CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ TRUNG TÂM TIN HỌC VÀ THỐNG KÊ BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN 1. Quá trình hình thành và phát triển: Tiền thân của Trung tâm TT-TV Bộ NN&PTNT là một bộ phận thành lập từ năm 1958 theo Quyết định 178/CP của Hội đồng Chính phủ với vai trò là cơ quan đầu ngành tập hợp các tài liệu về NN nông thôn. Đây là cơ sở bắt đầu thu thập tài liệu NN và là nền tảng cho Trung tâm Tin học và Thống kê Bộ NN&PTNT ngày nay. Thời kỳ từ năm 1983 – 1986, bộ phận này được biết đến với tên gọi chính thức là Trung tâm thông tin tư liệu NN.
Ngày 01/01/1987, theo Quyết định 137 NN–TCCB/QĐ Trung tâm thông tin được đổi tên thành Trung tâm thông tin Bộ NN&PTNT, trực thuộc và do Bộ NN và Công nghiệp quản lý. Năm 1997, Bộ NN và Công nghiệp thực phẩm, Bộ Lâm nghiệp và Bộ Thủy lợi được sát nhập gộp thành Bộ NN&PTNT. Căn cứ trên Quyết định 817 TCCP/QĐ ngày 09/05/1997, Trung tâm Thông tin Bộ NN&PTNT được thành lập là tập hợp của ba đơn vị thông tin của ba ngành NN và Công nghiệp thực phẩm, Lâm nghiệp và Thủy lợi, tên đầy đủ là Trung tâm thông tin tư liệu Khoa học kỹ thuật và kinh tế NN&PTNT. Từ giai đoạn này trở đi, Trung tâm TT-TV Bộ NN&PTNT được xây dựng trở thành một trong những Trung tâm TT-TV hiện đại và phát triển bậc nhất trên cả nước.
Đến năm 2003, Trung tâm TT_TV đã đổi tên thành Trung tâm Tin học, mở rộng công tác xử lý thông tin mang tính chất tin học hóa nhiều hơn, không chỉ dừng lại ở vai trò là một thư viện đầu ngành đơn thuần. Bùi Vân Thuỳ - TVTT37B 7 Khoá luận tốt nghiệp Ngày 07/11/2005, Trung tâm Tin học và Thống kê trực thuộc Bộ NN&PTNT (viết tắt là ICARD – Information centre of Agricultural and Rural Development) được thành lập theo khoản 2 Điều 1 Quyết định số 254/2005/QĐ-TTg ngày 13/10/2005 của Thủ tướng Chính phủ. ICARD là đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ NN&PTNT gồm tám bộ phận, bao gồm: phòng Hành chính, phòng Kế hoạch tài chính, phòng Quản lý và phát triển mạng máy tính, phòng Phần mềm và cơ sở dữ liệu, phòng Trang Thông tin điện tử, phòng Thống kê và Thư viện. Hiện tại, Trung tâm TT-TV Bộ NN&PTNT thuộc ICARD đang từng bước chuyển từ thư viện truyền thống sang thư viện điện tử; kết hợp cùng phòng Web đảm bảo tạo điều kiện tối đa cho NDT.
Ngày 31/07/2007, Quốc hội Việt Nam thông qua Nghị quyết về cơ cấu Chính phủ nhiệm kỳ khóa VII; trong đó Quốc hội đã thông qua hợp nhất Bộ Thủy sản và Bộ NN&PTNT trở thành Bộ NN&PTNT. Tuy nhiên, chỉ có Trung tâm TT-TV của Bộ Thủy sản được sát nhập cùng với Thư viện và trở thành một bộ phận của ICARD, các trung tâm Thông tin khác của Bộ Thủy sản cũ vẫn tồn tại độc lập so với ICARD; không làm thay đổi cơ cấu của Trung tâm Tin học và Thống kê quá nhiều. Sau nhiều lần đổi tên và sát nhập, Trung tâm Tin học và Thống kê – Bộ NN và Phát triển Nông thôn (ICARD) nằm trong khuôn viên trụ sở Bộ NN&PTNT ở địa chỉ số 2 Ngọc Hà – Ba Đình – Hà Nội, sau khi Bộ NN&PTNT sát nhập với Bộ Thủy sản thì hiện nay phòng Thống kê, phòng Thư viện và một bộ phận của phòng Tin học đã chuyển về trụ sở của Bộ Thủy sản cũ ở số 10-12 Nguyễn Công Hoan – Ba Đình – Hà Nội và bước đầu ổn định về cơ cấu tổ chức cũng như về phòng ban và cơ sở vật chất. Để thuận lợi trong quá trình theo dõi, trong phạm vi khoá luận tốt nghiệp của mình, em xin được gọi tắt Trung tâm Tin học và Thống kê – Bộ NN&PTNT là Trung tâm hoặc ICARD.
Bùi Vân Thuỳ - TVTT37B 8 Khoá luận tốt nghiệp 1. Cơ cấu tổ chức – chức năng nhiệm vụ các phòng ban: Căn cứ Quyết định số 48/2008/QĐ-BNN ngày 21/03/2008 của Bộ trưởng Bộ NN&PTNT qui định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trung tâm Tin học và Thống kê, căn cứ theo Quyết định số 91/QĐ-TH ngày 21/08/2008 của Giám đốc Trung tâm Tin học và Thống kê qui định nhiệm vụ các phòng, bộ phận trực thuộc; ICARD hiện nay bao gồm 10 bộ phận (9 phòng ban và một bộ phận ở phía Nam, trụ sở đặt tại thành phố Hồ Chí Minh) với chức năng nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động riêng nhưng vẫn hỗ trợ cho nhau, đảm bảo hoạt động của ICARD duy trì ổn định và tiếp tục phát triển với vai trò là một cơ quan hành chính độc lập trực thuộc Bộ NN&PTNT. Phòng Hành chính: Phòng thực hiện công tác tổ chức cán bộ gồm: xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, bố trí công việc và sử dụng nhân lực trong ICARD. Đồng thời, thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách với người lao động trong phạm vi quản lý của ICARD.
Bên cạnh đó, công việc liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật; công tác văn thư giấy tờ, con dấu; công tác quản trị tài sản cơ sở vật chất trang thiết bị, trụ sở làm việc, phòng ban, vật tư; công tác quản lý bảo vệ trật tự an ninh, an toàn, vệ sinh, phòng chống cháy nổ hỏa hoạn; công tác tổ chức và phục vụ hội nghị, hội thảo… đều thuộc nhiệm vụ của phòng. Nhìn chung, các công tác mang tính chất giấy tờ, tổ chức, chế độ và một vài công tác riêng tùy theo tình hình cụ thể của ICARD đều do phòng chịu trách nhiệm thực hiện. Phòng Kế hoạch – Tài chính: Có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hoạt động hàng năm cũng như kế hoạch dài hạn và giám sát thi hành các chế độ tài chính cho toàn ICARD. Các kế hoạch hoạt động hàng năm và dài hạn được xây dựng, triển khai, giám sát thực hiện và đánh giá kết quả do phòng chịu trách nhiệm.
Bùi Vân Thuỳ - TVTT37B 9 Khoá luận tốt nghiệp Đồng thời, các hoạt động hợp tác quốc tế, thường trực hội đồng khoa học, các báo cáo định kỳ và đột xuất đều do phòng tổng hợp, đánh giá và báo cáo lên Giám đốc Trung tâm nói riêng và các cơ quan quản lý nói chung. Ngoài ra, bộ phận Tài chính có nhiệm vụ đảm bảo xây dựng dự toán, giám sát chi tiêu tài chính theo qui định của pháp luật hiện hành; giám sát các hợp đồng kinh tế (nếu có) và các hoạt động có thu của Trung tâm. Các vấn đề tài chính công do phòng quản lý và báo cáo. Phòng Quản lý và Phát triển Mạng máy tính: Xây dựng các chương trình và chiến lược để phát triển hạ tầng cơ sở CNTT phục vụ cho công tác quản lý điều hành cấp Bộ.
Phòng có nhiệm vụ triển khai thực hiện các chương trình, dự án, kế hoạch CNTT sau khi được phê duyệt; đảm bảo chương trình Chính phủ điện tử cấp Bộ; xây dựng, vận hành, khai thác, đảm bảo an ninh cho hệ thống mạng máy tính nội bộ và mạng Internet (trong Bộ) cũng như các hệ thống thông tin điện tử của toàn Trung tâm và các đơn vị khác của Bộ. Phòng Quản lý và Phát triển Mạng máy tính hiện được chia thành hai bộ phận phụ trách hai cơ sở ở số 2 Ngọc Hà và số 10-12 Nguyễn Công Hoan và đều có cán bộ chuyên trách. Trụ sở chính của Phòng nằm ở số 2 Ngọc Hà, chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý cơ sở hạ tầng CNTT của ICARD cũng như tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ nghiệp vụ về công nghệ máy tính (có các lớp cấp chứng chỉ), thực hiện dịch vụ ứng dụng CNTT theo yêu cầu. Phòng Phần mềm và CSDL: Phòng Phần mềm và CSDL kết hợp chủ yếu với Phòng Quản lý và Phát triển Mạng máy tính.
Là hai phòng ban khác nhau nhưng có sự hợp tác và hỗ trợ trong công tác thực hiện chương trình Chính phủ điện tử. Tuy nhiên, Phòng Phần mềm và CSDL chủ yếu tập trung vào công tác xây dựng Bùi Vân Thuỳ - TVTT37B 10 Khoá luận tốt nghiệp và phát triển các phần mềm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành NN&PTNT phục vụ quản lý cấp Bộ cũng như các dịch vụ xây dựng CSDL và phần mềm. Phòng cũng tổ chức đào tạo, tập huấn các kỹ năng liên quan và có trách nhiệm lên kế hoạch xây dựng, quản lý, hướng dẫn khai thác sử dụng trung tâm tích hợp dữ liệu ngành NN Nông thôn. Các phần mềm và các CSDL chuyên ngành của Bộ NN&PTNT chủ yếu là do Phòng xây dựng và triển khai.
Bên cạnh đó, còn có một số phần mềm và CSDL nước ngoài có được thông qua hoạt động hơp tác quốc tế. Phòng Trang thông tin điện tử: Phòng có nhiệm vụ duy trì hoạt động và phát triển cổng TT điện tử của Bộ NN&PTNT gồm quản lý, thu thập, tổng hợp, phân tích và cập nhật thông tin, quản trị diễn đàn, ứng dụng công nghệ để phát triển Trang thông tin điện tử và nhiều dịch vụ khác trên cổng thông tin điện tử ở địa chỉ: http://www.vn/portal/page?_pageid=35,1&_dad=portal&_schem a=PORTAL Phòng còn thực hiện nhiệm vụ xúc tiến thương mại nông, lâm và thủy sản; triển khai dịch vụ cung cấp thông tin thông qua Trang tin điện tử của Bộ và tham gia vào chương trình Chính phủ điện tử cấp Bộ. Phòng Thống kê: Là một trong những bộ phận quan trọng trong ICARD, Phòng giúp các cấp lãnh đạo hoạch định, xây dựng chương trình chiến lược và kế hoạch của công tác thống kê toàn ngành NN&PTNT. Thực hiện các báo cáo thống kê ngành theo quy định.
Phòng đảm trách nhiệm vụ biên soạn Niêm giám Thống kê ngành và các tài liệu thống kê chuyên ngành khác. Hiện nay, Phòng Thống kê có cán bộ, đã tổ chức nhiều lớp tập huấn hướng dẫn về chuyên môn cho các cán bộ thông kê trong hệ thống thông kê ngành Bùi Vân Thuỳ - TVTT37B 11 Khoá luận tốt nghiệp NN&PTNT. Đảm bảo sự trao đổi số liệu hai chiều giữa Bộ và các cơ quan địa phương cũng như các cơ quan trong ngành. Phòng Thông tin: Phòng phụ trách về hoạt động thông tin NN&PTNT như: - Thu thập, phân tích và tổng hợp thông tin chuyên ngành.
- Phục vụ thông tin cho lãnh đạo. - Phục vụ thông tin cho các đối tượng có nhu cầu. - Đảm bảo thông tin phục vụ công tác điều hành của Bộ; thông tin khoa học công nghệ và phục vụ nghiên cứu khoa học; thông tin sản xuất, thị trường nông, lâm, thủy sản, thủy lợi và phát triển nông thôn. - Cung cấp thông tin cho phòng Trang Thông tin điện tử.