Phần mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan nghiên cứu tài liệu và những vấn đề lý luận chung về phát triển DNNVV Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3. Đánh giá thực trạng phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Hà Giang thời gian qua Chƣơng 4.
Phƣơng hƣớng và giải pháp phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Hà Giang đến năm 2015. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TÀI LIỆU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1 Tổng quan nghiên cứu tài liệu Thời gian qua, liên quan đến vấn đề phát triển DNNVV đã công bố nhiều công trình, đề tài nghiên cứu tiêu biểu dƣới nhiều góc độ khác nhau. Có thể nêu một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau: - Sách tham khảo: + Nguyễn Hữu Hải (1995), Đổi mới cơ chế quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia. Cuốn sách trình bày vai trò của DNNVV, về quá trình hình thành, phát triển và quản lý các DN ở Việt Nam, những kinh nghiệm quốc tế áp dụng ở Việt Nam.
+ Nguyễn Cúc, Hồ Văn Vĩnh, Đặng Ngọc Lợi, Nguyễn Hữu Thắng (1998), Chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách trình bày khái niệm, đặc điểm, vai trò, thực trạng chính sách, cơ chế, mô hình phát triển DNNVV ở Việt Nam. + Đỗ Đức Định (1999), Kinh nghiệm và cẩm nang phát triển xí nghiệp vừa và nhỏ ở một số nước trên thế giới, Nxb Thống kê, Hà Nội. Cuốn sách trình bày một số kinh nghiệm phát triển xí nghiệp vừa và nhỏ ở một số nƣớc trên thế giới.
+ Nguyễn Cúc (2000), Đổi mới cơ chế và chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV ở Việt Nam đến năm 2005, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách nêu lên những vƣớng mắc về mặt cơ chế, chính sách trong phát triển DNNVV; đề ra các giải pháp để thúc đẩy sự phát triển DN loại này ở Việt Nam. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Hồ Xuân Phƣơng, Đỗ Minh Tuấn, Chu Minh Phƣơng (2002), Tài chính hỗ trợ DNNVV, Nxb Tài chính, Hà Nội. Cuốn sách trình bày thực trạng DNNVV và chính sách tài chính trong việc phát triển DNNVV hiện nay, qua đó đƣa ra một số giải pháp tài chính chủ yếu nhằm hỗ trợ phát triển DNNVV.
+ Nguyễn Đình Hƣơng (2002), Giải pháp phát triển DNNVV ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách trình bày những vấn đề cơ bản về phát triển DNNVV trong nền kinh tế thị trƣờng. Thực trạng, định hƣớng và giải pháp phát triển các DNNVV ở Việt Nam. Phạm Thuý Hồng (2004), Chiến lược cạnh tranh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia.
Cuốn sách hệ thống hoá vấn đề lý luận phát triển chiến lƣợc cạnh tranh của DNNVV Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế; thực trạng và một số giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển các DNNVV ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Lê Xuân Bá - TS. Trần Kim Hào - TS. Nguyễn Hữu Thắng (2006), Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, Nxb Chính trị quốc gia.
Cuốn sách này trình bày những tác động của hội nhập kinh tế quốc tế và cơ hội, thách thức đối với các DNNVV ở Việt Nam, thực trạng môi trƣờng kinh doanh đối với các DN, từ đó đƣa ra một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của các DNNVV ở Việt Nam. + Phạm Quang Trung, Vũ Đình Hiển, Lê Thị Lan Hƣơng (2009), Tăng cường năng lực cạnh tranh của các DNNVV, Sách chuyên khảo, Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội. Cuốn sách trình bày lý thuyết về năng lực cạnh tranh của DN trong điều kiện hội nhập quốc tế; thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV trên địa bàn Hà Nội sau khi Việt Nam gia nhập WTO. - Luận án, luận văn: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Lê Anh Dũng (2003), Đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Thành phố Hồ Chí Minh, luận án Tiến sỹ Kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Luận án đánh giá thực trạng phát triển hệ thống DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 1993 - 2001; từ đó đề xuất định hƣớng và những giải pháp đổi mới cơ chế quản lý của nhà nƣớc đối với DNNVV trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. + Lê Minh Tâm (2003), Quá trình phát triển DNNVV khu vực ngoài quốc doanh ở Việt Nam từ năm 1986 đến năm 2000: Thực trạng và giải pháp, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân. Luận văn đã đề cập đến thực trạng phát triển các DNNVV ở khu vực ngoài quốc doanh trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 2000 và từ đó đƣa ra những phƣơng hƣớng giải pháp phù hợp với thực tế hiện nay. + Phạm Minh Tuấn (2006), Hoàn thiện những chính sách chủ yếu để phát triển DNNVV ở Hà Nội, Luận văn Thạc sỹ Kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Luận văn đánh giá thực trạng tác động của những chính sách đến DNNVV; đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống chính sách nhằm phát triển DNNVV của Hà Nội đến năm 2010. - Phạm Văn Hồng (2007), Phát triển DNNVV ở Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế, Luận án Tiến sỹ Kinh tế, Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Luận án phân tích, đánh giá thực trạng DNNVV, môi trƣờng kinh doanh phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế; đề xuất phƣơng hƣớng và một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển DNNVV có hiệu quả hơn trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. - Nguyễn Văn Tiến (2009), Giải pháp hỗ trợ của Nhà nước nhằm phát triển DNNVV trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn Th.s kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Luận văn đƣa ra 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những kinh nghiệm hỗ trợ phát triển DNNVV ở một số địa phƣơng trong nƣớc và quốc tế từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho tỉnh Vĩnh Phúc. Ngoài ra còn có nhiều bài nghiên cứu đăng trên các tạp chí, trang thông tin điện tử, các luận án tiến sỹ, thạc sỹ, các bài tham luận tại hội thảo, hội nghị và các ý kiến chuyên gia của các thầy cô giáo hƣớng dẫn, giảng dạy của Trƣờng Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia Hà Nội đề cập đến sự phát triển của các DNNVV với nhiều nội dung khác nhau. Các công trình trên đã đƣa ra cách nhìn tổng quát về DNNVV, kinh nghiệm phát triển DNNVV của một số nƣớc trên thế giới, cũng nhƣ của một số địa phƣơng trong nƣớc; trên cơ sở đó đƣa ra các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển DNNVV. Tuy nhiên, chƣa có đề tài nào nghiên cứu chi tiết về thực trạng và giải pháp phát triển đối với DNNVV tại tỉnh Hà Giang.2 Khái niệm DNNVV DNNVV là sự phản ánh quy mô trình độ hoạt động sản xuất kinh doanh của DN đƣợc xác định dựa trên các tiêu chí để xem xét.
DNNVV tồn tại và phát triển ở tất cả các quốc gia trên thế giới nó là một thành phần tất yếu của nền kinh tế. DNNVV ban đầu đƣợc hiểu đơn giản là các cơ sở sản xuất - kinh doanh có quy mô tƣơng đối nhỏ, hoặc không lớn nhƣng sau khi Nhà nƣớc có dự kiến ban hành các chính sách hỗ trợ DNNVV thì mới xuất hiện nhu cầu cần biết chính xác loại hình DNNVV là những DN nào, có quy mô nhỏ đến đâu hoặc lớn đến chừng nào, trên cơ sở tiêu chí quy chúng về đối tƣợng đƣợc hỗ trợ. Tuy nhiên khi bàn về vấn đề tiêu chí xác định DNNVV còn nhiều ý kiến khác nhau. Trên thực tế hầu nhƣ mỗi nƣớc đều có tiêu chí khác nhau về DNNVV.
Việc xác định tiêu chí DNNVV của một nƣớc thƣờng đƣợc lựa chọn cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế, tình hình việc làm nói chung trong cả nƣớc và tính chất nền kinh tế hiện hành của nƣớc đó. Từ đó rút ra, tiêu chí xác định DNNVV không có tính chất cố định, mà có 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xu hƣớng thay đổi theo tính chất những hoạt động của nó, cũng nhƣ theo mục đích của việc xác định và mức độ phát triển của hệ thống DN. Tuy vậy cho đến nay chƣa có một khái niệm, định nghĩa chung, thống nhất về DNNVV, song kinh nghiệm ở các nƣớc trên thế giới cho thấy, việc xác định DNNVV có điểm giống nhau là nó dùng để chỉ một loại hình DN có quy mô nhỏ tƣơng đối trong hệ thống DN của một nƣớc và chủ yếu căn cứ vào hai nhóm tiêu chí định tính và định lƣợng để xác định DNNVV. * Nhóm tiêu chí định tính: Nhóm tiêu chí này đƣợc xác định dựa trên những đặc trƣng cơ bản của các DNNVV nhƣ: Trình độ công nghệ thấp, số đầu mối quản lý ít, mức độ phức tạp của quản lý thấp… Thực hiện tiêu chí này có ƣu thế là phản ánh đúng bản chất của vấn đề nhƣng trên thực tế thƣờng khó xác định.
Vì thế, nó chỉ đƣợc dùng làm cơ sở để tham khảo, kiểm chứng mà ít đƣợc sử dụng để phân loại. * Nhóm tiêu chí định lƣợng: Nhóm tiêu chí này đƣợc xây dựng trên một số chỉ tiêu nhƣ: Số lao động, giá trị tài sản hay vốn, doanh thu hay lợi nhuận. Việc sử dụng nhóm tiêu chí này ở mỗi nƣớc không hoàn toàn giống nhau. Nƣớc này căn cứ vào cả số lao động, vốn doanh thu nhƣng nƣớc khác chỉ căn cứ vào số lao động hoặc vốn kinh doanh.
Các tiêu chí định lƣợng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc xác định quy mô phát triển doanh nghiệp. Vào mỗi thời điểm khác nhau, ở trong từng nƣớc thì tiêu chí này cũng khác nhau hoặc giữa các ngành nghề chúng cũng khác nhau mặc dù vẫn có những yếu tố chung nhất định.1 Tiêu chí phân loại DNNVV của nước ngoài - Mỹ và một số nƣớc phát triển nhƣ Hàn Quốc, Úc chủ yếu sử dụng tiêu chí về số lao động để phân định loại hình DNNVV. - Liên minh Châu Âu xác định DNNVV chủ yếu căn cứ vào 2 tiêu chí: Số lao động đƣợc sử dụng thƣờng xuyên và doanh số bán hàng năm.