CHƯƠNG 1: NHUNG VAN DE CHUNG VE THẲM QUYEN DAN SU THEO CAP VALANH THO CỦA TÒA ÁN NHÂN DAN 11. Khai niệm, đặc diém và ý nghia về thấm quyền dân sự theo cấp và lãnh thé của tòa án nhân dân. Theo Từ én tiếng Việt thi “Thẩm quyên là xem xét đề kết luận và định đoạn một vấi đề theo pháp iuậ†”Ì. Theo từ Luật học thi “fhẩm quyên" được hiểu là tổng hợp các quyền và nghĩa vụ hành động, quyết định của các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống bô máy nhà nước do pháp luật quy đính” ‘Nov vay, nêu hiểu theo nghia chung nhất thì khái niệm thẩm quyển gồm hai nội dung chính là quyển hành động va quyền quyết định Quyên hành đồng la quyển được lam những công việc nhất định, còn.
quyền quyết đính lả quyền han giải quyết công việc đó trong pham vi pháp Tuật cho phép nên còn được theo nghĩa quyển xem xét. Xét theo góc đô pháp lý, theo Từ Luật học thi "Điểm quyển" là "tổng hợp các quyển va nghĩa vụ hành động , quyết định của các cơ quan , tổ chức thuộc bộ may Nhà nước do luật pháp quy dinh”?, Theo khái niệm nay, thẩm quyển gắn. chất với khã năng của cơ quan công quyển khi thực hiện việc xem xét, giải quyết một van dé nao đó. Có quan điểm cho rằng.
“Thẩm quyển luôn bao hàm hai nội dung cơ bản đồ ià: quyền xem xét giải quyết các vụ việc trong phạm vi pháp luật cho phép và quyền han trong việc ra các quyết định kit giải quyết vụ việc 46”*. Giáo trình Luật Tô tụng dan sự của Trường đại hoc Luật Hà Nội cũng đưa ra nhận đính. “Trong khoa hoc pháp Ij, thẩm quyên được hiểu là tổng hop các quyền và nghia vụ hành động, quyết dink của các T6 n Thing Vit, Fm Ngôn nợi toc 20D Đì Nẵng 3003, 11922 2 Re đến Luit Hoc,Te-din Luật học, Neb Từ đóa Bách he Bi Nội, 1909, 7 459 ` Viên Xhot học pip ý ~ Bộ trplup 2006), Từ iẫn hit học, 2 TẾ din Bich Khoa “Nguyễn Tên Việt 2018), Thi quyền cải guyễtcíc vạn din se cin to anv đc tn fp amg các ‘te niên in ath Son TA, Luật ăn tac ĩ sật học, Đường đụ học Tuậ Hà Nội cơ quan tổ chức thuộc hệ thống bộ máp nhà nước do pháp luật quy ami". Mỗi cơ quan, tổ chức khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình đều hoạt đông trong một lĩnh vực nhất định, được giải quyết, quyết định trong khuôn khổ của một phạm vi theo quy định của pháp luật, đó chính là quyền của các.
chủ thể được thực hiên, giải quyết công việc trong phạm vi theo quy định của pháp luật. Như vậy, dit nhìn nhận đưới bat cứ góc đô nào thì khái niêm về thấm quyền déu có điểm chung là thuật ngữ đùng. é chỉ chức năng, nhiệm vụ: ‘va quyền hạn của một cá nhân, tổ chức trong việc xem xét và giải quyết một sử việc theo quy định của pháp luật 'Từ những phân tích trên, chúng tôi cho rằng. Thẩm quyén (dưới góc độ là gy in hành đông.
quyên xem xét) là qu han được thực hiện. giải quyết công việc trong phạm vi theo qnp đính của pháp luật. Khi xem xem, giãi quyết công việc thuộc thẩm quyển (thẩm quyên hanh đông) của minh, co quan, té chức có quyền ban hảnh các quyết định về giai quyết công việc đó Trong trưởng hợp nay, thẩm quyền được nghiên cứu đưới góc độ quyển quyết định. Trong phạm vi nghiên cứu của để tai nảy, tác giả chỉ nghiên cửu thẩm.
quyển đưới góc đồ là quyển hành động, quyền xem xét ma không nghiên cứu thấm quyền với góc độ la quyền quyết định. Dưới góc độ pháp lý, theo Từ điển giải thích thuật ngữ luật học vẻ Luật Dân sự, Luật Hôn nhân và Gia đính, Luật Tổ tung dân sự thi hẩm quyền dan sự của Tòa ám nhân dân được hiểu là thẩm quyền của tòa đu trong việc xem xét, giải quyết các việc theo thủ tục tổ tung dân su®. “Knit xem xét Rhái niệm thẩm quyền của tòa án nhân dân cần phải đựa vào chức. năng của tòa án nhân dân theo quy định của Hién pháp và Luật Tổ chức nung đụ học hột Bà Nội G019) Giáo rần Lait TỔ ng din ng Nib Công madi dân, 3 Nội, 57 “ rường đại lọc Liệt Hà Hội, Tòa án nhân dân” Điễu 102 Hiền pháp năm 2013 quy định: "Tòa án nhiên dân là cơ quan xát tử cha nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Narn, thực “hiện quyền te pháp”.
Theo khoản 2 Điều 2 Luật Tổ chức toa án nhân dan năm 2014 thì: “Toa án nhân danh nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xét xử các vụ án hình sự, dân sự, hôn nhân va gia đình, kinh doanh, thương mại, lao đông, hình chính và gidi quyết các việc khác theo quy định. của pháp hut,. Trên cơ sở quy định của Hiển pháp và Luật Tổ chức TAND, hiến nay ở Viết Nam có các loại thủ tục tổ tung như: Tổ tụng hình. sự, TTDS, tí tung hành chính và thủ tuc phá sản Những tranh chấp, yêu.
cẩu dân su, hôn nhân và gia đính, kinh doanh, thương mại và lao ding được gidi quyết tai tòa án theo thủ tục TTDS được gọi là vu việc dân sự. Dưới góc đô nghiên cứu, đã có môt số công trình nghiên cứu đưa ra khái niệm thấm quyền dan sự của tòa án Có quan cho rang: “Thẩm quy được hiéu là quyên chính thức được xem xét dé kết iuận và định doat, quyết inh một vẫn đề. Thi quyén giải quyết các vụ việc đân sự của tòa ám nhân dân là quyễn thụ If, xem xét và ban hành các quyết định kh giải quyết vụ việc dân sự theo thủ tục Tổ tung dân sự"Š. Quan niệm khác cho tầng: “Thẩm gy đân sự của tòa án là quyền xem xét giải quyết các vụ.
việc và quyền han ra các quyét định kht xem xét giải quyết các vụ việc đó theo th tục tổ tung dân sựcủa tòa án”. Có thé thay, cả hai quan điểm trên. đều tiếp cận khái niệm thẩm quyển dan sự dưới góc độ phạm vi xem xét loại việc và quyển hạn khi giải quyết vụ việc đó Ở Việt Nam, cho đến thời điểm hiện nay thì hệ thong tổ chức TAND. được tổ chức theo các đơn vị hành chính lãnh thổ, theo đó cã TAND cấp.
ind Sm bE vit "gh TB Hương C017), Tan yn Bo ve ta abn ‘ah cout tưengnplertr tn hn at nhs Ha Mộ Ln ae ate, nga Tạc ut hột 10 huyện và TAND cấp tỉnh đều có thẩm quyển xét xử sơ thấm các tranh chấp, yêu câu dân sw nên bên cạnh việc xác định thẩm quyên dan sự theo loại việc, theo lãnh thé thi còn phải phân định thẩm quyển sơ thẩm dân sự. theo cấp, Do đó, khái niêm thẩm quyển của tòa án được tiếp cận duéi ba góc độ là thẩm quyên theo loại việc, thẩm quyên của tủa án các cấp va thẩm quyền của tòa án theo lãnh thổ. Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn nay, nội dung nghiền cứu vẻ Thâm quyên dan su của tòa án chi giới han ở quyên xem xét theo các ‘vit theo lãnh thô của toa án cấp sơtÌ " “Trên nguyên Tòa án không được từ ch việc dân sự VÌ io chưa có điều luật áp dung nên tranh chấp dan sự: hôn nhân và gia đình đều thuộc thẩm quyén của tòa an và giải quyét theo tini tục Tổ ting dan sự trừ trường hợp pháp luật quy đinh thuộc thằm quyền giải quyết của các cơ quan, tổ chức khác"®. Theo điều 1 BLTTDS năm 2015 thi các tỏa án 6 Việt Nam không chỉ giải quyết theo thủ tục TTTDS những tranh chấp, yêu cầu phát sinh tir quan hé pháp luật dân sự ma cả những tranh chấp, yêu cầu khác phát sinh từ quan hệ pháp luật có cùng tính chất như những tranh chap, dân sự phát sinh từ quan hệ pháp luật hôn nhân va gia đình, quan hệ pháp luật kinh doanh, thương mại, quan hệ pháp luật lao động .Những tranh chấp dân sự (theo nghĩa rong) phat sinh từ quan hệ pháp luật dân sự, hôn nhân và gia đỉnh, kinh doanh, thương mai va lao động thuộc thẩm quyên giải quyết của tòa an theo thủ tục TTDS được goi lả thẩm quyền theo loại việc về dân sự của TAND.
'Ngyễn Tên Vật, Th qui giã dco dn ân của Tên đu vue and đo tá cá Toad. dnd tt Son La, Tần vinta sắt ọc,bio vệ tì trường đại học Lait Ha Một ấm 2018, 013. " Trong hệ thông tỗ chức của tòa ba cấp tòa án thì chỉ có TAND cấp huyện và TAND cấp tinh 1a có thẩm quyển giải quyết theo thủ tục sơ thẩm. các tranh chấp, yêu cầu dan sự.
Khi giải quyết các tranh chấp, yêu âu dân. sự, sau khi xác đính tranh chấp, yêu cẩu dân sự thuộc thẩm quyển giải quyết của tòa án theo loại việc vẻ dân sự thì tòa án phải xác định tranh chap, yêu cầu dan sự đó thuộc thải huyện hay tòa an cắp tinh. Việc phân định thẩm quyền sơ thẩm giãi quyết tranh chấp, yêu câu dân sự của tòa án cập huyện và tủa án cấp tinh chính là thấm quyền theo cấp. Việc phân định thẩm quyền sơ thẩm sơthim của tòa án nhân dân cấp huyền va tòa an nhân dân cấp tỉnh dựa trên cơ câu tô chức, khả năng giải quyết của tòa án đó, tinh chất, mức đô phức tap của tranh.
chấp, yêu cầu dan sư. Từ đó, có tỉ lưa ra khái niềm thẩm quyển của TAND theo cấp của tủa án cấp sơ thẩm như sau: “Thẩm quyền dân sự của tòa án theo cắp là quyền của tòa đn cắp Imyên hoặc cấp tĩnh trong việc xem xét, thu I}, giải quyết các tranh chấp, yêu cầu dân sự theo thủ tục TTDÿ Sau khi xác định được tranh chap, yêu cau dân sự thuộc thẩm quyền sơ thẩm cia tòa án cấp huyện hay tòa an cấp tinh thi cần xac định tiép tranh chap, yêu cầu đó thuộc thẩm quyền giải quyết của tủa án cụ thé nao. xác định một tòa án cụ thể có thẩm quyển giải quyết đổi với một tranh chap, yêu cầu dan sự cụ thể được goi là thẩm quyén theo lãnh thd. Tham quyển dân sự của tòa án theo lãnh thổ lả thẩm quyền của tòa án theo đơn vi ‘hn chính lãnh thổ hay theo phạm vi lãnh thổ.
Việc phân định thẩm quyền dan sự của tòa án theo lãnh thổ là việc phân định thẩm quyền giữa các tòa.