Chương 1. Cơ sở luận lý luận về hoạt động huy động vốn ngắn hạn của quỹ tín dụng nhân dân. Thực trạng hoạt động huy động vốn ngắn hạn tại Quỹ tín dụng nhân dân Thị trấn Vị Xuyên Chương 3. Giải pháp tăng cường hoạt động huy động vốn ngắn hạn tại Quỹ tín dụng nhân dân Thị trấn Vị Xuyên 7 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LUẬN LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN NGẮN HẠN CỦA QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN 1. Những vấn đề cơ bản về Quỹ tín dụng nhân dân 1. Khái niệm Khái niệm về QTDND đã được nhiều tổ chức quốc tế đưa ra như: - Theo Hiệp hội liên minh tín dụng quốc gia Hoa Kỳ, QTD là một định chế tài chính phi lợi nhuận, được xây dựng nhằm phục vụ cho các nhóm người có cùng đặc điểm về nơi làm việc, nơi cư trú,. được quản lý và kiểm soát bởi chính các thành viên và cũng là những người sử dụng các dịch vụ mà QTD cung ứng, đó là huy động tiền gửi tiết kiệm từ các thành viên để cho vay và cung cấp các dịch vụ tài chính khác với giá cả hợp lý.
- Theo Hội đồng liên minh tín dụng thế giới, QTD là một loại hình trung gian tài chính mang tính tư nhân và hợp tác, thuộc quyền sở hữu của các thành viên và quản lý QTD một cách dân chủ. QTD hoạt động nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu về tài chính của mọi thành viên thông qua việc khuyến khích tiết kiệm, cho vay thành viên và thông qua các hoạt động khác do chính các thành viên quyết định, để đảm bảo thỏa mãn nhu cầu của các thành viên một cách tốt nhất, lâu dài nhất, vì thế QTD cần quan tâm đến sự ổn định về tài chính Theo Điều 4 Văn bản hợp nhất số 07/VBHN-VPQH ngày 12/12/2017 của Văn phòng Quốc hội hợp nhất Luật các QTDND quy định: “Quỹ tín dụng nhân dân là QTDND do các pháp nhân, cá nhân và hộ gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này và Luật Hợp tác xã nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ nhau phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống”. Từ những khái niệm trên, tác giả đưa ra khái niệm về QTDND như sau: Quỹ tín dụng nhân dân là loại hình TCTD hợp tác xã do các thành viên gồm những pháp nhân, cá nhân và hộ gia đình có cùng đặc điểm về nơi cư trú, nghề nghiệp hoặc các đặc điểm chung khác tự nguyện thành lập. QTDND được tổ chức, quản lý, kiểm soát bởi các thành viên theo nguyên tắc HTX.
Đặc điểm Thứ nhất, QTDND là tổ chức trung gian tài chính có tư cách pháp nhân; hoạt động chính là kinh doanh tiền tệ bằng việc nhận các khoản tiền gửi có trả lãi để thu hút vốn nhàn rỗi, rồi dùng chính những khoản đó để cho vay lại đối với nền kinh tế. Thứ hai, tính chất tư nhân thể hiện qua việc các thành viên là thể nhân hoặc pháp nhân tự nguyện thành lập chứ không phải do Nhà nước thành lập. Thứ ba, mọi cá nhân và tổ chức hội đủ điều kiện của pháp luật, tán thành điều lệ và các quy định liên quan đều có thể gia nhập QTDND mà không chịu bất kỳ sự phân biệt hay ép buộc nào. Thứ tư, QTDND hoạt động như một “hợp tác xã” trong đó những người gửi tiền lại là các chủ sở hữu ngân hàng.
Mặt khác QTDND thực hiện các khoản cho vay có tính chất HTX được tổ chức xung quanh một nhóm xã hội đặc biệt (các thành viên là những người có cùng đặc điểm về nơi cư trú, nghề nghiệp, …). QTDND có những đặc điểm khác biệt so với NHTM, cụ thể được thể hiện qua Bảng 1. Những điểm khác biệt giữa QTDND và NHTM Tiêu chí QTDND NHTM Là loại hình TCTD là HTX, thuộc Là loại hình TCTD cổ Hình thức sở sở hữu của những thành viên tham phần, thuộc sở hữu của các hữu gia QTDND cổ đông góp vốn Tương trợ thành viên, phát triển Mục tiêu cộng đồng, nâng cao đời sống, Sinh lời cho cổ đông phát triển kinh tế địa phương Được quản lý, điều hành và kiểm Được quản lý, điều hành và Quản lý, điều soát một cách dân chủ bởi những kiểm soát một cách tập hành và kiểm người đại diện do thành viên bầu, trung bởi những cổ đông soát không kể góp vốn nhiều hay ít góp vốn lớn Vai trò thành Mọi thành viên đều được tham gia Khuyến khích các cổ đông viên/cổ đông ĐHTV và tham gia ứng cử các tham dự ĐHCĐ. Việc ứng 9 chức danh lãnh đạo của QTDND, cử các chức danh lãnh đạo mỗi thành viên là 01 phiếu bầu.
của NHTM tập trung vào nhóm cổ đông có số lượng cổ phần lớn. Mỗi cổ phần là 01 phiếu bầu. Cung cấp các sản phẩm, dịch vụ tài chính mang tính Cung cấp các sản phẩm, dịch vụ Cung cấp dịch cạnh tranh, nhằm thu hút tài chính với chi phí hợp lý nhất vụ tài chính nhiều đối tượng khách cho các thành viên hàng để mang lại lợi nhuận cao nhất. Lợi nhuận ròng được dùng để trả lãi trên vốn góp của thành viên, Lợi nhuận ròng cuối năm trả thưởng cho các thành viên theo Xử lý lợi được trả cổ tức cho cổ đông mức độ sử dụng sản phẩm, dịch nhuận và trích các loại quỹ theo vụ của QTDND và trích lập các quy định quỹ để tích lũy và phát triển QTDND Nguồn: Tác giả tổng hợp, 2021 1.
Vai trò của Quỹ tín dụng nhân dân Qũy tín dụng cũng là một định chế tài chính trung gian, do đó vai trò của Quỹ tín dụng được thể hiện thông qua vai trò của các định chế tài chính trung gian, mà cụ thể là: - Chu chuyển các nguồn vốn: huy động nguồn tiền tiết kiệm của những người có vốn nhàn rỗi sau đó chuyển số vốn tiết kiệm này cho người cần vốn. - Hạn chế rủi ro đây có thể nói là lợi ích đầu tiên và lớn nhất mà các trung gian tài chính mang lại cho các chủ thể kinh tế. Người đi vay có khuynh hướng sử dụng số vốn vay để đầu tư vào những dự án có lãi suất sinh lời cao nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người cho vay không có đủ khả năng để giám sát những hoạt động 10 của người đi vay sau khi đã cung cấp vốn.
Sự tồn tại của định chế tài chính nói chung và quỹ tín dụng nói riêng đã giảm thiểu rủi ro đạo đức. Sự chuyên nghiệp trong thu thập và phân tích thông tin giúp các định chế tài chính trung gian lựa chọn được cơ hội đầu tư tốt hơn so với những người tiết kiệm nhỏ, riêng lẻ, nhờ vậy giảm thiểu lựa chọn đối nghịch, bảo đảm đồng vốn của người tiết kiệm được an toàn. Đóng vai trò là trung gian giữa người tiết kiệm và người đi vay cuối cùng, các định chế tài chính trung gian đã thực hiện việc biến đổi tài sản về mức rủi ro, về khối lượng và thời hạn. Vai trò này đem lại lợi ích cho cả người tiết kiệm lẫn người vay cuối cùng.
- Góp phần giảm chi phí giao dịch của xã hội. Bằng cách tập hợp nguồn vốn từ nhiều khách hàng nhỏ lẻ và đưa vốn đến cho những nhà đầu tư khác, quỹ tín dụng đã làm giảm đi chi phí cho mỗi nhà đầu tư riêng lẻ, qua đó tạo cơ hội kiếm thu nhập cho những người có vốn nhàn rỗi cần đầu tư. Tính chuyên nghiệp trong hoạt động cũng làm giảm thiểu chi phí hoạt động. Chuyên môn hóa giúp nâng cao năng suất lao động, hiệu suất sử dụng tài sản… và do đó tiết kiệm chi phí - Góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế: + Lợi ích đối với người tiết kiệm: Quỹ tín dụng là đầu mối tập trung những nguồn vốn tản mạn, tiềm ẩn trong dân cư, nhất là lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, những người buôn bán nhỏ ở ven đô tạo ra khả năng sinh lời vốn tiết kiệm làm gia tăng thu nhập đồng thời đảm bảo sự an toàn của nguồn vốn.
+ Lợi ích đối với người vay vốn: thỏa mãn nhu cầu vốn đầu tư, mở rộng sản xuất, đảm bảo việc làm cho người lao động.Việc tiếp cận đối với nguồn vốn vay từ các Quỹ tín dụng có nhiều thuận lợi đối với các cá nhân, tổ chức kinh tế nhỏ lẻ tại vùng nông thôn - Xuất phát từ một số đặc thù cơ bản của quỹ tín dụng so với các định chế tài chính trong nền kinh tế, quá trình hình thành và phát triển của quỹ tín dụng có một số vai trò tích cực đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội. 11 + Hiện nay ở nhiều vùng, địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, hoặc kể cả nông thôn khi mà các tổ chức tín dụng thương mại khác còn gặp khó khăn khi tiếp cận đồng vốn đến với người dân thì các Quỹ tín dụng lại tỏ ra phù hợp, thông qua việc cho vay mở rộng sản xuất đối với các hộ sản xuất đã góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người lao động. Có việc làm, người lao động có thu nhập sẽ hạn chế được những tiêu cực xã hội. Ở khu vực nông thôn, người dân không thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn của ngân hàng để vay những món tiền nhỏ phục vụ sản xuất, sinh hoạt gia đình.
Vì vậy, không ít hộ đã phải vay nặng lãi vừa nhanh vừa dễ dàng để chi tiêu, sau đó phải trả với lãi suất cao, người không trả được lại phát sinh mâu thuẫn, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương. Các Quỹ tín dụng là nhân tố không thể thiếu góp phần giảm tình trạng đói nghèo, đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi, thông qua quá trình hoạt động của Quỹ tín dụng tạo ra môi trường lành mạnh về tiền tệ tín dụng tại nông nghiệp, nông thôn, qua đó đóng góp vào sự nghiệp phát triển nông thôn, xây dựng nông thôn mới. + Điều đáng chú ý là Quỹ tín dụng hoạt động với tư cách như là một doanh nghiệp trên địa bàn, nên hàng năm hệ thống Quỹ tín dụng đã góp một phần đáng kể các khoản thuế cho ngân sách địa phương, trực tiếp tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế xã hội ở xã, phường, hỗ trợ đắc lực nhất cho các hộ gia đình, các doanh nghiệp nhỏ là thành viên một cách kịp thời, tạo ra nhiều việc làm và góp vào tăng trưởng kinh tế.