Thái độ của phụ nữ trước hành vi bạo lực trong gia đình

Luận án tiến sĩ phân tích thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình, khám phá nguyên nhân và giải pháp nâng cao nhận thức xã hội.

• Tác giả: Trịnh Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: PTS. Lê Đức Phúc
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Tâm Lý Học
• Đề tài: Thái Độ Của Phụ Nữ Trước Hành Vi Bạo Lực Đối Với Phụ Nữ Trong Gia Đình
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 5. Giả thuyết khoa học
• 6. Phạm vi nghiên cứu
• 7. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu về thái độ
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu về bạo lực phụ nữ trong gia đình
• 1.3. Các khái niệm cơ bản
• 1.4. Chức năng và đặc điểm tâm lý của phụ nữ trong gia đình
• 1.5. Bạo lực với phụ nữ trong gia đình
• 1.6. Thang đo thái độ đối với bạo lực phụ nữ trong gia đình
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Xác định mẫu nghiên cứu
• 2.2. Phụ nữ phường Nhân Chính và phường Khương Mai
• 2.3. Trung tâm tư vấn Hạnh phúc gia đình
• 2.4. Nghiên cứu lý luận
• 2.5. Nghiên cứu thực tiễn
• 2.6. Tiến trình nghiên cứu
• 2.7. Cách quy ước điểm số cho bảng hỏi
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả điều tra thực trạng thái độ của phụ nữ
• 3.2. Tương quan giữa các mặt biểu hiện của thái độ
• 3.3. Kết quả chung về thái độ của phụ nữ
• 3.4. Nguyên nhân của thực trạng
• 3.4.1. Nguyên nhân chủ quan
• 3.4.2. Nguyên nhân khách quan
• 3.5. Kết quả tác động tới một số trường hợp thông qua tư vấn
• KẾT LUẬN
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là một vấn đề nghiêm trọng và nhạy cảm, ảnh hưởng đến hàng triệu phụ nữ trên toàn thế giới. Thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình không chỉ phản ánh sự hiểu biết của họ về vấn đề này mà còn liên quan đến các yếu tố văn hóa, xã hội và tâm lý. Nghiên cứu cho thấy rằng thái độ này có thể thay đổi theo thời gian và bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.

1.1. Khái niệm bạo lực gia đình và thái độ của phụ nữ

Bạo lực gia đình được định nghĩa là các hành vi bạo lực xảy ra trong mối quan hệ gia đình, thường là giữa vợ và chồng. Thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình có thể bao gồm sự chấp nhận, phản kháng hoặc im lặng. Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều phụ nữ vẫn coi bạo lực là chuyện riêng tư và không dám lên tiếng.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu thái độ của phụ nữ

Nghiên cứu thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình giúp hiểu rõ hơn về nguyên nhân và hệ quả của bạo lực. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các chương trình can thiệp hiệu quả nhằm giảm thiểu bạo lực gia đình.

II. Vấn đề và thách thức trong thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao nhận thức về bạo lực gia đình, nhưng thái độ của phụ nữ vẫn gặp nhiều thách thức. Nhiều phụ nữ vẫn cảm thấy xấu hổ hoặc sợ hãi khi nói về trải nghiệm của mình. Điều này dẫn đến việc họ không tìm kiếm sự giúp đỡ hoặc không báo cáo các hành vi bạo lực.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến thái độ chấp nhận bạo lực

Nhiều phụ nữ chấp nhận bạo lực gia đình do ảnh hưởng của văn hóa và truyền thống. Họ có thể tin rằng bạo lực là một phần bình thường trong cuộc sống hôn nhân. Sự thiếu hụt thông tin và giáo dục về quyền lợi của phụ nữ cũng góp phần vào thái độ này.

2.2. Hậu quả của thái độ tiêu cực đối với bạo lực gia đình

Thái độ tiêu cực có thể dẫn đến việc phụ nữ không tìm kiếm sự giúp đỡ, từ đó làm gia tăng tình trạng bạo lực. Họ có thể phải chịu đựng đau khổ về tinh thần và thể chất, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bản thân và gia đình.

III. Phương pháp nghiên cứu thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình

Để hiểu rõ hơn về thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm khảo sát, phỏng vấn và phân tích tài liệu. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng.

3.1. Khảo sát và phỏng vấn

Khảo sát và phỏng vấn là hai phương pháp chính được sử dụng để thu thập dữ liệu về thái độ của phụ nữ. Qua các bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp, các nhà nghiên cứu có thể thu thập thông tin chi tiết về quan điểm và trải nghiệm của phụ nữ liên quan đến bạo lực gia đình.

3.2. Phân tích tài liệu và nghiên cứu trường hợp

Phân tích tài liệu từ các nghiên cứu trước đây và nghiên cứu trường hợp cụ thể cũng là những phương pháp hữu ích. Những tài liệu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về bối cảnh văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về thái độ của phụ nữ

Kết quả từ các nghiên cứu về thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình có thể được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực. Các chương trình giáo dục và can thiệp có thể được thiết kế dựa trên những hiểu biết này để nâng cao nhận thức và hỗ trợ phụ nữ.

4.1. Chương trình giáo dục và nâng cao nhận thức

Các chương trình giáo dục có thể giúp phụ nữ hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và cách nhận diện bạo lực. Việc nâng cao nhận thức sẽ giúp họ có thái độ tích cực hơn và sẵn sàng tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.

4.2. Hỗ trợ tâm lý và tư vấn

Cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tâm lý cho phụ nữ là rất quan trọng. Những dịch vụ này giúp phụ nữ vượt qua nỗi sợ hãi và cảm giác xấu hổ, từ đó họ có thể chia sẻ trải nghiệm và tìm kiếm sự giúp đỡ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về bạo lực gia đình

Nghiên cứu về thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết. Việc hiểu rõ thái độ này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các chính sách và chương trình can thiệp hiệu quả.

5.1. Tương lai của nghiên cứu về bạo lực gia đình

Trong tương lai, cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa để hiểu rõ hơn về thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình. Các nghiên cứu này cần được thực hiện trên quy mô lớn hơn và đa dạng hơn để có cái nhìn toàn diện hơn.

5.2. Vai trò của xã hội trong việc thay đổi thái độ

Xã hội cần có những nỗ lực mạnh mẽ hơn trong việc thay đổi thái độ của phụ nữ đối với bạo lực gia đình. Các tổ chức xã hội, chính phủ và cộng đồng cần hợp tác để tạo ra môi trường an toàn và hỗ trợ cho phụ nữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

------ Ti-rTTrìirãã rn t ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VÃN TRỊNH THỊ VÂN ANH THÁI ĐỘ CỦA PHỤ N ữ TRƯỚC HÀNH VI BẠO Lực ĐỐI VỚI PHỤ NỪ TRONG GIA ĐÌNH Chuyên ngành: TÂM LÝ HỢC MÃ SỐ: 5.02 LUẬN VẢN THẠC s ĩ KHOA HỌC TÂM LÝ Người hướng dẫn khoa học: PÍỈS. Lẻ Đức Piiúc HÀ NỘI - 2006 ằ - ■■. ■ — ị LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] X T /7 V ein ơ t ỉ Em xin chán thành cấm ơn Phó giáo sư, Tiến sĩ Lè Đức Phúc đã tận tình chỉ háo và hướng dân em tronịỉ suốt quá trình lủm Luận văn. Em cùng xin bày tỏ lờtiịi biết ơn sâu sắc tới các thầy rô ỊỊÌáo trong Khoa Tâm lý học - Trường Đ ại học K hoa học x ã hội và nhân văn - Đ ại học Quốc gio Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cm trong suốt nua trình học tập và làm Luận văn tốt nghiệp.xin chăn thành cảm ơn các ch ị phụ nữ, các đồng ch í cảnh sát khu vực phường N hân chính và phường K ìiutm g M ai thuộc quận Thanh Xuân, Thành phô Hà Nội; Các đồng chí trong tí ộ môn Khoa học Chính trị - X ã hội , Trường T rung học Cảnh sá t nhân dân ỉ đ ã giúp d ỡ tôi hoàn thành ban Luận văn này. Hà Nội, 2006 Tác giá Trịnh Thị VAn Anh t LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỘT SỔ KÍ HIỆU VIẾT TẮT BL: Bạo lực BLPNGĐ: Bạo lực phụ nữ trong gia đình CH Cán bộ CĐ-ĐH Cao đẳng-Đại học CN cỏng nhân HPGĐ: Hạnh phúc gia đình HNGĐ: Hôn nhan gia đình LĐTD Lao động tự do LTQĐTD: Lây truyền qua đường tình dục KHHGĐ: Kế hoạch hoágitt đình PT Phổ thông TB: Trung bình TttHV Trình ctộ học vấn TNXH: Tộ nạn xã hội VH Van hoá LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang PHẨN MỞ ĐẨU 1. Lý do chọn đề tài 1 2. Mục dích nghiên cứu 5 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu 5 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 5 5. Ciiả thưvết khoa học 6 6. Phạm vi nghiên cứu 6 7. Phương pháp nghiôn cứu 6 CHƯƠNG 1. Lịch sử nghiôn cứu vấn đé 8 1. Lịch sử nghiên cứu về thái độ 8 1. Lịch sử nghiôn cứu vẻ bạo lực phụ nữ gia đình 12 1. Các khái niệm cơ bản 16 1. Chức năng và đặc điểm tâm lý của phụ nữ trong gia đình 29 1. Bạo lực với phụ nữ trong gia đình 34 1. Thang đo thái độ đối với bạo lực phụ nữ trong gia đình 41 CHƯƠNG 2. TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN c ứ u 2. Xác định mẫu nghiên cứu 46 2. Phụ nữ phường Nhân chính và phường Khương mai 46 2 . Trung tâm tư vấn Hạnh phúc gia đình 47 2. N gh icn cứu lý luận 48 2. Nghiên cứu thực tiễn 48 2. Tiến trình nghiên cứu 48 2. Cách quy ước điổm số cho bảng hỏi 51 CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN c ứ u 3 .Kết qua điều tra thực Irạng thái độ của phụ nữ 53 3. Tương quan giữa các mặt biểu hiện của thái độ K9 3 . Kết quá chung về thái độ của phụ nữ 92 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyên nhAn của thực trạng 94 3. Nguyôn nhân chủ quan 94 3. Nguyôn nhân khách quan 95 3. Kết quả tác động tới một số trường hợp thông qua tư vấn 97 KẾT LUẬN 103 KIÊN NGHỊ 105 TÀI LIỆU THAM KHẢO 107 PHỤ LỤC 110 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN MỞ ĐẨU 1. Lý do chọn để tài Bạo lực đối với phụ nữ là một hiện tượng xảy ra ứ hầu khắp các nơi trên thế giới, trong mọi nền văn hoá, ở mọi đẳng cấp xã hội. Trong tất cả các dạng bạo lực đối với phụ nữ thì bạo lực gia đình có tính chất nhạy cảm hơn cả. Đây là một hành vi vi phạm quyền con người. Nó gây đau khổ cho nhiều phụ nữ, ánh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển và là một cản trở lớn đối với sự tiến bộ của xã hội. Mức độ bạo lực là thước đo về sự bất bình đẳng xã hội và là một trong những chí số quan trọng về địa vị của người phụ nữ trong gia đình và xã Theo số liệu của nhiều nước, bạo lực trong gia đình chiếm một tỷ lệ tương đối cao trong tất cả các loại bạo lực chống lại phụ nữ. Các nghiên cứu định tính và định lượng từ 35 nước đã chứng minh rằng có khoảng từ 20% đến trên 50% phụ nữ ở các nước này đã bị chổng đánh đập (Hesei, Pitanguy và Germain, 1994). Ở Mỹ, trên 6 triệu phụ nữ cho biết họ là nạn nhân của bạo lực trong gia đình (John, 1995). ở Peru có khoảng 70% tội phạm được báo cho cảnh sát là chồng đánh đập vợ (Whittaker, 1995). ở Nhật Ban, 59% trong số phụ nữ được phỏng vấn đã khai là bị chồng đánh đập (M. Là một quốc gia Hồi giáo, Malaixia đã ban hành luật phòng chống bạo lực phụ nữ trong gia đình (1994). Tuy nhiên, cũng như ở nhiều nước, số lượng bạo lực phụ nữ chưa giảm và đa số nạn nhân không đến báo cáo canh sát. Tại Canada, tuy là một đất nước rất phát triển, song gia đình chưa hẳn đã là nơi thực sự an toàn cho phụ nữ và trỏ em. Có 25% phụ nữ bị bạo lực do chính người chồng hiện tại hay đã ly dị gây ra. Năm 1991, ở Canada có 85 nam giết vợ, nhưng ước tính chỉ có 30% số vụ vi phạm được báo cáo với cảnh sát. Tổ chức Y tế thế giới(WHO) ước tính cứ 5 phụ nữ thì có ít nhất 1 người phải trải qua một dạng bạo lực giới nào đó trong đời họ và bạo lực giới là nguyên nhân thứ 10 gây ra lử vong của người phụ nữ ở độ tuổi từ 15 - 44. Sự gia tăng và mức độ nghiêm trọng của bạo lực đối với phụ nữ đã khiến nhiều tổ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ? chức quốc tế đang đấu tranh cho quyền lợi của phụ nữ quan tâm, lo lắng. Các tổ chức phụ nữ trên thế giới coi bạo lực đối với phụ nữ như một vấn đề ưu tiên, cán xem xét trong thập kỷ quốc tế phụ nữ được bắt đầu từ 1975. ở Việt Nam, bạo lực đối với phụ nữ trong gia đình đang xảy ra khá phổ biến ở khắp các tính, thành trong cá nước. Nó diễn ra ở mọi vùng, cả ở đô thị lẫn nông thôn và ở trong các gia đình thuộc mọi mức thu nhập khác nhau. Là một chủ đề rất nhạy cảm, liên quan đến những nỗi đau thầm kín trong cuộc sống ricng tư của người phụ nữ, bạo lực giới, đặc biệt là bạo lực trong gia đình dường như bị che giấu và chỉ mới được đề cập đến gần đây một cách công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng ở Việt Nam. Cũng như các nước khác trên thế giới, Việt Nam chưa có số liệu đầy đủ về bạo lực giới. Tuy nhiên, từ các nguồn số liệu khác nhau có thể nói ngược đãi phụ nữ có xu hướng tăng lên. Người phụ nữ thuộc mọi tầng lớp xã hội đều có thể là nạn nhân của những dạng bạo lực khác nhau như: Thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế và xã hội trong những khoảng thời gian tương đối dài của cuộc sống hôn nhân của họ (Hội đồng dân số 2000). Theo thống kê của Toà án nhân dân tối cao thì hiện tượng này ngày càng gia tăng. Trước năm 1986, số vụ giết người là 1000 thì giết người do bạo lực trong gia đình chiếm 5 - 7%. Từ sau năm 1987, tình trạng này trở nên đáng lo ngại hơn. Chí tính riêng năm 2001, trong số 11000 vụ giết người thì có tới 16% số vụ do bạo lực gia đình. Mặc dù không muốn, phụ nữ đã phải tìm đến ly hôn như một giải pháp trốn chạy. Số liệu toà án tối cao cho thấy tỷ lệ ly hôn do phụ nữ bị ngược đãi chiếm gần 60% trong tổng số vụ ly hôn và có xu hướng ngày càng tăng. Số liệu của một tung tâm tư vấn tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy chủ đề liên quan đến bạo lực trong gia đình chiếm khoang gần 30% các cuộc gọi đến tư vấn. Tỷ lệ này ở đường dây tư vấn tâm lý tình cảm của Hà Nội chiếm khoảng 1/4 số các cuộc gọi đến (Hội đồng dân số, 2000). Hình thức bạo lực gia đình phổ biến nhất là bạo lực của chồng đối với vợ bao gồm các hành vi đánh đập, chửi mắng, cấm đoán, cưỡng ép quan hệ tình dục hoặc cưỡng ép đẻ thêm con. Kết quá nghiên cứu của Hội Licn hiệp phụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 lữ Việt Nam đẩu năm 2001, tại Thái Bình, Lạng Sơn và Tiền Giang cho thấy ;ó tới hơn 40% phụ nữ trong mẫu khảo sát đã từng bị chồng đánh đập hay chửi nắng. Đặc biệ4 theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới do các chuyên gia ;ủa Viện Xã hội học tiến hành tháng 11/1999 thì tỷ lệ phần trăm những phụ nữ Tong mẫu đ ã t ừ n g chịu s ự ngược đ ã i trong 1 2 t h á n g trước t h ờ i điểm điều t r a chiếm hơn 80%. Số phụ nữ bị chồng mắng chửi trong năm 1999 là gần 70%, bị chồng cấm đoán là gần 10%, bị chồng đánh là gần 15% và bị chồng cưỡng ép âm tình là gần 20% (Báo cáo của Vũ Mạnh Lợi "Ai có nguy cơ bị chổng ngược lãi ”, Hội thảo truyền thông, giáo dục phòng chống bạo lực đối với phụ nữ, Hà Vộ/ ngày 28/12/2000). Mới đây nhất, theo Tạp chí “Gia đình - Hạnh phúc - Lứa đôi” (số 23, năm 1005), chỉ tính từ tháng 06/2002 đến 05/2005 ở huyện Gia Lâm thành phố Hà Nội đã xảy ra 185 trường hợp bị bạo lực trong gia đình. Trong đó có 185 nạn ihân bị bạo lực về tinh thần, 184 nạn nhân bị bạo lực về thể xác, 35 nạn nhân \Ị bạo lực về tình dục. Kẻ gây ra bạo lực là người chồng chiếm 90,3%. Người ụ bạo lực nhiều nhất là nữ nông dân (37%). Có trường hợp chị Mai Thị Lý, 47 tiổi, bị chồng ngược đãi suốt 22 năm trời với 4 lần chồng đánh gẫy chân. Lần cuối tháng 07/2004, chồng đã nhốt chị trong nhà đánh đập liên tiếp, không cho ìn uống. Rất may, chị đã được bệnh viện cấp cứu kịp thời.