Chương 1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THÀNH PHỐ LONG XUYÊN 1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN 1.1 Vị trí địa lý Thành phố Long Xuyên có diện tích 106,87 km2, nằm ở hữu ngạn sông Hậu dọc theo Quốc lộ 91, kéo dài từ kênh Cái Sắn đến thị trấn An Châu huyện Châu Thành – Tỉnh An Giang. Thành phố gồm 9 phường, 3 xã, phạm vi ranh giới của thành phố như sau: Bắc giáp huyện Châu Thành. Tây Nam giáp huyện Thoại Sơn. Nam giáp huyện Thốt Nốt – Tỉnh Cần Thơ, Huyện Lấp Vò – Tỉnh Đồng Tháp.
Đông giáp huyện Chợ Mới cách dòng sông Hậu.2 Điều kiện địa hình Địa hình Thành phố Long Xuyên tương đối bằng phẳng, cao độ mặt đất tương đối thấp bị chia cắt bởi các kênh rạch, mương, liếp, ao hồ. Cao độ mặt đất trung bình từ 1m - 2,5m. Khu vực mặt đất có cao độ từ 2m - 3m là khu vực nội ô gồm 2 phường Mỹ Bình – Mỹ Long và ven trục quốc lộ 91. Khu vực có cao độ mặt đất từ 1,5m - 2,5m, phần lớn là ven các sông rạch chính như sông Hậu, rạch Long Xuyên và ven các trục lộ.
Các khu vực còn lại có cao độ mặt đất nhỏ hơn 1,5m là các khu vực ruộng, các khu vực này thường bị ảnh hưởng ngập nước vào mùa lũ hàng năm.3 Điều kiện khí hậu Thành phố Long Xuyên chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hàng năm chia làm 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Lượng mưa hàng năm khoảng 1.500mm trong đó mưa ít nhất vào tháng 2 và mưa nhiều nhất vào tháng 9. Nhiệt độ trung bình trong năm : 27oC Nhiệt độ cao nhất : 35oC - 36oC 3 Nhiệt độ thấp nhất : 20oC - 21oC 1.4 Điều kiện địa chất thuỷ văn a. Điều kiện địa chất Qua một số hố khoan của các công trình đã xây dựng trong thành phố, địa chất công trình có các lớp đất như sau: Lớp 1: Lớp đất đá gồm cát gạch vụn.
Lớp 2: Đất sét màu xám lẫn nhiều chất hữu cơ và bột cát ở trạng thái dẻo nhão, có chỗ là dạng bùn sét. Lớp 3: Đất sét màu xám lẫn đất bột cát nhuyễn trạng thái chảy dẻo đến dẻo nhão. Lớp 4: Cát hạt mịn màu xám xanh, đổi chỗ lẫn bùn, trạng thái chặt. Mực nước ngầm mạch nông dao động cách mặt đất trung bình từ 1,7m đến 2,2m.
Điều kiện thuỷ văn Mạng lưới sông rạch và chế độ thủy văn trong khu vực thành phố Long Xuyên gồm: Sông Hậu: Là con sông lớn của đồng bằng Nam Bộ, đoạn chảy qua địa phận thành phố Long Xuyên dài 15 km, chiều rộng trung bình từ 800 - 1000m. Chế độ thuỷ văn của Long Xuyên phụ thuộc vào thuỷ văn của sông Hậu theo chế độ bán nhật triều không đều. Rạch Long Xuyên: Chiều dài chảy qua thành phố là 11 km, chiều rộng trung bình từ 80 - 100m. Hiện nay rạch Long Xuyên đang có hiện tượng bồi lắng, hai bên đôi bờ có hiện tượng xói lỡ như đoạn ven đường Bùi Văn Danh.
Ngoài hai sông rạch chính kể trên, trong khu vực thành phố còn có một số kênh rạch khác như : Rạch Cầu Mây, Rạch Gòi Lớn, Gạch Gòi Bé, Rạch Cái Ông, Rạch Cái Sơn, Rạch Trà Ôn, Rạch Bà Bầu. Chế độ thuỷ văn tại Long Xuyên cũng như m ột số tỉnh khác của Nam Bộ chịu ảnh hưởng lũ của hệ thống sông Cửu Long. Mùa lũ thư ờng bắt đầu từ tháng 8 kéo dài đến tháng 11 hàng năm, gây ngập úng và khó khăn cho việc thoát nước của đô thị vào mùa mưa. Mực nước lũ cao nhất (vào tháng 10 hàng năm) qua các năm như sau: Năm 1961 : +2,89m 4 Năm 1996 : +2,42m Năm 2000 : +2,62m Năm 2002 : +2,54m 1.2 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI VÀ DÂN SỐ 1.1 Điều kiện kinh tế Thành phố nằm trong vùng tứ giác Long Xuyên (Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên, Rạch Giá ), với đặc trưng nền kinh tế gồm sản xuất nông nghiệp, thương mại dịch vụ, công nghiệp nhỏ và tiểu thủ công nghiệp cùng song song tồn tại, phát triển.Nông nghiệp Thế mạnh Nông nghiệp của thành phố là sản xuất lúa gạo và nuôi trồng thủy sản.
Năm 2008, tổng diện tích gieo trồng của thành phố đạt trên 11.500 ha đạt sản lượng lương thực 72.314 tấn, riêng diện tích nuôi thủy sản gồm 230 ha và 527 bè cá các loại. Năm 2009, thành phố Long Xuyên tập trung thực hiện 4 vùng sản xuất theo quy hoạch, gồm: vùng sản xuất lúa giống 348 ha; vùng sản xuất lúa đặc sản 700 ha ở Mỹ Thới, Mỹ Thạnh, Mỹ Quý, Mỹ Hòa, Mỹ Khánh; vùng nuôi trồng thủy sản tập trung ở Mỹ Thới, Mỹ Thạnh, Mỹ Hòa Hưng và vùng sản xuất rau an toàn. Công nghiệp Năm 2007, ngành Công nghiệp - Xây dựng của thành phố Long Xuyên đạt giá trị sản xuất 3.133,642 tỷ đồng, tăng 19,3% so năm trước. Trong đó, khu vực công nghiệp ngoài quốc doanh đạt 2.820,277 tỷ đồng, tăng 19,8% so cùng kỳ; khu vực cá thể đạt 313 tỷ 365 triệu đồng, tăng 16,7%.
Có 110 cơ sở mới thành lập, tổng vốn đầu tư ban đầu 3 tỷ 700 triệu đồng, giải quyết việc làm cho 500 lao động. Số cơ sở mới này tập trung vào các ngành nghề: sản xuất cửa sắt, khung tiền chế, hàn tiện, đóng bàn ghế, vật liệu xây dựng, may mặc, gia công cửa tủ nhôm… c. Thương mại, dịch vụ Năm 2007, tỷ trọng Thương mại - Dịch vụ chiếm hơn 69% trong cơ cấu kinh tế của thành phố. Hoạt động thương mại của thành phố chủ yếu là mua bán lúa gạo, và xuất khẩu thủy sản.
Thành phố đã có hư ớng phát triển 4 trung tâm thương mại và siêu thị rộng 74.000m2, gồm: Trung tâm thương mại Mỹ Xuyên 20.000 m2, Trung tâm thương mại Mỹ Bình 50.000 m2, siêu thị Sao Mai 2.000 m2 và siêu thị Mỹ 5 Khánh 2. Bên cạnh đó, thành phố cũng có kế hoạch đầu tư nâng cấp các chợ ngoại ô (Mỹ Phước, Mỹ Thạnh, Mỹ Khánh, Mỹ Hòa, Mỹ Hòa Hưng, Bình Đức); xây dựng mới 2 chợ Đông Xuyên và Tây Huề.2 Điều kiện xã hội Hiện tại thành phố Long Xuyên gồm 9 phường và 3 xã: 9 phường là: BìnhĐ ức, Bình Khánh, Mỹ Bình, Mỹ Long, Mỹ Xuyên, Mỹ Phước, Mỹ Quý, Mỹ Thới, Mỹ Thạnh 3 xã: Mỹ Hoà Hưng, Mỹ Khánh và Mỹ Hoà. Trong đó có các cơ sở y tế, giáo dục và đào tạo như sau : a. Giáo dục Tính đến năm 2007 toàn thành phố có 48 trường tiểu học, trung học cơ sở và phổ thông trung học, 1207 lớp học với số học sinh đến trường là 46.
Thành phố Long Xuyên có 12/12 phường, xã được công nhận xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học. Y tế Toàn thành phố có 1 phòng khám khu vực, 12 trạm y tế xã phường, công tác y tế được thực hiện khá tốt với việc chăm sóc sức khoẻ và khám chữa bệnh cho người dân ngày càng được nâng cao. Các chương tr ình y t ế quốc gia được triển khai và thực hiện khá tốt. Hoạt động văn hoá, thể thao Về văn hoá: Thành phố có 12 đài truyền hình của 12 phường xã, 504 loa truyền thanh, 32 đội văn nghệ, 32 điểm xem tivi công cộng.
Về thể thao: Thành phố có 14 sân bóng đá, 33 sân bóng chuyền, 2 nhà thể thao, 2 sân vận động, 1 bể bơi.3 Dân số Theo niên giám thống kê 2006, dân số toàn thành phố đến năm 2006 là 272. Trong đó dân số chia theo khu vực thành thị (9 phường) là 238.451 người và khu vực nông thôn (3 xã) là 34. Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên giảm dần: Năm 2003 là 1,44% Năm 2004 là 1,39% 6 Năm 2005 là 1,36% Năm 2006 là 1,25% 1.3 ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ LONG XUYÊN ĐẾN NĂM 2020 Quyết định ban hành quy hoạch chung thị xã Long Xuyên số 105/QĐ-UB ngày 22- 02-1994 của UBND Tỉnh An Giang. Thị xã Long Xuyên (Theo nghị định số 69/1999/NĐ-CP ngày 01-03-1999 của Thủ Tướng Chính Phủ) đã có nhiều thay đổi về cơ cấu tổ chức hành chính, các dự án đầu tư và xây dựng đô thị, đường xá và các hệ thống kỹ thuật hạ tầng… Để đảm bảo cho thành phố phát triển đúng định hướng, UBND Tỉnh An Giang đã giao cho Công ty Tư vấn Xây dựng Tổng hợp lập “Điều chỉnh quy hoạch chung Thành phố Long Xuyên Tỉnh An Giang đến năm 2020”.
Điều chỉnh quy hoạch chung Thành phố Long Xuyên đến năm 2020 đã đư ợc phê duyệt có nội dung sau : 1.Tính chất chức năng của thành phố Thành phố Long Xuyên là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hoá và xã h ội, khoa học kỹ thuật và dịch vụ của Tỉnh An Giang. Là trung tâm chuyên ngành về thương mại, du lịch và giao thông vận tải của Tỉnh trong vùng Tứ giác Long Xuyên và đồng bằng Sông Cửu Long, có vị trí quan trọng về mặt an ninh quốc phòng, tổ chức du lịch và giao dịch quốc tế của cả nước. Là đầu mối giao thông của tất cả các tuyến giao thông thuỷ lợi, có cảng Mỹ Thới được công nhận là cảng quốc tế có vai trò xuất nhập khẩu hàng hoá của Tỉnh An Giang và Đồng bằng Sông Cửu Long.Hướng phát triển không gian đô thị Phát triển theo chiều sâu trên cơ sở phải sử dụng quỹ đất hiện có đang khai thác kém hiệu quả trong nội thành, nâng cao hệ số sử dụng đất. Mở rộng đô thị ra vùng ven đô.
Phát triển theo trục Quốc lộ 91 về hướng Đông Nam, đến kênh Cái Sắn. Đất đô thị ngoài các phường hiện có sẽ sử dụng thêm phần đất dọc Quốc lộ 91 thuộc 2 xã Mỹ Thạnh và Mỹ Thới.Phân khu chức năng a. Các khu (cụm) công nghiệp Cải tạo đầu tư theo chiều sâu, nâng cấp các khu (cụm) công nghiệp, kho tàng hiện có, di chuyển một số cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm ra khỏi khu vực nội thành. Trước mắt từng bước xây dựng và cải tạo khu công nghiệp Vàm Cống với diện tích khoảng 300 ha tại 2 xã Mỹ Thới và Mỹ Thạnh.
Cụm công nghiệp Bình Đức. Cụm tiểu thủ công nghiệp Mỹ Phước: Bố trí tại phường Mỹ Phước. Các kho tàng: Gồm kho cảng và kho công nghiệp khoảng 50 ha đặt cạnh cảng Mỹ Thới.