Nghiên cứu thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam

Khám phá thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay qua luận án tiến sĩ chi tiết và sâu sắc.

• Tác giả: Bùi Thị Minh Hải
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Mai Quỳnh Nam
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Thông Điệp Về Hôn Nhân Có Yếu Tố Nước Ngoài Trên Báo Mạng Điện Tử Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 0.2. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết nghiên cứu và hướng phân tích
• 0.5. Cơ sở phương pháp luận nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Điểm mới của luận án
• 0.8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
• 0.9. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Hướng nghiên cứu về báo mạng điện tử và thông điệp truyền thông trên báo mạng điện tử
• 1.2. Hướng nghiên cứu về phân tích thông điệp báo chí-truyền thông
• 1.3. Hướng nghiên cứu về hôn nhân có yếu tố nước ngoài
• 1.4. Đánh giá tổng quát về các công trình nghiên cứu trong tổng quan luận án
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Hệ thống khái niệm cơ bản. Vai trò của thông điệp hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam
• 2.2. Quan điểm chính sách của Đảng pháp luật của Nhà nước về hôn nhân có yếu tố nước ngoài
• 2.3. Xây dựng tiêu chí phân tích thông điệp hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG THÔNG ĐIỆP VỀ HÔN NHÂN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Nội dung thông điệp hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
• 3.2. Hình thức thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
• 3.3. Cách thức truyền thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THÔNG ĐIỆP VỀ HÔN NHÂN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ VIỆT NAM HIỆN NAY
• 4.1. Vấn đề đặt ra từ thực trạng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
• 4.2. Giải pháp về thông điệp hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
• 4.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thông điệp hôn nhân quốc tế

Thông điệp về hôn nhân quốc tế trên báo mạng Việt Nam hiện nay phản ánh sự phát triển và biến đổi trong mối quan hệ giữa các quốc gia. Hôn nhân có yếu tố nước ngoài không chỉ là một hiện tượng xã hội mà còn là một vấn đề chính trị, văn hóa và pháp lý. Các báo mạng điện tử như vnexpress, Vietnamnet, và Tuổi trẻ đã đưa ra nhiều bài viết về hôn nhân quốc tế, từ đó tạo ra một bức tranh đa chiều về tình yêu và hôn nhân trong bối cảnh toàn cầu hóa. Thông điệp này không chỉ đơn thuần là việc kết nối giữa hai cá nhân mà còn là sự giao thoa giữa các nền văn hóa, phong tục tập quán và luật pháp của các quốc gia khác nhau. Việc nghiên cứu thông điệp này giúp hiểu rõ hơn về cách mà xã hội Việt Nam nhìn nhận và phản ứng với hôn nhân quốc tế.

1.1. Tầm quan trọng của thông điệp hôn nhân quốc tế

Thông điệp về hôn nhân quốc tế có vai trò quan trọng trong việc định hình nhận thức của công chúng về các vấn đề liên quan đến tình yêu và hôn nhân. Nó không chỉ ảnh hưởng đến cách mà người dân Việt Nam nhìn nhận về hôn nhân có yếu tố nước ngoài, mà còn tác động đến chính sách và pháp luật liên quan đến luật hôn nhân quốc tế. Các bài viết trên báo mạng thường nhấn mạnh những khía cạnh tích cực và tiêu cực của hôn nhân quốc tế, từ đó tạo ra một cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này. Việc phân tích thông điệp này giúp các nhà nghiên cứu, nhà quản lý xã hội có cái nhìn sâu sắc hơn về thực trạng và xu hướng của hôn nhân quốc tế tại Việt Nam.

II. Nội dung thông điệp hôn nhân quốc tế trên báo mạng

Nội dung thông điệp về hôn nhân quốc tế trên báo mạng Việt Nam thường tập trung vào các khía cạnh như tình trạng hôn nhân, văn hóa hôn nhân, và các vấn đề pháp lý liên quan. Các bài viết thường đề cập đến những câu chuyện thành công cũng như những khó khăn mà các cặp đôi phải đối mặt khi kết hôn với người nước ngoài. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của công chúng về hôn nhân quốc tế, mà còn tạo ra một diễn đàn để thảo luận về các vấn đề xã hội liên quan. Các thông điệp này thường được truyền tải qua nhiều hình thức khác nhau, từ bài viết, video đến các cuộc phỏng vấn, tạo nên sự đa dạng trong cách tiếp cận và truyền tải thông tin.

2.1. Hình thức và cách thức truyền tải thông điệp

Hình thức truyền tải thông điệp về hôn nhân quốc tế trên báo mạng Việt Nam rất đa dạng. Các bài viết thường được trình bày một cách sinh động với hình ảnh minh họa, video phỏng vấn và các biểu đồ thống kê. Điều này không chỉ giúp thu hút sự chú ý của độc giả mà còn làm cho thông điệp trở nên dễ hiểu và dễ tiếp cận hơn. Cách thức truyền tải này cũng phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu thụ thông tin của người dân, đặc biệt là trong thời đại công nghệ số. Việc sử dụng các phương tiện truyền thông hiện đại giúp nâng cao hiệu quả của thông điệp và tạo ra sự tương tác giữa báo chí và công chúng.

III. Đánh giá và giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp

Đánh giá chất lượng thông điệp về hôn nhân quốc tế trên báo mạng Việt Nam cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Một số bài viết vẫn còn mang tính chất định kiến, thiếu khách quan và không phản ánh đúng thực trạng của hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Để nâng cao chất lượng thông điệp, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan truyền thông và các chuyên gia trong lĩnh vực hôn nhân quốc tế. Việc xây dựng các tiêu chí rõ ràng cho thông điệp sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan trong việc truyền tải thông tin. Đồng thời, cần có các chương trình đào tạo cho nhà báo về cách viết và phân tích thông điệp liên quan đến hôn nhân quốc tế.

3.1. Giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp

Giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp về hôn nhân quốc tế bao gồm việc tăng cường đào tạo cho các nhà báo về các vấn đề liên quan đến luật hôn nhân quốc tế, văn hóa hôn nhân, và các vấn đề xã hội. Cần có các hội thảo, tọa đàm để chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức giữa các nhà báo và các chuyên gia trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, việc xây dựng một mạng lưới thông tin giữa các cơ quan truyền thông và các tổ chức xã hội sẽ giúp nâng cao chất lượng thông điệp và đảm bảo tính chính xác trong việc truyền tải thông tin đến công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình nghiên cứu "Thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay" của tác giả Bùi Thị Minh Hải là luận án tiến sĩ chuyên ngành Báo chí học (mã số 9 32 01 01), được thực hiện tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh năm 2019, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS,TS. Mai Quỳnh Nam và PGS,TS. Đỗ Thị Thu Hằng.

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, tác giả chỉ rõ hôn nhân có yếu tố nước ngoài (HNCYTNN) là một hiện tượng xã hội diễn ra ngày càng gia tăng trong bối cảnh toàn cầu hóa, đặc biệt tại khu vực châu Á (tỷ lệ so với tổng số lượng hôn nhân: Singapore tăng khoảng 30%, Đài Loan 18%, Hàn Quốc 11%, Nhật Bản 5-6%, Philippines 2%). Tại Việt Nam, cả nước đã ghi nhận hơn 100.000 công dân kết hôn với người nước ngoài, trung bình mỗi năm có hơn 18.000 trường hợp, trong đó khu vực phía Nam có khoảng 13.800 người (chiếm 76%). Hôn nhân quốc tế không thuần túy là sự kết hợp giới tính mà liên quan trực tiếp đến quan hệ đối ngoại, quản lý nhà nước và hình ảnh quốc gia. Báo mạng điện tử (BMĐT) với đặc trưng đa phương tiện và khả năng lan tỏa nhanh đã trở thành kênh thông tin chủ đạo phản ánh đề tài này. Về mặt lý luận, thông điệp (message) giữ vị trí trung tâm trong chu trình truyền thông. Việc khảo sát thông điệp trên báo chí giúp nhận diện mối quan hệ biện chứng giữa thông điệp và thực tế sản sinh ra nó, đồng thời bộc lộ ý đồ và mục đích của cơ quan báo chí. Khoảng trống nghiên cứu nằm ở chỗ: mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về hôn nhân quốc tế dưới góc độ luật học, xã hội học hoặc nghiên cứu nghiệp vụ báo mạng điện tử nói chung, nhưng chưa có công trình nào đánh giá một cách hệ thống, đa chiều về nội dung, hình thức và phương thức truyền gửi thông điệp HNCYTNN trên báo mạng điện tử tại Việt Nam.

Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát, phân tích và nhận diện thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam trong thời gian tới.

Nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể gồm:

1. Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử.
2. Khảo sát và phân tích thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên các báo mạng điện tử: VnExpress.net, Vietnamnet.vn, Baophapluat.vn, Tuoitre.vn, Giadinh.net.vn.
3. Nhận định các vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay.

Giả thuyết nghiên cứu của luận án bao gồm hai nội dung chính:

• Giả thuyết 1: Thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay chứa đựng khuôn mẫu hôn nhân mang tính thương mại hóa và bi kịch hóa; thông điệp phản ánh theo chiều hướng tiêu cực nhiều hơn tích cực, thiếu khách quan, nặng về phê phán; các tác phẩm báo chí có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến truyền thông về biểu hiện, nguyên nhân, hậu quả hơn là những tác nhân gây ra những bất cập, hệ lụy trong hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Chủ đề phản ánh tập trung chủ yếu khắc họa chân dung người phụ nữ Việt lấy chồng nước ngoài mặt xấu nhiều hơn mặt tốt.
• Giả thuyết 2: Thông điệp truyền thông về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử trong tương lai cần có kế hoạch, chiến lược đổi mới tăng cường tính khách quan, nhất quán trong định hướng thông điệp đích một cách hệ thống; tác phẩm báo chí cần phân tích lý giải vấn đề có chiều sâu trong môi trường và bối cảnh xã hội rộng thay vì phê phán và định kiến; cần bồi đắp và phát huy các giá trị xã hội, văn hóa dân tộc thay vì hạ thấp các giá trị truyền thống văn hóa dân tộc và hình ảnh người phụ nữ Việt. Đồng thời cần chú ý đến việc xây dựng hình ảnh về đất nước và con người Việt Nam trong thời đại công nghệ số và toàn cầu hóa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay.
• Không gian nghiên cứu: Khảo cứu các tác phẩm báo chí trên 05 cơ quan báo mạng điện tử gồm: Báo điện tử VnExpress (Vnexpress.net), Báo điện tử VietNamNet (Vietnamnet.vn), Báo điện tử Pháp luật Việt Nam (Baophapluat.vn), Báo Tuổi Trẻ Online (Tuoitre.vn) và Báo điện tử Gia đình và Xã hội (Giadinh.net.vn).
• Thời gian khảo sát: Giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2015 (cụ thể từ ngày 01/01/2010 đến ngày 30/06/2015).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan nghiên cứu trong luận án được cấu trúc theo ba hướng tiếp cận chính:

Hướng nghiên cứu về báo mạng điện tử và thông điệp truyền thông trên báo mạng điện tử:

• Trên thế giới, các tác giả tập trung vào kỹ thuật, nghiệp vụ và đạo đức báo chí trực tuyến. Điển hình là Mike Ward với "Journalism Online" (nghiên cứu về quy trình sản xuất tin trực tuyến, HTML, thiết kế web và áp dụng kỹ năng đa phương tiện); Alfred Lawrence Lorenz và John Vivian với "Làm báo và viết báo" (Vũ Thu Hồng dịch, tổng kết phương pháp viết bài, đạo đức, thu thập tài liệu và ứng dụng công nghệ); Murray Dick (2013) với "Search: Theory and Practice in Journalism Online" (lý thuyết và thực hành tìm kiếm trên môi trường số); Randy Reddick và Elliot King với "The Online Journalist: Using the Internet and other electronic resources" (nghiên cứu việc khai thác tài nguyên mạng và đạo đức của phóng viên trực tuyến).
• Tại Việt Nam, hệ thống lý luận nền tảng về báo chí được khẳng định qua giáo trình của các học giả: Tạ Ngọc Tấn, Nguyễn Văn Dững, Hà Minh Đức, Đinh Văn Hường, Dương Xuân Sơn, Trần Quang, Đỗ Thị Thu Hằng, Nguyễn Văn Hà. Về thể loại và sáng tạo tác phẩm có Đức Dũng, Nguyễn Thị Minh Thái, Nguyễn Thành Lợi, Phạm Minh Sơn, Hà Huy Phượng; về ngôn ngữ báo chí có Vũ Quang Hào, Nguyễn Trọng Báu, Hoàng Anh. Đặc biệt, nghiên cứu chuyên sâu về báo mạng điện tử có hệ thống công trình của Nguyễn Thị Trường Giang: "Báo mạng điện tử: Những vấn đề cơ bản" (2011), "Sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử" (2014), "Báo mạng điện tử: Đặc trưng và phương pháp sáng tạo" (2014), "Tổ chức diễn đàn trên báo mạng điện tử" (2014), "Giáo trình Lý thuyết và kỹ năng báo mạng điện tử" (2016). Ngoài ra còn có các đề tài của Hoàng Công Trí (cấu trúc nhiều cửa trên VnExpress), Phạm Thị Hằng (chất lượng thông tin), Đào Bích Ngọc (giao diện), Hoàng Minh Hạnh (đạo đức báo chí), Trần Hồng Vân (xử lý thông tin tòa soạn), Lê Thanh Huyền (tính cập nhật).

Hướng nghiên cứu về phân tích thông điệp báo chí - truyền thông:

• Lịch sử phân tích nội dung được tác giả truy nguyên từ Karl Marx (năm 1871, khi phân tích báo chí về Công xã Paris), Max Weber (1910, xem phân tích truyền thông là hàn thử biểu văn hóa), Harold Lasswell (1927, với "Propaganda Technique in the World War" và mô hình 5W). Bernard Berelson (1952) xuất bản cuốn sách "Content analysis in communication research", chuẩn hóa kỹ thuật mô tả định lượng nội dung. Harold Lasswell, Daniel Lerner và Ithiel de Sola Pool (1952) công bố "The Comparative Study of Symbols: An Introduction". Arthur Asa Berger (1991) xuất bản "Media research techniques". Kimberly Neuendorf xác lập phân tích thông điệp là phương pháp luận lấy thông điệp làm trọng tâm. Chris Newbold (2002) trong "The media book" nhấn mạnh phân tích định tính về mặt ý nghĩa văn cảnh. Pamela J. Shoemaker và Stephen D. Reese (1996) với "Mediating the Message - Theories of Influences on Mass Media Content" ủng hộ việc kết hợp định lượng và định tính. W. Lawrence Neuman (1997) trong "Social research methods: qualitative and quantitative approaches" khẳng định giá trị việc giải mã văn bản. Danielle R. Stromberg phân tích thông điệp thảm họa sóng thần Nhật Bản 2011 trên The New York Times và Yomiuri Shimbun. Christoph Spurk và Jan Lublinski (2014) công bố nghiên cứu "Content analysis: Measuring the success of journalism capacity building".
• Tại Việt Nam, tác giả Mai Quỳnh Nam khẳng định nghiên cứu thông điệp cho thấy các hiện tượng, sự kiện xã hội và mối quan hệ giữa thông điệp với hiện thực ngoài thông điệp; Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng phân tích mối quan hệ giữa thông tin và thông điệp báo chí.

Hướng nghiên cứu về hôn nhân có yếu tố nước ngoài: Luận án điểm lại các văn bản pháp lý và công trình xã hội học nghiên cứu thực trạng phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài (Đài Loan, Hàn Quốc...), các vấn đề liên quan đến di cư hôn nhân, quyền trẻ em, phòng chống buôn bán người và bảo hộ công dân.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án lựa chọn giải quyết: Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận báo mạng điện tử ở góc độ lý thuyết chung, kỹ năng làm báo, giao diện kỹ thuật hoặc tiếp cận đề tài hôn nhân quốc tế dưới góc độ xã hội học, pháp luật thuần túy. Chưa có công trình nào sử dụng phương pháp phân tích nội dung hỗn hợp để giải mã toàn diện thông điệp báo mạng điện tử về hôn nhân có yếu tố nước ngoài, nhằm chỉ rõ khuôn mẫu thông điệp, cấu trúc thông tin, mức độ thiên kiến và tác động của lăng kính truyền thông đối với nhận thức xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án triển khai trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, cùng các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam về hôn nhân, gia đình.

Hệ thống lý thuyết tiếp cận liên ngành được tác giả vận dụng gồm:

• Lý thuyết truyền thông: Sử dụng mô hình truyền thông một chiều của Harold D. Lasswell ("Who says What in Which Channel to Whom with What Effect") để xem xét sức mạnh truyền tải thông điệp; mô hình truyền thông Claude Shannon với sơ đồ tương tác S - M - C - R - E - F (Nguồn phát S là báo mạng điện tử; kênh truyền C là các trang báo mạng; thông điệp M; người nhận R là công chúng; hiệu quả E; phản hồi F trở lại nguồn phát); Lý thuyết Đóng khung (Framing theory) của Erving Goffman và Gamson William nhằm phân tích cách thức cơ quan báo chí lựa chọn, nhấn mạnh hoặc loại bỏ chi tiết để định hình nhận thức của độc giả; Lý thuyết Thiết lập chương trình nghị sự (Agenda setting) của Maxwell McCombs và Donald Shaw (1972) để lý giải cơ chế cơ quan báo chí định hướng sự quan tâm của công chúng theo tôn chỉ, mục đích và định hướng chính sách.
• Lý thuyết báo chí học: Xem xét tác phẩm báo chí như một chỉnh thể thống nhất biện chứng giữa nội dung (chủ đề, chi tiết, quan điểm tác giả) và hình thức (kết cấu, ngôn ngữ, thể loại: thông tấn, chính luận, ký báo chí); vận dụng lý thuyết ngôn ngữ báo chí của Nguyễn Thị Thoa, Vũ Quang Hào và tâm lý học báo chí của Đỗ Thị Thu Hằng để giải thích hành vi sáng tạo của nhà báo cũng như cơ chế tiếp nhận tâm lý của công chúng.
• Lý thuyết xã hội học báo chí: Xem truyền thông đại chúng và hôn nhân gia đình là hai định chế xã hội (trong đó HNCYTNN thuộc định chế thân tộc) vận động trong mối quan hệ biện chứng; vận dụng quan điểm của Max Weber và Mai Quỳnh Nam nhằm phân tích nội dung thông điệp như một công cụ giám sát và phản ánh bản chất các quá trình xã hội.

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp phân tích nội dung định lượng: Xây dựng bảng mã hóa nội dung thông điệp về HNCYTNN trên 05 tờ báo mạng điện tử để thống kê số lượng, quy mô, tần suất xuất hiện các biến số về nội dung, hình thức và cách thức truyền tải. Dữ liệu mã hóa được nhập và xử lý bằng phần mềm SPSS và NVivo.
• Phương pháp phân tích nội dung định tính: Phân tích tài liệu lý luận, văn bản pháp quy của Đảng và Nhà nước; phân tích văn bản tác phẩm báo chí nhằm tìm kiếm các tầng nghĩa sâu, ý đồ của nhà truyền thông, cách diễn giải ngôn từ và tính khách quan của thông điệp.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Luận án thiết kế ba nhóm đối tượng phỏng vấn:
  • Nhóm 1: Các nhà báo làm công tác quản lý tại các cơ quan báo chí trong diện khảo sát (05 người).
  • Nhóm 2: Phóng viên, biên tập viên trực tiếp viết về đề tài HNCYTNN thuộc 05 tờ báo khảo sát, mỗi cơ quan 02 người (tổng số 10 người).
  • Nhóm 3: Cán bộ quản lý về hôn nhân nước ngoài tại Bộ Tư pháp (02 người) và chuyên gia nghiên cứu về hôn nhân gia đình (02 người).

Nguồn tư liệu và quy trình chọn mẫu:

• Tiêu chí chọn báo: Gồm 02 báo điện tử thuần túy (VnExpress.net, Vietnamnet.vn) và 03 báo điện tử có ấn bản báo in (Baophapluat.vn, Tuoitre.vn, Giadinh.net.vn); bao gồm cả báo thông thường và báo có tính chất chuyên ngành liên quan (pháp luật, gia đình).
• Phương pháp thu thập: Kết hợp công cụ tìm kiếm Google Advanced Search và tìm kiếm trực tiếp trên từng chuyên mục của 05 báo theo trình tự ngày, tháng, năm. Luận án phân loại tin bài thành 2 nhóm: nhóm đề cập trực tiếp (có từ khóa "HNCYTNN", kết hôn với người nước ngoài, cô dâu Việt, rể Tây...) và nhóm đề cập gián tiếp (phụ nữ bị lừa bán làm vợ người nước ngoài, môi giới xem mặt, phổ biến chính sách pháp luật về hôn nhân quốc tế...). Khung thời gian thu thập từ 01/01/2010 đến 30/06/2015, thu được tổng số 300 sản phẩm thông điệp hợp lệ.

Bảng tổng hợp mẫu phân tích nội dung thông điệp:

STT	Báo mạng điện tử	Địa chỉ tên miền	Sản phẩm thông điệp	Tỷ lệ (%)
1	Báo điện tử VietNamNet	http://vietnamnet.vn	48	16,00
2	Báo điện tử VnExpress	http://vnexpress.net	69	23,00
3	Báo điện tử Pháp luật Việt Nam	http://baophapluat.vn	49	16,33
4	Báo Tuổi Trẻ Online	http://tuoitre.vn	34	11,33
5	Báo điện tử Gia đình và Xã hội	http://giadinh.vn	100	33,33
Tổng	05 cơ quan báo chí		300	100,00

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước theo ba mạch nội dung: báo mạng điện tử và thông điệp truyền thông; phương pháp phân tích thông điệp báo chí - truyền thông; các nghiên cứu về thực trạng hôn nhân có yếu tố nước ngoài. Tác giả chỉ ra rằng các nghiên cứu quốc tế đã sớm xác lập quy chuẩn kỹ thuật phân tích nội dung (từ Harold Lasswell, Bernard Berelson đến Kimberly Neuendorf, W. Lawrence Neuman), đồng thời khẳng định phân tích nội dung là công cụ then chốt để giải mã thông điệp báo chí. Tại Việt Nam, lý thuyết báo mạng điện tử đã được nghiên cứu bài bản qua các công trình của Nguyễn Thị Trường Giang, lý thuyết thông điệp gắn liền với các công trình của Mai Quỳnh Nam, Nguyễn Văn Dững, Đỗ Thị Thu Hằng. Tuy nhiên, mảng nghiên cứu giao thoa áp dụng phương pháp phân tích thông điệp thực nghiệm đối với đề tài HNCYTNN trên báo mạng điện tử vẫn là một khoảng trống học thuật cần được bổ khuyết.

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

Chương 2 làm rõ hệ thống khái niệm công cụ: "thông điệp", "thông điệp báo chí", "báo mạng điện tử", "thông điệp báo mạng điện tử", "hôn nhân có yếu tố nước ngoài" (dẫn chiếu theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2014). Tác giả phân tích vai trò của thông điệp HNCYTNN trên báo mạng điện tử Việt Nam trong việc định hướng nhận thức, hình thành dư luận xã hội, cung cấp tri thức pháp lý và phản ánh chính sách đối ngoại. Chương này phân tích hệ thống quan điểm, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước liên quan đến hôn nhân quốc tế, bảo vệ quyền lợi phụ nữ và trẻ em. Trên cơ sở đó, tác giả xây dựng bộ tiêu chí phân tích thông điệp HNCYTNN trên báo mạng điện tử gồm các chỉ báo: nội dung thông điệp (chủ đề, chi tiết, quan điểm, giải pháp), hình thức thông điệp (kết cấu, thể loại, ngôn ngữ, sapo, tiêu đề), và cách thức truyền thông điệp (tần suất, thời điểm, chuyên mục, vị trí đăng tải, cấu trúc thông tin).

Chương 3: Thực trạng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử ở Việt Nam hiện nay

Chương 3 trình bày các kết quả định lượng và định tính thu được từ 300 sản phẩm thông điệp khảo sát trên 05 báo mạng điện tử giai đoạn 2010 - 2015:

• Về nội dung thông điệp: Các số liệu thống kê phản ánh tỷ lệ công dân Việt Nam kết hôn với người nước ngoài trên báo chí, các hình thức kết hôn, cuộc sống sau kết hôn và mong muốn của người Việt khi lấy chồng/vợ ngoại quốc. Kết quả phân tích chỉ ra thông điệp báo mạng điện tử thể hiện xu hướng bi kịch hóa và thương mại hóa các cuộc hôn nhân; tỷ lệ tin bài phản ánh mặt tiêu cực, rủi ro, bạo lực gia đình, lừa đảo môi giới chiếm ưu thế so với các bài phản ánh hôn nhân tiến bộ, hạnh phúc. Tin bài tuyên truyền, tư vấn chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, cũng như các bài viết đề xuất giải pháp căn cơ còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn.
• Về hình thức thông điệp: Khảo sát mức độ phản ánh nội dung thông điệp thông qua cách đặt tiêu đề (tít bài), thể loại tít được sử dụng, và mức độ phản ánh thông điệp của đoạn mở đầu (sapo). Các hình thức biểu đạt chính bao gồm văn bản kết hợp hình ảnh, trong khi các yếu tố đa phương tiện hiện đại (như video, đồ họa tương tác) chưa được khai thác nhiều. Về thể loại, thông tấn (tin, bài phản ánh) chiếm tỷ trọng lớn, trong khi thể loại chính luận chuyên sâu và phóng sự điều tra còn hạn chế.
• Về cách thức truyền tải thông điệp: Khảo sát nguồn đăng tải thông điệp, tỷ lệ và tần suất xuất hiện bài viết theo cơ cấu thời gian (2010 - 2015), vị trí chuyên mục (chủ yếu tập trung ở các chuyên mục Pháp luật, Xã hội, Đời sống, ít xuất hiện ở chuyên mục Chính trị hay Đối ngoại), và cách thức cấu trúc thông tin. Thông điệp truyền thông về HNCYTNN phần lớn xuất hiện mang tính sự vụ, phản ứng sau các vụ việc tiêu cực nổi cộm, thiếu tính kế hoạch và chiến lược dài hạn.

Chương 4: Vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay

Từ thực trạng phân tích ở Chương 3, Chương 4 chỉ ra các vấn đề cấp thiết: sự thiên lệch trong khuôn mẫu thông điệp (khắc họa chân dung phụ nữ lấy chồng nước ngoài thiên về mặt xấu, vụ lợi kinh tế, thụ động); nguy cơ làm sai lệch hình ảnh con người và văn hóa Việt Nam trong giao lưu quốc tế; việc thiếu hụt thông tin định hướng pháp lý và bảo hộ công dân. Để khắc phục, tác giả đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng thông điệp, bao gồm:

• Định hướng chiến lược nội dung: Đổi mới tư duy truyền thông, tăng cường tính khách quan, toàn diện; khắc phục lối đưa tin giật gân, định kiến giới; chú trọng tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật và bồi đắp các giá trị văn hóa dân tộc.
• Hoàn thiện hình thức và phương thức truyền thông: Tận dụng ưu thế đa phương tiện của báo mạng điện tử; đa dạng hóa thể loại báo chí, tăng cường các bài chính luận, phân tích chuyên sâu; xây dựng cấu trúc thông tin mạch lạc, tiêu đề chuẩn xác.
• Đề xuất mô hình chiến dịch truyền thông: Luận án xây dựng sơ đồ mô hình chiến dịch truyền thông về HNCYTNN trên báo mạng điện tử (Biểu đồ 4.1), chỉ rõ sự phối hợp giữa cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí, cơ quan tư pháp và tòa soạn báo mạng điện tử nhằm chủ động định hướng dư luận xã hội một cách có hệ thống.

Kết quả và những đóng góp mới

Những đóng góp mới về mặt lý luận:

• Luận án đóng góp vào lĩnh vực lý luận tác phẩm và sản phẩm báo chí, cụ thể là lý luận về thông điệp báo chí trên báo mạng điện tử.
• Hệ thống hóa và làm rõ phương pháp phân tích nội dung thông điệp báo chí từ góc độ liên ngành (báo chí học, truyền thông học, tâm lý học báo chí và xã hội học báo chí).
• Xây dựng thành công khung tiêu chí khoa học để phân tích, đánh giá thông điệp về đề tài hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử tại Việt Nam.

Những đóng góp mới về mặt thực tiễn:

• Cung cấp nguồn tư liệu thực tế và số liệu định lượng xác thực về 300 sản phẩm thông điệp HNCYTNN trên 05 tờ báo mạng điện tử tiêu biểu của Việt Nam giai đoạn 2010 - 2015.
• Làm rõ khuôn mẫu thông điệp hiện hành: chứng minh giả thuyết nghiên cứu rằng thông điệp báo chí giai đoạn này chủ yếu đóng khung hiện tượng HNCYTNN theo hướng bi kịch hóa, thương mại hóa, nặng về phê phán biểu hiện tiêu cực mà chưa đi sâu lý giải các nguyên nhân xã hội gốc rễ.
• Đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn có tính khả thi đối với các cơ quan quản lý báo chí, ban biên tập và phóng viên nhằm nâng cao chất lượng nội dung, hình thức và phương thức truyền tải thông điệp.
• Xây dựng mô hình chiến dịch truyền thông về HNCYTNN trên báo mạng điện tử, hỗ trợ hiện thực hóa chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn đời sống xã hội.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Phạm vi khảo sát thực nghiệm giới hạn trong 05 cơ quan báo mạng điện tử (VnExpress.net, Vietnamnet.vn, Baophapluat.vn, Tuoitre.vn, Giadinh.net.vn) với tổng số 300 sản phẩm thông điệp, chưa bao quát toàn bộ hệ thống báo chí điện tử và các trang thông tin điện tử tổng hợp tại Việt Nam.
• Khung thời gian lấy mẫu dừng lại ở giai đoạn 2010 đến tháng 6 năm 2015, do đó các diễn biến mới về mặt pháp lý (sự vận hành hoàn chỉnh của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 trong thực tế những năm sau đó) và sự chuyển dịch của môi trường truyền thông số (như sự bùng nổ của mạng xã hội sau năm 2015) chưa được cập nhật đầy đủ trong mẫu nghiên cứu thực nghiệm.
• Luận án tập trung sâu vào phân tích nguồn phát và nội dung thông điệp, trong khi dữ liệu thực nghiệm về phản hồi của công chúng (thành tố F và R trong mô hình truyền thông) chủ yếu dựa trên quan sát gián tiếp và phỏng vấn sâu chuyên gia, chưa triển khai điều tra xã hội học diện rộng đối với độc giả.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các giai đoạn tiếp theo (từ sau năm 2015 đến nay) để đánh giá sự biến đổi của thông điệp HNCYTNN trong bối cảnh truyền thông xã hội và chuyển đổi số báo chí.
• Khảo sát mở rộng trên các nền tảng mạng xã hội và truyền thông đa nền tảng, nơi diễn ra các cuộc thảo luận trực tiếp của cộng đồng về hôn nhân quốc tế.
• Triển khai nghiên cứu định lượng chuyên sâu về sự tiếp nhận và hành vi thay đổi của công chúng sau khi tiếp xúc với các thông điệp truyền thông về hôn nhân có yếu tố nước ngoài.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn đối với nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên các ngành Báo chí học, Truyền thông đại chúng, Xã hội học: Luận án là tài liệu hữu ích về phương pháp nghiên cứu phân tích nội dung văn bản (kết hợp định tính và định lượng), kỹ thuật xây dựng bảng mã hóa và quy trình ứng dụng phần mềm SPSS, NVivo trong nghiên cứu truyền thông.
• Đối với giảng viên và nhà nghiên cứu báo chí: Chương 1 và Chương 2 cung cấp nguồn tổng thuật tài liệu phong phú về lịch sử phân tích nội dung và hệ thống lý thuyết truyền thông hiện đại (mô hình Shannon, Lasswell, Framing, Agenda Setting).
• Đối với phóng viên, biên tập viên và nhà quản lý cơ quan báo chí: Kết quả phân tích ở Chương 3 và các giải pháp ở Chương 4 giúp người làm báo nhận diện những định kiến, khuôn mẫu tiêu cực cần tránh khi viết về phụ nữ và hôn nhân quốc tế; đồng thời cung cấp gợi ý về cách cấu trúc thông tin, giật tít, viết sapo và tổ chức vệt bài cân bằng, nhân văn.
• Đối với các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam): Luận án cung cấp căn cứ thực tiễn để hoạch định chính sách thông tin đối ngoại, định hướng truyền thông về gia đình và nâng cao hiệu quả phổ biến pháp luật hôn nhân có yếu tố nước ngoài.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát thông điệp trên những cơ quan báo mạng điện tử nào và trong giai đoạn nào? Luận án khảo sát trên 05 báo mạng điện tử: VnExpress.net, Vietnamnet.vn, Baophapluat.vn, Tuoitre.vn và Giadinh.net.vn. Khung thời gian khảo sát dữ liệu là từ ngày 01/01/2010 đến ngày 30/06/2015.

2. Cỡ mẫu nghiên cứu thực nghiệm là bao nhiêu và được phân bổ ra sao? Tổng mẫu nghiên cứu gồm 300 sản phẩm thông điệp báo chí. Phân bổ cụ thể: Báo điện tử Gia đình và Xã hội chiếm 100 bài (33,33%); Báo điện tử VnExpress chiếm 69 bài (23,00%); Báo điện tử Pháp luật Việt Nam chiếm 49 bài (16,33%); Báo điện tử VietNamNet chiếm 48 bài (16,00%); và Báo Tuổi Trẻ Online chiếm 34 bài (11,33%).

3. Giả thuyết nghiên cứu cốt lõi của tác giả về thực trạng thông điệp là gì? Tác giả giả thuyết rằng thông điệp về HNCYTNN trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay chứa đựng khuôn mẫu mang tính thương mại hóa và bi kịch hóa; phản ánh tiêu cực nhiều hơn tích cực, thiếu khách quan, nặng về phê phán; quan tâm đến biểu hiện, hậu quả nhiều hơn nguyên nhân sâu xa; và khắc họa chân dung người phụ nữ lấy chồng nước ngoài ở mặt xấu nhiều hơn mặt tốt.

4. Tác giả đã sử dụng các công cụ và phần mềm nào để xử lý dữ liệu nghiên cứu? Để tìm kiếm mẫu khảo sát, tác giả sử dụng Google Advanced Search kết hợp tìm kiếm thủ công trực tiếp theo chuyên mục và mốc thời gian trên 05 báo. Để mã hóa và phân tích số liệu thống kê nội dung thông điệp, tác giả sử dụng hai phần mềm chuyên dụng là SPSS và NVivo.

5. Phương pháp phỏng vấn sâu được tiến hành trên những nhóm đối tượng nào? Luận án phỏng vấn sâu 03 nhóm: Nhóm 1 gồm 05 nhà báo làm công tác quản lý tại 05 cơ quan báo chí khảo sát; Nhóm 2 gồm 10 phóng viên, biên tập viên viết về đề tài này (mỗi báo 02 người); Nhóm 3 gồm 02 cán bộ quản lý về hôn nhân nước ngoài tại Bộ Tư pháp và 02 chuyên gia nghiên cứu về hôn nhân gia đình.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Bùi Thị Minh Hải đã giải quyết mục tiêu nhận diện, phân tích thực trạng thông điệp về hôn nhân có yếu tố nước ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam qua mẫu khảo sát 300 tác phẩm giai đoạn 2010 - 2015. Bằng cách tiếp cận liên ngành giữa báo chí học, truyền thông học và xã hội học, tác giả đã làm rõ các biểu hiện bi kịch hóa, thương mại hóa và định kiến giới trong các sản phẩm báo chí thời kỳ này. Các tiêu chí đánh giá thông điệp và mô hình chiến dịch truyền thông được đề xuất trong luận án mang lại giá trị thiết thực cho công tác quản lý báo chí, hoạt động tác nghiệp của phóng viên và công tác phổ biến chính sách pháp luật về hôn nhân gia đình tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1. Về mặt lý luận Lịch sử nghiên cứu truyền thông đã ghi nhận “thông điệp” (message) là thành tố có vị trí, vai trò quan trọng trong chu trình truyền thông điều đ đƣợc minh chứng ở tất cả các mô hình truyền thông từ Lasswell, Claude Shannon, Weaver, David Berlo, Charles Osgood hay Wilbur Schramm.Lý thuyết báo chí học cũng khẳng định, thông điệp báo chí là một khái niệm cơ ản của báo chí, là nội dung thông tin làm nên sức sống, giá trị sử dụng của tác phẩm/sản phẩm báo chí [105, tr.17], n i lên đồ, mục đ ch ch nh iến của nhà báo và cơ quan truyền thông; tác động, tạo hiệu ứng, hình thành dƣ luận xã hội tích cực, xây dựng thế giới quan khoa học, góp phần nâng cao nhận thức, mở rộng hiểu biết điều chỉnh thái độ và hành vi của công chúng phù hợp với mục tiêu truyền thông và nhu cầu phát triển xã hội [95, tr.6, 8], điều đ cho thấy ngh a lý luận về sứ mệnh và vai trò quan trọng của thông điệp báo chí- truyền thông. Mặt khác, nếu coi thông điệp báo chí có sức mạnh to lớn cả về lý luận và thực tiễn báo chí- truyền thông thì khảo cứu thông điệp báo chí sẽ là một phƣơng pháp tiếp cận khoa học có hiệu quả cao để tìm ra t nh chất của thông điệp mà báo chí muốn gửi tới xã hội thông qua quan hệ biện chứng giữa thông điệp với thực tế ngoài thông điệp đã sản sinh ra thông điệp [81, tr.39], cho thấy động cơ và mục đ ch của nhà truyền thông đối với các sự kiện xã hội đƣợc phản ánh thông qua lăng nh áo ch đồng thời cho phép hiểu rõ về nội dung, hình thức tác phẩm/sản phẩm báo chí, kênh chuyển tải hay quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc, của cơ quan áo ch của tác giả và nhà báo với nội dung truyền tải đ ra sao? Hơn thế kết quả phân tích báo chí còn trợ giúp các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý xã hội có thể nhận biết thực trạng, những tác động, ảnh hƣởng cũng nhƣ xu hƣớng phát triển của HNCYTNN trên cơ sở đ hoạch định các chủ trƣơng ch nh sách chiến lƣợc và bổ sung, hoàn thiện pháp luật về HNCYTNN.

Đồng thời giúp cho các cơ quan áo ch - truyền thông làm tốt hơn việc đăng tải và định hƣớng thông tin về HNCYTNN. luan an 2 Vì vậy nghiên cứu thông điệp HNCYTNN qua lăng nh áo ch nhằm hƣớng đến mối quan tâm này, tiếp cận gợi mở nhận thức nội dung nhận diện các yếu tố xã hội thông qua thông điệp truyền thông về HNCYTNN, ởi lẽ hó c một nhà nghiên cứu hay một công trình nghiên cứu nào c thể đề cập một cách toàn diện đa chiều cạnh về HNCYTNN giống nhƣ áo ch đặc iệt là áo mạng điện tử trong thời ỳ hiện nay. Về mặt thực tiễn Hôn nhân, gia đình c vai trò quan trọng ảnh hƣởng đến mọi mặt trong đời sống sinh tồn và phát triển của xã hội loài ngƣời Hiện nay trong xu thế toàn cầu hoá, hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài (hôn nhân quốc tế ngày càng c xu hƣớng gia tăng đặc iệt là các nƣớc hu vực châu Á (Singapore tăng hoảng Đài Loan 1 Hàn Quốc 11 Nhật Bản Philippines so với tổng số lƣợng hôn nhân trên toàn quốc [118]), trong đ c Việt Nam, với t nh chất phát triển ngày một đa dạng và phức tạp việc quản l nhà nƣớc còn nhiều h hăn. Hơn thế hôn nhân quốc tế hông chỉ đơn thuần là hình thái ết hợp giới t nh mà còn là sự ết nối giữa các quốc gia dân tộc c ảnh hƣởng trực tiếp đến mọi l nh vực của đời sống xã hội và đối ngoại của đất nƣớc.

Ch nh vì vậy vấn đề hôn nhân quốc tế đã sớm đƣợc các nƣớc đặc iệt quan tâm, m i quốc gia đều chú ý đến xây dựng một hệ thống luật pháp c ng với những quy định cách thức riêng iệt để điều chỉnh phân định quyền và ngh a vụ trong hôn nhân quốc tế và đi liền với chiến lƣợc này là mục tiêu truyền thông về HNCYTNN đặc iệt là truyền thông trên áo ch trong đ c áo mạng điện tử. Báo chí đƣa tin nhƣ thế nào? Báo chí có vai trò gì trong việc hiện thực hoá các ch nh sách, pháp luật về HNCYTNN vào thực tiễn? Báo ch thể hiện thành iến thiên vị h ch lệ, động viên hay ỳ thị? Câu trả lời cho tất cả những vấn đề đ là ẩn số thông điệp mà áo ch chuyển tải. Hiện nay cả nƣớc đã c hơn công dân Việt Nam ết hôn với ngƣời nƣớc ngoài trung ình m i năm c hơn 1 ngƣời trong đ hu vực ph a Nam là 8 ngƣời (chiếm 76 [7] c thời điểm hôn nhân nƣớc ngoài trở thành một hiện tƣợng là điểm n ng thu hút sự chú của công luận. luan an 3 Trƣớc thực tế đ nhiều công trình nghiên cứu về HNCYTNN đã đƣợc triển khai ở nhiều chiều cạnh khác nhau, và đây cũng là một mảng đề tài lớn đƣợc các phƣơng tiện truyền thông đại chúng khai thác, trong đ c áo mạng điện tử Tuy nhiên trong môi trƣờng thế giới phẳng hôn nhân quốc tế ngày càng diễn iến phức tạp nhạy cảm và việc quản l của nhà nƣớc còn rất nhiều khó hăn trong khi áo mạng điện tử đã và đang tạo nên một sức mạnh mềm là kênh thông tin quan trọng để công chúng thế giới hiểu về đất nƣớc con ngƣời và văn hoá Việt Nam do vậy truyền thông về HNCYTNN nhƣ thế nào cũng là một điều đáng àn và là điểm thách thức lớn hiện nay.

Chính vì lẽ đ câu hỏi đƣợc đặt ra là thông điệp về HNCYTNN trên các báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay là gì? Khuôn mẫu hôn nhân nƣớc ngoài chứa đựng trong các sản phẩm áo mạng điện tử ra sao? Vai trò của thông điệp và mục đ ch của nhà truyền thông nhằm thực hiện điều gì hi gửi thông điệp này tới công chúng? Phƣơng thức truyền tải thông điệp đ nhƣ thế nào? Liệu các thông điệp đ đã đáp ứng đƣợc mục đ ch của nhà truyền thông và yêu cầu xã hội hay chƣa? Trong ối cảnh hội nhập hiện nay chúng ta c cần thiết phải định hƣớng thông điệp truyền thông về HNCYTNN để xây dựng hình ảnh về đất nƣớc về văn hoá và con ngƣời Việt Nam hay không? Do vậy yêu cầu nghiên cứu tổng ết thực tiễn đánh giá một cách hệ thống về thông điệp HNCYTNN trên áo mạng điện tử Việt Nam hiện nay là vấn đề c t nh l luận và thực tiễn cấp thiết. Mặt hác c thể thấy rõ hơn vai trò và thách thức đặt ra đối với áo ch n i chung và áo mạng điện tử n i riêng trong việc truyền gửi thông điệp về HNCYTNN tới cộng đồng là rất lớn, ởi lẽ các cá nhân trong xã hội đều tiếp nhận thông tin qua các phƣơng tiện truyền thông và chịu ảnh hƣởng từ các thông điệp truyền thông đến việc hình thành thế giới quan, nhân sinh quan và thông điệp đƣợc “ ắn” và “thấm dần” vào tâm tƣởng công chúng theo thời gian vì thế thông điệp trên báo chí nhƣ thế nào tất sẽ ảnh hƣởng tới nhận thức của công chúng nhƣ thế ấy. Những thông điệp mang định iến thiếu t nh hoa học c thể tạo nhận thức thiên iến sai lệch thậm ch làm tổn hại đến hình ảnh quốc gia và hình ảnh con ngƣời Việt Nam, ngƣợc lại những thông điệp hách quan hoa học luan an 4 sẽ giúp cộng đồng hình thành nhận thức đúng xây dựng hành vi t ch cực giảm thiểu rủi ro và những hệ lụy từ hôn nhân ngoại quốc đồng thời g p phần quảng á xây dựng hình ảnh đẹp về đất nƣớc và con ngƣời Việt Nam với cộng đồng thế giới. Góp phần thực hiện mục tiêu đ tác giả đã lựa chọn vấn đề h n i p về h n nh n c ut n c n o i tr n om n i n t ở Vi t N m hi n n làm đề tài nghiên cứu luận án.

Nghiên cứu luận giải các vấn đề về thông điệp báo chí nói chung và báo mạng điện tử nói riêng; xây dựng các tiêu chí về thông điệp HNCYTNN; cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn khoa học cho việc khảo sát thông điệp và hình thành các giải pháp nâng cao chất lƣợng thông điệp về HNCYTNN trên báo mạng điện tử Việt Nam trong thời gian tới. M c ch n hi n c u Trên cơ sở nghiên cứu l luận, hảo sát phân tích và nhận diện thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên áo mạng điện tử ở Việt Nam, từ đ đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên áo mạng điện tử ở Việt Nam trong thời gian tới 2. Nhi m v n hi n c u Để thực hiện đƣợc mục đ ch trên luận án triển hai một số nhiệm vụ: - Làm rõ cơ sở l luận và thực tiễn nghiên cứu thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên áo mạng điện tử - Khảo sát và phân t ch thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên các áo mạng điện tử: vnexpress. - Nhận định các vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp nâng cao chất lƣợng thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên áo mạng điện tử Việt Nam hiện nay ứ 3.

it n n hi n c u luan an 5 Thông điệp về hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay. h m vi n hi n c u - Không gian nghiên cứu: Nghiên cứu tiến hành khảo cứu các tác phẩm báo chí về đề tài hôn nhân c yếu tố nƣớc ngoài trên trang áo mạng điện tử vnexpress. - Thời gian khảo sát thông điệp: 2010 - 2015 4. G ế ứ và khung phân tích 4.

i thu t n hi n c u - Thông điệp về hôn nhân có yếu tố nƣớc ngoài trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay chứa đựng khuôn mẫu hôn nhân mang t nh thƣơng mại hoá và bi kịch hoá; thông điệp phản ánh theo chiều hƣớng tiêu cực nhiều hơn t ch cực, thiếu khách quan, nặng về phê phán; Các tác phẩm áo ch c xu hƣớng quan tâm nhiều hơn đến truyền thông về biểu hiện, nguyên nhân, hậu quả hơn là những tác nhân gây ra những bất cập, hệ lụy trong hôn nhân có yếu tố nƣớc ngoài.