2|M\ ALU 0⁄12 3ae -ewnly cần Cư tát - ii "3 LUAN VAN TOT NGHIEP bet THÁI ĐỘ ĐỐI VỚI CHA ME CUA HỌC SINH TRƯỜNG PHỔ HỌC TRUNG HỌC TRƯNG VƯƠNG THÀNH PHO HỒ CHÍ MINH Năm học 1993 - 1994 NGƯỜI HƯỚNG DẪN : DOAN VAN DIEU Giảng viên TAM LY HOC NGƯỜI THỰCHIỆN : NGUYEN THI MỸ LINH Sinh viên Khoa Tam Ly Giáo Dục TH LÊN cre h Ị che Sy Cee! at i 0 be —— — —_ / TRƯỜNG ĐẠI HOC SU PHAM TP. HO CHÍ MINH 1994 Aca chan thank Écết om Thay DOAN VAN DIEU. Giảng vién khoa Tâm Lý Giáo Duc trường Đại Học Sư Phạm - Thành phố Hồ Chí Minh Thầy đã tận tình hướng dẫn chúng tôi hoàn thành Luận van này. Tri An Ching tât tứt chin thank cam on QO Ban Giám Hiệu va các Phong-Ban chức nang trường Đại Học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh QO Các Thầy Cô trong khoa Tam Lý Giáo Duc trường Đại Học Sư Phạm Thanh phố Hồ Chí Minh QO) Ban Giám Hiệu, các Thầy Cô va các Bạn học sinh trường Phổ thông Trung học Trưng Vương CÌ Các Anh Chị sinh vién trong khoa Tâm Lý Giáo Duc O Các Bạn bè » Đã khuyến khích, giúp dé, tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành Công trình Nghiên cứu này.
MYC LUC CHUONG I: DAN NHAP 01 04 11 CHUONG II: THE THUC NGHIÊN CUU 1. Mẫu nghiên cứau 12 2. Dựng cụ nghiên cứu 13 CHUONG ITI: KET QUA NGHIÊN cCUU Phần II : Kết quả vé thái độ đấi với cha mỹ 19 Phdn II : Phân tich nội dung của thang thái độ 35 CHUONG IV: BÌN LUẬN KẾT LUẬN VÀ BỂ NGHỊ 62 PHU BÌNH: * Thang thái độ * Đổ thị biểu diễn phân bố thn số * Các công thức thống bê * Tad tiệu tham khdo MYC Lye Taang CHUONG TI; ` DAN NHAP 1. Dân nhập và tược bhào vấn dé nghlén cia 01 2.
Giới hạn vẫn để nghiên cúi 04 3. Thuật ngữ at dụng thong công trink nghiên cits 17 CHUONG IT: THE THUC NGHIÊN CUU 1. Mẫu nghiên cits 12 2. Dựng cụ nghiên cứu 13 CHUONG IIT: KET QUA NGHIÊN CUU Prin II : Kết quà về thai độ đối với cha me 19 Phần II : Phân tích nội dung của thang thái độ 35 CHUONG IV: BINH LUẬN KẾT LUẬN VA ĐỂ NGHỊ 62 PHY BÌNH.
* Thang thai độ * Bd thi biểu diễn phân bố tần số * Các công thức thống bê * Tài tiệu tham khdo HN1 bf ake Gia đình vả những mối quan hệ trong gia đình là vấn để được quan tam rất nhiêu, bởi vì gia đình có bến vững mới tạo diéu kiện cho xã hội ổn định phát triển. Có ý kiến cho rằng sự phát triển xã hội theo một cơ chế mới đã tác động ảnh hưởng đến đời sống gia đình lam cho mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái không còn than mật. Thời gian phẩn lớn cha mẹ dành cho công việc ngoài xã hội, việc học, giáo dục con cái giao cho nhà trường. Thiếu sy quản lý chặt chê của gia đình, đứa trẻ có khuynh hướng sống tự do, thiếu sự liên kết về mặt tinh cam với cha mẹ, Vi thé quan hệ cha mẹ ~ con cái lỏng lẻo, không còn chặt chế như.
xưa Trong thực tế, gia đình chính là nói trường giáo dục đẩu tiên, nudi dưỡng cho đứa trẻ lớn lên thành người, Từ ý thức của vị trí làm con trong gia đình, với tinh cảm gắn bó với cha mẹ là nén tảng nhân rộng thành những tinh cảm của com người như : tình bè bạn, tình yêu thương con người, tỉnh yêu qué hương. Con người càng trưởng thành bao nhiều càng không thể quên được cội nguén của mình, trong đó có tình cẩm đối với cha mẹ mà nó được biểu hiện ra bên ngoài bằng thái độ : yêu thương, kính trọng và hiếu thảo với cha mẹ. Xét về khía cạnh của sự phat triển nhân cách, nếu trong gia đình gối quan hệ giữa cha mẹ - con cái thuận lợi, sẽ mang đến cho đứa trẻ một sự phát triển cân bằng về mặt tám lý, đứa trẻ để dàng giao tiếp quan hệ với mọi người chung quanh. Chính những tình cảm trong gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của đứa trẻ.
Những tình cẩm tết đẹp của con người thường bắt rể sâu xa từ thời thơ ấu, khi đứa trẻ sống với gia đình chịu Ảnh hưởng giáo dục của gia đình, hình thành nên những đức tính tốt của lòng nhân ái, dịu hiến được biểu hiện ở cách cư xử, thái độ, hành vi và nó lam thành hành trang cho cuộc sống của đứa trẻ trong tương lai. Suy cho cùng, đứa tré hôm nay có thái độ như thé nào đối với xã hội và người xung quanh là một phân do ảnh hưởng giáo dục đứa trẻ tiếp thu được tử gia đình, ngoài ra còn có những tắc động của học đường, xã hội với những giá trị về đạo đức, thuẩn phong my tục, những ảnh hưởng thông tin truyển thông, vàn hoá sách báo. 2 Trước thực trạng vấn để xuống cấp vé mặt đạo đức của học sinh phổ thông mà báo chí thường lên ấn, thì việc tìm hiểu về thái độ đối với cha mẹ của học sinh phổ thông cóý nghĩa quan trong và là một việc lam rất cẩn thiết, bởi vì " đạo làm con " là một nết đẹp trong truyễn thống gia đình Việt Nam. LƯỢC KHẢO VẤN BE NGHIÊN CUU : Bời sống gia đình với những mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái là một vấn đế có nhiều khía cạnh để nghiên cứu, nó là thực tiến của cuộc Sống.
Cuốn sách Luận ngữ của Khổng TỬ (551 - 479 TCN) giảng dạy cho học trỏ nối rất nhiếu về quan hệ con cái - cha me, có thé coi đây là tác phầm về gia đình đẩu tiên, có giá trị rất lớn trong việc giữ vững nến luân lý, kỷ cương xã bội Trung Hoa. Những tư tưởng của Khổng Tử bac trim lên đời sống gia đỉnh, việc giáo dục hiếu nghĩa cho con cái được xem như công việc hàng đấu, nhấn mạnh rằng con cái phải có trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ, tôn kính cha mẹ, luôn làm những điểu nhân đức để cha mẹ vui lòng. " Cha mẹ sống phụng 4¢ cho hợp 46. Cha mẹ mất tổng táng cho hợp tỄ, tế cho hợp tẾ * [1] “ Thờ cha mẹ, khuyên can bing cách nhẹ nhàng, thấu(/ cha mẹ bhông theo vin bÌnh trong mà khing tAái nghịch, chịu khó nhọc mà khoán ôn giận”g (2) Theo Khổng Tử thì: " Người quân tit học xộng VỀ văn chương (thi thư, tục nghệ) tại ước thúc bằng 28 phép cũng có thể không taáL với đạo tứ " (3) Ở Liên Xô (cỗ), trong tác phẩm " Giáo dục con người chắn chính như thế nào" V.xki cố nghiên cứu phẩn con cái đối với cha ae, những người ruột thịt và những người thân thuộc dưới hình thức (1).
Khổng Tử, Luận Ned, NXB Van Học (2l, (3].« ` thé nào cho đúng nghĩa với vi tai của người tàm con bằng những tài có Còn È "CuĂn sách của những người lam cha mẹ” của A. Macaxencô, hưởng din các bậc cha me trong cách giáo dục con cái, & thái độ đối "Uy tin phải năm ngay trong bản thân cùa các bậc cha me, chi không phải do dja vi fam cha hay lam mẹ tạo nền niumg uy tin phông một nguén gốc: dé £4 tư cách của các bậc cha me trong tẤt cd mod biểu hiện xiêng biệt, hay tú tường, tập quán, tình cảm nguyén vọng " (4) Nhìn chung, lình vực gia đình, hấu hết các nước trên thế giới đều quan tâm đến. Như Benjamin Spock (MỸ) nghiên cứu về "con céi và bố me ngày nay", nhăm giải quyết những mâu thuẩn trong quan hệ cha mẹ - con cái. Có thể do hạn chế về tính lịch sử, tính xã hội, tính dân tộc của mổi nước, mà người nghiên cứu có cái nhìn chủ quan về quan hệ gia đình.
Chẳng hạn như nói vé chữ "hiếu", quan niệm Chau A con cái phải phụng đưởng cha mẹ lúc tuổi giả, nhưng theo xu hướng châu Au con cái khi trưởng thành sống độc lập, tách rời khdi gia đình, phấn lớn cha we về già sống ở nhà dường lão, còn việc phụng dưỡng ít khi được nhắc đến. Ở Việt Nam ngay từ xa xưa vấn để gia đình đã được quan tâm có thể thay rỗ qua những câu ca dao tục ngữ được lưu truyển trong dân gian để ran dạy con chau về cách sống 1é nghĩa Hà NOL, 196! - tAang 5. "Me day thì con khéo, bố day thi con khôn” (5) Thu thập những cấu ca dao, tục ngữ dân gian, có thể xem đây là những tài liệu tổng kết về gia đình ở bước sơ khởi trong việc tạo nến nét bản sắc dán tộc Việt Nam. Thực tế chưa có một cóng trình nào nghiền cứu cy thể chuyên biệt vê gia đình ở sốc độ các mối quan hệ bến trong gia đình, chỉ thấy có tác giả Toan Anh nghiên cứu đưới cái nhìn tổng quất về truyén thống người Việt Nam ở phong tục, nể nếp qua đó nhấn mạnh vị trí người cha, người mẹ và đứa con trong gia đình (6) Một số it tiến si, phó tiến si tâm lý học có đi sâu vào mối quan hệ cha mẹ - con cái, nhưng chưa phải là một nghiên cứu, mà chỉ là những bài viết dựa trên tài liệu gốc có sự đối chứng bằng kinh nghiệm thực tiến con người Việt Nam.
Sơ lược lich sử nghiên cứu vé gia đình, có thể thấy rắng ở nước ta, các công trình nghiên cứu về gia đình còn ít, riêng về khía cạnh thái độ con cái đối với cha mẹ gần như chưa được quan tám đến. GIỚI HAN VẤN BE NGHIÊN CỨU : " Gia đỉnh là tế bào của xã hội " Gia đình là một xã hội thu nhỏ. Xã hội thu nhỏ này bao gổm tất cA mọi thành viên trong gia tộc, chung séng với nhau trong một không gian và có quan hệ tinh cẩm, huyết thống, củng thực hiện nghĩa vụ đối với nhau (vợ chéng, cha mẹ, con cái vé mặt kết cấu, gia đình là một thành phấn trong cơ cấu của xã hội, gia đình có bến vững xã hội mới yên lành. Trong quá khứ lịch sử, tư tưởng này luôn được đặt lên hang đẩu, có “tế gia" mới "trị quốc binh thiên hạ ".
Vì thế mà các mối quan bệ xã bội dù có đa dạng phức tạp đến đâu cũng được bắt đấu từ mối quan hệ gia đình. Danh ngôn Bộng Phương - NXB Thanh Nién 1991. Toan Anh * Phong tục Viet Nam, NXB Khai Tai “ Nếp cũ - Con nous V4èt Nam, NXE TP.