CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỒ GÁ 1.1 Khái niệm về đồ gá Trang bị công nghệ được chia làm hai loại: đồ gá và dụng cụ phụ. Đồ gá là những thiết bị dùng để xác định vị trí chính xác của các chi tiết rồi kẹp chặt chúng lại. Nhiệm vụ của đồ gá: Xác định vị trí của chi tiết gia công so với máy và dụng cụ cắt (định vị) Cố định vị trí chi tiết đã định vị, không cho ngọai lực làm xê dịch hay rung động kẹp chặt. Xác định vị trí và dẫn hướng dụng cụ cắt.
Tạo thêm một số chuyển động để gia công các bề mặt phức tạp.2 Phân loại đồ gá Có rất nhiều cách phân loại đồ gá nhưng hiện nay người ta thường phân loại theo 2 cách sau: Phân loại theo chức năng làm việc và phân loại theo nhóm máy. Phân loại theo chức năng làm việc: Đồ gá gia công, đồ gá gia công, đồ gá lắp rắp, đồ gá kiểm tra. Phân loại theo nhóm máy: Đồ gá khoan, đồ gá tiện, đồ gá phay… 1.1 Đồ gá gia công Dựa vào dạng sản xuất (sản xuất đơn chiếc, sản xuất hàng loạt, sản xuất hàng khối), vào hình dáng và kích thước của chi tiết, người ta chia đồ gá gia công ra các loại: Đồ gá vạn năng, đồ gá vạn năng – lắp ghép, đồ gá vạn năng – điều chỉnh, đồ gá tháo lắp và đồ gá chuyên dùng.1 Đồ gá chuyên dùng Sau thời gian đó đồ gá không đảm bảo độ chính xác cần thiết, cho nên người ta phải thay đồ gá mới. Đồ gá vạn năng – lắp ghép: đồ gá này được lắp ghép từ những chi tiết đã được chế tạo đã được chế tạo sẵn theo tiêu chuẩn.
Thời gian để lắp một đồ gá loại trung 4 Đồ án tốt nghiệp bình khoảng 2-3 giờ. Độ chính xác gia công chi tiết trên đồ gá vạn năng – lắp ghép phụ thuộc và chất lượng lắp ráp, độ mòn và trạng thái của các chi tiết định vị. Sau khi gia công xong, Tất cả các chi tiết của đồ gá lại được tháo rời ra và chuyển vào kho để bảo quản. Đồ gá vạn năng – lắp ghép được sử dụng trong sản xuất đơn chiếc hay chế thử hoặc sản xuất hàng loạt nhỏ.3 Đồ gá lắp ráp Đồ gá lắp ráp được dùng để thực hện các mối lắp ghép các chi tiết lại với nhau để tạo thành các cụm lắp ráp hoặc sản phẩm.
Người ta thường dùng các loại đồ gá lắp ráp cho các mục đích như sau: để kẹp chặt các chi tiết cơ sở của đơn vị lắp ráp, để gá đặt chính xác các chi tiết lắp ráp, để tạo biến dạng của các chi tiết lắp ráp và để nén, ép khi lắp ráp có nhu cầu.3 Đồ gá kiểm tra Đồ gá kiểm tra được dùng để kiểm tra phôi (hoặc chi tiết) ở các nguyên công trung gian hoặc ở nguyên công cuối cùng của quy trình công nghệ, đồng thời nó còn được dùng để kiểm tra các bộ phận lắp ráp sản phẩm. 5 Đồ án tốt nghiệp Hình 1.3 Cấu tạo tổng quát của đồ gá Tùy theo tính chất nguyên công, đồ gá cần thiết kế có kết cấu cụ thể gồm nhiều bộ phận khác nhau. Nhìn chung đồ gá được cấu tạo bởi các bộ phận chính như sau: Cơ cấu định vị. Cơ cấu kẹp chặt.
Cơ cấu dẫn hướng dụng cụ cắt hoặc cơ cấu so dao. Cơ cấu quay và phân độ. Thân đồ gá và đế đồ gá để lắp ráp các bộ phận trên tạo thành bộ đồ gá hoàn chỉnh. Cơ cấu định vị và kẹp chặt đồ gá vào máy cắt kim loại.1 Tác dụng của đồ gá Nâng cao năng suất và độ chính xác gia công vì vị trí của chi tiết so với máy đã được xác định bằng các đồ gá định vị, không phải rà gá mất nhiều thời gian.
Độ chính xác gia công được đảm bảo nhờ phương án chọn chuẩn, độ chính xác của đồ gá và đặc biệt là không phụ thuộc vào tay nghề công nhân. Đồ gá giúp cho việc gia công nguyên công khó mà nếu không có dồ gá thì không thể gia công được. Ví dụ như khoan lỗ nghiêng trên mặt trụ, đồ gá phân độ để phay bánh răng, gia công nhiều lỗ. Giảm nhẹ sự căng thẳng và cải thiện điều kiện làm việc của công nhân, không cần sử dụng thợ bậc cao.2 Yêu cầu đối với đồ gá 6 Đồ án tốt nghiệp • Kết cấu phù hợp với công dụng: Phù hợp với quy mô sản xuất loại nhỏ, vừa hay lớn của nhà máy.
Chế tạo cho phân xưởng mới. Để mở khả năng công nghệ máy công cụ. Nếu đồ gá được dùng cho nâng cao năng suất lao động thì kết cấu của đồ gá phải giải quyết được việc gá đặt và tháo phôi nhanh. Đồ gá chuyên dùng phải có kết cấu đơn giản tới mức tối đa.
Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, hiệu quả kinh tế vẫn là chỉ tiêu để lựa chọn phương án kết cấu cho đồ gá. • Đảm bảo được độ chính xác: Đồ định vị phải chính xác. Kẹp chặt đúng vị trí và không làm biến dạng chi tiết. Thân đồ gá phải cững vững.
Sai số khi gia công chi tiết trên đồ gá phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có đồ gá. Người thiết kế đồ gá phải hiểu được sai số nào của đồ gá sẽ ảnh hưởng đến sai số gia công chi tiết. • Sử dụng phải thuận tiện: Gá đặt và tháo lắp chi tiết gia công nhanh, dễ dàng. Cơ cấu kẹp chặt dễ thao tác.
Dễ làm sạch phôi trên đồ gá. Gá đặt đồ gá trên máy phải đơn giản. • An toàn lao động: An toàn lao động là một chỉ tiêu quan trọng đối với đồ gá, đặt biệt là đối với đồ gá quay cùng với trục chỉnh máy trong quá trình làm việc như đồ gá trên máy tiện, máy tiện rovonve, máy tiện đứng, máy mài mòn. Các đồ gá này không nên có phần lồi nhô ra lớn khi làm việc cần có bộ phận che bảo vệ.4 Công dụng của trang bị đồ gá Trong quá trình chế tạo sản phẩm cơ khí người ta phải sử dụng nhiều loại công cụ lao động với kết cấu và tính năng kỹ thuật ngày càng hoàn thiện hơn nhằm nâng cao chất lượng, tăng năng suất và hạ giá thành chế tạo sản phẩm.
Các loại công cụ lao động thường được sử dụng trong quá trình chế tạo sản phẩm cơ khí bao gồm các loại máy, các loại dụng cụ và các loại trang bị công nghệ (gồm các loại đồ gá và dụng cụ phụ). Đối với gia công chi tiết cơ khí thì trang bị công nghệ là toàn bộ các phụ tùng kèm theo máy công cụ nhằm mở rộng khả năng công nghệ của máy, tạo điều kiện 7 Đồ án tốt nghiệp cho máy thực hiện quá trình gia công chi tiết cơ khí với hiệu quả kinh tế kỹ thuật cao. Tuỳ theo kết cấu và công dụng của trang bị công nghệ mà có thể phân chia chúng thành hai loại: trang bị công nghệ vạn năng và trang bị công nghệ chuyên dùng. Nói chung, đồ gá là trang bị công nghệ cần thiết trong quá trình gia công kiểm tra và lắp ráp sản phẩm cơ khí.
Trong các loại đồ gá được sử dung thì đồ gá gia công chiếm tới 80 - 90 %. Đồ gá góp phần đảm bảo tính chất lặp lại của sản phẩm, nâng cao trình độ cơ khí hoá và tự động hoá của quá trình sản xuất cơ khí. Để đảm bảo chức năng làm việc và hiệu quả sử dụng của đồ gá về các mặt kỹ thuật và kinh tế, trước hết cần phải lựa chọn và xác định hợp lý những đồ gá vạn năng sản có, còn đối với đồ gá chuyên dùng lại phải thiết kể và tính toán kết cấu đồ gá đúng nguyên lý.5 Lựa chọn đề tài 1.1 Thực tế đồ gá hiện tại Từ thực tế hiện nay, việc phân loại sản phẩm rất cần thiết cho quá trình sản xuất cũng như làm cho chất lượng của sản phẩm được tốt hơn. Để thực hiện tốt được công việc, giảm được sức lao động của con người và tiết kiệm thời gian làm việc thì việc thực hiện 1 nguyên công được hoạt động một cách tự động dưới sự điều khiển của con người thông qua các chương trình được định sẵn.
Một mô hình đồ gá tự động có thể giải quyết 1 nguyên công nhất định cho 1 sản phẩm nào đó, gia công được nhiều mặt trong cùng 1 nguyên công, tiết kiệm chi phí gá đặt, giảm nhân công và thời gian thực hiện. Giúp cải thiện năng suất cũng như giảm giá thành sản phẩm.2 Định hướng đề tài Từ thực tế đồ gá hiện tại đã nêu bên trên, yêu cầu về độ đồng tâm của chi tiết dạng cầu hoặc dạng trục trơn và dùng để dẫn hướng dụng cụ cắt trong máy phay ta sẽ sử dụng cơ cấu kẹp nhanh Cam để gia công cho một loại chi tiết. 8 Đồ án tốt nghiệp Ưu điểm của việc sử dụng Cam: Cách lắp đặt cam kẹp rất dễ dàng, nhanh và thuận tiện. Việc lắp đặt dễ dàng và hiệu quả của cam kẹp giúp cho bạn tiết kiệm được tối đa thời gian và rất chính xác.
Dựa vào khả năng kẹp hiệu quả cao, đồ gá cần cho một nguyên công sản xuất được rút gọn một cách đáng kể. Cam kẹp giúp tối giảm thời gian sản xuất một cách hiệu quả. Thiết kế của cam kẹp đảm bảo cho bạn sự an toàn tuyệt đối khi làm việc. Hành động khóa giữ cho cả cam kẹp và phôi kẹp được ở trong vị trí an toàn.
Nó giúp phòng tránh tai nạn do thanh kẹp bị lỏng hoặc bị trượt ra. Hầu hết các cam kẹp cho phép xuất ra một lực kẹp lớn để giữ chặt sản phẩm. Lực kẹp cực lớn này chính là lý do cho sự an toàn rất cao khi làm việc. Các gá kẹp hay hệ đồ gá kẹp khác thường phải sử dụng rất nhiều thiết bị để sinh ra lực kẹp.
Nó thường yêu cầu các tác động lặp lại. Và do đó nó gây ra sự mệt mỏi và căng thẳng. Nó cũng làm cho thiết bị bị mài mòn đi. Hiệu quả sức lao động của Cam kẹp được thiết kế để làm giảm thiếu tối đa lực mỏi khi làm việc.
Nó giúp cho công việc của bạn được hiệu quả hơn. Hầu hết các mẫu kẹp đều có biên dạng dáng tay cầm rất vừa tay. Bạn có thể vận hành nó dễ dàng tùy theo cảm nhận của tay. Có một số mã có tay cầm được bẻ cong để giúp cho bạn giữ được cổ tay thẳng đứng lên.
Điều này giúp cho bạn tránh bị mệt mỏi, chấn thương căng cơ hoặc các vấn đề sức khỏe liên quan khác trong quá trình làm việc.