Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TNHH Xuất nhập khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế

Khóa luận kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại KingSport Huế năm 2024

• Tác giả: Lê Phước Minh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Khánh Trang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TNHH Xuất nhập khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán doanh thu chi phí tại KingSport Huế

Chi nhánh Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu Phát Triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thiết bị thể thao. Doanh nghiệp phân phối các mặt hàng như máy chạy bộ, ghế massage và giàn tạ đa năng. Bộ máy kế toán giữ vai trò quan trọng trong việc vận hành cửa hàng. Hệ thống này thu thập thông tin tài chính hàng ngày. Kế toán viên ghi nhận toàn bộ nguồn thu bán lẻ và đơn hàng dự án. Đồng thời, bộ phận tài chính theo dõi sát sao từng khoản chi phát sinh. Công tác kế toán phản ánh bức tranh luân chuyển tài sản thực tế. Dữ liệu chuẩn xác giúp ban quản lý kiểm soát tốt dòng tiền. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm. Đơn vị tiền tệ sử dụng là Đồng Việt Nam. Mọi nghiệp vụ kinh tế đều có chứng từ hợp lệ đi kèm. Hóa đơn điện tử được phát hành theo đúng quy định hiện hành. Công tác kế toán doanh thu, chi phí đảm bảo tính minh bạch tài chính. Việc tính toán chính xác giúp cửa hàng tối ưu hóa lợi nhuận. Đây là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thương hiệu tại thị trường miền Trung.

1.1. Đặc điểm kinh doanh và tổ chức bộ máy kế toán

KingSport Huế là chi nhánh phụ thuộc trực tiếp của Công ty Đông Dương. Cửa hàng chịu trách nhiệm bán buôn và bán lẻ thiết bị thể dục. Đội ngũ bán hàng trực tiếp tư vấn khách tại showroom. Cơ cấu bộ máy kế toán tại chi nhánh được tổ chức tinh gọn. Nhân sự kế toán kiêm nhiệm việc theo dõi hóa đơn và kho hàng. Mọi số liệu phát sinh đều chuyển về công ty mẹ định kỳ. Kế toán trưởng tại trụ sở chính giám sát chung toàn bộ báo cáo. Mô hình này tiết kiệm chi phí nhân sự cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, tính độc lập trong xử lý chứng từ còn hạn chế. Quy trình luân chuyển tài liệu cần độ chuẩn xác cao để tránh sai sót.

1.2. Chính sách kế toán doanh thu và chi phí áp dụng

Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho. Kế toán tính giá vốn hàng xuất bán theo phương pháp bình quân gia quyền. Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đã chuyển giao quyền sở hữu. Khách hàng chấp nhận thanh toán hoặc đã thanh toán trực tiếp. Cửa hàng sử dụng tài khoản 511 để phản ánh doanh thu bán thiết bị. Chi phí giá vốn được hạch toán trên tài khoản 632. Chi phí bán hàng phản ánh qua tài khoản 641 gồm lương, thuê mặt bằng và vận chuyển. Chi phí quản lý doanh nghiệp tập hợp trên tài khoản 642. Thuế giá trị gia tăng được tính theo phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành.

II. Phân tích kế toán doanh thu chi phí tại KingSport Huế

Giai đoạn vừa qua chứng kiến nhiều biến động trong hoạt động tài chính của KingSport Huế. Doanh thu bán hàng năm 2022 ghi nhận mức sụt giảm đáng kể. Nguyên nhân xuất phát từ sức mua giảm sút trên thị trường thiết bị thể thao. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí của đơn vị. Tỷ trọng này ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận gộp. Bên cạnh đó, giá trị hàng tồn kho năm 2022 tăng hơn 18% so với năm 2021. Lượng hàng nhập về nhiều nhưng tiêu thụ chậm gây áp lực tồn trữ. Khoản phải thu ngắn hạn có xu hướng giảm do doanh thu đi xuống. Chính sách bán chịu và thu hồi nợ được kiểm soát khá chặt chẽ. Tuy nhiên, tỷ trọng tiền mặt và tương đương tiền giảm rõ rệt. Việc tiền mặt sụt giảm làm suy giảm tính thanh khoản tức thời của cửa hàng. Chi phí bán hàng còn nhiều điểm chưa tối ưu. Khoản mục chi phí quảng cáo và vận chuyển phát sinh cao nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Kế toán chi phí quản lý cũng bộc lộ những bất cập nhất định. Việc phân bổ chi phí giữa các kỳ chưa thật sự linh hoạt. Những hạn chế này đòi hỏi doanh nghiệp phải tiến hành rà soát toàn diện.

2.1. Biến động doanh thu và rủi ro hàng tồn kho đọng

Doanh thu KingSport Huế chịu tác động lớn bởi sức mua của người tiêu dùng địa phương. Khi kinh tế khó khăn, người dân cắt giảm chi tiêu cho thiết bị đắt tiền. Lượng máy massage và máy tập tồn đọng tại kho tăng cao. Nguyên nhân một phần do nhập số lượng lớn nhằm hưởng chiết khấu mua hàng. Việc dự trữ quá mức dẫn tới ứ đọng nguồn vốn lưu động. Chi phí lưu kho và bảo quản thiết bị cơ khí gia tăng. Nguy cơ hao mòn sản phẩm trưng bày luôn hiện hữu. Kế toán cần xác định chính xác thời điểm trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Điều này giúp báo cáo tài chính phản ánh đúng giá trị thuần có thể thực hiện được.

2.2. Bất cập trong kiểm soát chi phí bán hàng và quản lý

Chi phí bán hàng tại cửa hàng KingSport Huế chiếm tỷ lệ tương đối cao. Chi phí này gồm tiền thuê mặt bằng, hoa hồng nhân viên và cước giao nhận. Việc theo dõi từng khoản mục chi phí đôi khi còn chậm trễ. Kế toán cửa hàng chưa phân bổ chi tiết chi phí bán hàng cho từng dòng máy. Do đó, doanh nghiệp khó đánh giá hiệu quả kinh doanh của từng sản phẩm. Chi phí quản lý cửa hàng cũng phát sinh nhiều khoản nhỏ nhặt khó kiểm soát. Quy trình đối chiếu chứng từ tiền mặt với ngân hàng còn xảy ra chênh lệch thời gian. Việc luân chuyển hồ sơ giữa chi nhánh Huế và công ty mẹ đôi lúc bị tắc nghẽn. Sự chậm trễ này làm giảm tính kịp thời của thông tin kế toán.

III. Hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí tại KingSport Huế

Doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả kế toán. Trước hết, cửa hàng cần chuẩn hóa quy trình lập và kiểm soát chứng từ bán hàng. Nhân viên bán hàng phải chuyển giao phiếu xuất kho và hóa đơn ngay trong ngày. Kế toán chi nhánh nhập liệu trực tiếp vào hệ thống phần mềm dùng chung. Việc này giúp công ty mẹ cập nhật tức thì diễn biến doanh thu tại Huế. Đối với chi phí giá vốn, doanh nghiệp nên ứng dụng phương pháp tính giá tự động. Hệ thống máy tính hỗ trợ tính toán giá xuất kho nhanh và hạn chế sai sót. Đồng thời, kế toán cần theo dõi chặt chẽ định mức chi phí bán hàng. Mọi khoản chi cho hoạt động tiếp thị và vận chuyển phải có phê duyệt rõ ràng. Chi nhánh nên thiết lập hạn mức chi tiêu hành chính hàng tháng. Điều này ngăn ngừa tình trạng lãng phí ngân sách quản lý. Công tác phân loại doanh thu cũng cần chi tiết theo từng kênh bán lẻ và dự án. Khi thông tin được ghi nhận chi tiết, việc xác định kết quả kinh doanh sẽ chính xác hơn. Ban giám đốc dễ dàng đưa ra quyết định kinh doanh kịp thời.

3.1. Nâng cấp phần mềm và tự động hóa chứng từ kế toán

KingSport Huế cần đồng bộ phần mềm kế toán với trụ sở chính Đông Dương. Việc kết nối mạng nội bộ giúp chuyển dữ liệu tự động theo thời gian thực. Mỗi khi nhân viên xuất bán ghế massage hay máy chạy bộ, phần mềm tự tạo chứng từ liên quan. Hóa đơn điện tử tự động gửi về cơ quan thuế và người mua. Kế toán tiết kiệm thời gian nhập liệu thủ công. Giải pháp này hạn chế tối đa nguy cơ trùng lặp hoặc thất lạc chứng từ gốc. Hệ thống điện tử cũng hỗ trợ kế toán tra cứu sổ sách nhanh chóng. Báo cáo doanh thu và chi phí được lập tự động với độ tin cậy tuyệt đối.

3.2. Quản trị hàng tồn kho và kiểm soát chi phí bán hàng

Chi nhánh cần xây dựng mức dự trữ tồn kho an toàn cho từng mặt hàng. Cửa hàng không nên nhập ồ ạt để lấy chiết khấu số lượng khi sức mua chậm. Việc theo dõi vòng quay hàng tồn kho giúp nhận diện mẫu mã bán chậm. Kế toán kho phối hợp cùng bộ phận kinh doanh để thanh lý thiết bị trưng bày cũ. Về chi phí bán hàng, doanh nghiệp cần gắn hoa hồng với doanh thu thu tiền thực tế. Biện pháp này kích thích nhân viên bán hàng đẩy mạnh thu hồi công nợ. Chi phí giao hàng và lắp đặt cần được đấu thầu hoặc khoán định mức cố định. Nhờ đó, cửa hàng hạ thấp chi phí vận hành và bảo toàn lợi nhuận biên.

IV. Ứng dụng quản trị kế toán doanh thu chi phí KingSport Huế

Hoàn thiện công tác kế toán đem lại lợi ích thiết thực cho KingSport Huế. Hệ thống kế toán minh bạch phản ánh chính xác kết quả kinh doanh định kỳ. Dữ liệu kế toán đáng tin cậy hỗ trợ đắc lực cho công tác quản trị nội bộ. Người quản lý nắm bắt rõ ràng cơ cấu chi phí phát sinh tại cửa hàng. Từ đó, doanh nghiệp chủ động cắt giảm các khoản chi kém hiệu quả. Việc theo dõi doanh thu chi tiết tạo điều kiện đánh giá đúng năng lực nhân sự. Các chính sách lương thưởng được xây dựng công bằng và minh bạch hơn. Khả năng thanh toán tức thời của chi nhánh sẽ được cải thiện đáng kể. Dòng tiền kinh doanh luân chuyển nhịp nhàng, hạn chế tối đa nguy cơ thâm hụt tiền mặt. Ngoài ra, việc tuân thủ chuẩn mực kế toán tạo dựng uy tín với cơ quan thuế. Các nghĩa vụ ngân sách nhà nước được thực hiện đầy đủ và kịp thời. Bài học quản trị chi phí và dòng tiền tại Huế là kinh nghiệm quý báu cho các chi nhánh khác trong hệ thống Đông Dương.

4.1. Tối ưu dòng tiền và đảm bảo thanh khoản tức thời

Quản trị dòng tiền là yếu tố sống còn đối với đơn vị thương mại thiết bị thể thao. KingSport Huế cần cân đối giữa tiền mặt tồn quỹ và tiền gửi ngân hàng. Cửa hàng nên duy trì một lượng tiền mặt vừa đủ để đáp ứng chi tiêu khẩn cấp. Phần vốn dư thừa cần được gửi ngân hàng có kỳ hạn để sinh lời. Kế toán lập kế hoạch dòng tiền theo tuần nhằm dự báo chính xác nhu cầu vốn. Việc đẩy nhanh thu hồi nợ từ các khách hàng mua trả góp giúp bổ sung nguồn tiền mặt tức thì. Nhờ đó, cửa hàng cải thiện các chỉ số thanh toán và giữ vững an toàn tài chính.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho hệ thống bán lẻ Đông Dương

Thực tiễn từ chi nhánh KingSport Huế mang đến bài học sâu sắc cho toàn công ty Đông Dương. Việc kiểm soát chặt chẽ giá vốn và hàng tồn kho là trọng tâm then chốt. Công ty mẹ cần xây dựng cơ chế giám sát tài chính từ xa hiệu quả. Các chỉ số về vòng quay vốn và tỷ lệ nợ phải được cập nhật hàng tuần. Việc trao quyền linh hoạt kèm theo trách nhiệm giải trình giúp cửa hàng trưởng chủ động hơn. Đồng thời, công ty nên tổ chức tập huấn nghiệp vụ định kỳ cho đội ngũ kế toán cơ sở. Một hệ thống kế toán chuẩn hóa từ chi nhánh đến trung tâm sẽ nâng cao sức cạnh tranh dài hạn trên toàn quốc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Phước Minh Tùng được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới và hội nhập kinh tế toàn cầu. Quá trình này đem lại nhiều cơ hội mở rộng thị trường nhưng đồng thời đặt các doanh nghiệp trước sức ép cạnh tranh gay gắt. Để tồn tại và phát triển, các đơn vị kinh doanh buộc phải tối ưu hóa năng lực quản trị nội bộ, trong đó công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò then chốt. Đây là công cụ đo lường hiệu quả kinh tế, bảo toàn nguồn vốn và cung cấp căn cứ chuẩn xác để người quản lý hoạch định chiến lược kinh doanh.

Xuất phát từ quá trình thực tập tại Chi nhánh Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế, tác giả nhận thấy đơn vị đã áp dụng hệ thống chứng từ, tài khoản và sổ sách kế toán cơ bản tuân thủ quy định hiện hành. Tuy nhiên, thực tế vận hành tại chi nhánh vẫn bộc lộ một số tồn tại kỹ thuật: công tác tính giá xuất kho thực hiện dồn vào thời điểm cuối tháng dẫn đến tình trạng ứ đọng công việc, cản trở việc xác định kịp thời kết quả kinh doanh của từng lô hàng phát sinh trong kỳ; quá trình luân chuyển chứng từ nội bộ còn chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ tập hợp và xử lý dữ liệu kế toán. Nhằm giải quyết các bất cập này, đề tài được triển khai với các mục tiêu và phạm vi cụ thể:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh KingSport Huế.
  3. Đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị.
• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Chi nhánh Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế (địa chỉ: Số 55 Hùng Vương, phường Phú Hội, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
  • Thời gian: Phân tích thực trạng tài chính giai đoạn 2020 – 2022 và khảo sát chuyên sâu chứng từ, nghiệp vụ kế toán phát sinh trong tháng 6 năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng hệ thống chuẩn mực kế toán và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành do Bộ Tài chính ban hành, kết hợp với các phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu định tính, định lượng trong kế toán tài chính.

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Tác giả vận dụng các văn bản pháp lý và chuẩn mực kế toán bao gồm:

• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) - "Doanh thu và thu nhập khác": Xác định doanh thu là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường làm tăng vốn chủ sở hữu; quy định đồng thời 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng (chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu, không còn nắm giữ quyền quản lý/kiểm soát hàng hóa, doanh thu được xác định tương đối chắc chắn, thu được lợi ích kinh tế và xác định được các chi phí liên quan đến giao dịch).
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01) - "Chuẩn mực chung": Ban hành theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002, làm cơ sở định nghĩa chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ làm giảm vốn chủ sở hữu (ngoại trừ các khoản phân bổ cho chủ sở hữu).
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính: Căn cứ Điều 78 về nguyên tắc ghi nhận doanh thu; Điều 82 về ghi nhận chi phí theo nguyên tắc phù hợp và thận trọng; Điều 96 về nội dung và nguyên tắc xác định kết quả hoạt động kinh doanh (chênh lệch giữa doanh thu thuần với giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính và chi phí khác).
• Phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho: Khóa luận hệ thống hóa 4 phương pháp lý thuyết: bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ, bình quân gia quyền sau mỗi lần nhập, thực tế đích danh và nhập trước - xuất trước (FIFO), cùng hai phương pháp kế toán hàng tồn kho là Kê khai thường xuyên (KKTX) và Kiểm kê định kỳ (KKĐK).

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả phối hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành kế toán:

• Phương pháp phỏng vấn chuyên sâu: Thiết lập bảng câu hỏi và trao đổi trực tiếp với bà Võ Thị Thùy Phương – Kế toán trưởng Chi nhánh KingSport Huế về quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán giá vốn, tập hợp chi phí và các chính sách kế toán áp dụng.
• Phương pháp thu thập và ghi chép số liệu: Thu thập tài liệu thứ cấp gồm các Báo cáo tài chính năm 2020, 2021, 2022; các chứng từ kế toán gốc thực tế (hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu xuất kho số XK00332, XK00341, phiếu chi số 00211, bảng phân bổ công cụ dụng cụ, bảng tính khấu hao tài sản cố định, bảng lương tháng 6/2023) và hệ thống sổ chi tiết, sổ cái các tài khoản liên quan.
• Phương pháp so sánh và đối chiếu: Phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, quy mô lao động theo chiều ngang và chiều dọc; đối chiếu giữa dữ liệu ghi nhận trên chứng từ thực tế với sổ sách kế toán tổng hợp.
• Phương pháp quan sát: Quan sát gián tiếp số liệu tổng hợp tại phòng kế toán và quan sát trực tiếp thao tác xử lý chứng từ, quy trình nhập liệu nghiệp vụ phát sinh của nhân viên kế toán trên phần mềm máy tính.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại

Chương 1 làm rõ các khái niệm, vai trò, nguyên tắc hạch toán và hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho hoạt động thương mại theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• Kế toán doanh thu: Phản ánh qua TK 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) với 4 tài khoản cấp hai: TK 5111, TK 5112, TK 5113, TK 5118. Quy trình ghi nhận doanh thu đồng thời với các khoản giảm trừ doanh thu qua TK 521 (TK 5211 - Chiết khấu thương mại, TK 5212 - Hàng bán bị trả lại, TK 5213 - Giảm giá hàng bán), doanh thu hoạt động tài chính (TK 515) và thu nhập khác (TK 711).
• Kế toán chi phí: Quy định nội dung và phương pháp hạch toán giá vốn hàng bán (TK 632); chi phí bán hàng (TK 641 gồm 7 tài khoản cấp hai từ TK 6411 đến TK 6418); chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 642 gồm 8 tài khoản cấp hai từ TK 6421 đến TK 6428); chi phí hoạt động tài chính (TK 635); chi phí khác (TK 811) và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TK 821).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Thực hiện kết chuyển toàn bộ doanh thu thuần, thu nhập khác và các khoản chi phí phát sinh vào cuối kỳ kế toán sang TK 911 (Xác định kết quả kinh doanh) để tính toán lợi nhuận kế toán trước thuế và sau thuế chuyển tiếp sang TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).
• Tổng quan nghiên cứu liên quan: Tác giả phân tích 4 công trình khoa học đi trước gồm: nghiên cứu của Nguyễn Lê Phương Thảo (2022) tại Công ty TNHH In ấn Tiên Phong Việt Nam; Nguyễn Hồng Giang (2021) tại Công ty CP Kinh doanh phát triển nhà và đô thị; Lại Văn Đức (2022) tại Công ty Thương mại Vina Kyung Seung; và Phùng Lan Anh (2022) tại Công ty TNHH SX&TM DV Cân điện tử Chính An Siêu. Tác giả chỉ ra các khoảng trống khoa học: những nghiên cứu trước chủ yếu dừng lại ở kế toán tài chính thuần túy, thiếu đề xuất về kế toán quản trị hoặc chưa khảo sát đặc thù của mạng lưới bán lẻ thiết bị thể thao tại địa phương.

Chương 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế

Chương 2 tập trung khảo sát tổng quan đơn vị thực tập và đi sâu vào quy trình nghiệp vụ thực tế:

• Tổng quan đơn vị: Chi nhánh hoạt động từ ngày 31/08/2016 theo Giấy chứng nhận mã số thuế 0310037930-022, người đại diện theo pháp luật là ông Lê Trường Mạnh; trụ sở tại số 55 Hùng Vương, phường Phú Hội, TP. Huế. Doanh nghiệp phân phối thiết bị thể thao và chăm sóc sức khỏe. Bộ máy tổ chức quản lý gồm: Giám đốc, Phòng Kinh doanh, Phòng Tài chính - Kế toán và Bộ phận Kho.
• Tổ chức bộ máy và chính sách kế toán: Bộ máy kế toán gồm Kế toán trưởng, Kế toán tiền lương - thanh toán - tiền quỹ và Kế toán kho. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng; nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hình thức kế toán máy trên phần mềm MISA, in sổ theo hình thức Nhật ký chung.
• Tình hình lao động (2020 – 2022): Quy mô nhân sự nhỏ và ổn định, dao động từ 5 đến 6 nhân sự phục vụ trực tiếp tại cửa hàng.

Chỉ tiêu	Năm 2020 (Người)	Tỷ trọng (%)	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng (%)	Chênh lệch 2021/2020 (%)	Chênh lệch 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	5	100,00	5	100,00	6	100,00	0,00	+20,00
Theo giới tính:
- Nam	2	40,00	2	40,00	2	33,33	0,00	0,00
- Nữ	3	60,00	3	60,00	4	66,67	0,00	+33,33
Theo trình độ:
- Lao động phổ thông	5	100,00	5	100,00	6	100,00	0,00	+20,00
Theo loại hình:
- Lao động trực tiếp	5	100,00	5	100,00	6	100,00	0,00	+20,00

• Tình hình tài sản và nguồn vốn (2020 – 2022): Toàn bộ tài sản của đơn vị là tài sản ngắn hạn (tài sản dài hạn bằng 0 do chi nhánh thuê mặt bằng và hạ tầng tài sản do công ty mẹ điều chuyển quản lý).

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2020 (Đồng)	Năm 2021 (Đồng)	Năm 2022 (Đồng)	Biến động 2021/2020 (%)	Biến động 2022/2021 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	10.024.088	10.767.362	9.995.379	+7,41	-7,17
- Tiền và tương đương tiền	6.185.000	7.666.000	6.879.000	+4,52	-8,52
- Phải thu ngắn hạn	2.335.000	2.697.000	1.510.000	+15,47	-36,92
- Hàng tồn kho	902.000	485.647	576.350	-46,23	+18,67
- Tài sản ngắn hạn khác	588.000	240.000	91.280	-59,18	-61,98
B. TÀI SẢN DÀI HẠN	0	0	0	0,00	0,00
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	10.024.088	10.767.362	9.995.379	+7,41	-7,17
C. NỢ PHẢI TRẢ	1.024.088	1.267.362	995.379	+23,75	-21,46
- Phải trả người bán ngắn hạn	886.000	980.000	750.000	+10,61	-23,47
- Phải trả người lao động	138.088	287.362	245.379	+108,10	-14,61
D. VỐN CHỦ SỞ HỮU	9.000.000	9.500.000	9.000.000	+5,56	-5,26
- Lợi nhuận ST chưa phân phối	39.013	54.815	42.120	+40,50	-23,16
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	10.024.088	10.767.362	9.995.379	+7,41	-7,17

• Thực trạng hạch toán chi tiết tại chi nhánh: Khóa luận trích lục các chứng từ và sổ sách phát sinh thực tế tháng 6/2023:
  • Hạch toán doanh thu bán hàng qua hóa đơn GTGT, ghi nhận nợ TK 111/112/131, có TK 5111, có TK 33311; theo dõi chi tiết trên sổ chi tiết bán hàng, sổ cái TK 511.
  • Hạch toán giá vốn hàng bán dựa trên phiếu xuất kho (số XK00332, XK00341), nợ TK 632, có TK 156; phản ánh trên sổ chi tiết và sổ cái TK 632.
  • Hạch toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý qua phiếu chi tiền mặt số 00211, bảng phân bổ công cụ dụng cụ, bảng trích khấu hao TSCĐ, bảng tính lương tháng 6/2023 tính vào nợ TK 641, TK 642, có các TK 111, 153, 214, 334, 338.
  • Nghiệp vụ thanh lý tài sản cố định phát sinh ghi nhận chi phí khác vào nợ TK 811, thu nhập khác vào có TK 711; tính thuế TNDN phát sinh vào TK 821 và kết chuyển lãi lỗ cuối kỳ qua TK 911 và TK 421.

Chương 3: Một số ý kiến góp phần hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế

Chương 3 đưa ra các đánh giá thực chứng và các nhóm giải pháp:

• Đánh giá ưu điểm: Đơn vị duy trì hệ thống sổ sách đồng bộ, hạch toán đúng tài khoản quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC; sử dụng hiệu quả phần mềm MISA giúp tự động hóa quá trình lên sổ Nhật ký chung và sổ cái; chứng từ gốc được lưu trữ tương đối cẩn thận.
• Hạn chế tồn tại: Việc xác định giá vốn hàng xuất kho bằng phương pháp bình quân gia quyền cả kỳ dự trữ chỉ thực hiện vào cuối tháng làm dồn khối lượng công việc kế toán cuối kỳ và không thể cung cấp số liệu giá vốn, lãi lỗ tức thời của từng đơn hàng trong tháng. Quy trình luân chuyển chứng từ từ bộ phận bán hàng và kho về phòng kế toán đôi khi bị chậm trễ, ảnh hưởng đến tính kịp thời của việc nhập liệu. Ngoài ra, đơn vị chưa chú trọng triển khai các chỉ tiêu kế toán quản trị để kiểm soát chi phí bán hàng và định hướng giá bán linh hoạt.
• Giải pháp đề xuất: Đổi mới phương pháp hoặc thời điểm tính giá vốn xuất kho (ứng dụng tính năng tính giá tự động sau mỗi lần xuất/nhập trên phần mềm MISA); chuẩn hóa quy định thời gian luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận; tăng cường ứng dụng kế toán quản trị thông qua lập báo cáo phân tích biên lợi nhuận theo từng nhóm sản phẩm thể thao và kiểm soát chặt các khoản mục chi phí bán hàng.

---

Kết quả và đóng góp

Công trình đã phản ánh hệ thống số liệu thực nghiệm và chỉ ra thực trạng tổ chức hạch toán kế toán tại Chi nhánh KingSport Huế:

1. Dữ liệu thực trạng được lượng hóa chi tiết:
   • Quy mô lao động: Đơn vị duy trì 5 người trong năm 2020 – 2021 và tăng lên 6 người trong năm 2022 (tăng 20%); cơ cấu lao động nghiêng về nữ giới (chiếm 60% năm 2020-2021 và 66,67% năm 2022); 100% nhân sự thuộc diện lao động phổ thông và trực tiếp tham gia chuỗi bán hàng.
   • Quy mô tài sản và nguồn vốn: Tổng tài sản ngắn hạn năm 2021 đạt 10.767.362 đồng (tăng 7,41% so với năm 2020), đến năm 2022 giảm xuống còn 9.995.379 đồng (giảm 7,17% so với năm 2021). Tiền và tương đương tiền chiếm tỷ trọng chi phối (năm 2022 chiếm 64,23% tổng tài sản, đạt 6.879.000 đồng, giảm 8,52% so với năm 2021). Khoản phải thu ngắn hạn năm 2022 giảm mạnh 36,92% (tương ứng giảm 789.686 đồng) xuống còn 1.510.000 đồng. Hàng tồn kho năm 2022 tăng 18,67% lên mức 576.350 đồng do lượng nhập đầu vào tăng trong bối cảnh doanh số chậm lại.
2. Đóng góp về mặt thực tiễn quản lý:
   • Khóa luận mô tả chi tiết quy trình xử lý luân chuyển chứng từ bán hàng, xuất kho (XK00332, XK00341), chi tiền (phiếu chi 00211) và kết chuyển chi phí, doanh thu trên phần mềm kế toán MISA.
   • Chỉ rõ nguyên nhân gây trễ số liệu kế toán tại đơn vị: do tính giá xuất kho dồn cuối tháng và sự chậm trễ trong khâu bàn giao chứng từ giữa bộ phận kho, kinh doanh và kế toán.
3. Đóng góp so với các nghiên cứu đi trước:
   • Khác với các nghiên cứu thuần túy lý thuyết hoặc nghiên cứu tại các doanh nghiệp sản xuất, xây dựng (như công trình của Nguyễn Hồng Giang hay Phùng Lan Anh), khóa luận đi sâu vào một mô hình chi nhánh bán lẻ chuỗi phụ thuộc, làm rõ đặc thù không ghi nhận tài sản cố định dài hạn trên bảng cân đối kế toán nội bộ và đề xuất giải pháp kế toán gắn trực tiếp với thao tác trên phần mềm MISA.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Giới hạn phạm vi dữ liệu: Số liệu nghiệp vụ kế toán chi tiết, sổ sách chứng từ thực tế chỉ được khảo sát giới hạn trong tháng 6 năm 2023, chưa bao quát được toàn bộ chu kỳ kinh doanh cả năm hoặc các giai đoạn cao điểm bán hàng.
  • Đặc thù cơ cấu đơn vị phụ thuộc: Nghiên cứu thực hiện tại một chi nhánh bán lẻ trực thuộc Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương. Do đó, các chính sách tài chính, kế toán phần lớn chịu sự chi phối từ công ty mẹ, chưa phản ánh bức tranh toàn diện về công tác lập báo cáo tài chính hợp nhất và quyết toán thuế TNDN tổng thể của toàn doanh nghiệp.
  • Nội dung kế toán quản trị chưa sâu: Đề tài mới tập trung chủ yếu vào khía cạnh kế toán tài chính phục vụ tuân thủ chế độ kế toán; các giải pháp kế toán quản trị chi phí và phân tích điểm hòa vốn chưa được xây dựng mô hình định lượng chi tiết.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu ra toàn bộ hệ thống các chi nhánh bán lẻ của Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương trên toàn quốc để có dữ liệu so sánh đối chuẩn.
  • Nghiên cứu ứng dụng sâu mô hình kế toán quản trị chi phí (Cost Accounting) và kế toán trách nhiệm (Responsibility Accounting) nhằm kiểm soát chi phí bán hàng, chi phí quản lý cho từng cửa hàng trong chuỗi bán lẻ thiết bị thể thao.

---

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Cung cấp mẫu hình nghiên cứu thực tế về công tác kế toán bán hàng, giá vốn và chi phí tại một doanh nghiệp thương mại bán lẻ quy mô nhỏ; phương pháp thu thập và xử lý các loại chứng từ thực tế (hóa đơn bán hàng, phiếu xuất kho, phiếu chi, bảng phân bổ CCDC, bảng lương).
• Người làm đề tài khóa luận tương tự: Có thể tham khảo phương pháp tiếp cận Thông tư 200/2014/TT-BTC, cấu trúc trình bày một khóa luận hạch toán kế toán và cách thức trình bày bảng biểu phân tích tình hình tài sản, nguồn vốn, quy mô lao động theo chuẩn mực học thuật.
• Cán bộ kế toán tại các chi nhánh bán lẻ thương mại: Tham khảo quy trình tổ chức ghi sổ Nhật ký chung trên phần mềm MISA, nhận diện các điểm nghẽn về việc dồn áp lực tính giá vốn cuối tháng và quy trình luân chuyển chứng từ nội bộ để cải tiến hoạt động kế toán tại đơn vị mình.

---

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Chi nhánh KingSport Huế đang áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Chi nhánh áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính. Kỳ kế toán áp dụng theo năm dương lịch (từ ngày 01/01 đến 31/12). Hình thức kế toán áp dụng là kế toán trên máy vi tính sử dụng phần mềm MISA, thực hiện in sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung.

Câu 2: Đơn vị đang áp dụng phương pháp nào để tính giá vốn hàng xuất kho và hạch toán hàng tồn kho?
Đơn vị hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp Kê khai thường xuyên, ghi nhận hàng tồn kho theo giá gốc. Giá vốn hàng xuất kho được tính theo phương pháp bình quân gia quyền.

Câu 3: Cơ cấu tài sản và lao động của Chi nhánh KingSport Huế có đặc điểm gì nổi bật trong giai đoạn 2020 – 2022?
Toàn bộ tài sản của đơn vị là tài sản ngắn hạn (tài sản dài hạn bằng 0 do mặt bằng đi thuê và hạ tầng do công ty mẹ quản lý), trong đó tiền và các khoản tương đương tiền chiếm tỷ trọng áp đảo (chiếm 64,23% tổng tài sản vào năm 2022). Về nhân sự, đơn vị duy trì quy mô nhỏ gồm 5 người (năm 2020-2021) và 6 người (năm 2022); 100% nhân sự là lao động phổ thông và làm việc trực tiếp tại cửa hàng.

Câu 4: Tác giả đã chỉ ra những tồn tại, hạn chế cụ thể nào trong công tác kế toán tại đơn vị?
Khóa luận chỉ ra hai hạn chế nghiệp vụ chính: việc tính giá xuất kho dồn vào thời điểm cuối tháng làm công việc bị ứ đọng, không xác định kịp thời lãi/lỗ của từng lô hàng phát sinh trong tháng; việc luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho, bán hàng và kế toán đôi khi còn chậm, gây ảnh hưởng đến tiến độ tập hợp và xử lý dữ liệu.

Câu 5: Dữ liệu thực tế của khóa luận được thu thập từ nguồn nào và trong mốc thời gian nào?
Dữ liệu phân tích tài chính tổng hợp được thu thập qua báo cáo tài chính 3 năm (2020, 2021, 2022); dữ liệu hạch toán chi tiết dựa trên chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh trong tháng 6 năm 2023; thông tin định tính được thu thập qua phỏng vấn trực tiếp bà Võ Thị Thùy Phương – Kế toán trưởng chi nhánh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Phước Minh Tùng đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh theo Thông tư 200/2014/TT-BTC trong doanh nghiệp thương mại. Công trình phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán tại Chi nhánh Công ty TNHH Xuất Nhập Khẩu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế thông qua dữ liệu tài chính 2020 – 2022 và chứng từ thực tế tháng 6/2023. Tác giả đã đánh giá khách quan các ưu điểm trong việc ứng dụng phần mềm MISA, đồng thời chỉ ra các hạn chế về độ trễ chứng từ và phương pháp tính giá vốn cuối kỳ. Hệ thống giải pháp đề xuất bám sát thực tiễn hoạt động của chi nhánh, mang lại giá trị tham khảo rõ ràng cho sinh viên chuyên ngành kế toán và các nhà quản trị doanh nghiệp bán lẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thương mại Chương 2: Thực trạng về công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TN HH Xuất N hập KhNu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế Chương 3: Một số ý kiến góp phần hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Chi nhánh công ty TN HH Xuất N hập KhNu phát triển Đông Dương - Cửa hàng KingSport Huế. Phần III: Kết luận và kiến nghị 3 PHẦ II: ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ KẾ TOÁ DOA H THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐN H KẾT QUẢ KI H DOA H TẠI DOA H GHIỆP THƯƠ G MẠI 1. hững vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại 1. hững vấn đề chung về doanh thu Theo chu n mực kế toán Việt am số 14 - Doanh thu và thu nhập khác Doanh thu được định nghĩa như sau: “ Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp làm tăng vốn chủ sở hữu”.

Căn cứ theo điều 78 thông tư 200/2014/TT-BTC doanh thu được định nghĩa như sau: “ Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông”. Khi hạch toán Doanh thu và thu nhập khác lưu ý các quy định sau: o Doanh thu chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn các điều kiện ghi nhận cho Doanh thu bán hàng, Doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi tức được chia theo quy định tại ChuNn mực “Doanh thu và thu nhập khác”, nếu không thỏa mãn các điều kiện thì không hạch toán vào doanh thu. o Doanh thu và chi phí liên quan đến cùng một giao dịch phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp và theo năm tài chính. o Trường hợp hàng hóa hoặc dịch vụ trao đổi lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự về bản chất thì không được ghi nhận Doanh thu.

o Phải theo dõi chi tiết từng loại doanh thu, Doanh thu từng loại mặt hàng, ngành hàng, từng sản phNm.Theo dõi chi tiết từng khoản giảm trừ doanh thu, để xác định doanh thu thuần của từng loại Doanh thu, chi tiết từng mặt hàng, từng sản phNm. để phục vụ cho cung cấp thông tin kế toán để quản trị doanh nghiệp và lập báo cáo tài chính 1. hững vấn đề chung về chi phí Chi phí là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.