Khóa luận: Đẩy mạnh cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế

Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thừa Thiên Huế thúc đẩy cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ phát triển kinh tế.

• Tác giả: Huỳnh Văn Phước
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Tài Phúc
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Tăng Cường Cho Vay Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại BIDV Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. Phần 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Tổng quan về hoạt động cho vay với doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 2.1.2. Khái niệm hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại
• 2.1.3. Nguyên tắc vay
• 2.1.4. Điều kiện cho vay
• 2.1.5. Các hình thức cho vay
• 2.1.6. Ý nghĩa của hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại
• 2.1.7. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.8. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.9. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế Việt Nam
• 2.1.10. Nội dung của hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng thương mại
• 2.1.11. Quy trình cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.12. Sự cần thiết phải đẩy mạnh hoạt động cho vay
• 2.1.13. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.14. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại
• 2.1.14.1. Nhân tố thuộc về phía Ngân hàng
• 2.1.14.2. Nhân tố thuộc về phía khách hàng
• 2.1.14.3. Nhân tố thuộc về môi trường
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THỪA THIÊN HUẾ
• 2.2.1. Khái quát về Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.2. Quá trình hình thành và phát triển Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.2.3. Lĩnh vực hoạt động kinh doanh
• 2.2.4. Thương hiệu BIDV
• 2.2.5. Giới thiệu về Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.6. Tổ chức bộ máy của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.7. Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.7.1. Đánh giá chung các kết quả thực hiện giai đoạn 2015-2017
• 2.2.7.2. Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Huế năm 2015-2017
• 2.2.8. Thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.8.1. Số lượng các doanh nghiệp nhỏ và vừa vay vốn tại Chi nhánh
• 2.2.8.2. Doanh số cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.8.3. Doanh số thu nợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.8.4. Nợ quá hạn
• 2.2.9. Chính sách cho vay và quy trình tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.10. Các phương thức cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.11. Quy mô vốn của ngân hàng
• 2.2.12. Chính sách marketing ở ngân hàng
• 2.2.13. Thông tin và trang thiết bị công nghệ
• 2.2.14. Trình độ của đội ngũ cán bộ nhân viên trong ngân hàng
• 2.2.15. Đảm bảo rủi ro đối với cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.16. Đánh giá chung cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.2.16.1. Kết quả đạt được
• 2.2.16.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 2.3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THỪA THIÊN HUẾ
• 2.3.1. Định hướng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.3.2. Giải pháp đẩy mạnh cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế
• 2.3.2.1. Giải pháp chung
• 2.3.2.2. Giải pháp điều kiện
• 2.3.2.3. Giải pháp về chuyên môn nghiệp vụ
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Kiến nghị với các cơ quan Nhà nước Việt Nam
• 3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3. Kiến nghị với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Thừa Thiên Huế

Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thừa Thiên Huế (BIDV Huế) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. BIDV Huế đã nhận thức được tiềm năng của DNNVV và đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp này tiếp cận nguồn vốn. Sự phát triển của DNNVV không chỉ giúp tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thừa Thiên Huế

DNNVV tại Thừa Thiên Huế thường có quy mô nhỏ, chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực dịch vụ và sản xuất. Đặc điểm này tạo ra những thách thức trong việc tiếp cận vốn vay, do năng lực tài chính hạn chế và thiếu thông tin về quy trình vay vốn tại ngân hàng.

1.2. Vai trò của BIDV trong hỗ trợ DNNVV

BIDV Huế đã triển khai nhiều chương trình cho vay ưu đãi, giúp DNNVV có cơ hội tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hợp lý. Ngân hàng cũng cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch tài chính và quản lý rủi ro.

II. Thách thức trong hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Mặc dù BIDV Huế đã có nhiều nỗ lực trong việc hỗ trợ DNNVV, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong hoạt động cho vay. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc cung cấp tài sản đảm bảo và chứng minh khả năng hoàn trả. Điều này dẫn đến việc ngân hàng phải thận trọng hơn trong việc xét duyệt hồ sơ vay vốn.

2.1. Khó khăn trong việc cung cấp tài sản đảm bảo

Nhiều DNNVV không có đủ tài sản đảm bảo để đáp ứng yêu cầu của ngân hàng, điều này làm giảm khả năng vay vốn. Tài sản đảm bảo là yếu tố quan trọng trong việc đánh giá rủi ro tín dụng của ngân hàng.

2.2. Thiếu thông tin và kinh nghiệm quản lý tài chính

Nhiều doanh nghiệp nhỏ thiếu kinh nghiệm trong việc lập hồ sơ vay vốn và quản lý tài chính, dẫn đến việc không thể cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho ngân hàng.

III. Phương pháp cải thiện hoạt động cho vay tại BIDV Thừa Thiên Huế

Để nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV, BIDV Huế cần áp dụng các phương pháp cải thiện quy trình cho vay. Việc đơn giản hóa thủ tục vay vốn và tăng cường hỗ trợ tư vấn cho doanh nghiệp sẽ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV.

3.1. Đơn giản hóa quy trình vay vốn

BIDV Huế có thể xem xét việc rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay và giảm bớt các yêu cầu tài liệu không cần thiết, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV.

3.2. Tăng cường hỗ trợ tư vấn tài chính

Ngân hàng nên cung cấp các chương trình đào tạo và tư vấn cho DNNVV về quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh, giúp họ nâng cao khả năng tiếp cận vốn.

IV. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Hoạt động cho vay đối với DNNVV tại BIDV Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Số lượng doanh nghiệp tiếp cận vốn vay ngày càng tăng, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Các doanh nghiệp đã sử dụng vốn vay hiệu quả để mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Tăng trưởng doanh số cho vay

Doanh số cho vay đối với DNNVV tại BIDV Huế đã tăng trưởng ổn định trong những năm qua, cho thấy sự tin tưởng của doanh nghiệp vào ngân hàng.

4.2. Đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương

Hoạt động cho vay không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn tạo ra nhiều việc làm, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế tỉnh Thừa Thiên Huế.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

BIDV Huế cần tiếp tục đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với DNNVV, đồng thời cải thiện các chính sách và quy trình cho vay để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp ngân hàng phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

BIDV Huế cần xây dựng các chương trình cho vay linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNNVV, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp

Ngân hàng nên hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp để cung cấp thêm thông tin và nguồn lực cho DNNVV, giúp họ vượt qua khó khăn trong việc tiếp cận vốn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế" do sinh viên Huỳnh Văn Phước (Lớp K48 Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Tài Phúc vào tháng 04/2018.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Theo số liệu Tổng cục Thống kê Việt Nam từ cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2017 được tác giả trích dẫn, giai đoạn 2012–2017 ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cơ cấu doanh nghiệp: tỷ lệ doanh nghiệp lớn chiếm 1,9% (giảm 2,3% so với năm 2012), trong khi doanh nghiệp vừa tăng 23,6%, doanh nghiệp nhỏ tăng 21,2%, và doanh nghiệp siêu nhỏ tăng 65,5% (chiếm 74% tổng số doanh nghiệp). Tính chung, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp cả nước, sử dụng hơn 50% lực lượng lao động và đóng góp trên 40% GDP hàng năm.

Tuy đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, các DNNVV thường xuyên đối mặt với các rào cản lớn về đổi mới công nghệ, trình độ quản trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và đặc biệt là tình trạng thiếu vốn sản xuất kinh doanh. Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, phần lớn DNNVV có quy mô nhỏ, năng lực sản xuất còn hạn chế do thiếu vốn, tốc độ tiếp cận công nghệ mới chậm và phân bổ chủ yếu ở khu vực đô thị, thị trấn. Nhận định DNNVV là phân khúc khách hàng tiềm năng, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế (BIDV Huế) đã đẩy mạnh tài trợ vốn cho khối doanh nghiệp này. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả lựa chọn đề tài nhằm đánh giá toàn diện hoạt động cấp tín dụng DNNVV tại chi nhánh, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế còn tồn tại và đề xuất giải pháp thúc đẩy.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Văn bản xác định rõ mục tiêu chung và 3 mục tiêu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Huế giai đoạn 2015–2017; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng quy mô (số lượng, doanh số) đồng thời nâng cao chất lượng tín dụng DNNVV đến năm 2020.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về ngân hàng thương mại và hoạt động cho vay đối với phân khúc khách hàng DNNVV.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Huế qua các chỉ tiêu định lượng giai đoạn 2015–2017, làm rõ điểm mạnh và hạn chế.
  3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị nhằm đẩy mạnh hoạt động cho vay DNNVV tại chi nhánh đến năm 2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động của NHTM, chính sách của Nhà nước đối với DNNVV; thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Huế.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thừa Thiên Huế và các DNNVV trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực trạng thu thập và phân tích từ năm 2015 đến năm 2017; các giải pháp và định hướng đề xuất áp dụng đến năm 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Khóa luận vận dụng hệ thống khái niệm và khung pháp lý chuyên ngành ngân hàng tại Việt Nam:

• Khái niệm NHTM và Cho vay: Căn cứ theo Điều 4, Khoản 3 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010. Cho vay được xác định là hình thức cấp tín dụng có hoàn trả cả gốc và lãi sau một khoảng thời gian thỏa thuận.
• Nguyên tắc cho vay: Hoạt động tín dụng dựa trên 3 nguyên tắc nền tảng: (1) Hoàn trả đầy đủ gốc và lãi đúng hạn; (2) Phải có giá trị tương đương làm tài sản bảo đảm; (3) Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết.
• Tiêu chí phân loại DNNVV: Tác giả sử dụng khung phân loại theo Điều 3, Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ, phân chia DNNVV thành 3 cấp: siêu nhỏ, nhỏ và vừa dựa trên 2 tiêu chí chủ đạo là tổng nguồn vốn (tiêu chí ưu tiên) và số lao động bình quân năm trên ba khu vực kinh tế (Nông - lâm - thủy sản; Công nghiệp - xây dựng; Thương mại - dịch vụ).

Khu vực	Tiêu chí	Doanh nghiệp siêu nhỏ	Doanh nghiệp nhỏ	Doanh nghiệp vừa
I. Nông, lâm nghiệp và thủy sản	Số lao động Tổng nguồn vốn	$\le$ 10 người —	10 – 200 người $\le$ 20 tỷ đồng	200 – 300 người > 20 – 100 tỷ đồng
II. Công nghiệp và xây dựng	Số lao động Tổng nguồn vốn	$\le$ 10 người —	10 – 200 người $\le$ 20 tỷ đồng	200 – 300 người > 20 – 100 tỷ đồng
III. Thương mại và dịch vụ	Số lao động Tổng nguồn vốn	$\le$ 10 người —	10 – 50 người $\le$ 10 tỷ đồng	50 – 100 người > 10 – 50 tỷ đồng

• Quy trình tín dụng 5 bước: Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng $\rightarrow$ Phân tích tín dụng $\rightarrow$ Quyết định tín dụng $\rightarrow$ Giải ngân $\rightarrow$ Giám sát và thanh lý tín dụng.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Tốc độ tăng trưởng khách hàng ($K_{KH}$), tỷ trọng khách hàng DNNVV, doanh số cho vay, dư nợ cho vay, tốc độ tăng trưởng dư nợ ($K_{DN}$), doanh số thu nợ ($K_{TN}$), tỷ lệ nợ quá hạn và tỷ lệ nợ xấu.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Nghiên cứu dữ liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu từ các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo cân đối kế toán nội bộ của BIDV Huế giai đoạn 2015–2017.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp định tính kết hợp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu, so sánh số tuyệt đối và tương đối qua các năm để đánh giá chất lượng và quy mô tín dụng.
• Nguồn tài liệu bổ trợ: Các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng điều tra của Tổng cục Thống kê, tạp chí chuyên ngành và tài liệu hướng dẫn thực hành tín dụng NHTM.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại

Chương này tập trung làm rõ bản chất hoạt động cấp tín dụng của NHTM đối với phân khúc DNNVV:

• Phân loại các hình thức cho vay theo phương thức giải ngân (hạn mức tín dụng, từng lần, thấu chi, trả góp, hợp vốn), theo thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), theo bảo đảm (thế chấp, cầm cố, tín chấp, bảo lãnh) và theo mục đích sử dụng vốn.
• Khẳng định ý nghĩa của tín dụng DNNVV đối với NHTM (tối ưu hóa nguồn vốn huy động, phân tán rủi ro, tăng thu nhập), đối với DNNVV (bổ sung vốn lưu động, đổi mới công nghệ) và đối với nền kinh tế (tạo việc làm, tăng trưởng GDP).
• Phân tích 3 nhóm nhân tố tác động đến hoạt động cho vay:
  1. Nhân tố ngân hàng: Quy mô và cơ cấu nguồn vốn, năng lực cán bộ, chính sách tín dụng, công nghệ ngân hàng, công tác marketing và quản trị rủi ro.
  2. Nhân tố khách hàng: Nhu cầu vốn, năng lực quản lý điều hành, tính minh bạch tài chính, khả năng cung cấp tài sản bảo đảm.
  3. Nhân tố môi trường: Môi trường pháp lý, biến động kinh tế vĩ mô và môi trường xã hội.

Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế

Chương 2 trình bày bức tranh tổng thể về quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức và phân tích chi tiết dữ liệu tín dụng tại BIDV Huế (thành lập theo Quyết định 69/QĐ-NH5 ngày 27/03/1993, hoạt động theo mô hình TA2 với 109 cán bộ nhân viên).

Tổng quan kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015–2017:

• Huy động vốn: Đạt 3.355 tỷ đồng (2015), 4.172 tỷ đồng (2016, tăng 24,35%) và 4.923 tỷ đồng (2017, tăng 18,00%). Trong đó, tiền gửi dân cư chiếm tỷ trọng chi phối 82,03%, định chế tài chính chiếm 10,69%, tổ chức kinh tế chiếm 1,25%.
• Dư nợ tín dụng chung: Đạt 3.650 tỷ đồng (2015), 4.582 tỷ đồng (2016, tăng 25,53%) và 6.375 tỷ đồng (2017, tăng 39,13%).
• Lợi nhuận trước thuế: Năm 2017 đạt 137 tỷ đồng (tăng 31,4% so với năm 2016). Thu dịch vụ ròng đạt 31,3 tỷ đồng (tăng 10,2%). Tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh được kiểm soát ở mức 0,8%.

Phân tích thực trạng cho vay DNNVV tại BIDV Huế:

Chỉ tiêu	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	Tăng trưởng 2016/2015 (%)	Tăng trưởng 2017/2016 (%)
Tổng số DN có quan hệ tín dụng (DN)	163	212	254	30,06	19,81
- Doanh nghiệp lớn	17	21	22	23,53	4,76
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV)	146	191	232	30,82	21,47
Tỷ trọng số lượng DNNVV/Tổng số DN (%)	89,57	90,09	91,34	—	—
Doanh số cho vay DNNVV (Tỷ đồng)	1.193	1.806	2.290	51,38	26,80
- Tỷ trọng Doanh số DNNVV/Tổng doanh số (%)	41,19	45,41	46,50	—	—
- Tỷ trọng Doanh số DNNVV/Doanh số DN (%)	55,88	58,30	49,42	—	—
Dư nợ cho vay DNNVV (Tỷ đồng)	1.292	1.700	2.399	31,58	41,12
- Tỷ trọng Dư nợ DNNVV/Tổng dư nợ (%)	35,40	37,10	37,63	—	—
- Tỷ trọng Dư nợ DNNVV/Dư nợ DN (%)	44,71	48,41	53,19	—	—

Cơ cấu dư nợ DNNVV theo thời hạn và thành phần kinh tế:

• Theo thời hạn: Dư nợ ngắn hạn chiếm ưu thế tuyệt đối và tăng trưởng liên tục: đạt 788 tỷ đồng năm 2015 (60,99%), tăng lên 1.139 tỷ đồng năm 2016 (+44,54%) và đạt 1.798 tỷ đồng năm 2017 (+57,86%), chiếm 74,95% tổng dư nợ DNNVV. Dư nợ trung và dài hạn tăng chậm từ 504 tỷ đồng (2015) lên 561 tỷ đồng (2016) và 601 tỷ đồng (2017), tỷ trọng giảm tương ứng từ 39,01% xuống còn 25,05%.
• Theo thành phần kinh tế: Dư nợ khu vực ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng trưởng mạnh: từ 1.031 tỷ đồng năm 2015 (79,80%) lên 1.415 tỷ đồng năm 2016 (83,24%, tăng 37,25%) và đạt 2.104 tỷ đồng năm 2017 (87,70%, tăng 48,69%). Dư nợ khối quốc doanh giảm dần tỷ trọng từ 20,20% (261 tỷ đồng năm 2015) xuống 12,30% (295 tỷ đồng năm 2017) do định hướng tái cơ cấu và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thừa Thiên Huế

Tác giả đề xuất các định hướng và 3 nhóm giải pháp triển khai tại chi nhánh đến năm 2020:

• Giải pháp chung: Xây dựng chiến lược khách hàng mục tiêu linh hoạt; đẩy mạnh hoạt động tiếp thị, truyền thông các gói sản phẩm tín dụng chuyên biệt dành cho DNNVV địa phương; mở rộng mạng lưới tiếp cận doanh nghiệp tại các khu công nghiệp, thị trấn.
• Giải pháp điều kiện: Nâng cao năng lực tài chính và quy mô huy động vốn; tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ quản trị và xử lý giao dịch tín dụng nhanh chóng; chuẩn hóa quy trình tuyển dụng và đào tạo nâng cao kỹ năng thẩm định, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng.
• Giải pháp chuyên môn nghiệp vụ:
  • Hoàn thiện quy trình cấp tín dụng, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay vốn.
  • Đa dạng hóa các phương thức cấp tín dụng (kết hợp thấu chi, cho vay theo hạn mức, tài trợ chuỗi).
  • Linh hoạt hóa chính sách tài sản bảo đảm (chấp nhận tài sản hình thành từ vốn vay, quyền đòi nợ, hàng tồn kho luân chuyển).
  • Nâng cao chất lượng thẩm định phương án kinh doanh phi tài chính và tăng cường giám sát sau giải ngân để kiểm soát nợ quá hạn.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ số liệu thực tế

• Khóa luận phản ánh sự gia tăng cả về quy mô và chất lượng tín dụng DNNVV tại BIDV Huế giai đoạn 2015–2017: số lượng khách hàng DNNVV tăng từ 146 lên 232 doanh nghiệp (tăng 58,9%); doanh số cho vay tăng từ 1.193 tỷ lên 2.290 tỷ đồng; dư nợ tín dụng DNNVV tăng từ 1.292 tỷ lên 2.399 tỷ đồng (tăng 85,68%).
• Tỷ trọng dư nợ DNNVV trong tổng dư nợ cho vay doanh nghiệp tăng từ 44,71% (2015) lên 53,19% (2017), khẳng định sự chuyển dịch chiến lược của chi nhánh sang khối doanh nghiệp tư nhân và DNNVV.
• Tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh được kiểm soát ở mức 0,8% (năm 2017), lợi nhuận trước thuế đạt 137 tỷ đồng, chứng minh tính an toàn và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh.

Đề xuất và kiến nghị của tác giả

Khóa luận đã xây dựng hệ thống kiến nghị 3 cấp:

1. Đối với cơ quan Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả vận hành của Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký giao dịch bảo đảm.
2. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Điều hành chính sách tiền tệ và lãi suất linh hoạt, tái cấp vốn hỗ trợ các NHTM mở rộng tín dụng cho lĩnh vực ưu tiên.
3. Đối với Hội sở chính BIDV: Tăng cường phân cấp hạn mức phê duyệt tín dụng cho chi nhánh cấp I; thiết kế các gói sản phẩm tín dụng đặc thù phù hợp với đặc tính mùa vụ và quy mô của DNNVV khu vực miền Trung.

Đóng góp của đề tài

Tác giả đã hệ thống hóa các chỉ tiêu đánh giá hoạt động tín dụng DNNVV tại một chi nhánh ngân hàng cụ thể; cung cấp chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2015–2017 minh chứng cho xu hướng chuyển dịch tín dụng từ khối quốc doanh sang ngoài quốc doanh và từ cho vay trung dài hạn sang ngắn hạn tại địa bàn Thừa Thiên Huế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 3 năm (2015–2017) tại một chi nhánh đơn lẻ (BIDV Thừa Thiên Huế); phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp nội bộ mà chưa tiến hành điều tra, khảo sát sơ cấp lấy ý kiến trực tiếp từ các khách hàng DNNVV trên địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh giữa các NHTM trên cùng địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; áp dụng mô hình định lượng đánh giá mức độ hài lòng hoặc các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV sau khi Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 chính thức có hiệu lực thi hành.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng làm đề tài khóa luận, luận văn về hoạt động tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các NHTM.
• Phần nội dung giá trị: Khung phân tích thực trạng tín dụng thông qua các bảng tổng hợp đa chiều (theo thời hạn vay, thành phần kinh tế, tài sản bảo đảm) và bảng tóm tắt 5 giai đoạn quy trình tín dụng căn bản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng số lượng và dư nợ của DNNVV tại BIDV Huế năm 2017 đạt mức bao nhiêu?

Năm 2017, số lượng khách hàng DNNVV vay vốn tại BIDV Huế là 232 doanh nghiệp, chiếm 91,34% tổng số doanh nghiệp có quan hệ tín dụng. Dư nợ cho vay DNNVV đạt 2.399 tỷ đồng, chiếm 37,63% tổng dư nợ toàn chi nhánh và chiếm 53,19% tổng dư nợ cho vay khối doanh nghiệp.

2. Cơ cấu dư nợ DNNVV theo thời hạn tại BIDV Huế giai đoạn 2015–2017 có đặc điểm gì?

Dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng chi phối và tăng liên tục qua các năm: đạt 788 tỷ đồng năm 2015 (60,99%), tăng lên 1.139 tỷ đồng năm 2016 (67,00%) và đạt 1.798 tỷ đồng năm 2017 (74,95%). Ngược lại, dư nợ trung và dài hạn tăng chậm từ 504 tỷ đồng (2015) lên 601 tỷ đồng (2017), khiến tỷ trọng giảm dần từ 39,01% xuống còn 25,05%.

3. Tỷ trọng dư nợ DNNVV phân theo thành phần kinh tế phản ánh xu hướng nào?

Dư nợ DNNVV khu vực ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng đều: từ 1.031 tỷ đồng năm 2015 (79,80%) lên 1.415 tỷ đồng năm 2016 (83,24%) và đạt 2.104 tỷ đồng năm 2017 (87,70%). Dư nợ khu vực quốc doanh giảm tỷ trọng từ 20,20% xuống còn 12,30% do định hướng ưu tiên kinh tế tư nhân và chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.

4. Kết quả kinh doanh chung và tỷ lệ nợ xấu của BIDV Huế năm 2017 được ghi nhận như thế nào?

Tính đến ngày 31/12/2017, tổng huy động vốn của chi nhánh đạt 4.923 tỷ đồng, tổng dư nợ tín dụng đạt 6.375 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 137 tỷ đồng (tăng 31,4% so với năm 2016) và tỷ lệ nợ xấu được duy trì ở mức 0,8%.

5. Tác giả sử dụng văn bản pháp lý nào để xác định tiêu chí phân loại DNNVV?

Tác giả căn cứ vào Điều 3, Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ để phân loại DNNVV thành 3 cấp (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) dựa trên tiêu chí quy mô tổng nguồn vốn và số lao động bình quân trong 3 khu vực: Nông - lâm - thủy sản, Công nghiệp - xây dựng, và Thương mại - dịch vụ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Huỳnh Văn Phước đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng thương mại và phản ánh chi tiết thực trạng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV Chi nhánh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2015–2017. Thông qua hệ thống số liệu thứ cấp, đề tài chứng minh sự tăng trưởng rõ rệt về quy mô dư nợ, sự chuyển dịch cơ cấu tín dụng sang khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và khả năng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,8%. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp chuyên môn và kiến nghị khả thi nhằm hỗ trợ chi nhánh mở rộng tín dụng DNNVV hiệu quả đến năm 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về hoạt động cho đối vay với doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thương mại 1. Tổng quan về hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại:[2], [3] 1. Khái niêm hoạt động cho vay của NHTM: Quá trình hình thành và phát triển của NHTM gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa, mà tiếp theo đó là nền kinh tế thị trường năng động với môi trường cạnh tranh gay gắt.

Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các hoạt động kinh tế, xã hội đã chứng minh rằng ở đâu có hệ thống NHTM phát triển thì ở đó có sự phát triển cao của nền kinh tế xã hội và ngược lại. Ở Việt Nam, NHTM được quy định rõ trong điều 4 khoản 3 Luật Ngân hàng và các tổ chức tín dụng Việt Nam 2010: “Ngân hàng thương mại là loại hình Ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận, hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Theo đó, khái niệm cho vay được định nghĩa như sau: Theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 do Quốc hội ban hành đã đưa ra một định nghĩa về cho vay: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền xác định vào mục đích sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận và nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Nguyên tắc vay: Tín dụng ngân hàng được thực hiện trên 3 nguyên tắc sau: - Nguyên tắc thứ nhất: Tiền cho vay phải được hoàn trả sau một thời gian nhất định cả vốn lẫn lãi: SVTH: Huỳnh Văn Phước 4 Đa ̣i ho ̣c Kinh tếHuế Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: PGS.

Nguyễn Tài Phúc Đây là nguyên tắc quan trọng hàng đầu vì đại bộ phận vốn kinh doanh của ngân hàng là nguồn vốn huy động từ nền kinh tế. Nguyên tắc hoàn trả phản ánh đúng bản chất quan hệ tín dụng, tính chất của tín dụng sẽ bị phá vỡ nếu nguyên tắc này không được thực hiện đầy đủ. Nếu trong quá trình hoạt động kinh doanh, các khoản tín dụng mà ngân hàng đã cung cấp không được hoàn trả đúng hạn nhất định sẽ ảnh hưởng tới khả năng thanh toán và thu nhập của ngân hàng. Do đó, khách hàng khi vay vốn phải cam kết trả cả gốc và lãi trong một thời hạn nhất định, cam kết này được ghi trong hợp đồng vay nợ.

- Nguyên tắc thứ hai: Vốn vay phải có giá trị tương đương làm đảm bảo: Trong nền kinh tế thị trường các hoạt động kinh tế diễn ra hết sức đa dạng và phức tạp, vì thế mọi dự đoán về rủi ro của ngân hàng chỉ mang tính tương đối. Trong môi trường kinh doanh như vậy, bảo đảm tín dụng được coi là một tiêu chuẩn xét duyệt cho vay nhằm bổ sung những mặt hạn chế của nhà quản trị tín dụng cũng như phòng ngừa những diễn biến không thuận lợi của môi trường kinh doanh. Các giá trị tương đương làm bảo đảm có thể là: vật tư hàng hóa trong kho, tài sản cố định của doanh nghiệp, số dư trên tài khoản tiền gửi, hoá đơn chuẩn bị nhận hàng hoặc có thể là cam kết bảo lãnh của một cơ quan khác thậm chí có thể là chính uy tín của doanh nghiệp trên thị trường và trong mối quan hệ quá khứ với ngân hàng. Giá trị đảm bảo là cơ sở cho khả năng trả nợ của khách hàng, cơ sở để hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng và là điều kiện để thực hiện nguyên tắc thứ nhất trong các điều kiện khác nhau.

- Nguyên tắc thứ ba: Cho vay theo kế hoạch thoả thuận trước (vốn vay phải được sử dụng đúng mục đích): Tín dụng đúng mục đích không những là nguyên tắc mà còn là phương châm hoạt động của tín dụng. Quan hệ tín dụng phản ánh nhu cầu về vốn và lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng tín dụng là cơ sở để doanh nghiệp tính toán các yếu tố hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời nó cũng là một trong những yếu tố đảm bảo khả năng thu nợ của ngân hàng. Để thực hiện nguyên tắc này, ngân hàng yêu cầu khách hàng vay vốn phải sử dụng tiền vay đúng mục đích như đã cam kết trong hợp đồng, bởi vì mục đích đó đã SVTH: Huỳnh Văn Phước 5 Đa ̣i ho ̣c Kinh tếHuế Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: PGS.

Nguyễn Tài Phúc được ngân hàng thẩm định. Nếu phát hiện khách hàng vi phạm ngân hàng được quyền thu hồi nợ trước hạn, trường hợp khách hàng không có tiền thì chuyển nợ quá hạn. Điều kiện cho vay: - Khách hàng vay vốn phải có năng lực pháp luật, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo Luật dân sự. - Có khả năng tài chính và trả nợ đúng hạn theo đúng hợp đồng tín dụng đã ký.

- Có tài liệu chứng minh sử dụng vốn vay phù hợp với quy định của pháp luật (ví dụ như có dự án đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt) và khả năng hoàn trả vốn vay. Các hình thức cho vay: Theo hình thức cấp tiền vay: - Cho vay theo hạn mức tín dụng: là phương pháp cho vay mà ngân hàng và khách hàng thỏa thuận xác định một hạn mức tín dụng duy trì trong một thời gian nhất định. Hạn mức tín dụng là dư nợ vay tối đa được duy trì trong một thời gian nhất định, được ngân hàng và khách hàng thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Cho vay theo hạn mức tín dụng thường áp dụng cho các doanh nghiệp mà trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh họ thường xuyên có nhu cầu vay trả, có tốc độ luân chuyển vốn tín dụng nhanh, có tín nhiệm với ngân hàng.

Khi cho vay theo hạn mức tín dụng, có thể Ngân hàng yêu cầu khách hàng trả phí cam kết và duy trì một số dư tối thiểu về tiền gửi thanh toán tại Ngân hàng. - Cho vay từng lần: là phương pháp cho vay mà mỗi lần vay khách hàng và Ngân hàng đều phải làm các thủ tục và ký hợp đồng tín dụng. Cho vay từng lần là hình thức cho vay theo món. Các NHTM thường áp dụng cho vay này đối với khách hàng không có nhu cầu vay vốn thường xuyên, khách hàng có nhu cầu vay từng lần hoặc Ngân hàng xét thấy cần phải áp dụng loại cho vay này để giám sát việc sử dụng vốn chặt chẽ hơn.

Số tiền cho vay được xác định căn cứ vào nhu cầu vay vốn, giá trị tài sản đảm bảo, khả năng hoàn trả của khách hàng, giới hạn cho vay của pháp luật và của Ngân hàng. - Thấu chi: là phương pháp cho vay qua đó khách hàng được chi trội hơn số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một thời hạn nhất định và trong một khoảng thời gian SVTH: Huỳnh Văn Phước 6 Đa ̣i ho ̣c Kinh tếHuế Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: PGS. Nguyễn Tài Phúc nhất định. Đây là hình thức cho ngắn hạn, linh hoạt, thủ tục đơn giản, phần lớn không có tài sản đảm bảo.

Hình thức này chỉ sử dụng đối với khách hàng có độ tin cậy cao, thu nhập đều đặn và kỳ thu nhập ngắn. - Cho vay trả góp: là hình thức tín dụng mà Ngân hàng cho phép khách hàng trả góp nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận. Ngân hàng thường cho vay trả góp với khách hàng là người tiêu dùng thông qua hạn mức nhất định. Đây là hình thức tài trợ cho người mua nhằm khuyến khích tiêu thụ hàng hóa.

- Cho vay hợp vốn: một nhóm tổ chức tín dụng cùng cho vay với một dự án hay phương án vay vốn của khách hàng. Việc cho vay hợp vốn thực hiện theo quy địnhcủa Quy chế cho vay của các tổ chức tín dụng và Quy chế đồng tài trợ của các tổ chức tín dụng do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành. - Cho vay khác: Ngân hàng có thể cho vay với hình thức khác mà không trái với quy định của pháp luật. Theo thời hạn cho vay: - Cho vay ngắn hạn: là các khoản cho vay có thời hạn tới 12 tháng nhằm cung ứng vốn cho khách hàng để sản xuất kinh doanh và phục vụ đời sống.

Do tính chất dặc thù là quy mô nhỏ, năng lực tài chính và năng lực quản lý còn nhiều hạn chế, loại hình DNNVV phân lớn nhận được khoản vay ngắn hạn từ phía Ngân hàng. - Cho vay trung hạn: các khoản vay theo quy định của Nhà nước có thời hạn từ 12 tháng đến 5 năm. Các khoản vay trung hạn chủ yếu dùng để đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh. - Cho vay dài hạn: Các khoản vay có thời hạn trên 5 năm, thời hạn tối đa của khoản tín dụng này có thể lên đến 40 năm tùy thuộc vào khoản vay.

Các khoản vay dài hạn thường đáp ứng các tính chất dài hạn như: xây dựng nhà xưởng, xí nghiệp. Theo tài sản đảm bảo: Có nhiều trường hợp khi khách hàng đi vay vốn Ngân hàng yêu cầu phải có tài sản đảm bảo. Trên thực tế mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp luôn chứa đựng khả năng rủi ro, điều đó rất có thể kéo theo rủi ro của Ngân hàng cho vay. Bởi vậy đảm bảo được coi là điều kiện quan trọng trong mọi nghiệp vụ cho vay của NHTM.

SVTH: Huỳnh Văn Phước 7 Đa ̣i ho ̣c Kinh tếHuế Khóa luận tốt nghiệp đại học GVHD: PGS. Nguyễn Tài Phúc - Cho vay có tài sản đảm bảo: là hình thức cho vay qua sự xác định giá trị của tài sản mà khách hàng cầm cố hay thế chấp cho Ngân hàng khi vay vốn. Tài sản cầm cố thế chấp có thể là động sản hoặc bất động sản. Ngân hàng chỉ chấp nhận những tài sản hợp pháp có khả năng bán được.

- Cho vay có tài sản đảm bảo theo hình thức thế chấp: là hình thức người nhận tài trợ phải chuyển các chứng từ có giá sang cho Ngân hàng nắm giữ trong thời gian cam kết song vẫn được sử dụng những tài sản đó với cam kết giữ nguyên hiện trạng.