Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về tạo động lực phi tài chính cho người lao động trong doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng tạo động lực phi tài chính cho người lao động tại Công ty CP đầu tư xây dựng Ricons Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tạo động lực phi tài chính cho người lao động tại Công ty CP đầu tư xây dựng Ricons. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC PHI TÀI CHÍNH CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số khái niệm cơ bản 2. Quản trị nhân lực Theo Nguyễn Vân Điềm - Nguyễn Ngọc Quân, Giáo trình Quản trị nhân lực, cho rằng: “Với tư cách là một trong những chức năng cơ bản của quản trị tổ chức thì quản trị nhân lực bao gồm việc hoạch định (kế hoạch hóa), tổ chức, chỉ huy và kiểm soát các hoạt động nhằm thu hút, sử dụng và phát triển con người để có thể đạt được các mục tiêu của tổ chức.
Hà Văn Hội, Giáo trình Quản trị nhân lực “Quản trị nhân lực được quan niệm trên hai góc độ: theo nghĩa rộng thì quản trị nhân lực trong doanh nghiệp không chỉ là công việc của một bộ phận mà là hoạt động chung của tất cả các bộ phận trong doanh nghiệp. Nghĩa hẹp của quản trị nhân lực là cơ quan quản lý làm những việc cụ thể: tuyển người, bình xét, giao công việc, giải quyết tiền lương, bồi dưỡng, đánh giá chất lượng cán bộ công nhân viên nhằm chấp hành tốt mục tiêu, kế hoạch của tổ chức”. TS Hoàng Văn Hải – Ths. Vũ Thùy Dương, Giáo trình Quản trị nhân lực “Quản trị nhân lực là tổng hợp những hoạt động quản trị liên quan đến việc tạo ra, duy trì, phát triển và sử dụng có hiệu quả yếu tố con người trong tổ chức nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp”.
Như vậy, có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản trị nhân lực. Trong phạm vi quản trị nhân lực, em xin lựa chọn cách tiếp cận theo PGS.TS Nguyễn Thị Minh Nhàn - TS. Mai Thanh Lan, Giáo trình Quản trị nhân lực căn bản “Quản trị nhân lực là tổng hợp các hoạt động quản trị liên quan đến việc hoạch định nhân lực, tổ chức quản trị nhân lực, tạo động lực cho người lao động và kiểm soát hoạt động quản trị nhân lực trong tổ chức/ doanh nghiệp nhằm thực hiện mục tiêu và chiến lược đã xác định” 2. Tạo động lực cho người lao động Theo PGS.
Nguyễn Thị Minh Nhàn - TS. Mai Thanh Lan, Giáo trình Quản trị nhân lực căn bản thì “Tạo động lực làm việc là quá trình xây dựng, triển khai thực hiện và đánh giá các chương trình, biện pháp tác động vào những mong muốn, khát 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khao của người lao động nhằm thúc đẩy họ làm việc để đạt được các mục tiêu của cá nhân và tổ chức, doanh nghiệp”. Thứ nhất, tạo động lực làm việc cho người lao động trong tổ chức, doanh nghiệp là quá trình bao gồm các bước cơ bản: xây dựng, triển khai các chương trình tạo động lực và đánh giá kết quả tạo động lực nhằm tạo ra, duy trì và phát huy động lực của người lao động. Thứ hai, các biện pháp tạo động lực với mỗi đối tượng người lao động là không giống nhau do động lực của họ khác nhau.
Một người lao động mong muốn làm việc trong môi trường an toàn và ổn định thì các biện pháp tạo động lực tương ứng là thông qua tiền lương, các khoản phụ cấp và thông qua môi trường làm việc thuận lợi. Còn đối với một người lao động mong muốn địa vị trên các nấc thang của danh vọng thì biện pháp tạo động lực phù hợp là cơ hội học tập, thăng tiến, công việc mang tính thách thức… Thứ ba, tạo động lực liên quan đến sự khích lệ, không thể là sự đe dọa hay dụ dỗ. Tạo động lực phi tài chính cho người lao động “Tạo động lực phi tài chính là quá trình chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của người lao động thông qua các công cụ không phải là tiền bạc. Những nhu cầu đời sống tinh thần của người lao động rất đa dạng và ngày càng đòi hỏi được nâng cao như: niềm vui trong công việc, sự hứng thú, say mê làm việc, được đối xử công bằng, được kính trọng, được giao tiếp với mọi người, với đồng nghiệp”.
Nội dung tạo động lực phi tài chính cho người lao động trong doanh nghiệp 2. Xác định nhu cầu của người lao động Mục đích: Xác định nhu cầu của người lao động là quá trình chỉ ra những nhu cầu nào của người lao động đã được thỏa mãn, đang được thỏa mãn, chưa được thỏa mãn tương ứng với loại lao động nào, ở bộ phận nào. Việc xác định nhu cầu của người lao động cần phải tiến hành thường xuyên và liên tục. Các căn cứ xác định nhu cầu của người lao động: Thứ nhất, năng lực chuyên môn của người lao động: Nếu người lao động thể hiện là người có năng lực chuyên môn thì họ thường có nhu cầu thăng tiến cao, mong muốn được đào tạo và thể hiện bản thân.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ hai, thái độ của người lao động: Thể hiện ở việc người lao động có thỏa mãn hay không với công việc, với doanh nghiệp, môi trường làm việc. Thứ ba, tính cách của người lao động: Có nhiều cách thức để phân loại tính cách của người lao động. Nếu người lao động có tính cách hướng ngoại thì thường có nhu cầu tự chủ trong công việc; ngược lại nếu một người lao động có tính cách hướng nội thì thường có nhu cầu một công việc ổn định. Các phương pháp xác định nhu cầu của người lao động: Có rất nhiều phương pháp để thu thập thông tin xác định nhu cầu của người lao động như: phát phiếu điều tra, phỏng vấn, phân tích dữ liệu… 2.
Phân loại nhu cầu của người lao động Mục đích: Nhằm xác định thứ tự nhu cầu ưu tiên cho các nhóm đối tượng lao động khác nhau trong doanh nghiệp, nhằm thỏa mãn tối ưu nhất nhu cầu của người lao động theo thứ tự ưu tiên và đảm bảo mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Tiêu chí phân loại nhu cầu của người lao động: Thứ nhất, phân loại nhu cầu của người lao động theo thâm niên và đặc điểm công việc trong doanh nghiệp: Thâm niên và đặc điểm công việc của người lao động trong doanh nghiệp được chia làm 4 nhóm chính: - Mới vào nghề 1-2 năm - Có thâm niên trong nghề > 2 năm - Có thâm niên trong nghề > 4 năm - Có thâm niên trong nghề > 6 năm. Phân loại nhu cầu của người lao động dựa trên thâm niên và đặc điểm công việc trong doanh nghiệp Thâm niên Đặc điểm công việc Nhu cầu của người lao động Mới vào nghề, Học việc, học nghề, theo Thu nhập phù hợp, hòa nhập với đồng nghiệp, 1-2 năm sự chỉ đạo của cấp trên công việc đúng chuyên môn, có cơ hội đào tạo Giỏi dần hơn trong công Thu nhập tương xứng, cơ hội học tập, tự khẳng > 2 năm việc, lành nghề định mình, công việc độc lập, phần thưởng Lành nghề và biết cách Thu nhập cạnh tranh trên thị trường, cơ hội > 4 năm truyền đạt thăng tiến, công việc độc lập, sáng tạo, trội hơn đồng nghiệp >6 năm Có tầm nhìn và tầm ảnh Thu nhập cao, cơ hội thăng tiến, uy tín, địa vị, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hưởng đến người khác kiểm soát người khác (Nguồn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Nhàn, TS.Mai Thanh Lan, GTQTNL căn bản,2015) Thứ hai, phân loại nhu cầu theo năng lực của người lao động. Phân loại nhu cầu theo năng lực của người lao động Cấp độ năng lực nghề Đối tượng lao động Nhu cầu của người lao động nghiệp Nhóm lao động giản Từ chưa thạo việc đến Công việc và thu nhập ổn định, môi đơn thành thạo công việc trường làm việc an toàn Nhóm lao động có Cá nhân trải qua các bậc Công việc đúng chuyên môn, sở trường năng lực chuyên nghề của một ngạch (quá được công nhận; tự khẳng định năng môn nghiệp vụ trình nâng bậc) lực chuyên môn, môi trường làm việc thuận lợi, được phát huy khả năng sáng tạo, thu nhập tương xứng Nhóm lao động có Cá nhân trải qua các cấp Cơ hội thăng tiến, uy tín, thu nhập năng lực quản lý bậc khác nhau trong công tương xứng, kiểm soát người khác việc quản lý (Nguồn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Nhàn, TS.Mai Thanh Lan, GTQTNL căn bản, 2015) 2.
Thiết kế chương trình tạo động lực phi tài chính cho người lao động Mục đích: Nhằm giúp cho doanh nghiệp chủ động trong lựa chọn các biện pháp tạo động lực phi tài chính phù hợp cho một đối tượng lao động cụ thể gắn với mục tiêu cụ thể. Nội dung: Thiết kế chương trình tạo động lực phi tài chính cho người lao động tại doanh nghiệp gồm các nội dung: xác định mục tiêu chương trình tạo động lực phi tài chính, xác định đối tượng của chương trình tạo động lực phi tài chính, lựa chọn các biện pháp tạo động lực và chi phí triển khai chương trình. Xác định mục tiêu chương trình tạo động lực phi tài chính cho người lao động Thiết kế chương trình tạo động lực phi tài chính cho người lao động trong doanh nghiệp cần hướng tới các mục tiêu chủ yếu như: tăng năng suất lao động; khuyến khích người lao động làm việc chủ động; duy trì phát huy bầu không khí làm việc năng động; thu hút và giữ chân người lao động… 2. Xác định đối tượng chương trình tạo động lực phi tài chính cho người lao động Tùy vào mục tiêu của chương trình tạo động lực phi tài chính, chiến lược kinh doanh và chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp, năng lực và mức độ khan 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hiếm của nhân lực trên thị trường lao động mà doanh nghiệp xác định đối tượng lao động phù hợp.
Lựa chọn các biện pháp tạo động lực phi tài chính cho người lao động Tạo động lực phi tài chính thông qua công việc dưới các hình thức như: Thứ nhất, công việc phù hợp với trình độ chuyên môn, tay nghề và kinh nghiệm của người lao động: Nếu người lao động được phân công một công việc quan trọng, phù hợp với chuyên môn, tay nghề, phẩm chất cá nhân và sở thích sẽ làm cho họ có được hứng thú trong công việc, có trách nhiệm đối với kết quả công việc.