Kế toán phản ánh doanh thu vào tài khoản 511 sau khi khách hàng nghiệm thu hàng hóa. Giá vốn hàng bán được tính toán và chuyển vào tài khoản 632 kịp thời. Chi phí quản lý doanh nghiệp và bán hàng được theo dõi trên tài khoản 642 và 641. Cuối kỳ, toàn bộ chỉ tiêu được kết chuyển sang tài khoản 911 để xác định lãi lỗ. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp phải một số tồn tại nhất định. Việc đối chiếu công nợ phải thu đôi lúc còn chậm trễ do khối lượng đơn hàng lớn. Một số chi phí vận chuyển phát sinh chưa được phân bổ tối ưu cho từng lô vật liệu. Quy trình lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho chưa thực hiện thường xuyên. Hệ thống phần mềm kế toán chưa tích hợp tự động với kho bãi sản xuất. Điều này gây áp lực lớn cho nhân sự kế toán trong các đợt quyết toán tài chính cuối năm.

2.1. Thực tế hạch toán doanh thu và chi phí sản xuất

Công ty Winna ghi nhận doanh thu dựa trên nguyên tắc hàng đã bàn giao đầy đủ. Kế toán phản ánh kịp thời các nghiệp vụ bán gạch chịu lửa và vữa xây chịu nhiệt. Kế toán ghi nhận doanh thu vào tài khoản 511 kèm thuế giá trị gia tăng đầu ra tài khoản 3331. Giá vốn xuất kho áp dụng phương pháp bình quân gia quyền liên hoàn. Tài khoản 632 ghi nhận chuẩn xác chi phí vốn của từng đơn hàng cụ thể. Tuy vậy, việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp đôi khi phát sinh độ trễ. Sự phối hợp giữa bộ phận thủ kho và kế toán viên chưa đạt tính tức thời. Một số khoản chiết khấu thanh toán chưa được phân loại độc lập trên chứng từ gốc. Điều này ảnh hưởng nhẹ tới số liệu.

2.2. Những hạn chế trong khâu xác định kết quả kinh doanh

Khâu xác định kết quả kinh doanh tại Winna chịu tác động từ việc phân bổ chi phí. Chi phí bán hàng tài khoản 641 và chi phí quản lý tài khoản 642 phân bổ theo tiêu thức doanh thu thuần. Tiêu thức này chưa phản ánh triệt để nguồn lực tiêu hao cho từng nhóm mặt hàng. Việc ghi nhận chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp qua tài khoản 821 thực hiện theo từng quý. Doanh nghiệp chưa chủ động ước tính thuế hoãn lại cho các khoản chênh lệch tạm thời. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ lập vào cuối niên độ nên hạn chế khả năng kiểm soát thanh khoản ngắn hạn. Sai lệch nhỏ trong chứng từ phát sinh làm chậm tiến độ lập bảng cân đối kế toán. Những hạn chế này đòi hỏi cải tiến.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu cho công ty Winna Việt Nam

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, Công ty Winna cần triển khai các giải pháp toàn diện. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống chứng từ và luân chuyển thông tin nội bộ. Mọi nghiệp vụ giao hàng phải đi kèm biên bản kiểm định chất lượng vật liệu chịu lửa. Đơn vị cần nâng cấp phần mềm kế toán sang giải pháp hoạch định nguồn lực ERP. Hệ thống này liên kết dữ liệu giữa phân xưởng, thủ kho và phòng kế toán. Việc áp dụng công nghệ giúp tự động hóa quá trình ghi nhận doanh thu và tính giá vốn. Doanh nghiệp cần xây dựng tiêu thức phân bổ chi phí bán hàng và chi phí quản lý khoa học hơn. Kế toán nên phân bổ chi phí dựa trên tỷ trọng chi phí nhân công hoặc khối lượng sản phẩm xuất bán. Định kỳ hàng tháng, kế toán phải tiến hành rà soát đối chiếu nợ phải thu với đối tác. Quy trình trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi cần thực hiện nghiêm túc. Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán là yếu tố mang tính quyết định. Nhân viên cần cập nhật thường xuyên các chuẩn mực kế toán mới để tránh sai sót pháp lý.

3.1. Ứng dụng phần mềm kế toán số hóa quy trình ghi nhận

Số hóa quy trình kế toán giúp giảm thiểu sai sót tác nghiệp thủ công. Công ty Winna nên tích hợp hóa đơn điện tử trực tiếp vào phần mềm kế toán doanh nghiệp. Khi lệnh xuất hàng hoàn tất, phần mềm tự động định khoản vào tài khoản 511 và 131. Thủ kho quét mã vạch sản phẩm để cập nhật số lượng tồn kho theo thời gian thực. Phương pháp này hỗ trợ kế toán xác định chính xác giá vốn hàng bán tài khoản 632. Báo cáo doanh thu theo khu vực và chủng loại sản phẩm được kết xuất nhanh chóng. Ban lãnh đạo dễ dàng theo dõi dòng tiền bán hàng mọi lúc trên thiết bị di động. Hệ thống số hóa nâng cao tính bảo mật.

3.2. Hoàn thiện phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí

Hoàn thiện phân bổ chi phí là điều kiện tiên quyết để tính toán đúng lợi nhuận. Doanh nghiệp cần tách bạch chi phí cố định và chi phí biến đổi trong kỳ sản xuất. Đối với chi phí bán hàng, kế toán phân bổ theo khối lượng thực tế của từng hợp đồng. Chi phí quản lý doanh nghiệp nên kết chuyển dựa trên giá thành sản xuất thực tế. Đơn vị cần thực hiện trích trước các khoản chi phí sửa chữa tài sản định kỳ. Biện pháp này tránh gây đột biến chi phí trong một kỳ kế toán nhất định. Kế toán cần mở sổ chi tiết theo dõi chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành tài khoản 8211. Việc tính đúng chi phí giúp phản ánh trung thực lợi nhuận thuần trên tài khoản 911.

IV. Kết luận về kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh tại Winna

Tổ chức hoàn thiện kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ chiến lược tại Công ty Winna Việt Nam. Công tác kế toán chuẩn chỉ tạo điều kiện nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp. Các số liệu tài chính trung thực giúp kiểm soát tốt chi phí sản xuất vật liệu chịu lửa. Ban lãnh đạo đưa ra các quyết định mở rộng thị trường dựa trên cơ sở dữ liệu tin cậy. Doanh nghiệp hạn chế tối đa rủi ro thất thoát vốn và sai phạm pháp lý về thuế. Ứng dụng đồng bộ giải pháp công nghệ thông tin giúp rút ngắn chu kỳ quyết toán năm. Đội ngũ kế toán đóng vai trò tham mưu quan trọng trong việc cân đối dòng tiền kinh doanh. Việc giám sát chặt chẽ các chỉ tiêu doanh thu và chi phí bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp. Nền tảng kế toán chuẩn mực củng cố uy tín của Winna trước các đối tác lớn. Mô hình quản trị này tạo đòn bẩy vững chắc thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững.

4.1. Giá trị ứng dụng thực tiễn cho nhà quản trị

Thông tin kế toán doanh thu và chi phí mang lại giá trị thiết thực cho nhà quản trị. Ban giám đốc nắm bắt cơ cấu lợi nhuận của từng chủng loại vật liệu chịu lửa. Doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược giá bán cho các công trình lớn. Dữ liệu công nợ phản ánh khả năng thanh toán của từng nhóm khách hàng mục tiêu. Nhà quản lý thiết lập chính sách bán hàng linh hoạt nhằm kích cầu tiêu thụ. Việc kiểm soát định mức chi phí sản xuất giúp giảm thiểu chi phí thừa thãi. Doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sinh lời trên mỗi đồng vốn đầu tư kinh doanh. Bản phân tích tài chính trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định đắc lực.

4.2. Bài học kinh nghiệm đối với doanh nghiệp sản xuất

Kinh nghiệm từ thực tế Winna chỉ ra tầm quan trọng của việc hoàn thiện sổ sách. Doanh nghiệp sản xuất cần chuẩn hóa quy trình lập và duyệt chứng từ xuất kho. Việc ghi nhận doanh thu phải gắn liền với điều khoản nghiệm thu hợp đồng rõ ràng. Đơn vị cần áp dụng nguyên tắc thận trọng khi trích lập các khoản giảm trừ doanh thu. Kế toán phải theo dõi sát sao chu kỳ quay vòng của vật tư và thành phẩm tồn kho. Việc đào tạo nghiệp vụ thuế giúp hạn chế tối đa rủi ro bị truy thu thanh tra. Doanh nghiệp xây dựng môi trường kiểm soát nội bộ minh bạch, chuyên nghiệp. Đây là nền tảng để mở rộng quy mô sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam" được thực hiện bởi sinh viên Đoàn Thị Thảo (ngành Kế toán, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Viết Giáp vào năm 2024. Đề tài thuộc nhóm nghiên cứu ứng dụng thực tế trong lĩnh vực kế toán tài chính doanh nghiệp.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ xuất phát từ yêu cầu tự chủ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, đặc biệt là giai đoạn phục hồi sau các tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19. Trong cơ chế quản trị tài chính, doanh thu là chỉ tiêu then chốt phản ánh kết quả tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ, đồng thời là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Việc ghi nhận doanh thu đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc kế toán dồn tích: doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu tiền. Đối với Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam – một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh vật liệu chịu lửa, việc tổ chức hạch toán chính xác doanh thu và chi phí có ý nghĩa quyết định đến công tác quản lý dòng tiền, bảo toàn vốn và đánh giá hiệu quả kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ:

• Một là, hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp theo các quy định pháp lý hiện hành.
• Hai là, nghiên cứu, phản ánh và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam.
• Ba là, trên cơ sở đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả hoạt động kinh doanh năm 2022 tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam (công ty thực hiện xác định kết quả kinh doanh theo năm).
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình kế toán doanh thu bán hàng, doanh thu hoạt động tài chính, các khoản giảm trừ doanh thu, chi phí giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Đồng thời khảo sát danh mục sản phẩm kinh doanh của công ty.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu tình hình tổng quan về nguồn lực, tài sản, nguồn vốn và lao động của doanh nghiệp trong 3 năm giai đoạn 2020 – 2022; số liệu kế toán chi tiết phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong năm tài chính 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 "Chuẩn mực chung" (ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002): Định nghĩa doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường và hoạt động khác làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm các khoản góp vốn; định nghĩa chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế dưới hình thức tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu.
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 "Doanh thu và thu nhập khác": Quy định 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu; không còn nắm giữ quyền quản lý và kiểm soát; doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế; xác định được chi phí liên quan) và 4 điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ (doanh thu xác định chắc chắn; có khả năng thu được lợi ích kinh tế; xác định được phần công việc hoàn thành tại ngày lập Bảng cân đối kế toán; xác định được chi phí phát sinh và chi phí để hoàn thành).
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp (Điều 78 quy định nguyên tắc ghi nhận doanh thu, hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán).

Phương pháp xác định kết quả kinh doanh được hệ thống hóa theo các công thức:

$$\text{Kết quả kinh doanh (lợi nhuận trước thuế)} = \text{Kết quả HĐ SXKD} + \text{Kết quả HĐ tài chính} + \text{Kết quả HĐ khác}$$

Trong đó:

• Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh = Doanh thu thuần về bán hàng và CCDV – Giá vốn hàng bán – Chi phí quản lý kinh doanh (Chi phí bán hàng + Chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng và CCDV – Các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, hàng bán bị trả lại, giảm giá hàng bán).
• Kết quả hoạt động tài chính = Doanh thu hoạt động tài chính – Chi phí tài chính.
• Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất thuế TNDN hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được chia thành hai nhóm:

• Phương pháp thu thập thông tin, số liệu:
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập giáo trình, chuẩn mực, thông tư, các báo cáo tài chính và tài liệu chuyên môn; tiến hành phân loại, đọc, tóm tắt, phân tích và tổng hợp lý thuyết.
  • Phương pháp quan sát, phỏng vấn: Xây dựng kế hoạch quan sát trực tiếp quy trình lập và luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán; phỏng vấn trực tiếp cán bộ, nhân viên kế toán công ty để nắm bắt luồng dữ liệu nghiệp vụ.
• Phương pháp xử lý thông tin, số liệu:
  • Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu số liệu trên Báo cáo tài chính qua các năm (2020, 2021, 2022) để đánh giá xu hướng biến động tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh; so sánh giữa quy định lý thuyết với thực tế áp dụng tại doanh nghiệp nhằm phát hiện các điểm sai lệch hoặc chưa hoàn thiện.
  • Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu nguồn lực doanh nghiệp, phân tích cấu trúc chi phí và doanh thu để làm căn cứ đề xuất các giải pháp kỹ thuật.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm:

• Báo cáo tài chính Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam các năm 2020, 2021, 2022.
• Chứng từ gốc và sổ kế toán năm 2022: Hóa đơn giá trị gia tăng (Mẫu 01GTKT3/001), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Giấy báo nợ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) – Chi nhánh Hà Tĩnh, Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 632, Sổ chi tiết TK 635, Sổ chi tiết TK 911, Sổ chi tiết TK 421 và Bảng xác định kết quả hoạt động kinh doanh năm 2022.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp

Chương 1 khái quát toàn bộ nền tảng lý thuyết kế toán tài chính về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

Khoản mục kế toán	Tài khoản cấp 1	Tài khoản cấp 2 quy định	Chứng từ kế toán chủ yếu
Doanh thu bán hàng và CCDV	TK 511	TK 5111, 5112, 5113, 5114, 5117, 5118	Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Phiếu thu, Giấy báo có
Các khoản giảm trừ doanh thu	TK 521	TK 5211 (CKTM), TK 5212 (Hàng bán bị trả lại), TK 5213 (Giảm giá hàng bán)	Hóa đơn GTGT, Phiếu chi, Biên bản giảm giá, Biên bản nhận lại hàng
Doanh thu hoạt động tài chính	TK 515	Không có tài khoản cấp 2	Giấy báo có, Phiếu thu, Hợp đồng vay/góp vốn
Giá vốn hàng bán	TK 632	Theo dõi theo từng loại sản phẩm, dịch vụ	Phiếu xuất kho, Bảng tính giá thành sản phẩm, Biên bản kiểm kê
Chi phí tài chính	TK 635	Không có tài khoản cấp 2	Giấy báo nợ ngân hàng, Phiếu chi lãi vay, Bảng tính chênh lệch tỷ giá
Chi phí bán hàng	TK 641	TK 6411, 6412, 6413, 6414, 6415, 6417, 6418	Bảng thanh toán lương, Bảng phân bổ TSCĐ, Hóa đơn dịch vụ ngoài
Chi phí quản lý doanh nghiệp	TK 642	TK 6421, 6422, 6423, 6424, 6425, 6426, 6427, 6428	Bảng lương quản lý, Bảng trích BHXH, Bảng khấu hao TSCĐ văn phòng
Chi phí khác	TK 811	Mở chi tiết theo nội dung nghiệp vụ	Biên bản thanh lý TSCĐ, Quyết định xử phạt vi phạm hợp đồng
Chi phí thuế TNDN	TK 821	TK 8211 (Thuế hiện hành), TK 8212 (Thuế hoãn lại)	Tờ khai quyết toán thuế TNDN, Tờ khai tạm tính từng quý
Xác định kết quả kinh doanh	TK 911	Không có số dư cuối kỳ, tập hợp doanh thu và chi phí	Chứng từ kết chuyển cuối kỳ kế toán

Chương này trình bày chi tiết các sơ đồ kế toán: Sơ đồ 1.1 hạch toán doanh thu bán hàng theo phương pháp khấu trừ; Sơ đồ 1.2 kế toán các khoản giảm trừ doanh thu; Sơ đồ 1.3 kế toán doanh thu hoạt động tài chính; Sơ đồ 1.4 kế toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kê khai thường xuyên; Sơ đồ 1.5 kế toán chi phí tài chính; Sơ đồ 1.6 kế toán chi phí bán hàng; Sơ đồ 1.7 kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp; Sơ đồ 1.8 kế toán chi phí khác; Sơ đồ 1.9 kế toán chi phí thuế TNDN hiện hành và Sơ đồ 1.10 kế toán xác định kết quả kinh doanh qua tài khoản 911.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam

Chương 2 mô tả chi tiết thực trạng tại doanh nghiệp qua hai phần lớn:

1. Tình hình cơ bản và tổ chức công tác kế toán tại công ty:

• Lịch sử hình thành, chức năng, ngành nghề kinh doanh chính là sản xuất, cung ứng và thi công kỹ thuật vật liệu chịu lửa.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và bộ máy kế toán: Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán tập trung. Phòng kế toán chịu trách nhiệm toàn bộ từ việc tiếp nhận chứng từ, ghi sổ chi tiết, sổ tổng hợp đến lập Báo cáo tài chính.
• Phân tích nguồn lực kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022 thông qua các bảng số liệu và biểu đồ:
  • Bảng 2.1: Danh mục các sản phẩm vật liệu chịu lửa kinh doanh tại công ty.
  • Bảng 2.2 và Biểu đồ 2.1: Phân tích cơ cấu lao động theo giới tính, trình độ chuyên môn qua các năm 2020 – 2022.
  • Bảng 2.3 và Biểu đồ 2.2: Tình hình tài sản (tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn) phản ánh quy mô và năng lực đầu tư thiết bị vật liệu chịu lửa.
  • Bảng 2.4 và Biểu đồ 2.3: Biến động nguồn vốn (nợ phải trả và vốn chủ sở hữu) trong chu kỳ 2020 – 2022.
  • Bảng 2.5 và Biểu đồ 2.5: Phân tích quy mô tổng doanh thu và thu nhập khác qua các năm 2020, 2021, 2022 và định hướng năm 2023; Biểu đồ 2.4 phản ánh biến động kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 – 2022.

2. Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh:

• Phương thức thanh toán: Sử dụng hai phương thức chủ yếu là thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng (thông qua Vietcombank – Chi nhánh Hà Tĩnh) và tiền mặt, áp dụng điều khoản bán hàng thu tiền ngay hoặc cho khách hàng trả chậm theo hợp đồng kinh tế.
• Trình tự kế toán doanh thu bán hàng: Minh chứng qua các Hóa đơn GTGT cụ thể (Biểu mẫu 2.1, 2.2), Chứng từ kế toán (Biểu mẫu 2.4), ghi chép vào Sổ Nhật ký chung (Biểu mẫu 2.5) và tài khoản 511.
• Kế toán giá vốn hàng bán: Phản ánh xuất kho vật liệu chịu lửa tính giá xuất, hạch toán vào TK 632 và theo dõi chi tiết trên Sổ chi tiết tài khoản 632 (Biểu mẫu 2.6).
• Kế toán chi phí tài chính: Ghi nhận chi phí lãi vay và phí chuyển tiền ngân hàng dựa trên Giấy báo nợ Vietcombank Hà Tĩnh (Biểu mẫu 2.7), Chứng từ giao dịch (Biểu mẫu 2.8) và Sổ chi tiết tài khoản 635 (Biểu mẫu 2.9).
• Trình tự kết chuyển xác định kết quả kinh doanh: Cuối kỳ kế toán (năm 2022), kế toán thực hiện kết chuyển các tài khoản chi phí (TK 632, 635, 641, 642, 811) sang bên Nợ TK 911; kết chuyển doanh thu (TK 511, 515, 711) sang bên Có TK 911 theo Sổ chi tiết tài khoản 911 (Biểu mẫu 2.16). Chênh lệch lãi/lỗ được kết chuyển sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối) phản ánh trên Sổ chi tiết tài khoản 421 (Biểu mẫu 2.17) và hoàn thành Bảng xác định kết quả hoạt động kinh doanh năm 2022 (Biểu mẫu 2.18).

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam

Chương 3 đưa ra các nhận định đánh giá và đề xuất hoàn thiện:

• Đánh giá chung về tổ chức công tác kế toán: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận dụng tương đối đầy đủ hệ thống chứng từ và tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, hạch toán bằng phần mềm kế toán giúp việc đối chiếu và lập báo cáo tài chính năm được diễn ra kịp thời.
• Các điểm tồn tại: Việc phân loại chi phí bán hàng và chi phí quản lý đôi khi chưa được tách bạch rành mạch; công tác theo dõi công nợ khách hàng trả chậm còn kéo dài; quy trình luân chuyển chứng từ kho và hóa đơn từ hiện trường thi công về phòng kế toán đôi khi phát sinh độ trễ thời gian.
• Các giải pháp đề xuất:
  • Hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ: Chuẩn hóa thời hạn giao nhận biên bản bàn giao nghiệm thu vật liệu chịu lửa và hóa đơn bán hàng nhằm ghi nhận doanh thu đúng kỳ kế toán phát sinh.
  • Hoàn thiện phương pháp hạch toán chi phí và doanh thu: Mở sổ chi tiết theo dõi doanh thu theo từng nhóm mặt hàng chịu lửa và từng đối tượng khách hàng lớn; phân bổ chính xác các chi phí phục vụ trực tiếp cho khâu tiêu thụ sang TK 641 thay vì đưa gộp vào TK 642.
  • Nâng cao hiệu quả thu hồi công nợ: Giám sát chặt chẽ các khoản phải thu khách hàng (TK 131) gắn liền với doanh thu bán hàng trả chậm để giảm thiểu rủi ro trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã đạt được những kết quả cụ thể dựa trên số liệu và hồ sơ thực tế tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam:

Nhóm nội dung	Kết quả cụ thể ghi nhận trong khóa luận
Quy định kế toán áp dụng	Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên.
Quy trình kết chuyển tài khoản	Minh chứng đầy đủ quy trình kết chuyển cuối kỳ năm 2022: tập hợp doanh thu (TK 511, TK 515) và chi phí (TK 632, TK 635, TK 641, TK 642) về TK 911, từ đó xác định kết quả kinh doanh và kết chuyển số dư sang TK 421.
Hồ sơ biểu mẫu kế toán	Thu thập, trích xuất và phân tích 18 biểu mẫu kế toán thực tế: Hóa đơn GTGT, Giấy báo nợ Vietcombank Chi nhánh Hà Tĩnh, Sổ Nhật ký chung, Sổ chi tiết TK 632, TK 635, TK 911, TK 421 và Bảng xác định kết quả kinh doanh năm 2022.
Phân tích biến động tài chính	Xây dựng 5 bảng dữ liệu và 5 biểu đồ tổng hợp phản ánh biến động cơ cấu tài sản, nguồn vốn, nhân sự và kết quả sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022.

Về mặt đóng góp: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về doanh thu và kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC áp dụng cho loại hình doanh nghiệp kỹ thuật công nghiệp; đồng thời cung cấp bức tranh thực trạng về quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán tại một doanh nghiệp cụ thể (Winna Việt Nam), làm căn cứ thực tế để đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính khả thi đối với phòng kế toán của công ty.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế được tác giả tự xác định và thể hiện trong văn bản:

• Về phạm vi thời gian và số liệu: Dữ liệu phân tích nghiệp vụ hạch toán kế toán chi tiết, định khoản và đối chiếu sổ sách chỉ tập trung trong năm tài chính 2022; số liệu giai đoạn 2020 – 2022 chủ yếu dừng lại ở mức độ phân tích tổng quan trên Báo cáo tài chính.
• Về phạm vi nội dung: Nghiên cứu giới hạn trong phạm vi kế toán tài chính phục vụ lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối năm, chưa đi sâu phân tích hệ thống kế toán quản trị doanh thu – chi phí theo từng dự án hoặc công trình lắp đặt vật liệu chịu lửa cụ thể.
• Về điều kiện thực hiện: Tác giả tự nhận định do thời gian thực tập có hạn và hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn nên một số phân tích nghiệp vụ chuyên sâu chưa thể bao quát toàn bộ hoạt động đa dạng của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm:

• Mở rộng phạm vi đánh giá số liệu sang các năm tài chính tiếp theo (từ 2023 trở đi) để đánh giá tính ổn định của các giải pháp hoàn thiện.
• Phát triển nghiên cứu kế toán quản trị doanh thu, điểm hòa vốn và phân tích sâu cơ cấu giá thành sản phẩm vật liệu chịu lửa nhằm hỗ trợ việc định giá bán tối ưu cho ban giám đốc công ty.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về cấu trúc một khóa luận tốt nghiệp thực tập tại doanh nghiệp sản xuất, từ khâu trích dẫn văn bản pháp lý (Thông tư 200/2014/TT-BTC, Chuẩn mực kế toán số 01, số 14) đến khâu minh họa chứng từ thực tế.
• Sinh viên và học viên thực hiện đề tài về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh: Tham khảo trực tiếp hệ thống sơ đồ hạch toán tài khoản (từ TK 511, 521, 515, 632, 635, 641, 642, 811, 821 đến TK 911) và quy trình luân chuyển sổ sách từ Sổ Nhật ký chung sang các Sổ chi tiết tài khoản.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp kỹ thuật, sản xuất vật liệu công nghiệp: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ thanh toán ngân hàng (thực tế qua Vietcombank), lập bảng tính kết quả kinh doanh và cách thức phân loại chi phí giá vốn hàng bán trong doanh nghiệp có hoạt động sản xuất - thi công đặc thù.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại doanh nghiệp nào và thuộc ngành nghề kinh doanh gì?
Khóa luận nghiên cứu tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam. Ngành nghề chính của công ty là sản xuất, cung ứng và thi công kỹ thuật vật liệu chịu lửa.

2. Cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán chính nào được tác giả áp dụng trong khóa luận?
Tác giả áp dụng Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 "Chuẩn mực chung" (Quyết định 165/2002/QĐ-BTC), Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 "Doanh thu và thu nhập khác" và Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.

3. Kỳ kế toán xác định kết quả kinh doanh và mốc thời gian thu thập dữ liệu của khóa luận là giai đoạn nào?
Công ty xác định kết quả kinh doanh theo kỳ hạn năm. Dữ liệu tổng quan về tài sản, nguồn vốn và lao động được khảo sát trong giai đoạn 3 năm 2020 – 2022; số liệu chứng từ, sổ sách và hạch toán chi tiết tập trung trong năm tài chính 2022.

4. Kế toán xác định kết quả kinh doanh tại công ty sử dụng tài khoản nào làm trung gian kết chuyển?
Kế toán sử dụng tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh" làm tài khoản trung gian không có số dư. Cuối năm, toàn bộ doanh thu (TK 511, 515) được kết chuyển vào bên Có TK 911; toàn bộ chi phí (TK 632, 635, 641, 642, 811, 821) được kết chuyển vào bên Nợ TK 911. Chênh lệch lãi/lỗ được kết chuyển vào TK 421 "Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối".

5. Những ngân hàng và chứng từ giao dịch thực tế nào được trích lục làm minh chứng trong khóa luận?
Khóa luận trích lục các chứng từ giao dịch thực tế phát sinh tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) – Chi nhánh Hà Tĩnh (Giấy báo nợ theo Biểu mẫu 2.7, Chứng từ giao dịch theo Biểu mẫu 2.8) cùng hệ thống Hóa đơn GTGT mẫu 01GTKT3/001 và các sổ chi tiết kế toán năm 2022.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đoàn Thị Thảo đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và các chuẩn mực kế toán liên quan. Nghiên cứu phản ánh cụ thể thực trạng tổ chức chứng từ, tài khoản, phương thức thanh toán và quy trình kết chuyển tài khoản tại Công ty TNHH công nghệ kỹ thuật vật liệu chịu lửa Winna Việt Nam trong năm tài chính 2022. Các đánh giá và kiến nghị hoàn thiện được xây dựng bám sát thực tiễn công tác kế toán của đơn vị, đáp ứng các yêu cầu chuẩn mực của một công trình khóa luận tốt nghiệp đại học ngành Kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Những vấn đề chung về kế toán doanh thu trong doanh nghiệp 1.1 Một số khái niệm về doanh thu Doanh thu là một trong những chỉ tiêu quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, chỉ tiêu doanh thu cung cấp cho các đối tượng sử dụng thông tin cần thiết làm căn cứ đánh giá một cách khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định để từ đó ra các quyết định kinh tế đúng đắn. Hiện nay, có rất nhiều quan điểm và cách hiểu về doanh thu, đưới đây là một số khái niệm về doanh thu: Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 “Chuẩn mực chung” (Ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng BTC) thì doanh thu được hiểu là “tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu”.

Căn cứ điều 78 Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của BTC quy định về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp:“Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. Đặc điểm về doanh thu 14 Các quan điểm trên đã để cập đến các khái niệm về doanh thu ở trên các phương diện Quốc tế và ở cả Việt Nam. Các khái niệm niệm đã thể hiện rõ các đặc trưng cơ 6 bản của doanh thu đó chính là: - Sự tăng lên của tổng giá trị của các lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán, doanh nghiệp có được thông qua các hoạt động bán sản phẩm hay hàng hóa mua vào hay thực hiện cung cấp dịch vụ theo thỏa thuận với khách hàng trong một kỳ kế toán - Doanh thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu.

Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo CMKT số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” thì: * Điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng: Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thoả mãn đồng thời cả 5 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế tư giao dịch bán hàng.

+ Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. * Điều kiện ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ: Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn tất cả bốn (4) điều kiện sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. 15 + Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng Cân đối kế toán.

+ Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. Phân loại doanh thu Doanh thu là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh quá trình hoạt động kinh doanh của đơn vị ở một thời điểm cần phân tích. Thông qua nó chúng ta có thể 7 đánh giá được hiện trạng của doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả hay không. Vậy nên hiện nay có rất nhiều cách phân loại doanh thu khác nhau: - Phân loại theo hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: + Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp thu được và sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giờ bán (nếu có).

+ Doanh thu hoạt động tài chính: Doanh thu hoạt động tài chính là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được từ hoạt động tài chính hoặc kinh doanh về vốn. + Thu nhập khác: Thu nhập khác là các khoản thu nhập được tạo ra từ các hoạt động khác ngoài hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp. - Phân loại theo phương thức thanh toán tiền hàng: + Doanh thu thu tiền ngay + Doanh thu trả chậm + Doanh thu nhận trước - Phân loại theo thời gian gồm: + Doanh thu thực hiện: là toán bộ tiền bán sản phẩm, hàng hóa; cung cấp dịch vụ; tiền lãi và các hoạt động khác nhận được trong kỳ. 16 + Doanh thu chưa thực hiện: là nguồn hình thành nên tài sản (tiền, khoản phải thu khách hàng) của các giao dịch tạo ra doanh thu nhưng một phần trong doanh thu đó đơn vị chưa thực hiện được.

- Phân loại doanh thu theo mối quan hệ với hệ thống tổ chức kinh doanh gồm: + Doanh thu bán hàng nội bộ: là Doanh thu của khối lượng bán hàng trong nội bộ hệ thống tổ chức của doanh nghiệp như tiêu thụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc trong tổng công ty… + Doanh thu bán hàng ra ngoài: là toàn bộ doanh thu của khối lượng sản phẩm, hàng hóa doanh nghiệp đã bán ra cho khách hàng ngoài phạm vi doanh nghiệp. - Phân loại doanh thu theo khu vực địa lý gồm: + Doanh thu nội địa: là các khoản thu được từ bán hàng và cung cấp dịch vụ 8 trong nước. + Doanh thu quốc tế: là các khoản thu từ bán hàng và cung cấp dịch vụ phát sinh tại nước ngoài. Những vấn đề chung về chi phí trong doanh nghiệp 1.

Một số khái niệm về chi phí Chi phí là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiện nay, có rất nhiều quan điểm, cách nhìn nhận, tiếp cận theo nhiều góc độ khác nhau của chi phí: Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 “Chuẩn mực chung” (Ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng BTC) định nghĩa về Chi phí như sau: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu”. 17 Theo thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của BTC về Hướng dẫn chế độ kế toán DN “Chi phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chi tiền hay chưa”. Đặc điểm về chi phí Các khái niệm, các quan điểm đã đề cập ở trên, nhận thấy chi phí có những đặc trưng cơ bản là: - Là sự giảm đi của các lợi ích kinh tế thu được trong kỳ kế toán dưới các hình thức khác nhau.

Sự giảm lợi ích này thực chất là làm giảm tạm thời nguồn vốn chủ sở hữu nhưng với mong muốn sẽ thu được các lợi ích kinh tế lớn hơn trong tương lai. - Chi phí khi phát sinh làm giảm tương ứng vốn chủ sở hữu của DN nhưng không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu. Phân loại về chi phí - Phân loại theo nội dung kinh tế, Chi phí bao gồm: + Chi phí vật tư mua ngoài + Chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương + Chi phí khấu hao tài sản cố định 9 + Chi phí dịch vụ mua ngoài + Chi phí bằng tiền khác. - Phân loại theo công dụng kinh tế, chi phí bao gồm: + Chi phí vật tư trực tiếp bao gồm chi phí về nguyên liệu, nhiên liệu sử dụng trực tiếp tạo ra sản phẩm, dịch vụ.

+ Chi phí nhân công trực tiếp bao gồm chi phí lương, tiền công, các khoản trích nộp của công nhân trực tiếp tạo ra sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp phải nộp theo quy định như bảo hiểm xã hội, kinh phí công đoàn, bảo hiểm y tế của công nhân sản xuất. 18 + Chi phí sản xuất chung là các chi phí sử dụng cho hoạt động SX, chế biến của phân xưởng trực tiếp tạo ra sản phẩm hàng hoá, dịch vụ. Bao gồm: chi phí vật liệu, công cụ lao động nhỏ; khấu hao TSCĐ phân xưởng, tiền lương các khoản trích nộp theo quy định của nhân viên phân xưởng, chi phí dịch vụ mua ngoài; chi phí khác bằng tiền phát sinh ở phạm vi phân xưởng. + Chi phí bán hàng là toàn bộ các chi phí liên quan tới việc tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ, bao gồm cả Chi phí bảo hành sản phẩm.

+ Chi phí quản lý doanh nghiệp bao gồm các chi phí cho bộ máy quản lý và điều hành doanh nghiệp, các chi phí có liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Phân loại theo mối quan hệ giữa chi phí với qui mô sản xuất kinh doanh, chi phí bao gồm: + Chi phí cố định: Là chi phí không thay đổi (hoặc thay đổi không đáng kể)theo sự thay đổi qui mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. + Chi phí biến đổi: Là các chi phí thay đổi trực tiếp theo sự thay đổi của qui mô sản xuất. Những vấn đề chung về xác định Kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp 1.

Khái niệm Xác định kết quả kinh doanh là xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán năm, được biểu 10 hiện bằng số tiền lãi hay lỗ. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác.